Chuyên đề amoniac và muối amoni

- Tính chất hoá học phản ứng với dung dịch kiềm, phản ứng nhiệt phân của muối amoni.. Hiểu được: - Tính chất hoá học của amoniac: Tính bazơ yếu tác dụng với nước, dung dịch muối, axit v

KẾ HOẠCH SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ AMONIAC VÀ MUỐI AMONI

Căn cứ hướng dẫn bộ môn môn Hóa học năm học 2017 – 2018 của Sở GD& ĐT Nam Định

Căn cứ kế hoạch năm học và kế hoạch chuyên môn của trường THPT Trần Văn Lan Căn cứ kế hoạch tổ chuyên môn Hóa – Sinh – Công nghệ năm học 2017 – 2018 đã được BGH trường THPT Trần Văn Lan phê duyệt

Để thực hiện sinh hoạt chuyên đề theo hướng nghiên cứu bài học, nhóm Hóa học lập kế hoạch sinh hoạt chuyên đề số 1: Amoniac và muối amoni cụ thể như sau

Thời gian sinh hoạt: tuần 4 đến tuần 7

Giáo viên phụ trách chính: đ/c Bùi Thị Thúy Hạnh

SH nhóm

tuần 3 Phân công nhiệm vụ + thảo luận định hướng phương pháp Nhóm CM

SH nhóm

tuần 4

Thảo luận:

- Nội dung chung ( kiến thức, kĩ năng, bảng mô tả)

- Câu hỏi 4 cấp độ tư duy

Hạnh

SH nhóm

tuần 5

- Báo cáo nội dung 1: Amoniac nội dung 2: Muối amoni Hạnh

SH nhóm

tuần 6

- Hoàn thiện chuyên đề

SH nhóm

tuần 7, 8

- Dạy minh họa nội dung 1: Amoniac ( lớp 11A7)

- Rút kinh nghiệm

- Triển khai dạy trên các lớp khác

NỘI DUNG THẢO LUẬN

CHUYÊN ĐỀ: AMONIAC VÀ MUỐI AMONI Tuần 3:

Gv báo cáo: Bùi Thị Thúy Hạnh

Nội dung thảo luận: - Nội dung + thời lượng dạy học/chuyên đề

- Thảo luận phương pháp

A TỔNG QUAN CHUYÊN ĐỀ

1) Nội dung

- Nội dung 1: Amoniac

- Nội dung 2: Muối amoni

2) Thời lượng: 2 tiết

3) Phương pháp

- Phương pháp phát hiện giải quyết vấn đề

- Phương pháp dạy học tình huống

- Phương pháp hợp tác nhóm

- Kĩ thuật công não, sơ đồ tư duy…

Tuần 4:

Gv báo cáo: Bùi Thị Thúy Hạnh

Nội dung thảo luận: - Mục tiêu ( kiến thức, kĩ năng, thái độ, định hướng năng lực)

- Bảng mô tả

- Câu hỏi theo 4 cấp độ tư duy

I MỤC TIÊU

*Kiến thức

Biết được:

- Cấu tạo phân tử NH3

- Tính chất vật lí, ứng dụng chính của amoniac và muối amoni

- Cách điều chế amoniac trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp

- Tính chất hoá học (phản ứng với dung dịch kiềm, phản ứng nhiệt phân) của muối amoni Hiểu được:

- Tính chất hoá học của amoniac: Tính bazơ yếu ( tác dụng với nước, dung dịch muối, axit)

và tính khử (tác dụng với oxi, clo)

*Kĩ năng

- Dự đoán tính chất hóa học, kiểm tra bằng thí nghiệm và kết luận được tính chất hoá học của

amoniac, muối amoni

- Quan sát thí nghiệm hoặc hình ảnh , rút ra được nhận xét về tính chất vật lí và hóa học của amoniac và muối amoni

