TRỌN bộ NGỮ văn 9 5 h đ

- Đọc trước bài: sử dụng 1 số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh?. SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH A.. Kĩ năng - Nhận ra và biết cách sử dụng

Tuần 1 Ngày soạn: 15/ 08/2019

Văn bản: PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

-Lê Anh

Trà-Mời các bạn mua Laptop Nguyễn văn Thọ nhé Cam kết chất lượng, máy hình thức đẹp, bảo hành dài và tốc độ nhanh, ship tận nhà, thu

tiền sau.

ĐT+ Zalo: Nguyễn Văn Thọ 0833703100

Linh tham gia nhóm: TÀI LIỆU HỌC SINH GIỎI NGỮ VĂN THCS

https://www.facebook.com/groups/800678207060929

(copy đường linh màu xanh dán vào trình duyệt google và nhấp vào

mục: tham gia nhóm là ok)

A Mục tiêu cần đạt: Học sinh nắm được

- Tích hợp giáo dục quốc phòng và an ninh

- Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh:

+ Rèn kỹ năng giao tiếp trình bày suy nghĩ, lắng nghe tích cực về vẻ đẹp trongphong cách Hồ Chí Minh

+ Rèn kỹ năng suy nghĩ sáng tạo: Phân tích, bình luận về tính thuyết phục, tínhhợp lý của văn bản

+ Rèn kỹ năng ra quyết định: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh

- Năng lực chung: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tự học, năng lực tư duy , năng lực sáng tạo, năng lực phân tích.

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực đọc hiểu, năng lực cảm thụ, năng lực thẩm mĩ

B Chuẩn bị

-Thầy : soạn bài , Tư liệu: Một số truyện kể về Bác

-Trò : Soạn bài , nhớ lại khái niệm về văn bản nhật dụng và những tác phẩm của Bác

3.Giới thiệu bài:

Có rất nhiều bài thơ, bài hát ca ngợi chủ tịch Hồ Chí Minh: “Hồ Chí Minh tên người là cả một niềm thơ”, “Thế giới nghiêng mình, loài người nhớ ơn, tên người sống mái với non sông Việt Nam” Đó không chỉ bởi công lao vô cùng to lớn trong sự

nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng con người mà còn bởi ở Người ta luôn bắt gặptrong từng hành động, lời nói, việc làm một nhân cách lớn, một phong cách lớn-phong cách Hồ Chí Minh

Hoạt động hình thành kiến thức mới.

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm.(3p)

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

GV giới thiệu vài nét về tác giả

?Đoạn trích trên được trích từ tác

Học vị: Tiến sĩ Năm được phong PGS: 1984Năm được phong GS: 1991

2 Văn bản

- Trích trong bài viết “ Phong cách HCM cái vĩ

đại gắn với cái giản dị” in trong HCM và văn hoá văn nghệ

- ND: hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc

VH dân tộc ND có ý nghĩa thiết thực trongcuộc sống của con người trong mọi thời đại

3 Bố cục: 3 Phần

a Từ đầu – rất hiện đại ( Vẻ đẹp trong phong

cách văn hoá của Bác )

b Tiếp -> hạ tắm ao (Vẻ đẹp trong phong cách

sinh hoạt của Bác )

*HS đọc lại đoạn 1

? Vốn tri thức văn hoá của Bác

được tác giả giới thiệu ntn?

? Người hiểu biết sâu rộng các

nền văn hoá nào?

? Con đường nào đã giúp Bác có

tri thức sâu rộng như thế về văn

hoá?

? Hãy nêu những biểu hiện về sự

tiếp xúc với văn hoá nhiều nước

của Bác?

? Việc nói và viết được nhiều thứ

tiếng giúp Bác có thuận lợi gì?

Hãy lấy VD minh họa ?

? Thái độ tiếp cận văn hoá thế

giới của Người ntn?

? Cách tiếp xúc văn hoá như vậy

đã cho ta thấy vẻ đẹp nào trong

phong cách văn hóa HCM?

( HS thảo luận nhóm)

GV định hướng chung

c Còn lại ( Bình luận và khẳng định ý nghĩa văn

hoá của phong cách HCM )

4 Phân tích:

a.Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác

* Vốn tri thức văn hoá của Người rất sâu rộng:

- Người có hiểu biết sâu rộng các nền văn hoácác nước châu Á, châu Âu, châu Phi, Châu Mĩ

- Để có vốn tri thức ấy không phải là trời cho 1

cách tự nhiên mà nhờ thiên tài, nhờ Bác đã dày công học tâp, rèn luyện không ngừng trong suốt

những năm tháng của cuộc đời hoạt động cáchmạng đầy gian truân của người

- HCT đi nhiều nơi, tiếp xúc trực tiếp với nhiềunền văn hoá từ phương Đông tới phương Tây

- Nói, viết nhiều thứ tiếng rất thạo: Anh, Pháp,Nga, Hoa…

 Đây là công cụ giao tiếp bậc nhất để tìm hiểu

và giao lưu văn hoá với các dân tộc trên thế giới

+ Viết văn bằng tiếng Pháp, làm thơ bằng chữ Hán

+ Trong lao động: làm nhiều nghề để sống + Trên đường hoạt động cách mạng:

* Thái độ:

- Học hỏi nghiêm túc ( Đến đâu Người cũng học

hỏi, tìm hiểu VHNT đến 1 mức khá uyên thâm )

- Chủ động trong tiếp thu văn hoá ( Vừa tiếp thu

tinh hoa VH nhân loại, phê phán những tiêu cựccủa CNTB)

- Có định hướng: Tiếp thu nhưng không hề làm

mất đi bản sắc văn hoá dân tộc

* Vẻ đẹp phong cách văn hóa HCM:

+ Có nhu cầu cao về văn hoá+ Có năng lực văn hoá

+ Có quan điểm rõ ràng về văn hoá+ Ham học hỏi, nghiêm túc trong tiếp cận vănhoá

? Tác giả đã bình luận gì về

những biểu hiện văn hoá đó của

Bác?

?Em hiểu như thế nào về “

những ảnh hưởng quốc tế và cái

gốc văn hoá dt ở Bác?”

?Em có nhận xét gì về sự nhào

nặn của 2 nguồn văn hoá Quốc

tế và dân tộc DT ở con người

* Những ảnh hưởng quốc tế: Bác tiếp thu các giá trị VH nhân loại-> VH của Bác mang tính nhân loại.

* Cái gốc VHDT: Bác giữ vững các giá trị VH nước nhà -> VH của Bác cũng mang đậm bản sắc dân tộc.

- Đó là sự đan xen kết hợp hài hoà, bổ sung, sángtạo 2 nguồn VH nhân loại và Dân tộc trong trithức văn hoá HCM

=>Bác là người biết kế thừa và phát triển các giátrị văn hoá Đó là kiểu mẫu tinh thần tiếp cận vănhoá ở HCM

Truyền thống – hiện đại, Phương Đông – Phương Tây Xưa – Nay, DT – Quốc Tế

TIẾT 2

HS đọc đoạn 2

? Lối sống rất bình dị, rất Việt

Nam, rất phương đông của Chủ

tịch Hồ Chí Minh được biểu hiện

như thế nào?

HS thảo luận nhóm câu hỏi trên

GV hướng dẫn học sinh thảo luận

nói của Bác em hiểu thêm gì về ý

nghĩa sự giản dị của Bác ?

? Cuối văn bản tác giả sử dụng

phương pháp thuyết minh nào?

b Vẻ đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh.

