Tiet 87 chieu toi

Bức tranh thiên nhiên buổi chiều tối Chiều tối Mộ - Hồ Chí Minh - Chim mỏi: mang tâm trạng con ng ời + Chim mỏi mệt sau một ngày vất vả kiếm sống + Ng ời tù mỏi mệt sau một ngày bị đày

TiÕt 87 : ChiÒu Tèi

(Mé)

Hå ChÝ Minh

ChiÒu tèi

(Mé)

- Hå ChÝ Minh

I TiÓu

dÉn1 §«i nÐt vÒ tËp: “Ngôc trung

nhËt ký”

(1890-1969)

Bót tÝch trang ®Çu vµ trang cuèi tËp “ Ngôc

trung nhËt ký”

Chiều tối

(Mộ)

- Hồ Chí Minh

I Tiểu

dẫn1 Đôi nét về tập: “Ngục trung nhật ký”

-Hoàn cảnh ra đời :

29/8/1942

10/9/1943

- Thể loại: Nhật ký bằng

thơ H ớng

nội

H ớng ngoại

- Số l ợng: 134 bài

- Văn tự: Chữ Hán

2.Hoàn cảnh ra đời bài thơ:

Trên đ ờng chuyển

lao từ Tĩnh Tây đến

Thiên Bảo,cuối thu

1942.

Chiều tối

(Mộ)

- Hồ Chí Minh

I Tiểu dẫn

1 Đôi nét về tập “Nhật ký

trong tù”

II ĐỌC HIỂU VĂN

BẢN1 So s¸nh nguyªn t¸c víi b¶n

dÞch th¬

ChiÒu tèi

(Mé)

- Hå ChÝ Minh

I TIỂU DẪN

倦 倦 倦 倦 倦 倦 倦

倦 倦 倦 倦 倦 倦 倦

倦 倦 倦 倦 倦 倦 倦

倦 倦 倦 倦 倦 倦 倦

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không ;

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng

Chim mỏi về rõng t×m chốn ngủ,

Chßm m©y tr«i nhẹ giữa tÇng kh«ng;

C« em xãm nói xay ng« tối, Xay hết, lß than đ· rực

hồng

(Người dịch: Nam Trân)

倦

Mộ

Chiều tối

- Câu

2:

Bỏ chữ “cô”

Chữ “mạn mạn” dịch

là “nhẹ”

-Câu 3:+ Bản dịch thêm chữ

“tối”

+ Chữ “ thiếu nữ” dịch

là “ cô em”

Dịch ch a sát

2 Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đ

ờng luật

3 Bố cục:

- Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên buổi chiều muộn

- Hai câu cuối: Bức tranh đời sống con ng ời

II Đọc hiểu văn

bản

1 So sánh nguyên tác với bản

dịch thơ

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

I Tiểu dẫn

III T×m hiÓu

bµi th¬1. Bøc tranh thiªn nhiªn buæi

chiÒu tèi

- §iÓm nh×n: BÇu

trêi

ChiÒu tèi

(Mé)

- Hå ChÝ Minh

_ H×nh

¶nh

C¸nh chim Chßm m©y

I Bức tranh thiên nhiên buổi chiều

tối

Chiều tối

(Mộ)

- Hồ Chí Minh

- Chim mỏi: mang tâm trạng con ng

ời

+ Chim mỏi mệt sau một ngày

vất vả kiếm sống

+ Ng ời tù mỏi mệt sau một ngày

bị đày ải

Sự hoà hợp, cảm thông giữa tâm hồn nhà thơ và cảnh vật thiên nhiên

- Chim về

rừng

Về với cuộc sống hàng ngày gần gũi Gắn bó với hiện thực, sự sống

Quan niệm: Cái đẹp là ở

phía sự sống

* Hình ảnh : “chim bay về tổ”

Ước lệ, cổ điển

I Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

buổi chiều tối

Chiều tối

(Mộ)

- Hồ Chí Minh

* Hình ảnh :

“chòm mây”

“mạn mạn” :

lững lờ chầm chậm trôi phong thái ung dung, thanh thản

“ độ thiên không” : giữa

bầu không không gian cao rộng, trong trẻo,

êm ả

“cô vân” : lẻ

loi gợi buồn

Hình ảnh thơ vừa biểu hiện không gian vừa

biểu hiện tâm trạng

B T×m hiÓu bµi

th¬I Bøc tranh thiªn nhiªn buæi chiÒu tèi

ChiÒu tèi

(Mé)

- Hå ChÝ Minh

A T×m hiÓu chung

chÊm ph¸, t¶ c¶nh ngô t×nh, lÊy ®iÓm

t¶ diÖn

Kh«ng gian bao la,

yªn tÜnh

T©m hån ªm ¶, th

th¸i

Nội dung

Thiên nhiên vùng sơn cước đẹp

nhưng thoáng chút buồn

Con người: ung dung thư thái, nghị lực phi thường

Tình yêu thiên nhiên mà chiều sâu là tình yêu sự sống

Nghệ

thuật

III Tìm hiểu

bài thơ

1 Bức tranh thiên nhiên buổi chiều

tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

2: Bức tranh đời sống con ng ời

-Điểm nhìn : mặt đất

-Hình ảnh Cô gái xay

ngô

Lò than rực

hồng

* Hình ảnh : “ Thiếu nữ xóm

núi xay ngô”

- Con ng ời: thiếu nữ xóm núi

chủ thể, trung tâm của bức

tranh

- Công việc: Xay ngô Vất vả

nặng nhọc

 Hình ảnh con ng ời trong lao

động: Trẻ trung, khoẻ mạnh, sống

động

Hoài Thanh: “ Đó là hình ảnh

tuyệt đẹp về cuộc đời lao

động vất vả mà vẫn ấm cúng

vẫn đáng quý đáng yêu”.

