Hai nhà văn tài năng, tâm huyết Nam Cao và Ngô Tất Tố đã thể hiện tinh thầnnhân đạo theo cách của riêng mình như để khẳng định trong xã hội thực dân phongkiến dù bị đẩy đến bần cùng nhữn
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
- Bộ hướng dẫn cách viết mở bài gián tiếp dễ hiểu
- Bộ Chuyên đề phương pháp phân tích 1 chi tiết truyện, 1 hình ảnh thơ, 1 nhận định.
- Hướng dẫn cụ thể các bước làm văn NLXH – bài mẫu cụ thể
- Bộ 30 bài văn HSG làm- Không chỉnh sửa (phí 160k)
- Cả 2 bộ 400k
- Tài liệu không đúng như giới thiệu = trả lại phí
- Giáo án 5 HĐ
- Tặng giáo án dạy thêm nếu cần
>>> Để lại gmail để nhận bộ tham khảo trước
ĐT, Zalo: 0833703100 (Kết bạn Zalo để liên lạc được an toàn LẤY TRỌN BỘ MẤT PHÍ CÁC BẠN NHÉ
Trang 2PHÒNG GD & ĐT ………
TRƯỜNG T.H.C.S…………
ĐỀ THI CHỌN H.S.G LỚP 8 NĂM HỌC : 2020-2021 MÔN : NGỮ VĂN
Thời gian : 120 phút(Không kể thời gian giao đề)
I ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu:
Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộcsống trí tuệ Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về cuộc sống trí tuệ nữa Vàkhi không còn có nhu cầu đó nữa thì đời sống tinh thần của con người nghèo đi, mònmỏi đi và cuộc sống đạo đức cũng mất luôn nền tảng Đây là một câu chuyện nghiêmtúc, lâu dài và cần được trao đổi, thảo luận một cách cũng rất nghiêm túc, lâu dài Tôichỉ muốn thử nêu lên ở đây một đề nghị: Tôi đề nghị các tổ chức thanh niên củachúng ta, bên cạnh những sinh hoạt thường thấy hiện nay, nên có một cuộc vận độngđọc sách trong thanh niên cả nước và vận động từng nhà gây dựng tủ sách gia đình.Gần đây có một nước đã phát động phong trào trong toàn quốc, mỗi người mỗi ngàyđọc lấy 20 dòng sách Chúng ta cũng có thể làm như thế, hoặc vận động mỗi ngườitrong một năm đọc lấy một cuốn sách Cứ bắt đầu bằng việc rất nhỏ, không quá khó.Việc nhỏ đấy, nhưng rất có thể là việc nhỏ khởi đầu một công việc lớn
(Theo Nguyên Ngọc, Một đề nghị, Tạp chí điện tử tiasang.com.vn, ngày 19-7-2007)
Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên? Câu 2: Vì sao tác giả cho rằng: “Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về
cuộc sống trí tuệ nữa”?
Câu 3: Theo anh/ chị việc nhỏ và công cuộc lớn mà tác giả đề cập đến trong đoạn
văn là gì?
Câu 4: Thông điệp mà tác giả gửi gắm qua đoạn trích?
PHẦN II – LÀM VĂN
Trang 3Câu 1 (6 điểm) Người thành công luôn tìm thấy cơ hội trong khó khăn Kẻ thất bại luôn
thấy khó khăn trong mọi cơ hội.
Câu 2 (10 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Dù được sáng tác theo trào lưu lãng mạn hay hiện thực, những trang viết của những nhà văn tài năng và tâm huyết đều thấm đượm tinh thần nhân đạo sâu sắc”
Qua các văn bản “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố và văn bản “Lão Hạc” của Nam Cao em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên?
HƯỚNG DẪN CHẤM
I Đọc hiểu ( 4 đ)
1 Phương thức biểu đạt chính: phương thức nghị luận/ nghị luậ
-
2
“Công cuộc lớn” đọc sách trở thành ý thức, thành nhu cầu của mỗi người, mỗigia đình trong xã hội, phấn đấu đưa việc đọc sách trở thành văn hóa của quốc gia,dân tộc
“Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc sốngtrí tuệ”
Lí do: vì không đọc sách thì đời sống tinh thần con người\ nghèo đi, mòn mỏi đi,cuộc sống đạo đức cũng mất luôn nền tảng
3 - “Việc nhỏ” là vận động đọc sách và gây dựng tủ sách trong mỗi gia đình, mỗi người có thể đọc từ vài chục dòng mỗi ngày đến một cuốn sách trong năm
4
Thông điệp: từ việc khẳng định đọc sách là biểu hiện của con người có cuộc sốngtrí tuệ, không đọc sách sẽ có nhiều tác hại, tác giả đưa ra lời đề nghị về phong trào đọc sách và nâng cao ý thức đọc sách ở mọi người
Câu 1 (NLXH)
1 Giải thích:
Trang 4lực, cố gắng.