+Nơi ở và làm việc đơn sơ

Nhà sàn nhỏ,vẻn vẹn vài phòng

Đồ đạc mộc mạc + Trang phục giản dị: áo bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp

+ Tư trang ít ỏi: va li con, vài vật kỉ niệm + Ăn uống đạm bạc: cá kho, rau luộc

=>Thuyết minh: liệt kê xen bình luận

+Phong cách sống giản dị, dân dã,trong sáng,thanh cao

+ Là lối sống thanh cao,sang trọng

- Không phải là lối sống khắc khổ của những người tự vui trong cảnh nghèo.

-Không phải tự thần thánh hoá

Tát nước với đồng bào, làm ruộng, trò chuyện

-Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị Màu quê hương bền bỉ, đậm đà Bác ngồi đó ung dung châm lửa hút Trán mênh mông thanh thản một vùng trời -Bác từng nói: Tôi chỉ có1ham muốn, một ham muốn tột bậc: nước nhà được độc lập, dân ta được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành; còn

về phần tôi chỉ một căn nhà lá đơn sơ hàng ngày làm vườn thả cá, trò chuyện với các cụ già.

-Đó là sự giản dị của một con người hết lòng

vì dân vì nước

-Phương pháp thuyết minh so sánh:

+So sánh Bác với lãnh tụ các nước khác

? Phương pháp thuyết minh này

mang lại hiệu quả gì cho đoạn văn?

? Tác giả bình luận như thế nào về

phong cách giản dị của Bác?

? Em hiểu thế nào về lời bình luận

đó?

(Bác không xem mình nằm ngoài

nhân loại như các thánh nhân,

không tự đề cao mình, không đặt

mình lên mọi sự thông thường Với

Bác cái đẹp là cái giản dị)

luận của tác giả?

? Dấu ấn cá nhân của tác giả thể

hiện ở văn bản là thái độ gì ?

Bác rèn luyện lối sống giản dị,

tránh lối sống hưởng thụ hoang

phí

?Tổng kết giá trị nội dung và nghệ

thuật của tác phẩm ?

HS đọc ghi nhớ SGK

+So sánh Bác với các vị hiền triết xưa

=>Nêu bật phong cách sống giản dị, thể hiệnniềm cảm phục tự hào về Bác của người viết

về Bác

-Cách sống không tự thần thánh hóa, là mộtquan niệm thẩm mỹ về cuộc sống

- Nghệ thuật : +Liệt kê + So sánh, đối lập.+ Bình luận

=> Thanh cao, giản dị

Lập luận chặt chẽ, trình bày sáng rõ các biểu

hiện vẻ đẹp trong phong cách HCM

*Thể hiện niềm tự hào về vẻ đẹp trong phongcách của Bác, ngưỡng mộ và tôn vinh Người

3 Tổng kết

* Ghi nhớ: SGK

Hoạt động luyện tập( 2’)

Bài 1: Em hiểu từ “ Phong cách ” trong Phong cách Hồ Chí Minh nghĩa là gì?

A Lối sống, cung cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động, ứng xử tạo nên cái riêng củamột người nào đó

B Đặc điểm có tính hệ thống về tư tưởng và nghệ thuật, biểu hiện trong sáng tác củamột nghệ sĩ hay trong sáng tác nói chung thuộc cùng một thể loại.

C Dạng ngôn ngữ sử dụng theo yêu cầu chức năng điển hình nào đó,khác với nhữngdạng khác về đặc điểm từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp

D Cả A,B,C đều đúng

- HS khoanh tròn vào phương án đúng:A

Bài 2: Từ cách hiểu ở bài tập1 em hãy so sánh một vài điểm khác về nội dung của văn

bản "Phong cách Hồ Chí Minh " với văn bản "Đức tính giản dị của Bác Hồ " đã học

ở lớp 7?

Hoạt động vận dụng( 3’)

1 Bằng những con đường nào Bác có được vốn tri thức văn hoá sâu rộng

2 Qua phần 1 em rút ra bài học gì về cách tích luỹ vồn tri trức văn hoá cho bản thân mình

Học sinh: + Có năng lực văn hoá

? Từ văn bản này em học tập được gì khi viết văn bản thuyết minh ?

(khi viết có thể dùng phép liệt kê, so sánh kết hợp với bình luận )

- Sưu tầm 1 số câu chuyện khác về Bác

- Soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình.

- Bài tập nâng cao: Viết 1 đoạn văn thể hiện quan điểm của em về “ Người cóvăn hoá là người như thế nào?” Người có văn hoá có phải là người thích nói chentiếng nước ngoài, dùng nhiều từ HV khi nói, khi viết, thích đua đòi ăn mặc theo mốtthời trang… hay người có văn hoá là người chỉ thích:

Ta về ta tắm ao ta

Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn.

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

A Mục tiêu cần đạt: Học sinh nắm được:

- Có ý thức vận dụng hợp lí những phương châm này trong giao tiếp.

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực tư duy , Năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, , năng lực phân tích, năng lực tạo lập văn bản

* Kiểm tra bài cũ:

? Em hãy nhắc lại những nội dung kiến thức đã học về hội thoại trong chương trình lớp 8

* Giới thiệu bài:

Trong giao tiếp có những quy định tuy không được nói ra thành lời nhưng nhữngngười tham gia vào giao tiếp cần tuân thủ, nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì

về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp, giao tiếp cũng sẽ không thành công Những quyđịnh đó được thể hiện qua các phương châm hội thoại

Hoạt động hình thành kiến thức mới:

* Hoạt động 1: Tìm hiểu phương châm về lượng.(10p)

GV treo bảng phụ ví dụ 1:

Hs đọc đoạn đối thoại mục I1và trả lời

câu hỏi:

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng điều

mà An muốn biết không ? Vì sao?

Vậy Ba cần trả lời như thế nào

? Từ đó em rút ra nhận xét gì

(Ví dụ thêm: Thưa quan, con vịt đứng

I Phương châm về lượng

cụ thể địa điểm bơi là ở sông, hồ nào ?

=>Chưa có nội dung thông báo

- ( HS tự trả lời )

=> Kết luận 1: Khi nói câu nói phải có nội

dung đúng với yêu cầu giao tiếp

hai chân.=> không có nội dung thông

báo) – câu nói trong giao tiếp bao giờ

cũng phải chuyển tải một nội dung nào

đó

-GV treo bảng phụ ví dụ 2 tr 9

-HS đọc văn bản, nêu nội dung

? Nhận xét câu hỏi của anh khoe lợn

? Nhận xét câu trả lời của anh khoe áo

(Chính những từ thừa đã tạo nên tiếng

cười )

? Như vậy cần phải tuân thủ yêu cầu gì

trong khi giao tiếp?

? Từ việc phân tích các ví dụ em hãy

cho biết thế nào là phương châm về

lượng

* Ví dụ:

- Vận dụng phương châm lượng để

phân tích lỗi trong những câu sau, nêu

tác hại ?

a.Trâu là một loài gia súc ( nuôi ở

nhà )

b én là một loài chim( có hai cánh)

b.Ví dụ2 Truyện " Lợn cưới, áo mới "

- Thừa từ: cưới -Thừa: từ lúc tôi mặc cái áo mới này.

=>Kết luận 2: trong giao tiếp, không nên

nói ít hoặc nhiều hơn những gì cần nói

3 Kết luận

Ghi nhớ SGK tr9

nhà súc vật Tất cả các loài chim đều có hai cánh.

