SKKN về đạo đức HS./.

4.1-Môn đạo đức ở tiểu học đưa ra các chuẩn mực đạo đức dưới dạng những chuẩn mực hành vi cụ thể: - Nhà trường tiểu học có nhiệm vụ hình thành cho học sinh cơ sở ban đầu nhưng rất quan t

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận

Từ khi đất nước được đổi mới, mục tiêu GD nói chung của nước ta theo cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, được hiến pháp năm 1992 ghi rõ ở điều 35 “ GD là quốc sách hàng đầu, nhà nước phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Mục tiêu của giáo dục là hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đào tạo người lao động có tay nghề, năng động sáng tạo có niềm tin đạo đức trong sáng, có niềm tự hào dân tộc,

có ý trí vươn lên góp phần làm cho dân giàu nước mạnh đáp ứng yêu cầu của

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc”

Riêng môn giáo dục đạo đức hiện nay Đảng và nhà Nước ta đặc biệt quan tâm: Một là do “ con người là động lực của sự nghiệp xậy dựng xã hội mới đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội” (Văn kiện hội nhị lần thứ tư BCHTW Đảng khoá VII) Hai là do điều “ Đặc biệt đáng lo ngại là trong một

bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước ” ( Văn kiện hội nghị lần thứ hai của BCHTW Đảng khoá VIII ) Vì vậy, hội nghị đã ghi “ Tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, lòng yêu nước, ” đồng thời nhấn mạnh:” đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học Nâng cao năng lực tự học và thực hành cho học sinh”

Xuất phát từ những giá trị cơ bản của con người Việt Nam thời kì công nghiệp hoá - hiện đại hoá, từ mục tiêu, đặc trưng của giáo dục đạo đức cho

học sinh tiểu học đối với sự phát triển nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa

2 Cơ sở thực tiễn.

Trường tiểu học xã Đắk Ang nằm ở phía Bắc của huyện, là xã đặc biệt khó khăn có đường Hồ Chí Minh đi ngang qua điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn song cũng đang trên đà phát triển dân cư tập trung tương đối đông nhưng phân bố rải rác, mặt bằng về trình độ dân trí thấp, không đồng đều, mặt trái của nền kinh tế thị trường, của thời mở cửa đang từng ngày len lỏi vào đời sống của người dân nói chung và của học sinh nói riêng

Xu hướng hiện nay, một bộ phận không nhỏ phụ huynh học sinh và học sinh có quan niệm chưa đúng về các chuẩn mực, hành vi đạo đức và chiều hướng suy thoái về đạo đức ngày càng gia tăng

Giáo viên chủ nhiệm lớp, gia đình và chính quyền có lúc có nơi chưa nhìn nhận đúng đắn, chưa coi trọng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, công tác xã hội hoá giáo dục cũng chưa được coi trọng

Chưa có những biện pháp hữu hiệu để giáo dục đạo đức cho học sinh đạt hiệu quả cao và toàn diện

Để đảm bảo thực hiện thắng lợi mục tiêu giáo dục và công cuộc đổi mới phương pháp giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức nói riêng của ngành

đã đề ra

Trong nhiều năm qua, bản thân tôi công tác trên địa bàn mà 100 % học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số Với vốn kinh nghiệm ít ỏi của bản thân tích luỹ được trong giảng dạy và hiện tại cũng đang áp dụng vào công việc giảng dạy hàng ngày đạt hiệu quả, xin mạn phép được trình bày ra đây Rất kính mong quý cấp trên và bạn bè đồng nghiệp tham khảo, đóng góp ý

kiến xây dựng: “ Một số biện phát nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học của trường tiểu học Đắk Ang”

