bai hoc duong doi

Phần nội dung kể về bài học đường đời của Dế Mèn có các sự việc chính nào?. 1/ Dế Mèn coi thường Dế Choắt 2/ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt?. ?Theo em, sự việc nào tro

Tiết 73

V ă n bản :Bài học đường đời đầu tiên

<Trích “Dế Mèn phiêu lưu kí” của Tô Hoài>

I/ đọc - t ỡ m hiểu chú thích

1 đọc – Tóm tắt

? Phần nội dung kể về bài học đường đời của Dế Mèn có các sự việc chính nào ?

1/ Dế Mèn coi thường Dế Choắt

2/ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt.

3/Sự ân hận của Dế Mèn

?Theo em, sự việc nào trong số các sự việc trên

là nghiêm trọng dẫn đến bài học đường đời đầu

tiên cho Dế Mèn ?

Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế

Choắt.

2.T ỡ m hiểu chú thích

a) Tác giả:

Tên khai sinh là Nguyễn

Sen, Sinh ngày 7/9/1920

Đức-Tỉnh Hà Đông (nay

thuộc quận Cầu Giấy –

Hà Nội).

Bút danh: Tô Hoài, Mai

Trang, Duy Phương…

Trong đó bút danh Tô

Hoài là bút danh thể hiện

Tô Lịch-Phủ Hoài Đức)

Nhà v ă n: Tô Hoài

Cuộc đời: Tô Hoài sinh ra trong một

gia đỡnh nghèo, làm nghề dệt lụa Học

xong bậc tiểu học, ông làm nhiều nghề

kiếm sống tự học mà thành tài, ông đến

với nghề văn vừa bất ngờ, ngạc nhiên,

vừa tự nhiên khi chưa đầy 20 tuổi

Lối viết tươi sáng, hồn nhiên, đậm

chất thơ,

Giọng kể rủ rỉ mà sâu sắc, mang mầu

sắc của thôn quê

- Vỡ những đóng góp lớn lao của ông

trong lĩnh vực văn học NT nên ông đư

ợc Nhà nước phong tặng giải thưởng

HCM – 1996

Hiện nay đã ngoài 80 tuổi nhưng Tô

Hoài vẫn khỏe, vui và viết đều đặn. Nhà v ă n: Tô Hoài

b, Tác phẩm.

“ Dế Mèn phiêu lưu kí ” (1941) là tác phẩm tiêu biểu, nổi tiếng nhất của Tô Hoài viết về loài vật

-Tác phẩm gồm 10 chương, đoạn trích thuộc chư

ơng I

c.Từ khó

Tỡm hiểu các chú thích : 2,3,6,8,10,12,20

3.Bố cục

? Theo mạch kể của câu chuyện, đoạn trích có thể chia làm mấy phần ?Nội dung của từng phần ?

Phần 1 : Từ đầu đến “đứng đầu thiên hạ rồi ”

Phần 2 : Còn lại

->Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên với Dế Mèn.

?Truyện được kể bằng lời của nhân vật nào ?

Ngôi kể thứ mấy ? Tác dụng của ngôi kể ?

-Truyện được kể bằng lời của nhân vật

chính-Dế Mèn, ngôi kể thứ nhất chính-Dế Mèn tự xưng tôi

kể chuyện về bản thân

-Chọn ngôi kể thứ nhất có hai tác dụng:

là một con người đang tự tả, tự kể chuyện của

bản thân.

+Làm cho câu chuyện trở nên thân mật, gần

gũi, đáng tin cậy đối với người đọc.

II/ đọc – Hiểu vĂn bản

1.Hỡnh ảnh Dế Mèn

a) H ỡ nh dáng:

-Đôi càng mẫm bóng, đạp phanh

phách

-Vuốt: Cứng, nhọn hoắt

- Cánh: Trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành áo dài kớn đến tận chấm đuôi, khi vũ lên phành phạch, giòn giã…

- đầu: To, nổi từng tảng

- Răng: Đen nhánh nhai ngoàm ngoạp như lưỡi liềm máy

Râu: Dài, cong, hùng dũng

*Cả người một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhỡn

?Ta thử thay các từ sau bằng

các từ đồng nghĩa hay gần

nghĩa thỡ có được không ? Vỡ

sao ?

-Mẫm: (khoẻ, đẹp)

-Nhọn hoắt:(rất nhọn)

-Hủn hoẳn: ( cũn cỡn, cộc

lốc)

- Đen nhánh:(đen kít, đen sỡ )

Cũng có thể thay thế từ ngữ

trên của tác giả bằng một vài từ

ngữ tương đương Nhưng nhỡn

chung không có một từ ngữ

nào sánh với từ ngữ mà Tô

Hoài đã dùng Chúng chính

xác, sắc cạnh, nổi bật lạ thường

a.H ỡ nh dáng.