-> 2 câu đều thừa từ -> không đúng phươngchâm về lượng => rườm rà không khoa học

* Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm về chất (7p)

- Đọc truyện cười, nêu nội dung

( hai anh nói khoác)

? Chỉ ra lời nói khoác của anh thứ nhất

? Chỉ ra lời nói khoác của anh thứ hai

? Anh thứ hai có ý chế nhạo anh thứ

nhất, vậy truyện này phê phán điều gì

? Vậy khi giao tiếp có điều gì nên

tránh

GV ghi ra bảng phụ

HS trong lớp chưa biết rõ A nghỉ học

II Phương châm về chất.

1 Ví dụ.

2 Nhận xét

- Quả bí to bằng cái nhà

- Cái nồi đồng to bằng đình làng

=> nói sai sự thật, khoác lác

-Trong giao tiếp, không nên nói những điều

mà mình không tin là đúng sự thực

Trong giao tiếp, đừng nói những điều mà

vì sao, khi thầy hỏi,2 bạn trả lời:

B:- Thưa thầy bạn ấy ốm.

C: -Thưa thầy hình như bạn ấy ốm.

Em đồng ý với cách trả lời nào ? Tại

? Phân loại những cách nói tuân thủ

hoặc không tuân thủ các phương châm

hội thoại đã học

? Đọc truyện cười sau và cho biết

phương châm hội thoại nào đã không

được tuân thủ

(HS thảo luận nhóm )

? Vận dụng những phương châm hội

thoại đã học để giải thích vì sao người

nói đôi khi phải dùng cách diễn đạt a, b

Bài 3

* Với các câu hỏi "Rồi có nuôi được không

"? người nói đã không tuân thủ phươngchâm về lượng ( hỏi một điều rất thừa vì nếukhông nuôi được thì sao còn bố để sinh rangười con đang giao tiếp ấy)

Bài 4

a => đây là những cụm từ đan xen tronggiao tiếp khi người nói chưa chắc chắn vềvấn đề mình nói ( phương châm về chất) =>thể hiện sự lịch sự, ôn tồn, hòa nhã

b => đây là những cụm từ dùng đan xen khingười nói, người viết không muốn trình bàylại vấn đề đã nói và viết để tránh trùng lặp( phương châm về lượng) Giáo viên liên hệkhi viết văn…

Hoạt động vận dụng(2’)

Tạo1 tình huống hội thoại tuân thủ phương châm về lượng; 1 thình huống tuân thủphương châm về chất.

- Các bài tập trong sbt Ngữ văn

- Đọc trước bài: sử dụng 1 số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH

A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức

- Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng

- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

2 Kĩ năng

- Nhận ra và biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

3 Thái độ.

- Có ý thức sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực tư duy , Năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, , năng lực phân tích, năng lực tạo lập văn bản

B Chuẩn bị

- GV: Bảng phụ ghi các đoạn văn thuyết minh và bài tập

- HS : Ôn lại kiến thức về văn bản thuyết minh.Đọc và tìm hiểu trước nôi dung tiếthọc.

C Tổ chức các hoạt động.

Hoạt động khởi động 5’

* Ổn định tổ chức:

* Kiểm tra bài cũ:

- Văn bản thuyết minh là gì, mục đích của chúng ?

- Cho biết các phương pháp thuyết minh thường dùng ?

* Giới thiệu bài

Khi làm văn thuyết mịnh người ta cần biết sö dông mét sè biÖn ph¸p nghÖ thuËt để bài viết hấp dẫn sinh động

Hoạt động hình thành kiến thức mới.

Hoạt động1 : Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh 25’

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Văn bản thuyết minh viết ra

nhằm mục đích gì?

? Hãy kể một số phương pháp

thuyết minh thường dùng đã học?

? Đọc văn bản trong SGK

? Văn bản này thuyết minh đặc

điểm của đối tượng nào ?

? Sự kì lạ của Hạ Long, theo tác

giả thể hiện nhiều ở điểm nào?

? Vấn đề này có dễ thuyết minh

không ?

? Theo em Vbnày so với Vb được

đọc ở phần vào bài Vb nào hấp

dẫn em hơn ? Vì sao?

( HS tự do trình bày)

? Văn bản có cung cấp được tri

thức khách quan về đối tượng

không ?

?Văn bản đã vận dụng phương

pháp thuyết minh nào là chủ yếu?

? Ngoài ra tác giả còn sử dụng

biện pháp nghệ thuật nào trong

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

1 Ôn tập văn bản thuyết minh.

-Mục đích: nhằm cung cấp tri thức (hiểu biết)khách quan về những sự vật, hiện tượng, vấnđề được chọn làm đối tượng để thuyết minh

-Một số phương pháp: định nghĩa, ví dụ, liệt

kê, dùng số liệu, phân loại, so sánh

2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một

+ Ngoài việc thuyết minh còn phải truyềnđược cảm xúc và sự thích thú đến người đọc -Văn bản đã cung cấp được tri thức kháchquan về đối tượng

- Phương pháp thuyết minh: liệt kê

- Các biện pháp nghệ thuật:

+So sánh: thuyền mỏng như lá tre

khi thuyết minh? Chỉ rõ những

biện pháp nghệ thuật ấy?

? Tác dụng của các biện pháp

nghệ thuật ấy?

?Ngoài các biện pháp thuyết

minh đã học, khi viết VB thuyết

+Nhân hóa: Thập loại chúng sinh đá

+ Ẩn dụ: Thiên nhiên vô tri-> con ngườitriết lí " trên thế gian này, chẳng có gì là vô tricả.Cho đến cả đá "

+ Liên tưởng, tưởng tượng

-Các biện pháp nghệ thuật sử dụng thích hợpgóp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượngthuyết minh và gây hứng thú cho người đọc.Tác dụng :Bài văn thuyết minh rõ về đặc điểmđối tượng, sinh động hấp dẫn,…

3 Kết luận (Ghi nhớ)

- Một số biện pháp nghệ thuật

- Tác dụng

*Lưu ý :

- Không phải văn bản thuyết minh nào cũng

có thể tùy tiện sử dụng các yếu tố nghệ thuật

Ví dụ : Như SGK, các mục trong từ điển…

- Có thể vận dụng một số biện pháp nghệ thuậtvào những bài thuyết minh có tính chất phổcập kiến thức, tính chất văn học Ví dụ : thuyếtminh đồ dùng, loài vật, cây cối…

- Biện pháp nghệ thuật chỉ có tác dụng phụ trợ làm cho văn bản thuyết minh dễ nhớ, hấp dẫn nhưng không thay thế được bản thân sự thuyết minh

Hoạt động luyện tập( 10’)

Bài 1:

Đọc văn bản " Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh "

GV: Chia lớp thành 3 nhóm thảo luận 3 câu hỏi a,b,c trong SGK.

- Phương pháp thuyết minh.