- Viết được các PTHH dạng phân tử hoặc ion rút gọn

- Phân biệt được amoniac với một số khí đã biết bằng phương pháp hoá học

- Phân biệt được muối amoni với một số muối khác bằng phương pháp hóa học

- Tính thể tích khí amoniac sản xuất được ở đktc theo hiệu suất.phản ứng

- Tính % về khối lượng của muối amoni trong hỗn hợp

* Thái độ

- Giáo dục đức tính cẩn thận chính xác khi sử dụng hóa chất, tiến hành thí nghiệm

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

* Trọng tâm:

- Cấu tạo phân tử amoniac

- Amoniac là một bazơ yếu có đầy đủ tính chất của một bazơ ngoài ra còn có tính khử

- Muối amoni có phản ứng với dung dịch kiềm, phản ứng nhiệt phân

- Phân biệt được amoniac với một số khí khác, muối amoni với một số muối khác bằng phương pháp hoá học

* Định hướng các năng lực cần hình thành

- Năng lực tư duy

- Năng lực hợp tác

- Năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực thực hành hoá học

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực tự quản lý

- Năng lực tính toán

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hoá học

- Năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào cuộc sống

- Năng lực sử dụng CNTT và Truyền thông (ICT)

II BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC YÊU CẨU CẦN ĐẠT

Loại câu

hỏi/bài tập Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao

Câu hỏi/bài

tập định

tính

* Amoniac Nêu được:

- Cấu tạo phân tử, - tính chất vật lí (tính tan, tỉ khối, màu, mùi)

- cách điều chế amoniac trong phòng thí nghiệm

và trong công nghiệp

* Muối amoni Nêu được:

-Hiểu mối quan

hệ giữa cấu tạo phân tử với tính chất vật lí và tính chất hóa học của amoniac

-Hiểu và giải thích được tính chất hoá học của amoniac và muối amoni

- Minh họa/chứng minh được tính

- Viết phương trình phản ứng hoá học liên quan đến amoniac và muối amoni (minh họa cho tính chất hóa học, điều chế)

- Giải thích được các biện pháp làm tăng hiệu suất phản ứng tổng hợp NH3

 Tìm hiểu và giải thích được các ứng dụng của amoniac và muối amoni trong cuộc sống -Đưa ra được biện pháp khử độc NH3

- Tính chất vật lí (trạng thái, màu sắc, tính tan)

- Tính chất hoá học (phản ứng với dung dịch kiềm, phản ứng nhiệt phân)

* Nêu được ứng dụng chính của amoniac và một số muối amoni

chất hóa học của amoniac và muối amoni

- Nhận biết được ion amoni trong dung dịch

Bài tập

định lượng

- Tính V các khí trong phản ứng tổng hợp amoniac

- Các bài tập đơn giản liên quan đến amoniac và muối amoni

- Tính khối lượng, phần trăm

V các khí trong phản ứng tổng hợp amoniac

- Tính khối lượng, phần trăm V các khí trong phản ứng tổng hợp amoniac có liên quan đến hiệu suất phản ứng

- Bài tập NH3 + CuO

- Bài tập về khả năng tạo phức của NH3

- Bài tập về tổng hợp amoniac

Bài tập

thực

hành/thí

nghiệm

- Mô tả và nhận biết được các hiện tượng thí nghiệm

về nhôm và hợp chất của amoniac

và muối amoni

- Giải thích được các hiện tượng thí nghiệm về về amoni và muối amoni

- Giải thích được một số hiện tượng

TN liên quan đến thực tiễn

III: CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MINH HỌA THEO CÁC CẤP ĐỘ MÔ TẢ

1 Mức độ nhận biết

Câu 1: Liên kết trong phân tử NH3 là liên kết:

A cộng hóa trị có cực

B ion

C cộng hóa trị không cực

D kim loại

Câu 2: Trong dung dịch, amoniac là một bazơ yếu là do:

A amoniac tan nhiều trong nước B phân tử amoniac là phân tử có cực

C khi tan trong nước, amoniac kết hợp với nước tạo ra các ion NH4+ và OH

-D khi tan trong nước, chỉ một phần nhỏ các phân tử NH3 kết hợp với ion H+ của nước tạo NH4+

và OH-

Câu 3: Để tạo độ xốp cho một số loại bánh, có thể dùng muối nào sau đây:

A (NH4)3PO4 B NH4HCO3 C CaCO3 D NaCl

Câu 4: Phát biểu không đúng là

A Trong điều kiện thường, NH3 là khí không màu, mùi khai

B Khí NH3 nặng hơn không khí C Khí NH3 dễ hoá lỏng, tan nhiều trong

nước

D Liên kết giữa N và 3 nguyên tử H là liên kết cộng hoá trị có cực

Câu 5: Amoniac phản ứng được với chất nào sau đây

Câu 6 Người ta có thể thu khí bằng phương pháp dời chỗ không khí (theo hình 1 hoặc hình 2) và

phương pháp dời chỗ nước (theo hình 3) Trong phòng thí nghiệm, hãy cho biết khí amoniac được thu theo hình nào sau đây?

Câu 7: Thể tích NH3 (đktc) cần dùng để phản ứng vừa hết với 100 ml HCl 1M là?

A 2,24 lít B 3,36 lít C 4,48 lít D 1,12 lít

Câu 8: Đốt cháy hoàn toàn 4,48 lít NH3(đktc) bằng oxi thì thể tích khí nitơ thu được là?

A 1,12 lít B 3,36 lít C 4,48 lít D 2,24 lít

Câu 9: Có thể phân biệt muối amoni với các muối khác bằng cách cho nó tác dụng với dung dịch

kiềm, vì khi đó:

A Thoát ra một chất khí màu lục nhạt

B Thoát ra một chất khí không màu, mùi khai, làm xanh giấy quỳ tím ẩm

C Thoát ra một chất khí màu nâu đỏ, làm xanh giấy quỳ tím ẩm

D Thoát ra chất khí không màu, không mùi

Câu 10: Trong các nhận xét dưới đây về muối amoni, nhận xét nào đúng:

A Muối amoni là chất tinh thể ion, phân tử gồm cation amoni và anion hiđroxit

B Tất cả muối amoni đều dễ tan trong nước, khi tan điện li hoàn toàn thành cation amoni, anion gốc axit

C Dung dịch muối amoni phản ứng với dung dịch kiềm đặc, nóng thoát ra chất khí làm quỳ tím hóa đỏ

D khi nhiệt phân muối amoni luôn luôn có khí NH3 thoát ra

2 Mức độ thông hiểu

Câu 1: Cho các phát biểu sau:

(1) Amoniac lỏng được dùng làm chất làm lạnh trong thiết bị lạnh

(2) Để làm khô khí NH3 có lẫn hơi nước, cho khí NH3 đi qua bình đựng dung dịch H2SO4 đậm đặc

(3) Khi cho quỳ tím ẩm vào lọ đựng khí NH3, quỳ tím chuyển thành màu đỏ

(4) Nitơ lỏng được dùng để bảo quản máu và các mẫu vật sinh học

Số phát biểu đúng: A 2 B 3 C 1 D 4

Câu 2: Khi so sánh NH3 với NH4+, phát biểu không đúng là:

A Phân tử NH3 và ion NH4+ đều chứa liên kết cộng hóa trị

B Trong NH3và NH4+, nitơ đều có số oxi hóa -3

C NH3có tính bazơ, NH4+ có tính axit

D Trong NH3và NH4+, nitơ đều có cộng hóa trị 3

Câu 3: Để nhận biết các dung dịch : NH4NO3, (NH4)2SO4, K2SO4 đựng trong các lọ mất nhãn ta dùng:

Câu 4 Khi phun NH3 vào không khí bị nhiễm Cl2 có hiện tượng tạo ra “khói trắng” Chất này có công thức hoá học là:

Câu 5: Không khí trong phòng thí nghiệm bị ô nhiễm bởi khí clo Để khử độc, có thể xịt vào

không khí dung dịch nào sau đây?

