PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ HƯƠNG TRÀTRƯỜNG MẦM NON SƠN CA BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN LAO ĐỘNG TIÊN TIẾN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÂY HỨNG THÚ TRONG HOẠT ĐỘNG
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ
TRƯỜNG MẦM NON SƠN CA
BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN LAO ĐỘNG TIÊN TIẾN
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÂY HỨNG THÚ TRONG HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TOÁN CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM
NON SƠN CA
Lĩnh vực: Phát triển nhận thức
Họ và tên: Hoàng Thị Tường Vi
Giáo viên phụ trách: Lớp Mẫu giáo Lớn 1
Trang 2Hương Trà, tháng 04 năm 2019
MỤC LỤC
Trang
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Giải quyết vấn đề 3
* Biện pháp 1: Tạo môi trường toán học cho trẻ 3
* Biện pháp 2: Sưu tầm, tìm kiếm thêm vật liệu sẵn có để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động làm quen với toán 4
* Biện pháp 3: Gây hứng thú cho trẻ thông qua tổ chức các trò chơi 5
* Biện pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin vào tiết dạy 5
* Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh 5
* Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 6
3 Kết luận 8
Trang 3PHÒNG GD&ĐT THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ
TRƯỜNG MẦM NON SƠN CA
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hương Trà, ngày 15 tháng 04 năm 2019
BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề nghị công nhận danh hiệu “Lao động tiên tiến”
- Họ và tên: Hoàng Thị Tường Vi Nam, nữ: Nữ
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Cao đẳng sư phạm Mầm non
- Chức vụ: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường Mầm non Sơn Ca
- Tên đề tài sáng kiến: Một số giải pháp gây hứng thú trong hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi ở Trường Mầm non Sơn Ca
1 Lý do chọn đề tài:
Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Đây
là khâu quan trọng đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ
và cho trẻ bước vào học phổ thông
Việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ mầm non có một vai trò to lớn Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhẹn, trí thông minh, sự phán đoán phân tích, so sánh tổng hợp Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, về kích thước hình dạng, khả năng định hướng trong không gian Đặc biệt đối với trẻ 5 tuổi, việc hình thành biểu tượng toán sơ đẳng là một việc làm rất quan trọng bổ sung vào hành trang cho trẻ khi bước vào lớp 1 và góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ
Hoạt động làm quen với toán là hoạt động rất khô khan và cứng nhắc Đặc biệt là tiết hoạt động làm quen với toán “hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm” thường lặp đi lặp lại nhiều lần các hoạt động học có chủ định với nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 5, 6, 7, 10 Cho nên nếu
ta chỉ tập chung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường chán sẽ không lôi cuốn, thu hút được sự chú ý của trẻ vào hoạt động
Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp tổ chức các hoạt động mà trọng tâm là các hoạt động có chủ định làm quen với toán cho trẻ
ở trường mầm non Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên
Trang 4không bị gò ép phù hợp với sự nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là: “Học mà chơi, chơi mà học.”