+ Định nghĩa: Thuộc họ côn trùng

+ Phân loại: Các loài ruồi

+Số liệu: Số vi khuẩn

+Liệt kê: Mắt lưới,chân tiết ra chất dính

b.Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng :

-Nghệ thuật hư cấu : kể chuyện

-Nghệ thuật nhân hóa : xưng hô…

- Có tình tiết diễn biến lôgic hợp lí

+Điểm đặc biệt :

- Hình thức: Tường thuật một phiên toà

- Nội dung: Truyện kể về loài ruồi

Yếu tố thuyết minh và nghệ thuật kết hợp chặt chẽ

+ Biện pháp nghệ thuật: Nhân hoá, có tình tiết,kể chuyện,miêu tả, ẩn dụ c.Tác dụng:

- Gây hứng thú cho người đọc, tuyên truyền kiến thức mà không khô khan Các biện pháp nghệ thuật không gây ảnh hưởng đến việc tiếp nhận nội dung văn bản thuyết minh

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH

A Mục tiêu cần đạt:

-Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về 1 thứ đồ dùng cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết, viết chi tiết bài thuyết minh về 1 thứ đồ dùng có sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật

3 Thái độ

- Có ý thức sử dụng một số biện pháp nghệ thuật khi tạo lập văn bản thuyết minh

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực tư duy , Năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng ngôn ngữ, , năng lực phân tích, năng lực tạo lập văn bản

B Chuẩn bị

- GV: Bảng phụ ghi các đoạn văn thuyết minh và bài tập

- HS: Ôn lại kiến thức về văn bản thuyết minh.Đọc và tìm hiểu trước nội dungtiết học.

C Tổ chức các hoạt động.

Hoạt động khởi động 5’

* Ổn định tổ chức.

* Kiểm tra bài cũ.

? Để bài văn thuyết minh thêm hấp dẫn người viết cần làm như thế nào ?

* Giới thiệu bài.

Để bài văn thuyết minh thêm hấp dẫn người viết đã sử dụng một số biện pháp nghệ thuật Tiết học này sẽ vận dụng các kiến thức đã học vào làm 1 bài văn thuyết minh cụ thể

Hoạt động hình thành kiến thức mới.

Hoạt động1 :Chuẩn bị ở nhà(7’)

Đề bài: Thuyết minh một trong các đồ dùng sau: cái quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà cho tiết học của học sinh

Các tổ báo cáo, GV nhận xét đánh giá sự chuẩn bị của học sinh

+Tổ 1,2 thuyết minh chiếc nón.Tổ 3,4 thuyết minh cái quạt

Hoạt động2: Luyện tập trên lớp(21’)

? Nhắc lại các bước tạo lập văn bản

? Theo yêu cầu đề, ta cần làm theo thể

loại nào

? Đối tượng thuyết minh là gì

? Nội dung cần thuyết minh

1.Tìm hiểu đề:

-Thể loại: Thuyết minh

- Đối tượng: một trong bốn đồ vật (quạt,bút, )

2.Tìm ý:

-Nội dung:

? Khi thuyết minh có thể sử dụng các

biện pháp nghệ thuật nào

? Khi thuyết minh có thể sử dụng các

biện pháp nghệ thuật nào

iáo viên chia lớp làm hai nhóm:

+Nhóm 1: TM cái quạt

+Nhóm 2: TM cái nón

GV điều hành các công việc của lớp

Gv hướng HS khai thác được các ý

? Nêu các biện pháp nghệ thuật thông

thường có thể sử dụng cho bài văn ?

+Cách bảo quản

-Nghệ thuật: sử dụng nghệ thuật nhân hóa,

kể chuyện, tự thuật, dẫn thơ văn

3 Lập dàn ý: Dựa trên cơ sở phần tìm ý lập

dàn ý 3 phần: MB - TB - KB

4 Viết bài:

a Thuyết minh về cái quạt

- HS trong nhóm đã chuẩn bị đề bài nàytrình bày dàn ý,dự kiến cách sử dụng biệnpháp nghệ thuật

-Một số HS đọc đoạn mở bài

+ Sự vật tự thuật về mình

-Sáng tạo một câu chuyện nào đó

- Phỏng vấn các loại quạt

- Thăm một nhà sưu tập các loại quạt

- Định nghĩa quạt là một dụng cụ như thếnào

-Họ nhà quạt đông đúc và có nhiều loại quạtnhư thế nào

-Mỗi loại có công dụng và cấu tạo như thếnào,cách bảo quản ra sao

-Gặp người biết bảo quản hoặc ở công sở thì

số phận quạt như thế nào

-Quạt thóc ở nông thôn như thế nào

-Quạt có vẽ tranh,đề thơ lên để làm kỉ niệmnhư thế nào

b Thuyết minh chiếc nón.

Dàn ý: ( HS thảo luận, xây dựng )

a.MB: Giới thiệu chung về chiếc nón.

+HS trình bày đoạn mở bài

VD1: Là người Việt Nam, ai chẳng biết chiếc

nón trắng quen thuộc.Mẹ đội chiếc nón rađồng nhổ mạ, cấy lúa Chị đội nón trắng đichợ, chèo đò Em đi học cũng luôn mangtheo che mưa, che nắng Chiếc nón quenthuộc là thế Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi:

Nó ra đời từ bao giờ, được làm như thế nào,giá trị của nó ra sao?

VD2: Chiếc nón trắng Việt Nam không chỉ

để che mưa, che nắng, nó là một nét duyên

dáng của người phụ nữ Việt Nam " Qua đình ngả nón trông đình, đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu".Vì sao chiếc

nón được yêu quí và trân trọng như vậy, xinhãy cùng tôi tìm hiểu về nó

5 Đọc bài và sửa chữa.

Tìm hiểu đề, lập dàn ý và viết hoàn chỉnhbài văn: Thuyết minh về cái bút bi

Hoạt động vận dụng(5’) Chia 2 nhóm làm bài:

Viết một đoạn thân bài " thuyết minh cái nón "

Viết một đoạn thân bài " thuyết minh cái quạt "

- Bài Thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật đòi hỏi người làm phải

có kiến thức và có sáng kiến tìm cách thuyết minh cho sinh động, dí dỏm

2 Hướng dẫn về nhà: 1phút

- Hoàn thành bài viết

- Đọc tham khảo các bài văn thuyết minh về cái bút,cái quạt trong sách tham khảo

- Đọc trước bài: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

- Chuẩn bị bài tiếp theo: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Ngày soạn: 20 / 8 / 2016 Ngày dạy : / 8/ 2016

- Tích hợp QPAN: HS hiểu được mức độ tàn phá của chiến tranh, của bom nguyên tử.

- Giáo dục tinh thần căm thù chiến tranh, yêu chuộng hoà bình

- GD: Tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc trong quan hệ với hoà bình thế giới(chống nạn đói, nạn thất học, bệnh tật, chiến tranh) của Bác

Xưa nay, chiến tranh và hòa bình luôn là những vấn đề được quan tâm hàng đầu của nhân loại, vì nó có quan hệ mật thiết đến cuộc sống và sinh mệnh của hàng chục tỉ người cùng sự tồn tại hay tiêu vong của nhiều quốc gia, dân tộc Trong thế kỉ

XX, nhân loại đã phải trải qua hai cuộc đại chiến thê giới vô cùng khốc liệt và rất nhiều cuộc chiến tranh khác liên miên không dứt Từ sau đại chiến thế giới thứ hai, nguy cơ chiến tranh vẫn luôn luôn tiềm ẩn Đặc biệt, vũ khí hạt nhân phát triển rất mạnh đã trở thành mối hiểm họa khủng khiếp đe dọa loài người và sự sống trên trái đất Tuy đã có những cố gắng để giảm bớt nguy cơ của mối đe dọa này nhưng chiến tranh hạt nhân vẫn là mối đe dọa to lớn và thường xuyên đối với nhân loại Vậy

chúng ta cần có cái nhìn và thái độ như thế nào về vấn đề này.

Hoạt động 2 : Tìm hiểu chung (5’)

- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp tái hiện, thuyết trình.

Hoạt động của thầy và

trò

Nội dung cần đạt

? Nêu vài nét hiểu biết của

em về tác giả và VB?