A Dung dịch NaOH

B Dung dịch NH3

C Dung dịch NaCl

D Dung dịch H2SO4 loãng

Câu 6: Một lượng lớn ion amoni trong nước rác thải sinh ra khi vứt bỏ vào ao hồ được vi khuẩn

oxi hoá thành nitrat và quá trình đó làm giảm oxi hoà tan trong nước gây ngạt cho sinh vật sống dưới nước Vì vậy người ta phải xử lí nguồn gây ô nhiễm đó bằng cách chuyển ion amoni thành amoniac rồi chuyển tiếp thành nitơ không độc thải ra môi trường Có thể sử dụng những hóa chất nào để thực hiện việc này?

A Xút và oxi

C Nước vôi trong và khí clo

B Nước vôi trong và không khí

D Xođa và khí cacbonic

Câu 7: Dùng chất nào sau đây để trung hòa amoniac bị đổ:

Câu 8: Dung dÞch X cã chøa a mol (NH4)2CO3, thªm a mol Ba kim lo¹i vµo X vµ ®un nãng dung dÞch Sau khi ph¶n øng x¶y ra hoµn toµn thu ®-îc dung dÞch

A cã NH4 ,

CO32

B cã Ba2+,

OH 

C cã NH4 ,

OH 

D kh«ng cßn ion nµo nÕu n-íc kh«ng ph©n li

Câu 9: Cho các phản ứng sau:

H2S + O2 (dư) t0 Khí X + H2O

NH3 + O2

0

850 C,Pt

  Khí Y + H2O

NH4HCO3 + HCl loãng  Khí Z + NH4Cl + H2O

Các khí X, Y, Z thu được lần lượt là:

A SO3, NO, NH3 B SO2, N2, NH3 C SO2, NO, CO2 D SO3, N2, CO2 Câu 10: Cho dung dịch NH3 đến dư vào 20 ml dung dịch Al2(SO4)3 x mol/l Lọc lấy chất kết tủa

và cho vào 100 ml dung dịch NaOH 0,2M thì kết tủa vừa tan hết Giá trị của x là

A 1 B 0,5 C 0,25 D 0,75

3 Mức độ vận dụng thấp

Câu 1 Để điều chế ra 2 lít NH3 từ N2 và H2 với hiệu suất 25% thì cần thể tích N2 cùng điều kiện là:

Câu 2 Cho dd NH3 đến dư vào dd chứa AlCl3 và ZnCl2 thu được kết tủa (A) Nung (A) được

chất rắn (B) Cho luồng hiđro đi qua B nung nóng sẽ thu được chất rắn:

A Zn và Al B Zn và Al2O3 C ZnO và Al D Al2O3

Câu 3 Khi nhỏ vài giọt nước Cl2 vào dd NH3 đặc thấy có “khói trắng” bay ra “Khói trắng” đó là chất nào dưới đây?

Câu 4 Để tách riêng NH3 ra khỏi hỗn hợp (N2 ,H2 , NH3) trong công nghiệp, người ta sử dụng phương pháp

A Nén và làm lạnh hỗn hợp, NH3 hoá lỏng

B Cho hỗn hợp qua dd nước vôi trong

C Cho hỗn hợp qua CuO nung nóng

D Cho hỗn hợp đi qua H2SO4 đặc

Câu 5 Chỉ dùng dd nào dưới đây để phân biệt các dd không màu đựng trong các lọ riêng biệt mất nhãn :

NH4NO3, NaCl, (NH4)2SO4, Mg(NO3)2, FeCl2

Câu 6 Nhỏ từ từ dd NH3 cho đến dư vào ống nghiệm đựng dd CuSO4, ZnSO4, AlCl3, AgNO3, FeCl2, Mg(NO3)2, AgCl Số trường hợp thu được kết tủa sau phản ứng là:

Câu 7 Cho các phản ứng sau :

CuO + NH3 → ; Cl2 (k) + NH3 (k) → ; NH3 + O2 → ;

NH4NO3

o

t

  ; NaNO3

o

t

  ; NH4Cl + NaNO2

o

t

 

Số trường hợp thu được N2 là :

Câu 9 Trộn dd NH3 1M với dd HNO3 1M theo tỷ lệ thể tích 1 : 1 thu được dd X Hãy cho biết khi cho quỳ tím vào dd X, quỳ tím có màu gì ?