Năm học 2018-2019 tôi được phân công giảng dạy tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi; trẻ cùng độ tuổi nên thuận lợi trong việc tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục nói chung và hoạt động kể chuyện nói riêng
Bản thân có trình độ chuyên môn đạt trên chuẩn và được sự giúp đỡ tận tình của chị em đồng nghiệp nên thuân tiện trong việc học hỏi công nghệ thông tin và cách tổ chức hoạt động
Phụ huynh phần lớn có điều kiện đưa đón trẻ, việc tiếp xúc và trao đổi phụ huynh trong việc tìm kiếm nguyên vật liệu cũng dể dàng
Tuy vậy bản thân vẫn chưa khai thác môi trường trang trí lớp học để gây hứng thú cho trẻ thông qua các hoạt động nói chung và hoạt động làm quen với toán nói riêng
Mặc dù thiết bị, đồ dùng, đồ chơi của hoạt động làm quen với toán đạt yêu cầu tối thiểu của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định nhưng qua nhiều năm sử dụng cũng đã cũ, màu sắc không bắt mắt trẻ, còn đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho trẻ trong hoạt động làm quen với toán vẫn chưa đầy đủ dẫn đến chưa thu hút lôi cuốn trẻ
Các trò chơi trong hoạt động làm quen với toán chưa có sự sáng tạo và đầu
tư, chưa phù hợp tạo cho trẻ sự nhàm chán không hứng thú tham gia các trò chơi trong giờ làm quen với toán
Trẻ chưa hứng thú tham gia vào hoạt động làm quen với toán
1 Trẻ hứng thú tập trung tham gia vào
2 Trẻ hứng thú tham gia các trò chơi
Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đã tập trung ngiên cứu, tìm tòi để tìm ra “Một số giải pháp gây hứng thú trong hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi ở Trường Mầm non Sơn Ca”
Trang 52 Giải quyết vấn đề:
* Biện pháp 1: Tạo môi trường toán học cho trẻ
Tạo môi trường lớp học xung quanh trẻ
Một môi trường học tập tốt có hiệu quả là môi trường gây hứng thú cho trẻ, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo cho trẻ Chính vì vậy tôi luôn cố gắng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp
Ví dụ: Cắt những chú gà trống, bông hoa, cặp bút dán lên tường, vẽ các bức
tranh con vật, phương tiện giao thông, treo những chiếc vòng nhiều màu sắc, trang trí theo chủ đề… cho trẻ đếm và có thể học các môn khác
Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơi gọn gàng, đồ chơi luôn để ở tư thế “mở’’ để kính thích trẻ hứng thú hoạt động,
đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được sắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt động khác Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm
mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác
Ví dụ: Trong hoạt động góc cho trẻ cắt tranh từ những quyển báo, những
quyển truyện tranh đã cũ, tranh những con vật, cây, quả, hình và trang trí ở
“góc học toán” của lớp dán theo mảng và gắn các chữ có số tương ứng, các hình ảnh được trang trí theo chủ đề
Chính những việc làm tưởng như rất đơn giản này đã góp phần hình thành
ở trẻ sự say mê tìm tòi, tính cẩn thận trong công việc và củng cố thêm phần kiến thức về toán cho trẻ
Vào các giờ hoạt động góc, tôi tổ chức cho trẻ sưu tầm và vẽ, cắt, dán hình ảnh trong sách báo có liên quan đến bộ môn toán để làm “sách”, “tập san” và làm các quyển sách có dạng các hình đã học
Ví dụ: Khi học số 8 thuộc chủ đề thế giới thực vật thì trẻ sẽ cắt, vẽ, xé 8
cây, 8 bông hoa, 8 quả…vv vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ
đề này, lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập về môn toán rất phong phú
Cho trẻ sưu tập các hộp có dạng các hình khối sau đó cô cùng trẻ sẽ trang trí các chi tiết vào hình khối cho ngộ nghĩnh thành hình người, hình con vật lật đật, và trưng bày ở lớp với các hình học cũng thế như vậy trẻ sẽ rất hứng thú và ghi nhớ được các hình khối
Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi.
Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ở trong lớp học mà còn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể Toán học không phải là cái gì đó thật cứng nhắc khô khan, chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ở xung quanh trẻ
Trang 6Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “có bao nhiêu
luống rau, có bao nhiêu cây bằng lăng tím, đồng hồ có dạng hình gì, quả cà chua này có dạng gì hoặc khi đến giờ ăn trẻ xếp đĩa cho mỗi bàn, trẻ phải biết lấy đủ
số đĩa cho mỗi bàn, như thế trẻ đã biết sắp xếp tương ứng 1 – 1 ta có thể tận dụng mọi cơ hội để có thể hình thành các biểu tượng về toán cho trẻ Khi hoạt động góc “bán hàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm số hàng, đưa số tiền đúng với yêu cầu của người bán ở góc xây dựng yêu cầu, trẻ xây mô hình ngôi nhà của bé, yêu cầu phía trước ngôi nhà có gì, phía sau có gì v v môi trường toán học cho trẻ là rất phong phú, nếu chúng ta biết tận dụng vào toán học cho trẻ thì rất có hiệu quả, trẻ vừa học vừa chơi
Trong giờ hoạt động chung cũng như khi dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi Ngoài việc giáo dục đồng bộ cho trẻ, tôi luôn quan tâm đến kiến thức cá nhân để có kế hoạch bồi dưỡng
Ví dụ: Tôi phát hiện những trẻ có kỹ năng thêm bớt, so sánh chia nhóm tốt.