? XÐt vÒ tÝnh chÊt

néi dung, VB nµy

thuéc lo¹i VB nµo ?

2 Văn bản

Văn bản trích trong bản tham luận Thanh gươm mô-clét của nhà văn đọc tại cuộc họp sáu nước Ấn Độ,Mê-hi-cô, Thuỵ Điển, Ác-hen-ti-na, Hi Lạp, Tan-da-ni-a tại Mê-hi-cô vào tháng 8 năm 1986

Đa-* Kiểu văn bản : Nhật dụng Phương thức : Lập luận ( biểu cảm ở cuối bài )

- Thể loại: Văn nghị luận ( Nghị luận chính trị xã hội )

Hoạt động 3 : Đọc hiểu văn bản

- Phương pháp:vấn đáp, tái hiện, đánh giá, phân tích, tri giác hình tượng nghệ thuật, kĩ thuật trình bày 1 phút, thảo luận nhóm

3 Đọc hiểu nội dung

Lđ1: chiến tranh hạt nhân là một thiểm họa

khủng khiếp đang đe dọa toàn thể loài người

và mọi sự sống trên trái đất

Lđ2: Nhiệm vụ cấp bách là phải đấu tranh để

ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ thế

GV hướng dẫn HS tìm hiểu thêm

qua tài liệu đã sưu tầm

?Những điều đó khiến đoạn văn

mở đầu gây ấn tượng gì với người

đọc?

Tích hợp GD QPAN:

? Qua các phương tiện thông tin

đại chúng, em có thêm chứng cứ

nào về nguy cơ chiến tranh hạt

nhân vẫn đang đe doạ cuộc sống

của TĐ ?

?Trong VB, tảc giả cho biết để sở

hữu vũ khí hạt nhân, các cường nhất

nhất là Hoa Kì đã tiêu tốn nguồn tài

chính lớn như thế nào?

( GV đưa bảng so sáng đối chiếu

trong SGK lên bảng phụ)

? Nếu đem nguồn lực ấy đầu tư cho

các chương trình nhằm cải thiện

cuộc sống con người thì mang lại ý

nghĩa như thế nào?

? Theo em hành động đầu tư vào

việc chế tạo vũ khí hạt nhân là

một việc làm như thế nào?

? Đoạn văn gợi cho em cảm nghĩ

giới hòa bìnha.Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân đe doạtoàn nhân loại

+ 8/8/1986 hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân đã bốtrí khắp hành tinh

+ Tất cả mọi người không trừ trẻ con, mỗingười đang ngồi trên 1 thùng 4 tấn thuốc nổ.+ Tất cả chỗ đó sẽ nổ tung lên… mọi dấu vếttrên sự sống sẽ biến hết

=> đe doạ toàn nhân loại

-> Lí lẽ kết hợp với chứng cớ , dựa trên tínhtoán khoa học và kết hợp với sự bộc lộ trựctiếp thái độ tác giả

-> Thu hút người đọc, gây ấn tượng mạnh mẽ

về sức mạnh ghê gớm của vũ khí hạt nhân ,khơi gợi sự đồng tình với tác giả

VD: Các cuộc thử bom nguyên tử, các lò phản ứng hạt nhân, tên lửa đạn đạo trên thế giới đang diễn ra trong thời gian qua với mức

độ tàn phá ghê gớm.

b Sự phi lí của cuộc chạy đua vũ trang+ Nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội (y tế,giáo dục, thực phẩm…) được so sánh với sựtốn kém của chi phí cho chiến tranh hạt nhân.(”Chỉ hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạtnhân là đủ tiền xoá nạn mù chữ cho toàn thếgiới.”…)

- Cuộc sống của con người sẽ trở nên tốt đẹphơn

- Một việc làm điên rồ, vô nhân đạo, phi lí: Chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân làm mất đi khả năng để con người được sống tốt đẹp hơn.=> Chiến tranh hạt

sâu sắc nào về chiến tranh hạt

nhân?

nhân đi ngược lại lí trí của con người

- Nguy cơ tiềm tàng –vì ngay cả những cáiđầu hiếu chiến nhất cũng chưa dám sử dụng

vũ khí hạt nhân vì như thế không tránh khỏi

cả đôi bên cùng chết.=>chỉ tăng cường đểdọa dẫm, ngăn chặn nhau

TIẾT 7

HS đọc đoạn “Không những…nó.”

? Em hiểu ntn “lí trí của tự nhiên”?

- Quy luật phát triển của tự nhiên

Vậy mà chỉ cần trong tích tắc của

chiến tranh hạt nhân, tất cả kết

quả đó của tự nhiên bỗng trở về

điểm xuất phát ban đầu

? Qua cách lập luận trên của tác giả

, em nhận thấy điều phi lí nào của

chiến tranh hạt nhân nữa?

HS đọc 2 đoạn văn cuối của văn

bản

?Thông điệp mà Mác –két gửi đến

cho con người là gì?

+trải qua 4 kỉ địa chất , con người mới hát được hay hơn chim và mới chết vì yêu.

- Sự sống ngày nay trên trái đất là kết quảcủa một quá trình tiến hoá lâu dài của tựnhiên Mọi vẻ đẹp trên trái đất không phảimột sớm một chiều mà có được

- Trong tích tắc chiến tranh hạt nhân, có thểđưa quá trình vĩ đại và tốn kém của tự nhiên

=> Chiến tranh hạt nhân đi ngược lí trí tự nhiên.

c.Lời kêu gọi đấu tranh vì một thế giới hoà

bình, không có chiến tranh:

- Đấu tranh cho một thế giới hòa bình, ngănchặn xóa bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân lànhiệm vụ cấp thiết, cấp bách của toàn thểloài người “ Chúng ta đến đây… công bằng”

là tiếng nói yêu chuộng hòa bình của nhândân trên thế giới

- Chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhà chung

những người đòi hỏi thế giới không

có vũ khí và có cuộc sống hòa bình,

công bằng?

?Suy nghĩ của em đối với hoà bình

của đất nước và chiến tranh hạt

nhân?

- HS thảo luận trình bày

- GV nhận xét…

?Em có nhận xét gì về lập luận của

tác giả trong văn bản?

?Để tố cáo tội ác và sự phi lí của

chiến tranh hạt nhân, tác đã đã sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì?

? Qua việc lập luận về tội ác và sự

phi lí của chiến tranh hạt nhân, tác

giả muốn đặt ra vấn đề gì?

Trái Đất

4 Nghệ thuật

- Có lập luận chặt chẽ, có chứng cứ cụ thể,xác thực

-Sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo, giàusức thuyết phục

3.Ý nghĩa văn bản

Văn bản thể hiện những suy nghĩ nghiêm túc,đầy trách nhiệm của Mác-két đối với hoàbình nhân loại

Hoạt động 4 : Luyện tập

Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận, phân tích

- Thời gian : 10’

- GV đọc 1 số bài thơ viết về đề tài

chống chiến tranh kêu gọi hoà bình

? Vì sao văn bản lại được đặt tên là:

Đấu tranh cho một thế giới hoà

- Học bài, đọc lại văn bản, chú thích, làm bài tập

- Xem trước bài Các phương châm hội thoại (tt)

- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp.

- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng PCHT trong tình huống giao tiếp

- Ra quyết định: lựa chọn cách dùng các PCHT trong giao tiếp

* Kiểm tra bài cũ : 3’

? Thế nào là PCVC, PCVL? cho VD và cho biết VD đó tuân thủ hay vi phạmPCHT ?