Câu 10 Cho a mol NH3 hập thụ hết vào 150 ml dd CuCl2 1M Phản ứng xong thu được 4,9 g kết tủa Giá trị của a là

A 0,1 và 0,5 B 0,1 và 0,7 C 0,1 và 0,6 D 0,2 và 0,7

4 Mức độ vận dụng cao

Câu 1 Cho hỗn hợp A gồm N2 và H2 vào bình phản ứng có xúc tác (thể tích không đáng kể)

Thực hiện phản ứng ở 400oC và 30 atm , hệ đạt trạng thái cân bằng thu được hỗn hợp X Nếu

thực hiện phản ứng ở 500oC và 30 atm hệ đạt trạng thái cân bằng được hỗn hợp Y Tỉ khối của X đối với Y (dX/Y) = a Nhận xét nào sau đây đúng

A a < 1 B a > 1 C a = 1 D Không xác định được

Câu 2 Cho hỗn hợp khí A gồm N2 và H2 vào bình có xúc tác và thể tích không đổi Ở 400oC, a atm thì thu được hỗn hợp khí X d(X/H2) = 3,6 Ở 400oC, b atm thì thu được hỗn hợp khí Y

d(Y/H2) = 4,0 Biết và so sánh giữa p và q

A a = b B b = 0,9 a C b = 0,925 a D 7,4 b = 8a

Câu 3 Cho 10 mol hỗn hợp X gồm NH3, N2 và H2 vào bình kín ở điều kiện thích hợp, Khi phản ứng đạt tới trạng thái cân bằng thì thu được 11 mol hỗn hợp Y Biết hiệu suất phản ứng đạt 25% Phần trăm thể tích của khí NH3 có trong hỗn hợp X là

Câu 4 Hỗn hợp khí X gồm N2 và H2 có tỉ khối so với He bằng 1,8 Đun nóng X một thời gian trong bình kín (có bột Fe làm xúc tác), thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với He bằng 2 Hiệu suất của phản ứng tổng hợp NH3 là

Câu 5 Cho a mol NH3 hấp thụ vào 100 ml dd hỗn hợp CuCl2 và CuSO4 0,5M thu được 4,9 g kết tủa Giá trị của a là

A 0,1 và 0,5 B 0,1 và 0,7 C 0,1 và 0,6 D 0,2 và 0,7

Câu 6 Cho 2 dd ZnSO4 aM và dd NH3 bM Trộn 100 ml dd ZnSO4 với 100 ml dd NH3 thì thu được 9,9 g kết tủa Trộn 100 ml dd ZnSO4 với 200 ml dd NH3 cũng thu được 9,9g kết tủa Giá trị của a và b lần lượt là

Câu 7 Cho hai dung dịch Cu(NO3)2 aM và dd NH3 bM Trộn 100 ml dd Cu(NO3)2 với 100 ml dd

NH3 thu được 9,8 g kết tủa Trộn Trộn 100 ml dd Cu(NO3)2 với 200 ml dd NH3 thu được 4,9 g kết tủa Giá trị nào sau đây không chính xác

Câu 8 Dẫn 2,24 lít NH3 (đktc) đi qua ống đựng 32 g CuO đun nóng được chất rắn A Hòa tan A vào V lít dd HCl 2M (vừa đủ) Giá trị của V là

Câu 9 Dung dịch A chứa các ion NH4+, SO42-, NO3- Thực nghiệm cho thấy 100 ml dd A tác dụng với Ba(OH)2 dư (đun nóng) thu được 23,3 g kết tủa và 6,72 lít khí (đktc) Nồng độ mol/l của muối là