Kẻ thất bại là người không thực hiện được những mong muốn, dự định đã đặt ra.
Cơ hội: hoàn cảnh thuận tiện gặp được để làm việc gì mình mong ước.
Về thực chất, câu nói khẳng định sự thành bại của mỗi người phụ thuộc vào cáchngười ấy đón nhận và xử thế trước những vấn đề của đời sống
2 Bình luận
- Thành và bại luôn song hành như một thực thể khách quan Không ai không từng
gặp thất bại, ngay cả những người thành công (dẫn chứng)
- Sự thành bại của mỗi người không chỉ phụ thuộc vào tài năng hay cơ hội mà còn ởthái độ của người đó trước những khó khăn trong cuộc sống:
+ Với những người giàu nghị lực, mỗi khó khăn là cơ hội để tích lũy kinh nghiệm,kiểm chứng năng lực của bản thân Và như thế, họ sẽ luôn tìm thấy cơ hội trong mỗikhó khăn để thành công
+ Với những người bi quan, lười biếng khi gặp khó khăn thử thách vội chán nản, tựtìm thấy lí do để thoái thác công việc, từ bỏ ước mơ Không vượt qua khó khăn càngkhiến họ mất hết niềm tin để rồi chỉ thấy khó khăn trong mọi cơ hội Và chắc chắn họ
sẽ luôn thất bại
Cuộc sống rất khắc nghiệt nhưng luôn ẩn giấu nhiều cơ hội mà mọi người cần nắmbắt
Sự thành bại ở một giai đoạn không có ý nghĩa trong suốt cả cuộc đời Mọi người cần
có cách ứng xử trước mọi thành bại để đạt được những điều mình mong ước Thànhcông chỉ có được sau quá trình học tập, tích lũy, nỗ lực, rèn luyện lâu dài
Trang 5Phê phán thái độ sống hèn nhát, lười biếng, dễ gục ngã, mất niềm tin sau những lầnthất bại.
I Yêu cầu chung
- Về nội dung: Hiểu yêu cầu đề bài, nắm vững tác phẩm, biết phân tích theo địnhhướng, văn viết mạch lạc, có cảm xúc
- Về hình thức: Trình bày ý rõ ràng, biết cân đối với hai câu trên
II Yêu cầu cụ thể
Chấp nhận trình tự, cách thức khai triển khác nhau, miễn là thí sinh có ý thức bámsát và làm sáng rõ định hướng sau:
1 Mở bài: Dẫn dắt giới thiệu vấn đề nghị luận, trích dẫn và giới hạn vấn đề
2 Thân bài
2.1 Giải thích ý kiến
* Học sinh cần giải thích được ý của nhận định
- Trào lưu lãng mạn? Trào lưu hiện thực?
Tinh thần nhân văn nhân đạo: là nói đến mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với conngười, những gì vì con người cho con người cho những điều tốt đẹp của bản thânmỗi người Thường thể hiện ở tiếng nói yêu thương, trân trọng con người, ca ngợi vẻđẹp của tình người và sự cảm thông với những số phận khổ đau bất hạnh đồng thờilên án phê phán tố cáo cái xấu, cái ác, ngọn nguồn của những đau khổ bất hạnh
- Ý kiến muốn khẳng định: Trong sáng tác văn học các trào lưu lãng mạn và hiện
Trang 6những trang viết các nhà văn tài năng đều thể hiện tinh thần nhân đạo sâu sắc
2 2 Chứng minh:
a Giới thiệu ngắn gọn chung về Nam Cao và Ngô Tất Tố cùng hai văn bản để thấy đây là hai nhà văn tài năng và tâm huyết và khẳng định với những cách khác nhau hai văn bản đều tỏa sáng tinh thần nhân văn nhân đạo
- Nam Cao và Ngô Tất Tố đều là những nhà văn tài năng và tâm huyết của văn họchiện thực của văn học Việt Nam giai đoạn 1930-1945
+ Nam Cao được bạn đọc yêu mến bởi những trang viết chân thực và sâu sắc vềngười nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức cùng phẫn phải sống mòn, bếtắc trong xã hội cũ Truyện ngắn “Lão Hạc” là truyện tiêu biểu
+ Ngô Tất Tố được coi là “nhà văn của nông dân” là một nhà văn am tường trênnhiều lĩnh vực nghiên cứu, học thuật sáng tác Văn bản “ Tức nước vỡ bờ” là trangviết sinh động trong Tiểu thuyết “Tắt đèn” nổi tiếng của ông
- Bằng hai cách viết khác nhau nhưng cùng theo trào lưu hiện thực văn bản “Lãohạc” của Nam Cao và “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố đều là những trang viếtthấm đẫm tinh thần nhân đạo của những nhà văn tài năng và tâm huyết: Đó là tiếngnói đồng cảm với nỗi khổ đau của người nông dân trong xã hội cũ, trân trọng ngợi ca