* Tiến trình bài học: (42’)

Hoạt động 1: Tạo tâm thế

Trong quá trình giao tiếp ta thường nghe cha ông ta nói: Lời nói chẳng mất tiền mua… Từ câu ca dao đó GV dẫn vào bài mới.

Hoạt động 2 : Phương châm quan hệ

- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, trình bày 1 phút

- Thời gian : 7’

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

HS tìm hiểu ví dụ SGK

? Em hiểu thành ngữ " ông nói gà bà nói

vịt " như thế nào ? Thành ngữ này dùng

I Phương châm quan hệ

để chỉ tình huống hội thoại như thế nào ?

GV hướng dẫn HS lấy 1 vài ví dụ trong

thực tế có những tình huống hội thoại

tương ứng với thành ngữ trên

?Thử tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu

xuất hiện những tình huống hội thoại như

-> xã hội rối loạn

3 Kết luận

Bài học trong giao tiếp:

+Nói đúng đề tài giao tiếp+Tránh lạc đề

- Ghi nhớ SGK

Hoạt động 3 : Phương châm cách thức

- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp tái hiện, thuyết trình, trình bày 1 phút

? Những cách nói đó ảnh hưởng như

thế nào đến giao tiếp ?

HS đọc câu văn SGK

? Em hiểu câu văn trên ntn?

( HS trình bày)

C1: Ông ấy bổ nghĩa cho nhận định

C2: Ông ấy bổ nghĩa cho truyện ngắn

? Cách hiểu nào đúng?

? Muốn có 1 cách hiểu dúng về câu

II Phương Phương châm cách thức

+ lúng túng như người ngậm hạt thị: nói

ấp úng, không thành lời, không rành mạch

- Làm cho người nghe khó hiểu, khótiếp nhận, hoặc hiểu không đúng nộidung truyền đạt  giao tiếp không đạthiệu quả

+Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy.

+ Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn

=>mơ hồ, khó hiểu

- Câu nào cũng đúng

trên phải diễn đạt như thế nào?

?Qua đó em rút ra bài học gì khi giao

Bài học trong giao tiếp:

- Trong giao tiếp nên nói ngắn gọn,rành mạch, tránh cách nói mơ hồ

Ghi nhớ SGK

Hoạt động 4 : Phương châm lịch sự

- Phương pháp: Đọc phân vai,, vấn đáp tái hiện, trình bày 1 phút

- Thời gian : 7’

-HS đọc VDSGK

?Vì sao người ăn xin và cậu bé đều cảm

thấy mình đã nhận được từ người kia 1

GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ SGK

II Phương Phương châm cách thức

- Cậu bé không hề tỏ ra khinh miệt, xa lánh mà vẫn có thái độ và lời nói hết sức chân thành, thể hiện sự tôn trọng và quan tâm đến người khác

3 Kết luận :

Bài học trong giao tiếp:

- Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng

người khác

Ghi nhớ SGK

Hoạt động 5 : Luyện tập

- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp tái hiện, , trình bày 1 phút, phân tích

- Uốn câu: không ai dùng vàng ( Kim loại quí hiếm) để uốn lưỡi câu

- Tìm thêm một số câu TN, ca dao khác

Bài 2

Phép tu từ vựng có liên quan có liên quan trực tiếp với phương châm lịch sự là phép nói giảm, nói tránh

Ví dụ: + Bức tranh này anh vẽ xấu

+ Bức tranh này anh vẽ chưa đẹp

- Đôi khi người nói phải trình bày:

a.Nhân tiện đây xin hỏi: hỏi không đúng đề tài 2 người đang trao đổi.=> Để tránh vi phạm PCQH

b.Tôi nói điều này có gì không phải: nói điều mà có thể làm tổn thương người nghe=>

Để tránh vi phạm PCLS

c.Đừng nói leo…: không tuân thủ phương châm hội thoại: PCLS => Báo cho người nói

đã vi phạm PCLS, phải điều chỉnh

Bài 5:

- GV tổ chức hội thoại theo cặp

- HS hội thoại theo yêu cầu: Tôn trọng hoặc vi phạm 1 trong 5 PCHT đã học

Hoạt động 4: Hướng dẫn tự học

- Phương pháp: tái hiện, trình bày 1 phút

- Hoàn thiện bài tập

- Xem lại hệ thống kiến thức bài học

Chuẩn bị bài mới

- Ôn tập lại phương thức thuyết minh, miêu tả

- Chuẩn bị bài tiết 9

**************************************

Ngày soạn: 21 / 8 / 2016 Ngày dạy : / / 2016

Tuần 2 - Tiết 9

SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH A

.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Hiểu được văn bản TM có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả VB mới hay

- Phân biệt được yếu tố miêu tả trong bài văn TM

2.Kĩ năng:

- Quan sát các sự vật hiện tượng

- Rèn luyện kĩ năng làm văn TM

Hoạt động 1: Tạo tâm thế

Trong quá trình làm văn TM haowcj viết 1 bài văn TM có tính nghệ thuật, người viết không chỉ trình bày kiến thức về đối tượng mà còn cần phải có sự quan sát

mô tả đối tượng TM cho cụ thể khiến cho đối tượng trở lên gần gũi, thân thuộc dễ cảm nhận Việc vận dụng điều đó ntn chúng ta vào bài hôm nay.

Hoạt động 2: Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

? Hãy tìm câu văn TM về đặc

điểm của cây chuối ( HS thảo

? Theo yêu cầu chung của bài

thuyết minh, bài này có thể

thêm hoặc bớt những gì?

GV dùng bảng phụ ghi các yếu

tố thuyết minh để HS đối chiếu

I.Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

+ Yêu tố TM:

- Đi khắp ……….núi rừng

- Cây chuối ưa ………… ao hồ

- Chuối phát triển rất nhanh………

- Cây chuối là thức ăn………quả

- Quả chuối là món ăn ngon

- Quả chuối… mịn màng -… chuối xanh lại là……… vị tanh

- Người ta có……….quả chuối-……quả chuối………ngũ quả

=> Đặc điểm về khả năng sinh trưởng, côngdụng,

+ Yêu tố miêu tả:

-………Vươn lên………….che rợp

- Vị ngọt ngào………….hấp dẫn -…… Vỏ chuối có……….trứng quốc -…….Chuối dài từ ngọn cây……….gốc

* Tác dụng:

Làm cho hình ảnh cây chuối được nổi bật, gây

ấn tượng, giúp cho bài văn TM được cụ thểsinh động và hấp dẫn

-GV dùng bảng phụ ghi các chi

tiết miêu tả cây chuối

? Em hãy cho biết thêm công

dụng của thân cây chuối, lá

chuối(( tươi, khô) , nõn chuối,

+ Củ chuối có thể gọt vỏ để thấy một mảutắng

mỡ màng như màu củ đậu đã bóc vỏ…

- Công dụng.

-Thân cây non (chuối tây, chuối hột) thái ghém làm rau sống ăn rất mát, có tác dụng giải nhiệt Thân cây tươi làm phao bơi, kết nhiều thân chuối lại với nhau có thể dùng làm bè.

-Lá: Tươi dùng để gối bánh, cọng dùng làm đồ chơi, nghi lễ;lá khô dùng lót ổ mùa đông, gói bánh, làm chất đốt;, cọng khô bện dây

-Nõn: Còn non cuốn ở trong có thể ăn sống rất tốt,có thể dùng để gói thực phẩm.

