Đại 9 - Tuần - tiết 37 38

- Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề - Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình.. Kĩ thuật dạy học.[r]

Trang 1

Ngày soạn: 4/1/2019

Ngày giảng: 7/1/2019

Tiết theo PPCT: 37

§7 HỆ SỐ GÓC CỦA ĐƯỜNG THẲNG y = ax + b (a ≠ 0)

(Trang 58, Ví dụ 2, không dạy; Bài tập 28b; 31 (sgk/58; 59 - Không y/c HS làm)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: - H hiểu khái niệm góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b và trục Ox,

khái niệm hệ số góc của đường thẳng y = ax + b và hiểu được rằng hệ số góc của đường thẳng liên quan mật thiết với góc tạo bởi đường thẳng đó và trục Ox; sử dụng hệ số góc của đường thẳng để nhận biết sự cắt nhau hoặc song song của hai đường thẳng cho trước

- Biết được a là hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0)

2 Kĩ năng: -Sau giờ học, học sinh có thể dùng sơ đồ tư duy để học bài Có thói

quen sử dụng sơ đồ tư duy trong học tập

- HS biết tính góc  hợp bởi đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và tia Ox trong từng

trường hợp a > 0 theo công thức a = tan

3 Thái độ:

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;

- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác;

- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán

- Tích hợp giáo dục đạo đức: Giáo dục cho học sinh tính trách nhiệm

4 Tư duy:

- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác;

- Phát triển trí tưởng tượng không gian;

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo;

- Các thao tác tư duy: so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa;

5 Các năng lực cần đạt

- NL giải quyết vấn đề - NL tính toán - NL tư duy toán học

- NL hợp tác - NL giao tiếp - NL tự học

- NL sử dụng ngôn ngữ. - NL sử dụng CNTT và truyền thông

II/ CHUẨN BỊ

Trang 2

1 Đối với giáo viên: + Máy tính bỏ túi; máy tính, máy chiếu

2 Đối với học sinh: + Ôn tập cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b ( a 0),

+ Bảng nhóm, phấn viết, bút dạ

III/ PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT DẠY HỌC

1 Phương pháp:

- Phương pháp vấn đáp

- Phương pháp dạy học theo nhóm

- Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình

2 Kĩ thuật dạy học

- Kĩ thuật giao nhiệm vụ

- Kĩ thuật chia nhóm

- Kĩ thuật đặt câu hỏi

- Kĩ thuật trình bày 1 phút

IV/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC – GIÁO DỤC

1 Ổn định lớp: (1 phút)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

- Kiểm tra sĩ số, ghi tên học sinh vắng

- Ổn định trật tự lớp

- Cán bộ lớp (Lớp trưởng hoặc lớp phó) báo cáo

2 Kiểm tra bài cũ: (6 phút)

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

GV: Đưa ra một bảng phụ có kẻ sẵn ô vuông

và nêu y/c kiểm tra: Vẽ trên cùng một

mặt phẳng toạ độ, đồ thị hai hàm số y =

0,5x + 2 và y = 0,5x – 1 Nêu nhận xét

về hai đường thẳng này

GV: Nhận xét và cho điểm

1HS lên bảng kiểm tra:

Nhận xét: Hai đường thẳng trên song song

với nhau vì có a = a’ 90,5 = 0,5) và b ≠ b’ (2 ≠ 1).

HS: Nhận xét bài của bạn

Hs cả lớp nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài, nội dung kiến thức cũ liên quan

Qua sơ đồ đã chuẩn bị

3 Giảng bài mới

Hoạt động 1: Khái niệm hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a  0)

Trang 3

y=a’x+b’

y=ax+b

O

y

- Thời gian: 19 phút

-Mục tiêu: -HS biết xác định góc giữa đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và trục Ox

Hiểu khái niệm hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0)

- Phương pháp: Tự nghiên cứu sgk, đàm thoại, gợi mở, vấn đáp

*Phương pháp:

- Nêu và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm

- Nghiên cứu trường hợp điển hình

* Kĩ thuật dạy học:

GV: Vẽ hình vẽ sau lên bảng

Hỏi: Em hãy cho cô biết đường thẳng

y = ax+b tạo với trục Ox mấy góc?