Sau đó tôi sẽ có kế hoạch bồi dưỡng thêm, giúp trẻ phát huy khả năng, kiến thức của trẻ Đối với những trẻ kỹ năng còn yếu, tôi cũng nắm bắt, gần gũi động viên trẻ theo bạn, dần dần giúp trẻ hoà nhập với chất lượng chung
* Biện pháp 2: Sưu tầm, tìm kiếm thêm vật liệu sẵn có để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động làm quen với toán.
Hoạt động “Làm quen với toán” là một hoạt động thiết thực, một nội dung quan trọng, nó mang tính trọng tâm nhưng để trẻ tham gia vào tiết học thêm sinh động, hấp dẫn, thu hút sự chú ý của trẻ, trẻ tham gia một cách hứng thú Ngoài phương pháp lên lớp nhẹ nhàng của cô giáo ra thì đồ dùng dạy học đóng vai trò rất quan trọng trong việc kích thích trẻ tham gia vào hoạt động Do vậy ngoài đồ dùng sẵn có tôi cần phải làm thêm đồ dùng đồ chơi phù hợp với từng chủ đề, để
từ đó giúp trẻ hoạt động tốt hơn Thông qua đồ dùng đồ chơi trong tiết học giúp trẻ nhận biết, phân biệt so sánh, thêm bớt, cao- thấp, dài- ngắn, cách tạo nhóm…
Ví dụ:
- Chủ đề nước hiện tượng tự nhiên: tôi thu thập các vỏ chai nhựa cho trẻ học so sánh, đong lường, thêm bớt…
- Chủ đề giao thông: tôi dùng bìa cứng làm xe, thuyền buồm ….Trẻ sẽ dùng các vỏ hộp xê để xếp thành các loại hình như: hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật
- Với các chủ đề khác tôi làm đồ dùng đồ chơi phù hợp cho cô và trẻ Vẽ thêm tranh ảnh làm phong phú thêm cho từng chủ đề mới
Ngoài ra đồ dùng, đồ chơi phải bền đẹp, có tính giáo dục, dễ lấy, dễ quan sát …Có như thế tiết học sẽ được phong phú và tốt hơn
Trang 7* Biện pháp 3: Gây hứng thú cho trẻ thông qua tổ chức các trò chơi
Để gây hứng thú và sự chú ý của trẻ tôi đã suy nghĩ và tìm ra nhiều trò chơi phù hợp với từng nội dung của hoạt động để gây sự chú ý và hứng thú của trẻ, từ
đó giúp trẻ khắc sâu nội dung bài học hơn
* Trò chơi 1: Thi xem ai nhanh
Ví dụ: Chọn nhóm có số lượng 9
- Cho trẻ lên chọn đúng 9 bông hoa và gắn vào và chọn số tương ứng gắn vào Tôi thường tổ chức cho trẻ thi đua hai đội, thi xem hai đội nào gắn đúng và nhanh sẽ được khen Để trò chơi được sôi nổi tôi lồng ghép tích hợp thể dục bật qua rãnh để lấy hình ảnh gắn vào
Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật cô giả làm tiếng kêu một số con vật cho trẻ
đếm sau đó bắt chước lại
* Trò chơi 2: Ô cửa bí mật
Ngoài việc sử dụng đồ dùng trực quan vào trò chơi, tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ chơi qua máy chiếu
Ví dụ: Chọn nhóm có số lượng 8