3 Lịch sử của vấn đề.

Những giá trị đạo đức của một thời kỳ lịch sử phải xuất phát từ những yêu cầu khách quan của sự phát triển xã hội và phải góp phần phát triển nhân cách, phát triển con người, góp phần vào việc thiết lập mối quan hệ giữa con người với con người, con người với tự nhiên, với môi trường sống nhằm làm cho xã hội phát triển Xuất phát từ yêu cầu đó, trong những năm gần đây chúng ta đã và đang thực hiện công cuộc đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy học nói chung, phương pháp dạy học đạo đức nói riêng Đó cũng chính là vấn đề then chốt của chính sách đổi mới giáo dục Việt Nam trong giai đoạn mới hiện nay Đổi mới phương pháp dạy học sẽ làm thay đổi tận gốc nếp nghĩ, nếp làm của các thế hệ học tò – chủ nhân tương lai của đất nước Chúng ta đều biết không phải cái gì cũ cũng tồi và cái gì mới cũng hoàn hảo Hiệu quả hay không của phương pháp dạy học là do người giáo viên tiến hành nó như thế nào Xét bản thân phương pháp dạy học thì không

có phương pháp nào là phương pháp tồi, không có phương pháp nào là phương pháp phương pháp vạn năng mà phương pháp ấy trở lên tích cực hay thụ động khi ta không khai thác hết tiềm năng của nó hoặc sử dụng nó không đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tượng Mục đích cuối cùng của đổi mới PPDH

là làm thế nào để học sinh phải thực sự tích cực, chủ động tự giác, luôn trăn trở tìm tòi suy nghĩ và sáng tạo trong quá trình lĩnh hội tri thức và lĩnh hội cả cách thức học để có được những tri thức ấy nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách của mình

- Giáo viên được trực tiếp tham gia các lớp bồi dưỡng, cập nhật những thông tin mới nhất về thay đổi nội dung chương trình và phương pháp dạy học

- Nhà nước đầu tư trang thiết bị dạy học ( SGV, vở bài tập, đồ dùng, trang thiết bị dạy và học, )

- Ở nhà trường, trong các buổi họp hội đồng, chuyên môn, họp khối, tổ chức hội thảo chuyên đề về đạo đức giáo viên đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh như: phối hợp tốt với gia

đình học sinh, tham mưu, kết hợp với chính quyền địa phương, giáo viên tăng cường công tác chủ nhiệm lớp, đưa chất lượng giáo dục đạo đức vào trong các tiêu chí xét thi đua hàng năm,… Tuy nhiên kết quả đạt được qua hàng năm vẫn chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu mà giáo dục đề ra

4 Những đặc trưng giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học đối với sự phát triển nhân cách con người Việt Nam.

4.1-Môn đạo đức ở tiểu học đưa ra các chuẩn mực đạo đức dưới dạng những chuẩn mực hành vi cụ thể:

- Nhà trường tiểu học có nhiệm vụ hình thành cho học sinh cơ sở ban đầu nhưng rất quan trọng của nhân cách người công dân – người lao động có những phẩm chất và năng lực cần thiết

- Các chuẩn mực đạo đức được lựa chọn từ những chuẩn mực xã hội cụ thể, được đưa ra dưới dạng những chuẩn mực hành vi đạo đức Bởi vì, do trình độ nhận thức còn thấp, tư duy cụ thể còn chiếm vai trò rất quan trọng, có tính hay bắt trước, kinh nghiệm sống còn nghèo nàn lên chưa đủ năng lực nhận thức các chuẩn mực đạo đức trên bình diện lý luận

- Những chuẩn mực hành vi này giúp cho học sinh có cách ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ đa dạng phù hợp với những yêu cầu đạo đức mà

xã hội quy định

- Thực tiễn đã chứng tỏ rằng, được học các chuẩn mực hành vi, học sinh có điều kiện:

+ Dễ hiểu về nội dung ý nghĩa cá nhân, ý nghĩa xã hội và cách thực hiện

+ Nâng cao dần tính khái quát của những hiểu biết có liên quan

+ Dễ nhớ lâu và dễ thể hiện trong cuộc sống

4.2- Các chuẩn mực hành vi đạo đức trong chương trình có tính đồng tâm:

- Do năng lực nhận thức và kinh nghiệm sống còn ở trình độ thấp học sinh lớp 1 và cả những học sinh lớp trên của tiểu học chưa thể nắm ngay

được khái niệm đạo đức một cách đầy đủ, toàn vẹn với bản chất vốn có của

nó mà có khả năng nắm dần dần những dấu hiệu của khái niệm Những dấu hiệu đó dần dần được khái quát ở mức độ nhất định từ lớp này sang lớp khác Cuối cùng ở học sinh hình thành được những khái quát sơ đẳng đầu tiên về chuẩn mực đạo đức