Tương tự đường thẳng y = a’x+b’

tạo với trục Ox mấy góc?

Có thể khẳng định được đường nào tạo với

trục Ox một góc lớn hơn không?

GV: Vậy cần có một tiêu chuẩn nhất quán

trong việc xác định góc giữa đường thẳng y =

ax + b (a ≠ 0) và trục Ox

GV: Cho hiện bảng phụ hình 10a; 10b) lên

bảng và y/c HS nghiên cứu SGK

Hỏi: Hãy xác định góc giữa đường thẳng y =

ax + b và trục Ox ở hình 10a; 10b)

HS:trả lời

HS:trả lời không khẳng định được

Trang 4

GV: Qua cách xác định góc giữa đường thẳng

y = ax + b và trục Ox ở hình 10a; 10b)

Em hãy cho cô biết hệ số a có liên quan đến

góc giữa đường thẳng y = ax + b và trục Ox

như thế nào?

GV: Ghi bảng

1 Khái niệm hệ số góc của đường thẳng y

= ax + b (a  0)

a) Góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b (a 

0) và trục Ox

GV hỏi:Khi a=a’ nhận xét gì về góc giữa

đường thẳng y = ax+b với trục Ox và góc tạo

bởi đường thẳng y = a’x+b’ với trục Ox ?

GV :Cho hình vẽ minh hoạ

GV: Cho xuất hiện bảng phụ có hình 11

HS: Lên bảng xác định

HS trả lời

* a > 0 thì  là nhọn

* a < 0 thì  là góc tù

HS:

+a = a’   = ’

a = a’   = ’

HS:Thực hiện ? theo nhóm rút ra nhận xét

HS nhóm 1 ;2: y = 0,5x + 2 (1) có a1 = 0,5

> 0

y = x + 2 (2) có a2 = 1 > 0

y = 2x + 2 (3) có a3 = 2 > 0

0 < a1 < a2 < a3  1 < 2 < 3 < 900

HS nhóm 3;4:

y = -2x + 2 (1) có a = -2 < 0

Trang 5

Hình 11a

Tích hợp giáo dục đạo đức tính trách nhiệm.

Hình 11b

GV ghi tiếp

b) Hệ số góc

Ta gọi a là hệ số góc đường thẳng

y = ax + b

+Khi hệ số a > 0 thì  nhọn a tăng thì  tăng

( < 900)

+Khi hệ số a < 0 thì  tù a tăng thì  tăng (

< 1800)

GV: Nêu chú ý (SGK/57)

GV: chốt lại kiến thức bằng các câu hỏi:

1) Đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) tạo với

trục Ox mấy góc?

2)Hệ số a có liên quan đến góc giữa đường

thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và trục Ox như thế

nào?

y = -x + 2 (2) có a2 = -1 < 0

y = -0,5x + 2 (3) có a3 = - 0,5 < 0

a1 < a2 < a3 < 0  1 < 2 < 3 < 0

HS: trả lời các câu hỏi

Trang 6

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

3) Hệ số gúc của đường thẳng y = ax + b (a ≠

0) là gỡ?

GV: Nờu chỳ ý (SGK/57)

Hoạt động 2:

-Mục tiờu: HS biết tớnh gúc  hợp bởi đường thẳng y = ax + b và trục Ox trong từng trường hợp a > 0 theo cụng thức a = tan

- Thời gian: 10’

*Phương phỏp:

- Nờu và giải quyết vấn đề

- Nghiờn cứu trường hợp điển hỡnh

- Kĩ thuật đặt cõu hỏi

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

GV: Vớ dụ 1: Cho hàm số y = 3x + 2

a) Vẽ đồ thị hàm số

b) Tớnh gúc tạo bởi đường thẳng y = 3x

+ 2 và trục Ox (làm trũn đến phỳt)