Tôi chia trẻ thành hai nhóm và mỗi nhóm tôi tặng cho trẻ một cái xắc xô khi ô cửa mở ra thi xem đội nào lắc xắc xô trước thì đội đó có quyền trả lời Đội nào trả lời đúng được nhiều ô cửa thì đội đó thắng cuộc Để tạo được sự hấp dẫn
và tính thi đua của hai đội, sau mỗi lần đoán đúng tôi sẽ tặng quà cho đội đó
* Biện pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin vào tiết dạy
Một trong các điều kiện quan trọng nhất để tăng cường hiệu quả giáo dục
và chất lượng giảng dạy là tìm kiếm nguồn tư liệu phong phú, sống động, hấp dẫn hơn Nếu trước đây giáo viên mầm non phải rất vất vả để có thể tìm kiếm những hình ảnh, biểu tượng, đồ dùng phục vụ bài giảng thì hiện nay với ứng dụng Công nghệ thông tin giáo viên có thể sử dụng Internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục phong phú, chọn những con vật ngộ nghĩnh, những bông hoa đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc hiện ngay ra với hiệu ứng của những âm thanh sống động ngay lập tức thu hút được sự chú ý và kích thích hứng thú của trẻ vì được chủ động hoạt động nhiều hơn để khám phá nội dung bài giảng
Ví dụ: Khi dạy trẻ tạo nhóm thì tôi sưu tầm hình ảnh rồi chiếu lên màn hình
để trẻ thấy rõ màu sắc kích thước của từng nhóm hoặc khi dạy trẻ về các khối chiếu lên màn hình để cho trẻ so sánh khối lăn được và khối không lăn được …
Từ đó giúp trẻ hứng thú hơn trong tiết học
* Giải pháp 5: Phối kết hợp với phụ huynh
Để thuận lợi cho việc trao đổi vào giờ đón, trả trẻ tôi thường xuyên vận động với phụ huynh thấy được nhu cầu và ý nghĩa của giờ hoạt động làm quen với toán Tôi trao đổi với phụ huynh về nội dung của giờ học toán ngày hôm nay
Trang 8và vận động phụ huynh về nhà gợi ý cho trẻ trả lời Vì trong việc giáo dục trẻ ngoài thời gian ở trường ra thì về nhà bố mẹ là người gần gũi nhất đối với trẻ Vì
ở với bố mẹ trẻ có thể bộc lộ hết tình cảm của mình cũng như những kiến thức
mà cô giáo cung cấp ở trường Vì thế tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh
về việc học của trẻ
Từ đó phụ huynh có thể tập cho trẻ đếm mọi thứ xung quanh mình và tùy vào chủ đề tôi gợi ý phụ huynh cho trẻ làm quen trước
Ví dụ:
- Về chủ đề gia đình: Phụ huynh cần hỏi trẻ gia đình mình có mấy người, tập cho trẻ đếm Bố và mẹ như thế nào với nhau? Bố như thế nào so với mẹ? Hoặc khi ăn cơm thì mẹ hỏi con cầm thìa ở tay nào? Và cầm bát ở tay nào? Quả bóng con đang chơi dạng hình gì?
- Về chủ đề giao thông: Cho trẻ đếm trong gia đình mình có mấy chiếc xe máy? Chiếc xe máy có mấy bánh? Bánh xe có dạng hình gì?