- Vì vậy trong quá trình dạy học đạo đức tiểu học, khi dạy một chuẩn mực hành vi đạo đức nào đó có tình đồng tâm thì cần tận dụng những điều có liên quan mà học sinh đã học từ lớp dưới và ngược lại khi dạy các chuẩn mực đó

ở lớp dưới thì cần chuẩn bị cho các em có khả năng tiếp thu chuẩn mực này ở lớp trên tránh tình trạng dạy lớp nào biết lớp đó

4.3-Những chuẩn mực hành vi đạo đức được giới thiệu bằng những mẫu hành vi đạo đức qua các hoạt động dạy học, các dạng bài tập

4.4 Mỗi bài đạo đức được thực hiện trong hai tiết

4.5 Do đặc điểm của lứa tuổi nên việc giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học cần tập trung vào luyện tập cho các em những chuẩn mực và quy tắc đạo đức đơn giản, hình thành thói quen, hành vi đạo đức Đối với học sinh tiểu học cần đặc biệt chú ý những thói quen sau đây :

- Thói quen biết lễ độ ( chào hỏi lễ phép, cảm ơn, xin lỗi khi cần thiết), tôn trọng mọi người ( không làm phiền, không nói to nơi công cộng hoặc người khác đang làm việc, )

- Thói quen cư xử ân cần, sẵn sàng giúp đỡ người khác, trước hết là người thân

- Thói quen tự kiềm chế: Giúp trẻ tự kiềm chế tránh được xung đột, biết kiên trì chờ đợi khi cần thiết Đây là cơ sở của kỷ luật tự giác, tự giáo dục

- Thói quen sinh hoạt, biết giữ lời hứa

4.6-Một điểm cần lưu ý trong quá trình giáo dục đạo ở lứa tuổi tiểu học: tình cảm đạo đức được xây dựng trên nền cơ bản là tình thương, lòng nhân ái, lòng vị tha Vì vậy trong thực tế cuộc sống cần tạo ra những tình

huống để trẻ biết quan tâm đến thiên nhiên, loài vật và đặc biệt là con người, làm cho trẻ biết xúc động, xao xuyến trước mỗi tình huống đạo đức mà trẻ gặp phải trong thực tiễn cuộc sống

Quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học đóng một vai trò quan trọng đến sự phát triển nhân cách con người Nó “đặt những viên gạch đầu tiên” cho sự hình thành ở các em nhân cách người công dân Mặt khác,

nó còn giúp các em hình thành cơ sở ban đầu của “ sức đề kháng” chống lại

sự xâm nhập của những cái xấu từ bên ngoài và gột rửa những cái xấu bị tiêm nhiễm

5 Vị trí, vai trò của công tác giáo dục đạo đức trong trường tiểu học hiện nay.

Xuất phát từ vai trò, vị trí của giáo dục đạo đức nói chung và phân môn đạo đức nói riêng Trong việc hình thành và phát triển nhân cách (pháp triển toàn diện - Đức, trí, thể, mĩ) cho học sinh thì các biện pháp, phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học có vị trí và vai trò rất quan trọng và là nhân tố quyết định đến việc hoàn thành mục tiêu, yêu cầu của giáo dục đã đề ra

B PHẦN NỘI DUNG

I Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

*Mục đích.

- Tìm ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng GD đạo đức cho học sinh của nhà trường

- Làm tài liệu tham khảo

- Có thể áp dụng vào công tác giáo dục đạo đức của nhà trường

*Nhiệm vụ.

Trong khuôn của bài viết này tôi trình bày bốn vấn đề chính sau:

- Xây dựng cơ sở lý thuyết

- Khảo sát, phân tích thực trạng, tìm ra những nguyên nhân chủ yếu

- Đề ra các biện pháp nhằm cải thiện thực trạng.

- Kết luận và đề xuất kiến nghị

II Đối tượng và khách thể nghiên cứu.

- Đối tượng : Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học

- Khách thể: Các phương pháp, hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh của nhà trường, giáo viên, gia đình; chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể, việc tự học, tự rèn, và sự thể hiện các chuẩn mực, hành vi đạo đức của học sinh

III Giả thuyết khoa học.