A (NH4)2SO4 2M; NH4NO3 1M

B (NH4)2SO4 1M; NH4NO3 2M

C (NH4)2SO4 1,5M; NH4NO3 1M

D (NH4)2SO4 1M; NH4NO3 2,5M

Câu 10 Cho dd Ba(OH)2 đến dư vào 100ml dd X có chứa (NH4)2SO4 và NH4NO3 rồi tiến hành đun nóng thì thu được 23,3 gam kết tủa và 6,72 lít (đktc) một chất khí duy nhất Nồng

độ mol của (NH4)2SO4 và NH4NO3 trong dd X lần luợt là

A 1 M và 1M

B 2M và 2M

C 1M và 2M

D 2M và 1M

Tuần 6

Gv báo cáo: Bùi Thị Thúy Hạnh

Nội dung thảo luận: - Nội dung 1: Amoniac

- Nội dung 2: Muối amoni

- Thảo luận xây dựng chuỗi hoạt động tiết dạy minh họa (Nội dung 1)

I) Chuỗi hoạt động tiết 1

Hoạt động 1: Trải nghiệm kết nối

Tình huống thực tiễn:

- Hình ảnh rò rỉ khí Amoniac

- Hậu quả

? HS có biết thông tin gì về vụ tai nạn?

Câu hỏi nêu vấn đề:

? Sử lí như thế nào khi gặp vụ tai nạn tương tự?

Thời điểm giải quyết vấn đề: HS vận dụng kiến thức được hình thành sau phần tính chất vật lí và tính chất hóa học ở phần vận dụng

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức – kĩ năng

Nhiệm vụ 1

1) Quan sát: trạng thái, màu sắc của amoniac trong bình tam giác (bình erlen)

2) Ghi lại hiện tượng của:

- Thí nghiệm hòa tan amoniac trong nước chứa phenolphtalein

- Thí nghiệm đưa bông tẩm dung dịch HCl đặc vào miệng bình tam giác chứa amoniac

Nhiệm vụ 2

1) Amoniac được tổng hợp từ N2 và H2 Công thức hóa học của amoniac?

2) Tính chất vật lí của amoniac

3) Tại sao nước phun vào bình?

4) Dựa vào đặc điểm cấu tạo phân tử và 2 thí nghiệm dự đoán tính chất của amoniac Giải

thích

Hoạt động 3: Vận dụng, tìm tòi mở rộng

Hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng

bông tẩm NH 3 đặc A B C bông tẩm HClđặc

NH3 đặc + HClđặc → NH4Cl

khói trắng

Vận dụng 1:

? Vị trí của khói trắng nhiều nhất ở điểm A, B hay C Tai sao?

A B C D

NH 3 đóng vai trò là chất khử trong phản ứng hóa học:

3NH3 + FeCl3 + 3H2O Fe(OH)3+ 3NH4Cl 2NH3+ 3CuO 3Cu + N2 + 3H2O

NH3 + HNO3

A NH3 + H2O NH4+ + OH

-Vận dụng 2:

t o

NH4NO3

Vận dụng 3: Tình huống thực tiễn (tương tự như tình huống ở hoạt động1)

A B C D

Dung dịch HCl.

Nước Dung dịch cồn C2H5OH.

Khí Clo.

A Dung dịch HCl.

Lực lượng cứu hỏa đã dùng chất nào để khử độc NH 3 ?

Nhiệm vụ về nhà

BTVN Nhiệm vụ (cho 4 nhóm = 4 tổ)

nước đá tinh khiết tiệt trùng?

trong phòng thí nghiệm? Cách khử độc NH3trong phòng thí nghiêm?

ta đang áp dụng các biện pháp nào để tăng hiệu suất tổng hợp NH3?

họa Tổng hợp các ứng dụng thực tế của muối amoni

II) Chuỗi hoạt động tiết 2 ( nội dung 1 – tiếp + nội dung 2)

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức, kĩ năng (tiếp)