Qua đó thì bố mẹ đã giúp trẻ phát huy được khả năng tiếp thu và hình thành các biểu tượng ban đầu về toán học như kích thước, hình dạng, màu sắc số lượng….Và giúp trẻ phát triển về ngôn ngữ toán học Những trẻ còn rụt rè, nhút nhát hoặc tiếp thu chậm tôi thường trao đổi với phụ huynh cần chú ý hướng dẫn trẻ thêm và trò chuyện với trẻ nhiều hơn Còn những trẻ có khả năng sáng tạo thì cần tạo thêm điều kiện để trẻ phát huy hết năng lực của mình
* Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Nhờ việc áp dụng vào thực hiện các giải pháp “Một số giải pháp gây hứng thú trong hoạt động làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi.” như đã nêu trên trong năm học vừa qua, tôi thấy chất lượng của giờ học toán đạt kết quả cao, tạo được
sự hấp dẫn, thu hút sự hứng thú của trẻ khi tham gia vào hoạt động Và kết quả như đạt như sau:
- Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động làm quen với toán
- Trẻ biết so sánh, đếm, nhận biết số 1-10, thêm bớt, tạo nhóm, nhận biết phân biệt các hình, các khối…
- Trẻ biết cách cầm bút để tô, vẽ
- Phụ huynh tích cực với cô giáo trong việc giúp trẻ làm quen với toán
- Thông qua các hoạt động lớp tôi đã có thêm một số đồ dùng, đồ chơi bổ sung vào các chủ đề
Trang 9STT Nội dung Đầu năm học Cuối năm học
Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ
1
Trẻ hứng thú tập trung
tham gia vào hoạt động
làm quen với toán
2
Trẻ hứng thú tham gia
các trò chơi trong giờ
làm quen với toán
Với các giải pháp đã được thực hiện và các kết quả đã đạt được trong quá trình tổ chức cho trẻ hoạt động làm quen với toán, tôi mong muốn đề tài này sẽ được các đồng nghiệp nghiên cứu để áp dụng vào trong quá trình tổ chức cho trẻ hoạt động phát triển nhận thức đạt hiệu quả cao
Trang 103 Kết luận:
Làm quen với toán rất cần thiết trong mọi lĩnh vực của cuộc sống Chương trình toán học ở trường mầm non góp phần hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ, là những kiến thức cơ bản, trang bị cho trẻ những kỹ năng cụ thể nhằm giúp trẻ có bước đầu thực hành định hướng trong các mối quan hệ toán học Nội dung, phương pháp, biện pháp phải phù hợp với đặc điểm sinh lý của trẻ Chúng
ta cần sử dụng hợp lý các phương pháp, biện pháp trong các hoạt động sẽ làm tăng hứng thú học tập của trẻ đặc biệt là phương pháp trò chơi, làm cho việc học của trẻ trở lên thoải mái nhẹ nhàng hơn
Qua các giải pháp và kết quả đạt được, tôi đã rút ta một số bài học kinh nghiệm như sau:
- Giáo viên phải nắm vững phương pháp, thường xuyên đầu tư phương
pháp dạy học linh họat, sáng tạo trong các tiết dạy trẻ.
- Thường xuyên học tập để nâng cao trình độ, nghiệp vụ
- Giáo viên phải luôn tìm tòi, nghiên cứu để tạo ra cái mới học hỏi đồng nghiệp rút ra kinh nghiệm cho bản thân
- Đặc biệt là ta phải gây được hứng thú cho trẻ để phát huy được tính tích cực của trẻ bằng nhiều cách như:
+ Tạo môi trường toán học phong phú, đa dạng theo chủ đề
+ Biết sử dụng linh hoạt các hình thức khác nhau như: Gây hứng thú cho trẻ ngay ở phần giới thiệu bài; Biết cách lựa chọn chủ đề và lồng ghép chủ
đề xuyên suốt tiết học tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn trẻ vào hoạt động nhận thức một cách nhẹ nhàng thoải mái
+ Để thay đổi không khí lớp học, sáng tạo nhiều trò chơi mới, làm đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn phù hợp với trẻ Dùng lời nói hấp dẫn truyền cảm
để thu hút và hấp dẫn trẻ
+ Những đổi mới trong giáo dục là ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, giáo viên cũng cần tìm tòi những nội dung và những thông tin cần thiết để thay đổi hình thức, gây hứng thú cho trẻ nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ
- Một yếu tố cũng rất quan trọng đó là ta cần phối hợp cùng với phụ huynh
để thống nhất cùng quan điểm giáo dục trẻ Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục
vì việc chăm sóc giáo dục trẻ không chỉ riêng có trách nhiệm của nhà trường mà cần có sự phối kêt hợp của gia đình và xã hội
Làm quen với toán là một hoạt động thiết thực trong chương trình chăm sóc
và giáo dục trẻ Nhưng để cho trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực thì
cô giáo cần phải biết tận dụng mọi cơ hội, mọi thời điểm và không ngừng trau