Bướu bàng quang

Siêu âm th n và bàng quang... Th tr ng kém... Guidelines on bladder cancer.. Muscle-invasive and metastatic.

I B U BÀNG QUANG

Phân lo i TNM (2009)

T – B u nguyên phát

TX không đánh giá đ c

T0 không b u

Ta carcinom khu trú niêm m c

Tis (CIS) Carcinoma in situ: carcinom ph ng

T1 chân b u đ n l p d i niêm

T2 xâm l n c

T2a xâm l n l p c nông (l p trong)

T2b xâm l n l p c sâu (l p ngoài)

T3 ra ngoài l p c , ngoài bàng quang

T3a vi th

T3b đ i th (kh i u ngoài bàng quang)

T4 xâm l n tuy n ti n li t, t cung, âm đ o, thành ch u

T4a xâm l n tuy n ti n li t, t cung, âm đ o

T4b xâm l n thành ch u

N – h ch b ch huy t

NX không đánh giá đ c

N0 ch a di c n h ch

N1 di c n 1 h ch t i vùng ch u (h v , b t, tr c thiêng, ch u ngoài)

N2 di c n nhi u h ch t i vùng ch u (h v , b t, tr c thiêng, ch u ngoài)

N3 di c n h ch quá vùng ch u

M – di c n c quan

MX không đánh giá đ c

M0 ch a di c n c quan khác

M1 có di c n c quan khác

Phân lo i b u ch a và đã xâm l n c

B u ch a xâm l n c (b u nông): Ta, T1, CIS

B u đã xâm l n c (b u sâu): T2, T3, T4

Phân lo i mô h c WHO (1973 và 2004)

WHO 1973

B u d ng gai ni u m c

Grade 1: bi t hóa t t

H NG D N CH N OÁN VÀ I U TR - B NH VI N BÌNH DÂN 1

B NH VI N BÌNH DÂN

BV

Grade 3: bi t hóa kém

WHO 2004

Sang th ng ph ng

T ng s n

Ph n ng không đi n hình

D s n ni u m c

B u ph ng: CIS (carcinom ph ng)

B u d ng gai

Lành tính

B u d ng gai ti m n ng hóa ác th p (PUNLMP, Papillary urothelial neoplasms of low

malignant potential)

Carcinom ni u m c d ng gai grade th p

Carcinom ni u m c d ng gai grade cao

So sánh 2 cách phân lo i mô h c WHO 2004 và WHO 1973

Ch n đoán

1 B nh s : chú ý đ n thói quen (hút thu c) và ngh nghi p Khai thác t t c các tri u ch ng

c a đ ng ti t ni u d i, chú ý đ n tri u ch ng ti u máu

2 Siêu âm th n và bàng quang CT scan, Xquang có c n quang (UIV) ch nên th c hi n trong môt s tr ng h p ch n l c (ví d : b u vung tam giác bàng quang)

3 Soi bàng quang th c hi n trong t t c các tr ng h p n u có nghi ng đ n b u bàng quang

4 Khi soi bàng quang ph i mô t t t c các b t th ng th y đ c N u có b u đ i th , c n ghi nh n v trí, kích th c, s l ng, hình d ng Nên v l i s đ : chú ý đ n các v trí nh

đ nh, các m t thành tr c, thành sau, 2 thành bên, vùng tam giác, 2 l ni u qu n c bàng quang, ni u đ o sau, tuy n ti n li t

Hình nh s đ các v trí c n ghi nh n

C t đ t n i soi (TURBT)

1 Là ph ng pháp đi u tr c b n đ i v i b u ch a xâm l n c

2 Tr c khi đ t máy: khi b nh nhân đã đ c gây tê-mê, ph i th m khám k b ng n ch n 2 tay sau khi đã l y h t n c ti u ra kh i bàng quang

3 Tr c khi c t đ t: quan sát t ni u đ o vào đ n trong bàng quang, t t c các v trí nghi ng , ghi nh n l i s đ Sinh thi t nh ng v trí nghi ng