GV: Yêu cầu HS xác định toạ độ giao điểm

của đồ thị với hai trục toạ độ v và ẽ đồ thị

GV: Xác định góc tạo bởi đờng thẳng y = 3x

+ 2 với trục Ox

GV: Trong tam giỏc vuụng OAB, ta biết độ

dài của những cạnh nào? có thể tính đợc

2 VD

HS: Đọc đề bài

* Ví dụ 1: Cho hàm số y = 3x + 2 HS: Vẽ đồ thị 1HS lên bảng vẽ (bảng phụ

đã kẻ sẵn ô vuông) a) Vẽ đồ thị hàm số y = 3x + 2 Khi x=0 thỡ y=0 ta được điểm A(0;2) Khi y=0 thỡ x=

3 2



ta được điểm B(

3 ( ; 0) 2



Vẽ đường thẳng đi qua hai điểm A(0;2) và B(

3 ( ; 0) 2



ta được đồ thị của hàm số

y = 3x + 2 +HS xỏc định gúc tạo bởi đờng thẳng y = 3x + 2 với trục Ox

Trang 7

tØ sè lîng gi¸c nµo cña gãc ?

GV: Nhận xét gì về giá trị tan và hệ số a

trong trường hợp a>0

HS: Trả lời và 1 em lên bảng làm bài b) Trong tam gi¸c vu«ng OAB ta cã:

Góc tạo bởi đường thẳng y = 3x+2 và trục

Ox là ABO 

Xét tam giác AOB vuông tại O ta có

tan =

OA

OB=

2 2 3

= 3

=>  71034’

Vậy:Góc tạo bởi đường thẳng y = 3x+2 và trục Ox là  0

71 34 '

ABO  

HS:Với a > 0, tan = a

4 Củng cố: 8 phút

GV hỏi : Các dạng bài tập vân dụng trong bài

là những dạng nào?

GV: chốt lại

1)Xác định hệ số góc của đường thẳng

2)Tính góc của đường thẳng y = ax + b với

trục Ox

3)Lập pt đường thẳng đi qua điểm A(x y0 , 0 )và

có hệ số góc k cho trước

HS: Trả lời và làm bài tập sau Bàì tập 1: Không vẽ đồ thị, hãy tính góc của mỗi đt sau với trục Ox

3

2

HS: Tóm tắt bài học bằng sơ đồ tư duy

Trang 8

5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà: Thời gian: 2 phút

*Về nhà học kết hợp vở ghi, sgk Ghi lại nội dung của bài theo sơ đồ tư duy Làm các bài tập ở 27; 28a, 29 Sgk trang 58

 Tiết sau luyện tập, mang thước kẻ, compa, máy tính

V Rút kinh nghiệm

Nội dung:

Phương pháp:

Thời gian:

Học sinh:

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO 1).Sách giáo khoa toán 9 2) Sách bài tập toán 9 3) Sách giáo viên toán 9 ****************************************************

Ngµy so¹n: 4/1/2019 Ngày giảng: 10/1/2019 Tiết: 38

LUYỆN TẬP

I Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Củng cố kiến thức a là hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) Mối liên hệ

giữa hệ số a và góc  (góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b với trục Ox)

2.Kỹ năng

Trang 9

- Rèn luyện kỹ năng xác định hệ số góc của đường thẳng y = ax + b, vẽ đồ thị hàm

số y = ax + b, tính góc giữa đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và trục Ox, tính chu vi

và diện tích tam giác trên mặt phẳng toạ độ

3.Thái độ

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;

- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác;

- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán

- Tích hợp giáo dục đạo đức: Giáo dục HS tính đoàn kết, hợp tác

4.Tư duy

- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác;

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo;

- Các thao tác tư duy: so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa;

5 Các năng lực cần đạt

- NL giải quyết vấn đề - NL tính toán - NL tư duy toán học

- NL hợp tác - NL giao tiếp - NL tự học

- NL sử dụng ngôn ngữ. - NL sử dụng CNTT và truyền thông

II/ CHUẨN BỊ

1 Đối với giáo viên: + Máy tính bỏ túi; máy tính, máy chiếu

2 Đối với học sinh: + Bảng nhóm, phấn viết, bút dạ.