- Càng: Mẫm bóng, đạp phanh phách

-Vuốt: Nhọn hoắt

- Cánh: Trước đây ngắn hủn hoẳn, bây giờ dài vũ lên phành phạch, giòn giã

- Đầu: To, nổi từng tảng

- Răng: Đen nhánh nhai ngoàm ngoạp như lưỡi liềm máy

-Râu: Dài, cong hùng dũng

*Cả người một màu nâu bóng

mỡ soi gương được và rất ưa

nhỡn

? Những từ “mẫm bóng”,” nhọn

hoắt”, “ngắn hủn hoẳn”, “to”, “bư

ớng”, “dài”, “đen nhánh”, “cong”,

“nâu”…là từ loại gỡ ? Những từ

“phanh phách”, “phành phạch”,

“giòn giã”, “ngoàm ngoạp” ….là từ

ghép hay từ láy? Miêu tả “răng”

tác giả sử dụng ngệ thuật gỡ?

Tính từ, từ láy, so sánh

?Khi miêu tả hỡnh dáng Dế Mèn,

tác giả miêu tả theo trỡnh tự nào?

- Từ cụ thể, liệt kê từng bộ phận

quan trọng của Dế Mèn đến khái

quát cả người, kết hợp tả tĩnh và

động

a.H ỡ nh dáng.

- Càng: Mẫm, bóng, đạp phanh phách

Vuốt: Nhọn hoắt

- Cánh: Trước đây ngắn hủn hoẳn, bây giờ dài vũ lên phành phạch, giòn giã

- Đầu: To, nổi từng tảng

- Răng: Đen nhánh nhai ngoàm ngoạp như lưỡi liềm máy

Râu: Dài, cong hùng dũng

*Cả người một màu nâu bóng

mỡ soi gương được và rất ưa nhỡn

? Em có nhận xét g ỡ về kỹ n ă ng quan sát ,

A – Quan sát tinh tế, tỉ mỉ,trí tưởng tượng

phong phú, cách miêu tả từ cụ thể đến khái quát kết hợp tả tĩnh và động.

C - Dùng tính từ, động từ, từ láy chọn lọc, biện pháp tu từ so sánh có sức biểu cảm cao.

D - Cả 3 đáp án trên đều đúng.

? Vậy, qua phân tích, Dế Mèn hiện lên là một

dáng ?

=> Là chàng Dế thanh niên cường tráng, trẻ trung,

đẹp, cân đối đầy sức sống mạnh mẽ, mang dáng dấp của một võ sĩ.

vậy ?

?Theo em, Dế Mèn có nên hãnh diện với bà con về vẻ

đẹp của mình không ?

sau này

b Tính nết:

thế nào?

rung râu.

- Hành động: Cà khịa với tất cả bà con hàng xóm,

quát mấy chị cào cào đá, ghẹo anh Gọng Vó.

- Suy nghĩ: Tưởng sắp đứng đầu thiên hạ rồi

? Miêu tả điệu bộ, hành động, suy

nghĩ của Dế Mèn, tác giả sử dụng

biện pháp nghệ thuật gỡ? Biện pháp

nghệ thuật đó có tác dụng như thế

nào khi miêu tả?

Nghệ thuật nhân hoá, góp phần

làm sinh động, gần gũi giữa loài

vật với con người

? Các từ : “đi đứng”, “nhún

rung”, “cà khịa”, “quát”, “đá”,

“ghẹo” là từ loại gỡ?

Là động từ

? Vậy qua điệu bộ, hành độn, suy

nghĩ của Dế Mèn em có nhận xét

gỡ về tính nết của chàng thanh niên

này?

b Tính nết:

- điệu bộ : Đi đứng oai vệ , làm điệu nhún chân, rung râu.

- Hành động: Cà khịa với tất cả bà con hàng xóm, quát mấy chị cào cào đá, ghẹo anh Gọng Vó.

- Suy nghĩ: Tưởng sắp đứng

đầu thiên hạ rồi

=>Dế Mèn là chàng thanh niên yêu đời, tự tin, quá kiêu

căng tự phụ, nhận thức và hành động thiếu chín chắn, hung hăng, hống hách.

? Nét tính cách này của Mèn khiến em nhớ tới nhân vật nào trong truyện ngụ ngôn mà em đã học?

Không vỡ khiêm tốn bao nhiêu vẫn chưa đủ, tự kiêu một chút cũng bằng thừa.

? Từ tính nết của Dế Mèn, em thấy có nét nào đẹp và chưa đẹp ?

- Nét đẹp : Vẻ đẹp cường tráng, sức sống mạnh mẽ, tự tin, yêu đời, ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực.

- Nét chưa đẹp : Nhận thức và hành động kiêu căng tự phụ, hống hách, xốc nổi.

? Có ý kiến cho rằng hỡnh ảnh Dế Mèn là bóng dáng của các bạn trẻ đang dần trưởng thành, em thấy có đúng không?

đúng – Là hỡnh bóng của các bạn trẻ dần trưởng thành nên còn bồng bột Mỗi chúng ta phải vươn lên rèn luyện mỡnh để tự hoàn thiện mỡnh

III – Luyện tập

? Em nên tự học tập ở Mèn điều gỡ? Và không nên mắc phải những tính xấu nào của Mèn ? Từ đó có cách cư xử như thế nào cho bản thân ?