- Nếu các biện pháp nghiên cứu được áp dụng vào công tác giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học của địa bàn nơi trường đóng thì chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh sẽ đạt hiệu quả cao hơn

- Nếu giáo viên chủ nhiệm lớp biết cách phối kết hợp với nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương trong việc giáo dục đạo đức thì các em

sẽ chăm ngoan học giỏi hơn

- Nếu học sinh nhận thức rõ được vấn đề thì việc giáo dục đạo đức sẽ đạt chất lượng cao hơn

- Nếu gia đình - cha mẹ học sinh nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức và giúp các em vận dụng những kiến thức về các chuẩn mực, hành vi đạo đức đã học vào cuộc sống thực tế thì nhất định sẽ thúc đẩy được quá trình giáo dục toàn diện cho học sinh

IV Phạm vi của nghiên cứu.

Học sinh tiểu học và các hoạt động giáo dục đạo đức của nhà trường tiểu học Đắk Ang, việc tham gia công tác giáo dục của chính quyền địa phương và gia đình học sinh trên địa bàn xã Đắk Ang Huyện Ngọc Hồi -Kon Tum

V Các phương pháp nghiên cứu.

*Phương pháp 1: Đọc tài liệu để xậy dựng cơ sở lý luận cho đề tài.

*phương pháp 2: Quan sát, trò chuyện - đàm thoại.

VI Thực trạng của việc giáo dục đạo đức của nhà trường hiện nay.

1.Vài nét khái quát về trường tiểu học Đắk Ang.

Trường tiểu học xã Đắk Ang là một trường được thành lập sau giải phóng, địa bàn rộng, dân cư phân bố không tập trung, có nhiều điểm trường

lẻ nằm bên kia sông Pôcô lên việc đi lại gặp rất nhiều khó khăn nhất là vào mùa mưa, điểm trường chính của nhà trường toạ lạc ngay sát đường Hồ Chí Minh trên phần đất mượn của xã Đắk Dục huyện Ngọc Hồi Là địa bàn vùng sâu vùng xa, vùng dân tộc thiểu số ( học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm

100 %), điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn song cũng đang trên đà phát triển, nền kinh tế thị trường đã và đang tác động không nhỏ đến vấn đề đạo đức của học sinh - một nhân cách đang hình thành đang và phát triển Mặt bằng dân trí thấp, không đồng đều, công tác xã hội hoá giáo dục chưa được

đề cao Trải qua nhiều biến động của xã hội và cho tới bây giờ cơ sở vật chất

đã được cải thiện rất nhiều song vẫn chưa đáp ứng được công tác giáo dục hiện tại của nhà trường

Tổng số cán bộ, giáo viên của nhà trường là 24 người, trình độ chuyên môn cũng như năng lực giảng dạy không đồng đều, cụ thể:

Trình độ đại học: 04 đ/c chiếm 16.7 %

Trình độ cao đẳng: 07 đ/c, chiếm: 29.2 %

Trình độ THSP (12 + 2): 01 đ/c chiếm: 4.2 %

Trình độ THSP (9 + 3): 10 đ/c chiếm: 41.7 %

Trình độ sơ cấp: 02 đ/c chiếm: 8.4 %

Tổng số học sinh toàn trường:

Năm học: 2006 – 2007 là 413 em

2 Kết quả đạt được.

Trong những năm qua giáo dục vẫn được coi là “Quốc sách”, vẫn được các cấp các ngành quan tâm, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt Kinh tế xã hội đang trên đà phát triển mạnh mẽ, trình độ dân trí ngày được

nâng cao Với sự nỗ lực không ngừng nghỉ của đội ngũ các thầy cô giáo và các cấp lãnh đạo giáo dục Giáo dục đạo đức ở nhà trường luôn luôn được trú trọng và đã đạt được những thành quả rất đáng trân trọng,cụ thể:

- Đa số các em học sinh chăm ngoan học giỏi, biết vâng lời thầy cô ông

bà, cha mẹ và những người lớn tuổi

- Ở nhà trường các em thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy và bốn nhiệm

vụ của người học sinh Có em thực hiện tốt các chuẩn mực hành vi đạo đức như: biết cảm ơn, xin lỗi, đi xin phép về chào hỏi, Giúp đỡ bạn cùng tiếu bộ