III/ PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT DẠY HỌC

1 Phương pháp:

- Phương pháp vấn đáp

- Phương pháp dạy học theo nhóm

- Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình

2 Kĩ thuật dạy học

- Kĩ thuật trình bày 1 phút

IV/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC – GIÁO DỤC

1 Ổn định lớp: (1 phút)

- Kiểm tra sĩ số, ghi tên học sinh vắng

- Ổn định trật tự lớp

- Cán bộ lớp (Lớp trưởng hoặc lớp phó) báo cáo

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15'

*Đề bài: Câu 1: Chọn đáp án đúng cho các câu sau:

a, Trong các hàm số sau, hàm số bậc nhất là:

Trang 10

y = 2x+4 4

A) y = 2x2 – 3; B) y = 5x + 7 ;

C) y = 0x + 3; D) y = 2x – 5

b, Hàm số y = - 3x – 2 là hàm số:

A, Đồng biến; B, Nghịch biến ; C, Cả hai đáp án trên;

c, Đường thẳng song song với đường thẳng y = 0,3x – 1 là:

A) y = 0,3x; B) y = - 0,3x – 1 ;

C) y = x – 1 ; D) y = 0,2x – 1 ;

d, Đường thẳng y = - 0,5x + 2 có hệ số góc là:

A, 2; B, 0,5; C, - 0,5; D, - 2 ;

Câu 2:

a, Vẽ đồ thị của hàm số: y = 2x + 4

b, Cho hàm số bậc nhất: y = mx – 3 Tìm m để đồ thị hàm số song song với đường thẳng y = 2x + 4

c, Tìm k để đồ thị hàm số y = kx + (3k – 1) đi qua gốc toạ độ

* Đáp án và biểu điểm:

Câu 1:

2 điểm

Câu 2:

8điểm

Mỗi ý đúng được 0,5 điểm

a, D ; b, B; c, A; d, C

a, Cho x = 0 => y = 4

y = 0 => x = - 2

Vậy đồ thị của hàm số y = 2x + 4 là đường thẳng đi qua hai

điểm ( 0 ; 4) và (- 2; 0)

Vẽ đồ thị đúng

b, Để hai đường thẳng y = mx - 3 và y = 2x + 4 song song với

nhau thì: m ≠ 0 và m = 2

Vậy với m = 2 thì hai đường thẳng trên song song

c, Đồ thị hàm số y = kx + ( 3k –1) đi qua gốc toạ độ khi và chỉ

2

0,5 0,5 1 2

1 1

Trang 11

khi nó có dạng y = ax ( a ≠ 0)

<=> k ≠ 0 và 3k – 1 = 0 <=> k ≠ 0 và k = 1/3

Vậy với k = 1/3 thì đồ thị hàm số trên đi qua gốc toạ độ

1

3 Giảng bài mới

Hoạt động 1: Dạng 1 Xác định hệ số góc của đường thẳng

- Mục tiêu: HS xác định được hệ số góc của đt, xác định được hàm số thoã mãn đk cho

trước

- Thời gian: 12 phút

*Phương pháp:

GV hỏi: phương pháp giải dạng bài

này như thế nào?

HS:

+đường thẳng y = ax+b có hệ số góc

là a

+Hai đường thẳng song song có hệ số

góc bằng nhau

+đường thẳng y = ax + b (a>0) tạo

với trục Ox một góc  thì a=tan

GV: Cho HS lên bảng làm Bài 27(a)

(SGK/58).

GV: chia lớp thành ba nhóm, mỗi

nhóm giải một câu

Sau 4 phút mỗi nhóm cử một đại diện

trình bày

GV: Chỉnh lại lời giải của HS

Giúp các em ý thức về sự đoàn kết,

rèn luyện thói quen hợp tác

HS lên bảng làm Bài 27(a) (SGK/58).

