Tiet 86 chieu xuan

II.Đọc-hiểu văn bảnaBến vắng chiều xuân khổ 1 _ Hình ảnh: mưa bụi, con đò, nước sông trôi, quán tranh vắng, hoa xoan tím,… _ Mưa bụi: hạt mưa nhỏ, nhẹ Nét đặc trưng của mùa xuân.. _ Đò

ANH THƠ

Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả

Từ năm 1937, Anh Thơ có thơ đăng báo và

được tặng giải Khuyến khích của Tự lực văn

đoàn 1939.

Sở trường: viết về cảnh sắc nông thôn, gợi được không khí và nhịp sống nơi đồng quê

miền Bắc nước ta Bà được trao tặng giải

thưởng Hồ Chí Minh về văn học - nghệ thuật

2007.

Tác phẩm chính: Bức tranh quê, Kể

chuyện Vũ Lăng, Từ bến sông Thương, Tuyển

tập Anh Thơ…

2 Xuất xứ

Bài Chiều xuân được rút ra từ Bức tranh quê,

tập thơ đầu tay của Anh Thơ.

+Anh Thơ (1921-2005), tên khai sinh là Vương Kiều Ân, quê gốc ở thị xã Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang

+Bà xuất thân trong một gia đình công chức nhỏ, gắn với quê hương Ham thích văn học từ nhỏ, bà tìm đến thơ ca để thoát khỏi cuộc đời tù túng, buồn tẻ và tự khẳng định giá trị của người phụ nữ đương thời

Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng,

Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi; Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.

Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ, Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ;

Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió, Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.

Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng,

Lũ cò con chốc chốc vụt bay ra,

Làm giật mình một cô nàng yếm thắm Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa

II.Đọc-hiểu văn bản

a)Bến vắng chiều xuân (khổ 1)

_ Hình ảnh: mưa bụi, con đò, nước sông trôi, quán tranh vắng, hoa xoan tím,…

_ Mưa bụi: hạt mưa nhỏ, nhẹ Nét đặc

trưng của mùa xuân

1)Hình ảnh bức tranh chiều xuân

.

_ Đò “biếng lười”  nghệ thuật nhân hóa

 Hình ảnh con đò trở nên có hồn hơn, làm nổi bật khung cảnh yên bình của làng quê.

_ Điệp từ “vắng” lặp lại hai lần trong khổ:

bến vắng, vắng lặng  nhấn mạnh nét tĩnh lặng của cảnh vật.

khổ thơ thể hiện sắc thái nhẹ nhàng,

êm ả của bức tranh chiều xuân,thể hiện cuộc sống yên tĩnh có phần ngưng

đọng.

b)Đường đê chiều xuân (khổ 2)

_Hình ảnh: cỏ non, đàn sáo, cánh

bướm, trâu bò những loài vật

quen thuộc của làng quê

_Từ “tràn”: rất nhiều, thể hiện sự

chen chúc của cỏ non ngoài đường

để xen lẫn với cỏ biếc đã mọc được nhiều ngày Hình ảnh xanh tươi

của bờ ruộng ven con đê.

-Vu vơ: sự thong dong, thoải

mái và nhàn rỗi của đàn sáo.

không vướng bận, lo âu  hình ảnh

đàn trâu bò sau khi kết thúc việc

đồng áng, được thả ra đồng gặm cỏ

vào cuối ngày.

_Từ láy rập rờn: sự chao nghiêng, lên

xuống, không vững vàng của những cánh bướm trước con gió

 rập rờn trôi: hình ảnh nghệ thuật độc

đáo.

_Hình ảnh độc đáo cúi ăn mưa  những

hạt mưa li ti đọng lại trên lá cỏ, tuy nhỏ

nhưng cũng đủ nhiều để trải một làn sương

mờ trên đồng ruộng.

• -Một chút xáo động làm cho khung

cảnh êm đềm trở nên mới mẻ, sinh

động, kì thú.

và động.

c) Cuộc sống chiều xuân (khổ 3)

-Xanh rờn: màu xanh nhẹ nhàng

đầy sức sống của mùa xuân.