-Bắp: có thể ăn sống, xào, luộc, nộm, nấu canh chua, làm món gà chay

-Quả: Xanh làm thuốc chữa bệnh hắc lào,và là

GV hướng dẫn HS hoàn chỉnh phần TM về cây chuối

HS thảo luận, GV viết vào bảng phụ 1 số đoạn mẫu

Bài

1 : Nêu thêm các chi tiết

+ Thân chuối không cao lắm, gần 2 mét, hình trụ, thẳng đứng, càng lên cao thân càngthon nhỏ …, nhiều lớp bẹ ốp chặt… bóng loáng màu xanh nhạt, sờ tay vào thấy mátlạnh…

+ Lá chuối: Nhiều tàu lá dài xoè ra như cái quạt lớn … dài, to bản, xanh đậm,…Giữa

có sống màu xanh nhạt Trên ngọn, đọt lá non nảy lên, cuộn tròn …nở ra nõn nà nhưtấm lụa xanh….dùng để gói bánh…dùng để gói hàng Lá chuối khô lót ổ nằm vừa

mềm mại, vừa thoang thoảng mùi hương thơm dân dã cứ ám ảnh tâm trí những người

xa quê

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt, vừa dậy nên một mùi thơm ngọt ngào quyến rũ

- Bắp chuối màu phơn phớt hồng trông giống như một cái búp lửa của thiên nhiên kìdiệu

- Nõn chuối màu xanh non cuốn tròn như một bức thư còn phong kín đang đợi gió mởra

Bài 2:

Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn văn:

- Cách … nó có tai

- Chén của ta không có tai

- Khi mời ai… mà uống rất nóng

- Học bài, chuẩn bị cho tiết luyện tập

- GV yêu cầu: Lập dàn ý cho đề văn ( Có sử dụng yếu tố miêu tả )

**************************************

Ngày soạn: 21 / 8 / 2016 Ngày dạy : / / 2016

Tuần 2 - Tiết 10 LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH A

.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Những yếu tố miêu tả trong bài văn TM

- Vai trò của yếu tố miêu tả trong bài văn TM

Hoạt động 1: Thống nhất nội dung luyện tập

- Phương pháp: Trực quan, thảo luận nhóm, thuyết trình, đánh giá.

? Đề yêu cầu trình bày vấn đề gì? ( Con trâu ở làng quê VN )

? Đề gồm mấy ý: 2ý + Con trâu

+ Trong đời sống làng quê VN

- Giới thiệu con trâu làng quê Việt Nam

- Vai trò, vị trí con trâu trong đời sống của nông dân Việt Nam

+ Con trâu là sức kéo chủ yếu

+ Con trâu là tài sản lớn nhất

+ Con trâu trong lễ hội

+ Con trâu với tuổi thơ

+ Con trâu cung cấp thực phẩm

3 KB:

- Hình ảnh con trâu đã để lại trong kí ức tuổi thơ của mỗi người bao nhiêu kỉ niệmngọt ngào - Cảm nghĩ về con trâu

Hoạt động 2: Luyện viết

- Phương pháp: tái hiện, đánh giá, thuyết trình

- Thời gian : 25’

II.

Luyện tập:

Bài 1:

Hãy viết phần mở bài cho đề văn trên

GV hướng dẫn HS viết, gọi HS trình bày, nhận xét

? Nội dung cần TM trong MB là gì yếu tố miêu tả là yếu tố nào?

HS có thể MB bằng 2 cách:

+ Giới thiệu

+ Nêu tục ngữ ca dao

+Tả cảnh chăn trâu, ( cho trâu tắm… )

 Dẫn ra vị trí của con trâu

Bài 2:

GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm Viết 1 đoạn triển khai ý:

Nhóm 1:- Giới thiệu con trâu trong việc làm ruộng

Nhóm 2: - Con trâu trong 1 số lễ hội và tuổi thơ ở nông thôn

Nhóm 3 - Con trâu và giá trị kinh tế.

- Soạn bài tuần 3

- Hoàn thiện bài tập vào vở bài tập

- Tìm hiểu về mùa Rươi ở Thanh Hà, vải thiều Thanh Hà, Lễ hội chùa MinhKhánh ( thị trấn Thanh Hà), Tết Trung thu

Ngày soạn: 05 / 9 / 2018 Ngày dạy : / / 2018

Tuần 3 - Tiết 11,12

TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

- Nâng cao kĩ nămg đọc hiểu VB nhật dung (VBND )

- Rèn khả năng phân tích, tạo lập trong VBND, liên hệ thực tế

- Tự nhận thức về quyền lợi được bảo vệ & chăm sóc và trách nhiệm mỗi cá nhân đối với việc bảo vệ chăm sóc trẻ em

- Xác định giá trị bản thân cần hướng tới để bảo vệ và chăm sóc trẻ em trong bối cảnh thế giới hiện nay

- Giao tiếp:thể hiện sự cảm thông với những hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh củatrẻ em

3.Thái độ :

- Có nhận thức và hành động đúng về quyền sống và quyền được bảo vệ pháttriển của trẻ em

4 Năng lực chủ yếu cần hình thành

- Tự học, sáng tạo, tự giải quyết vấn đề, giao tiếp, hợp tác , sử dụng ngôn ngữ,thẩm mĩ, thưởng thức văn học

‘‘ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai’’ Câu nói đó đã thể hiện vai trò của trẻ

em trong tương lai của thế giới Nhưng hiện nay trẻ em đứng trước nhiều thách thức

và cơ hội Từ đầu thập kỉ 90 của thế kỉ 20, Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em đã họp tại Liên hợp quốc ngày 30 – 9 – 1990 để ra một bản tuyên bố chung mang nd: Tuyên

bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em Để hiểu rõ hơn tuyên bố này chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay

Hoạt động 2 : Tìm hiểu chung (5’)

- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp tái hiện, thuyết trình.

Hoạt động của thầy và

tÝnh chÊt néi dung,

I Gới thiệu chung

cố, mở rộng Điều đó thuận lợi đối với việc chăm sóc

& bảo vệ trẻ em

+ Bên cạnh đó cũng có những khó khăn, những vấn đềcấp bách đang đặt ra: Sự phân hoá rõ rệt về mức sốnggiữa các nước.: Giàu, nghèo; tình trạng chiến tranh,bạo lực ở nhiều nơi trên thế giới, trẻ em có hoàn cảnhđặc biệt khó khăn: Bị tàn tật, bị bóc lột và nguy cơ thấthọc ngày càng nhiều

- PTBĐ : Nghị luận + thuyết minh

- Kiểu VB nhật dụng : Đề tài quyền trẻ em

VB nµy thuéc lo¹i VB

nµo ? V× sao ?

Hoạt động 3 : Đọc hiểu văn bản

- Phương pháp:vấn đáp, tái hiện, đánh giá, phân tích, tri giác hình tượng nghệ thuật, kĩ thuật trình bày 1 phút, thảo luận nhóm

?Qua đoạn 1, 2, của văn bản, tác

giả muốn đưa ra thông điệp gì cho

thế giới?

?Lời kêu gọi ấy đã đề cập đến

quyền của trẻ em như thế nào?

Theo em hiện nay, quyền nào là

quan trọng nhất? Tại sao?

HS tự bộc lộ

?Đối với thế giới, vấn đề bảo vệ

II Đọc hiểu văn bản:

+ P3: Cơ hội: Những cơ hội dành cho trẻ em.+ P4: Còn lại: Nhiệm vụ, giải pháp

=> Các mục đã thể hiện rõ sự hợp lí, chặt chẽcủa văn bản: từ những nguyên nhân, thựctrạng đến cơ hội, nêu giải pháp

3 Đọc hiểu nội dung

- Mục 1, 2 nêu vấn đề

a Trẻ em và quyền sống của trẻ em

Quyền sống, quyền được bảo vệ và phát triển

quyền trẻ em mang một ý nghĩa

như thế nào?