Đồ thị hàm số đi qua điểm A(2; 6)

 x = 2; y = 6

Ta thay x = 2; y = 6 vào công thức hàm số y = ax + 3

Ta có : 6 = a.2 + 3  2a = 3

 a = 1,5 Vậy hệ số góc của hàm số là a = 1,5

HS: cả lớp nhận xét kết quả Nhóm 1:Làm câu a

Nhóm 2:Làm câu b Nhóm 3:Làm câu c

Bài 29 (SGK/58)

a.Gọi giao điểm của đồ thị với Ox là A Thì A(1,5;0) khi đó ta có x = 1,5 thì y

= 0

Ta thay a = 2; x = 1,5; y = 0 công thức hàm số y = ax + b

Ta có : 0 = 2.1,5 + b  b = -3 Vậy hàm số đó là y = 2x - 3

a) a=3=> y= 3x+b

Điểm A (2 ;2) thuộc đồ thị nên ta có

Trang 12

2=3.2+b

=> b = -4 Vậy hàm số đó là y = 3x - 4 c)Đồ thị song song với đường thẳng

y = √3 x nên hàm số đã cho có dạng

y = √3 x+b Điểm B(1; √3 +5) thuộc đồ thị hàm

số ta có:

√3 +5 = √3 1+ b  b = 5 Vậy hàm số đó là: y = √3 x+5

Hoạt động 2 : Dạng 2 Tính góc của đường thẳng y = ax + b với trục Ox

-Mục tiêu: HS biết tính góc  hợp bởi đường thẳng y = ax + b và trục Ox trong từng trường hợp a > 0 theo công thức a = tan

-Thời gian : 7 phút

*Phương pháp:

GV:nêu phương pháp tính góc của

đường thẳng y = ax + b với trục Ox

GV chia lớp làm hai nhóm làm bài

Bài 30 (SGK/59)

a)chia lớp làm hai nhóm

Sau 3 phút một đại diện của nhóm 1

lên bảng vẽ đồ thị hàm số y = 0,5x

+2

Sau đó 3 phút một đại diện của

nhóm 2 lên bảng vẽ đồ thị hàm số y

= -x +2

GV cho xuất hiện bảng phụ trên đó

có ghi các điểm A, B, C

HS:+đường thẳng y = ax + b (a>0) tạo với trục Ox một góc  thì a=tan

HS Đại diện các nhóm trình bày

Bài 30 (SGK/59)

a) Vì đồ thị hàm số y =0,5x + 2, y= -x = 2

Trang 13

b) Nhóm 1 tính góc A, nhóm 2 tính

góc B,

cả lớp tính góc C

c) Cả lớp tính chu vi và diện tích

GV:y/c HS tính độ dài từng cạnh

AB, AC, BC rồi gọi HS lần

lượt lên bảng

GV: Chữa bài

b) A(-4; 0), B(2; 0), C(0; 2)

+tanA =

OC

OA=

2

4 = 0,5  A 270 +tanB =

OC

OB=

2

2 = 1 B= 450

=>C= 1800 – (270 + 450) = 1080 c) Gọi chu vi của tam giác ABC là P và diện tích tam giác ABC là S

P = AB + AC + BC

AB = AO + OB = 4 + 2 = 6(cm)

AC = √OC 2+OB 2 (§/l Py-ta-go)

= √22+22 = √8 (cm) VËy P = 6 + √ 20+ √ 8≈13,3 (cm)

S =

1

2 AB.OC =

1

2 6.2 = 6(cm2)

Hoạt động 3: Dạng 3 Lập pt đường thẳng đi qua điểm A(x y0 , 0 )và có hệ số góc k cho trước

- Mục tiêu: HS biết lập pt đường thẳng đi qua điểm A(x0, y0) và có hệ số góc k cho trước

-Thời gian : 5 phút

*Phương pháp:

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	460,65 KB