- Biết tham gia lao động vệ sinh trường lớp, trồng và chăm sóc, bảo vệ cây xanh Biết phụ giúp cha mẹ những công việc phù hợp với lứa tuổi

- Quan tâm giúp đỡ những người khác thể hiện tấm lòng tương thân, tương ái ủng hộ, giúp đỡ những người gặp khó khăn hoạn nạn, chăn sóc để

tỏ lòng biết ơn đối với những người có công, các gia đình chính sách, leo đơn, các gia đình thương binh liệt sĩ

- Đi học chuyên cần, không ngừng học tập, vượt qua mọi trở ngại khó khăn trong cuộc sống vươn lên học giỏi, đạt nhiều thành tích xuất sắc như: Danh hiệu học sinh giỏi cấp trường, huyện; học sinh xuất sắc, học sinh tiên tiến; cháu ngoan Bác Hồ, tham gia thi kể truyện đạo đức Bác Hồ,

- Hầu hết các em đã biết kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, biết áp dụng những điều đã học vào thực tế của cuộc sống – thể hiện trong việc ứng xử giao tiếp hàng ngày

- Kết quả xếp loại hạnh kiểm năm học 2006 – 2007

- Tổng số học sinh toàn trường: 413 em

Xếp loại hoàn thành: 370 em, chiếm: 89.5 % Trong đó, hoàn thành tốt có:

130 em

Xếp loại chưa hoàn thành: 43 em chiếm: 10.4 %

- Năm học 2007 -2008 Tính đến cuối học kì I Tổng số học sinh toàn trường có:….em

Xếp loại hạnh kiểm: Loại hoàn thành:…….em, chiếm:……%

Chưa hoàn thành:……em, chiếm:……%

3.Tồn tại và những nguyên nhân chủ yếu.

Trong quá trình làm công tác giáo dục tại địa bàn, qua các lần tiết xúc, trò chuyện trực tiếp với phụ huynh học sinh, với các cấp chính quyền thôn và nhân dân trên địa bàn, bản thân tôi nhận thấy:

- Một số gia đình mải lo làm ăn kinh tế nên không dành thời gian giáo dục con, có gia đình cha mẹ đi làm rẫy xa và ở lại đó cả tuần mới về một lần nên việc các em ăn uống, học hành phải tự mình lo lấy hoặc mang theo con lên ở rẫy, có gia đình cho rằng giáo dục đạo đức là do nhà trường giáo dục còn họ không biết chữ, không biết cách giáo dục (họ khoán trắng cho nhà trường)

- Một số gia đình do cha mẹ mắc vào rượu chè, cờ bạc, gia đình mâu thẫu thường xuyên cãi nhau nên các em chán học, bỏ học hư hỏng đua đòi, chơi bời lêu lổng,

- Cá biệt có gia đình không bao giờ quan tâm đến việc học hành của con cái mình Khi chúng tôi hỏi cũng không biết con mình học lớp mấy, học

cô thầy nào, hàng ngày đi làm gì, ở đâu và bao giờ về,

- Một số em cha mẹ không thường xuyên nhắc nhở thúc dục, chưa có những biện pháp giáo dục thích hợp còn chửi bới, đánh đập, bắt phạt bằng nhiều hình thức,

- Một số em do bạn bè rủ rê nên mải chơi, do lười học, học dành đến lớp không thuộc bài, lên lớp thì quậy phá ý thức học tập chưa tốt,

Tóm lại : Qua công tác giảng dạy và những lần thăm hỏi, trò chuyện

trực tiếp với phụ huynh cũng như với bản thân học sinh Chúng tôi thấy có rất nhiều lý do khác nhau dẫn đến thực trạng đạo đức hiện nay của học sinh, như:

- Một bộ phận không nhỏ các em có đạo đức chưa tốt: chưa vâng lời thầy cô, ông bà, cha mẹ và người lớn tuổi Các em đua đòi, mải chơi, chưa chăm chỉ học tập vi phạm đạo đức Hình thành nên lối sống không tốt