-Ướt lặng: tạo cảm giác đọng lại.

-Vụt bay ra: cái động duy nhất

của bài thơ, càng làm nổi bật cái

tĩnh lặng của chiều xuân.

cảm giác tĩnh lặng, ngắm nhìn những hình ảnh cuối cùng của ngày.

-Từ láy chốc chốc: mang tính đột ngột, thoáng

qua.

-Hình ảnh: cô nàng yếm thắm, sự xuất hiện của

con người làm cảnh sắc bớt vắng vẻ và trở

nên sinh động.

-Hoạt động: cúi, cuốc, cào, chốc chốc vụt bay ra.

 Câu thơ tả động để nói đến cái tĩnh và nhấn mạnh nhịp sống bình yên của làng quê.

_ Bức tranh “chiều xuân” qua ngòi bút của

Anh Thơ là một bức tranh quê cỡ lớn

được tạo nên bởi ba bức họa nhỏ được

xác định rõ rang bằng ba trạng ngữ chỉ nơi

chốn đứng ở đầu mỗi khổ thơ: cảnh “trên bến vắng” (khổ 1), cảnh “ngoài đường đê” (khổ 2), cảnh “trong đồng lúa” (khổ 3).

2.Cảm nhận về không khí và nhịp sống thôn quê

_ Bức tranh ở đây có những hình ảnh tiêu biểu cho cảnh mùa xuân nơi đồng quê miền bắc

nước ta:

+ Mưa đổ bụi trên bến vắng.

+Trên những cành cây xoan, hoa màu tím

đã rụng nhiều

+Cỏ non mọc xanh biếc trên đường đê.

• +Trâu bò thong thả cúi ăn cỏ dưới mưa.

+ Những chú cò dạo kiếm ăn trên ruộng lúa

và chốc chốc lại vụt bay ra…

 + Trên đồng lúa,

“một cô nàng

yếm thắm” đang

lặng lẽ “cúi cuốc

cào cỏ ruộng

sắp ra hoa”.

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Hình ảnh bức tranh thiên nhiên

2.Cảm nhận về không khí và nhịp sống thôn quê 3.Nghệ thuật

• _Hệ thống từ ngữ (đặc biệt là các từ

láy) đều gợi nên cảm giác êm đềm, tĩnh lặng về không khí lắng dịu của buổi

chiều xuân: êm đềm, bến vắng, biếng lười nằm, im lìm, vắng lặng, vu vơ, rập rờn, thong thả,…

Bài thơ diễn tả một nhịp sống thong

thả, bình yên của cảnh mùa xuân nơi

đồng quê miền bắc nước ta•_Thủ pháp nghệ thuật lấy cái “động” để nói cái “tĩnh”: Diễn tả cái “vụt bay

ra” của những chú cò và cái khẽ “giật mình” của cô nàng yếm thắm chỉ

nhằm làm rõ cái tĩnh lặng, thanh thản

của cánh đồng lúa “xanh rờn và ướt

lặng” vào một buổi “chiều xuân”.

III.Tổng kết

• Bài thơ là một bức tranh thiên

nhiên mùa xuân ở miền quê Bắc

Bộ vừa nhẹ nhàng vừa êm ả , thể hiện một nhịp sống thân thuộc và một tình yêu quê hương tha thiết của tác giả.

Tre rũ rợi ven bờ chen ướt át,

Chuối bơ phờ đầu bến đứng giầm mưa.

Và giầm mưa dòng sông trôi rào rạt

Mặc con thuyền cắm lái đậu chơ vơ.

Trên bến vắng, đắm mình trong lạnh lẽo, Vài quán hàng không khách đứng so ro Một bác lái ghé buồm vào hút điếu

Mặc bà hàng sù sụ sặc hơi, ho.

Ngoài đường lội hoạ hoằn người đến chợ Thúng đội đầu như đội cả trời mưa

Và hoạ hoằn một con thuyền ghé chở

Rồi âm thầm bến lại lặng trong mưa.