?Qua các đoạn 3, 4, 5, hàng ngày

trẻ em trên toàn thế giới phải đối

mặt với những mối hiểm hoạ như

? Theo em những nỗi bất hạnh ấy

có thể giải quyết bằng cách nào?

HS tự bộc lộ

? Nhận thức, tình cảm của em khi

đọc phần này? Liên hệ thực tế ở

Việt Nam, ở địa phương?

- Học sinh thảo luận trả lời.

+ Nạn nhân của chiến tranh và bạo lực

+ Nạn nhân của đói nghèo, vô gia cư

+ Nạn nhân của suy dinh dưỡng và bệnh tật

- Nỗi bất hạnh của trẻ em đang diễn ra hàng,hàng giờ->những con số khủng khiếp: 40.000trẻ em chết/ ngày

- Loại bỏ chiến tranh bạo lực

- Xóa bỏ đói nghèo, bất bình đẳng

-> Đoạn văn nêu lên khá đầy đủ cụ thể tìnhtrạng cuộc sống khổ cực nhiều mặt của trẻ emtrên thế giới hiện nay -> xúc động, lo lắng,thương cảm

Những thảm hoạ, bất hạnh đối với trẻ em trêntoàn thế giới là thách thức đối với các chínhphủ, các tổ chức quốc tế và mỗi cá nhân

TIẾT 12

HS đọc phần "cơ hội"

? Phần cơ hội đề cập vấn đề gì?

? Tuyên bố đã chỉ ra những điều

kiện thuận lợi nào?

? Dựa vào cơ sở nào, tuyên bố cho

rằng cộng đồng quốc tế có cơ hội

thực hiện quyền trẻ em?

c Những cơ hội của trẻ em.

- Điều kiện thuận lợi để cộng đồng quốc tế có thể bảo vệ , chăm sóc trẻ em

- Đã có công ước về quyền trẻ em

- Đoàn kết, liên kết chặt chẽ của các quốc giatrên nhiều lĩnh vực

- Bầu không khí chính trị quốc tế được cảithiện, sự hợp tác, đoàn kết quốc tế

? Theo em, Việt Nam có điều kiện

thuận lợi nào để thực hiện quyền

bảo vệ và chăm sóc trẻ em?

HS tự do trình bày

? Nêu một số việc làm thể hiện sự

quan tâm sâu sắc của Đảng và nhà

nước với trẻ em trong lĩnh vực giáo

dục?

GVmở rộng : Công ước được Đại

hội đồng liên hiệp quốc chính thức

thông qua ngày 20 11 1990 Tính

đến 2002 đã có 191 nước kí và phê

chuẩn tham gia.

Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở

châu á và nước thứ hai trên thế

giới phê chuẩn công ước của Liên

- Khoa học kỹ thuật đang phát triển

- Kinh tế tăng trưởng cao và đều đặn

- Sự quan tâm toàn diện, sâu sắc của Đảng và Chính phủ

Tư tưởng Hồ Chí Minh : coi trọng người già và trẻ em đang được phát huy

Trường cho trẻ em câm điếc, học tiểu học không phải đóng học phí, dưới 5 tuổi khám bệnh miễn phí

d Nhiệm vụ.

- Thực trạng trẻ em trên thế giới và cơ hội thực

hiện việc bảo vệ chăm sóc trẻ em

* Y tế

- Tăng cường sức khoẻ và chế độ dinh dưỡng, ngăn ngừa các nguyên nhân dẫn đến tử vong; kếhoạch hoà giá đình

- Đảm bao tăng trưởng, phát triển đều đặn

- Có giải pháp giải ngân cho các nước đang pháttriển

? Em có nhận xét gì về nhiệm vụ

đặt ra?

? Qua bản tuyên bố, em nhận thức

như thế nào về tầm quan trọng của

việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em?

GV nhấn mạnh: Qua chủ chương

chính sách, qua hành động cụ thể

đối với trẻ em, chúng ta nhận ra

trình độ văn minh của xã hội

-Sử dụng phương pháp nêu số liệu, phân tíchkhoa học

- Lập luận mạch lạc, rõ ràng, luận chứng đầy

? Qua bản tuyên bố,em nhận thức như thế nào về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em và sự quan tâm của cộng đồng thế giới? Để xứng đáng với sựquan tâm ấy, em sẽ làm gì?

*HDVN:

- Học bài, đọc lại văn bản

- Tìm đọc Công ước liên hợp quốc về quyền trẻ em

Ngày soạn: 05 / 9 / 2018 Ngày dạy : / / 2018

Tuần 3 - Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (TIẾP) A.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Hiểu được mối quan hệ giữa các PCHT và tình huống giao tiếp

- Những trường hợp không tuân thủ PCHT

2 Kĩ năng :

- Lựa chọn đúng các PCHT trong quá trrình giao tiếp

- Đánh giá hiệu quả diễn đạt ở những trường hợp tuân thủ ( hoặc vi phạm )PCHT trong những hoàn cảnh giao tiếp cụ thể

- Ra quyết định: lựa chọn cách dùng các PCHT trong giao tiếp

- Trình bày suy nghĩ, ý tưởng về đặc điểm, cách giao tiếp đảm bảo các PCHT

* Kiểm tra bài cũ : 3’

? Vẽ sơ đồ tư duy các PCHT đã học Đọc 1 câu ca dao hoặc tục ngữ, thành ngữliên qun đến PCHT và cho biết ý nghĩa của cấu đó liên quand dến PCHT cụ thể nhưthế nào?

* Tiến trình bài học: (42’)

Hoạt động 1: Tạo tâm thế

Như chúng ta đã biết, các phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc một cách cứng nhắc đối với những người tham gia hội thoại Việc tuân thủ hay không tuân thủ chúng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nguyên nhân Tiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu kĩ hơn về điều đó.

Hoạt động 2 : Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp.

- Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình, trình bày 1 phút

- Thời gian : 10’

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

HS đọc

? Việc chào hỏi của chàng rể phản

ánh anh ta đang tỏ ra tuân thủ PCHT

nào? Ý định đó của anh ta có đạt hiệu

quả giao tiếp ko? Vì sao?

? Qua đó em rút ra được bài học gì

trong việc tuân thủ phương châm hội

thoại?

HS lấy VD minh hoạ

GV treo bảng phụ 1 vài VD

HS đọc ghi nhớ – GV nhấn mạnh

I Quan hệ giữa phương châm hội thoại

và tình huống giao tiếp.

1 Ví dụ :

SGK

2 Nhận xét:

- Chàng rể có ý định tuân thủ PCLS

- Không đạt hiệu quả giao tiếp

- Vì: Câu hỏi đặt trong hoàn cảnh giao tiếpkhác thì lịch sự, nhưng trong trường hợpnày người ta đang làm việc trên cây cao màchàng rể gọi leo xuống để hỏi tức là đã quấyrối, gây phiền hà cho người đó.=> Vi phạmPCLS

+ Phải chú ý đến đặc điểm, tình huống giaotiếp Vì 1 câu nói có thể thích hợp với tìnhhuống này nhưng không thích hợp với tình

huống khác nên cần chú ý nói với ai, khi nào, ở đâu?

3.Kết luận ( ghi nhớ SGK )

Hoạt động 3 : Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:

- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp tái hiện, thuyết trình, trình bày 1 phút

- Thời gian : 18’