Quan niệm: Cái đẹp là ở cuộc

sống lao động

III Tìm hiểu bài

thơ1 Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

buổi chiều tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

2 Hai câu kết: Bức tranh đời sống con

ng ời* Hình ảnh : “ Thiếu nữ xóm

núi xay ngô”

- Hồ Chí Minh quên cảnh ngộ của mình, quan tâm, chia sẻ, cảm thông với cuộc sống nhọc nhằn, vất vả của ng ời dân nghèo

=> Lòng yêu th ơng con ng ời

- Điệp cuối đầu “ma bao túc”- “bao túc ma hoàn” :

+ Nhịp tuần hoàn, sự nhịp nhàng, uyển chuyển trong động tác xay ngô

+ Cô gái chăm chỉ, cần mẫn với công việc

III Tìm hiểu

bài thơ1 Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

buổi chiều tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

2 Hai câu kết: Bức tranh đời sống con ng

ời* Hình ảnh : “ Thiếu nữ xóm

núi xay ngô”

- Nguyên tác không nói đến chữ tối mà trời tối tính hàm súc trong thơ Đ ờng

“Nguyên văn không nói đến tối mà tự nhiên nói

đến Thời gian trôi dần theo cánh chim và làn mây, theo những vòng xoay của cối ngô, quay quay mãi…

và đến khi cối xay dừng lại thì lò đã rực hồng tức trời tối, trời tối thì lò rực lên”

Lê Trí Viễn

III Tìm hiểu

bài thơ1 Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên

buổi chiều tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

2 Hai câu kết: Bức tranh đời sống

con ng ời* Hình ảnh : “ Thiếu nữ xóm núi

xay ngô”

* Hình ảnh : “ lò than rực hồng”

Lò than rực hồng

hơi ấm

ánh sáng

Xua tan không khí giá lạnh,làm

ấm lòng ng ời

sáng lên: không

gian tối, khuôn

mặt thiếu nữ,

tâm hồn nhà

thơ Cảnh sinh hoạt gia đình ấm cúng

của

=> Tạo âm h ởng lạc quan

B Tìm hiểu bài

thơI Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên buổi chiều

tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

A Tìm hiểu chung

II Hai câu kết: Bức tranh đời sống con ng ời

* Hình ảnh : “ Thiếu nữ xóm

núi xay ngô”

* Hình ảnh : “ lò than rực hồng”

- Chữ “hồng”

“Với câu kết đặc biệt là chữ “hồng” ta cảm thấy tâm hồn Bác đang reo vui trên ngọn lửa nơi xóm núi để quên hẳn mình là ng ời tù ch a đ ợc dừng

chân trên con đ ờng đầy ải tối tăm” (Nguyễn Đăng Mạnh)

* Hình t ợng thơ có

sự vận động:

Không gian Thời gian Tâm trạng

 Thời gian đêm tối mà không gian không hề tăm tối, con ng ời đã thắp lên ngọn lửa tạo lên ánh sáng

và hơi ấm

Sự vân động h ớng về sự sống

và ánh sáng

III Tìm hiểu bài thơ

1 Bức tranh thiên nhiên buổi

chiều tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

2 Bức tranh đời sống con ng

ời

3 Tổng kết:

“ Chiều tối ”

Bức tranh cuộc sống con

ng ời Bức tranh thiên nhiên

Lòng th ơng yêu con ng ời, khao khát hạnh phúc gia

đình ấm cúng

Tình yêu thiên nhiên,

khao khát sống hoà

cùng thiên nhiên

ý chí, nghị lực phi th ờng

Vẻ đẹp tâm hồn hồ chí minh

a Nội dung

Vẻ đẹp cổ điển Vẻ đẹp hiện đại

- Khai thác thi đề phổ biến “

chiều tối” - Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt

- Văn tự: chữ Hán

- Bút pháp: tả cảnh ngụ tình không miêu tả mà chỉ gợi

-Có sự vận động của cảnh, sự vận

động h ớng về sự sống

-Con người là trung tâm, chủ thể trong bức tranh thiên nhiên

III Tìm hiểu bài thơ

1 Bức tranh thiên nhiên buổi chiều

tối

Chiều tối (Mộ)

- Hồ Chí Minh

2.Bức tranh đời sống con ng ời

3 Tổng kết:

a Nội dung

b Nghệ thuật: Đậm sắc thái cổ điển mà hiện đại

- Nghiêng về cảm hứng thiên nhiên, không gian

rộng lớn

-Nhân vật trữ tình không phải là

ẩn sĩ mà là chiến sĩ với chất thép trong con ng ời cách mạng

Bác Hồ về thăm quê hương năm 1957