4 i v i b u có kích th c ≤ 1 cm, c t đ t l y b u nguyên kh i, có l p c trong m u

b nh ph m

5 i v i b u có kích th c > 1 cm, có th c t đ t t ng ph n b u, c n có l p c trong m u

b nh ph m

6 Khi có b u t i vùng tam giác và c bàng quang thì c n ph i sinh thi t thêm t i ni u đ o

sau

7 Nên có máy soi hu nh quang (fluorescence-guided-PDD) ki m tra l i và h ng d n sinh thi t n u th y ho c nghi ng có hi n di n c a CIS

8 Các m u b nh ph m ph i đ riêng bi t, đánh d u các v trí trên s đ tr c khi g i th GPB

9 C t đ t l p l i trong vòng 2 – 6 tu n trong các tr ng h p sau:

 Không có l p c trong b nh ph m

 CIS, T1, bi t hóa kém (G3)

Phân nhóm nguy c

1 Nguy c th p

Tiên phát, m t b u, Ta, G1 (low grade), < 3 cm, không có hi n di n CIS

2 Nguy c trung bình

Không th x p vào ( gi a) 2 nhóm kia

H NG D N CH N OÁN VÀ I U TR - B NH VI N BÌNH DÂN 3

B NH VI N BÌNH DÂN

3 Nguy c cao

• T1

• G3

• CIS

• Nhi u b u và tái phát

• Ta G1G2 kích th c > 3 cm

4 Nguy c r t cao

• T1G3 k t h p CIS, có nhi u b u hay kích th c l n > 3cm, b u tái phát, v trí ni u

đ o sau

• Tái phát sau đêì tr h tr b ng BCG

i u tr h tr sau c t đ t b u

1 i u tr h tr ph i d a trên k t qu phân lo i nhóm nguy c

2 Hóa tr t i ch (thu c b m vào bàng quang) chu ph u : nhóm nguy c th p và trung bình

Ch ng ch đ nh n u th ng bàng quang ho c không c m màu t t

3 Nhóm nguy c th p : ch c n 1 l n duy nh t (chu ph u)

4 Nhóm nguy c trung bình : c n ti p t c hóa tr t i ch trong t i đa 1 n m b ng hóa ch t hay BCG N u s d ng BCG thì ph i th c hi n t i thi u 2 tu n sau c t đ t và khi ch c ch n t n

th ng t i bàng quang đã lành h n

5 Nhóm nguy c cao : c n ti p t c đi u tr mi n nhi m t i ch trong 1-3 n m b ng BCG

6 Ch ng ch đ nh BCG : đang b , đang đi u tr lao h ti t ni u hay lao t i các c quan khác ang nhi m trùng h ti t ni u Ti u máu đ i th Th tr ng kém

7 Ch a có phác đ th t chu n (v s l n và th i gian gi a 2 l n b m) cho hóa tr t i ch Hi n

có th s d ng Doxorubicin, Epirubicin hay Mitomycin C v i li u 40 – 50 mg cho m i l n

b m thu c Có th s d ng n c c t hay NaCl 0,9% đ pha thu c Chú ý đ n n ng đ và

pH dung d ch khi pha Th i gian gi thu c trong báng quang t 1-3 gi

C t bàng quang t n g c : nhóm nguy c r t cao

C t bàng quang t n g c : là ph ng pháp đi u tr c b n

Tùy th tr ng b nh nhân, tu i, tình tr ng ch c n ng th n, đã t ng m hay có b nh lý trên h tiêu hóa không, và ý mu n ch quan c a b nh nhân, thì sau c t bàng quang có th ch n l a m t trong các ph ng th c chuy n l u n c ti u sau :

Chuy n l u không ki m soát :

 em 2 ni u qu n ra da

 ng h i tràng hay ng đ i tràng

Chuy n l u có ki m soát :

 Túi h i tràng, h i-manh tràng, đ i tràng

 Bàng quang tr c v

TÀI LI U THAM KH O

1 Guidelines on bladder cancer Muscle-invasive and metastatic European association of Urology, 2008

H NG D N CH N OÁN VÀ I U TR - B NH VI N BÌNH DÂN 5

B NH VI N BÌNH DÂN