vẻ đẹp của người nông dân và lên án tố cáo các thế lực tàn ác đẩy người nông dânvào bần cùng, khổ đau bất hạnh
b Phân tích, chứng minh tinh thần nhân đạo trong hai văn bản “Lão Hạc” và
Trang 7thương sống trong thời kì thực dân phong kiến (HS đưa dẫn dẫn chứng về nỗi khổvật chất, tinh thần của Lão Hạc)
+ Cảm thông với tấm lòng của người cha rất mực yêu thương con luôn vun đắp dànhdụm những gì có thể có để con có cuộc sống hạnh phúc
* Văn bản“ Tức nước vỡ bờ”
- Ngô Tất Tố đã thấu hiểu, cảm thông sâu sắc về tình cảnh cơ cực, bế tắc của ngườinông dân qua tình cảnh thê thảm đáng thương của gia đình chị Dậu trong buổi sánglúc bọn tay sai ập đến ( HS đưa dẫn chứng về tình thế, hoàn cảnh của gia đình chịDậu)
b.2 Tinh thần nhân đạo ấy còn được thể hiện qua lời ngợi ca trân trọng, tin tưởng những phẩm chất tốt đẹp của con người
+ Với “Lão Hạc” Nam Cao đã trân trọng ngợi ca lão Hạc lão nông dân nghèo khổnhưng có phẩm chất vô cùng cao đẹp: tấm lòng đôn hậu, trái tìm giàu tình yêuthương, lối sống tự trọng (HS đưa dẫn chứng phân tích làm rõ lời ngợi ca của tácgiả với Lão Hạc)
+ Trong “Tức nước vỡ bờ” Ngô Tất Tố với tinh thần nhân đạo của nhà văn đầy tâmhuyết đã phát hiện và ngợi ca tâm hồn cao đẹp của chị Dậu người phụ nữ nông dânViệt Nam hiền lành chất phác nhưng giàu tình yêu thương chồng con với tinh thầnphản kháng mãnh liệt (HS đưa dẫn dẫn chứng về sự ngợi ca về tình yêu thươngchồng con của chị Dậu và sự phản kháng của chị Dậu )
B3 Qua tác phẩm LH và đoạn trích TNVB, nhà văn thể hiện thái độ phản kháng, lên án XH thực dân PK tàn bạo, thối nát đã đẩy người nông dân vào bước đường cùng
- Văn bản “Lão Hạc” gián tiếp tố cáo xã hôi phong kiến với hủ tục, với chính sáchthuế khóa nặng nề khiến con trai Lão Hạc vì nhà nghèo mà không lấy được vợ phảiphẫn chí bỏ đi làm đồn điền cao su để Lão Hạc phải sống trong cảnh tuổi già cô đơnkhông người chăm sóc.(HS đưa dẫn chứng)
Trang 8thực dân nửa phong kiến đương thời qua việc miêu tả lối hành xử của các nhân vậtthuộc bộ máy chính quyền thực dân nửa phong kiến, đại diện cho giai cấp thống trị( HS đưa dẫn về sự lên án tố cáo thái độ hống hách, táng tận lương tâm của nhà vănvới tên cai lệ và người nhà lí trưởng)
c Nghệ thuật thể hiện tinh thần nhân văn nhân đạo trong hai tác phẩm.
- Với Nam Cao qua văn bản “Lão Hạc” bằng nghệ thuật kể chuyện đặc sắc: kết hợp
tự sự, trữ tình lập luận thể hiện nhân vật qua chiều sâu tâm lí với diễn biến tâm trạngphức tạp cùng việc lựa chọn ngôi kể hợp lí, sử dụng ngôn ngữ hiệu quả, lối kểchuyện khách quan
- Còn Ngô Tất Tố qua đoạn tiểu thuyết “Tức nước vỡ bờ” đầy kịch tính, lối kểchuyện, miêu tả nhân vật chân thực sinh động (từ ngoại hình ngôn ngữ, hành độngtâm lí )
Hai nhà văn tài năng, tâm huyết Nam Cao và Ngô Tất Tố đã thể hiện tinh thầnnhân đạo theo cách của riêng mình như để khẳng định trong xã hội thực dân phongkiến dù bị đẩy đến bần cùng những người nông dân luôn giữ cho mình phẩm giá caođẹp không thể bị hoen ố dù phải sống trong cảnh khốn cùng Họ là những bông senthơm chốn “bùn lầy nước đọng”
3 Kết bài
Ý kiến nhận định cho thấy tinh thần nhân đạo như sợi chỉ xuyên suốt trong sáng
tác của những nhà văn có tài năng và tâm huyêt Nó luôn chi phối các nhà văn cầmbút sáng tác để họ hướng ngòi bút của mình về con người, vì con người Tinh thầnnhân đạo trong các tác phẩm thơ ca chính là tiếng lòng của những nhà văn tài năngtâm huyết góp phần tạo nên sức mạnh của văn chương chân chính của“ Nghệ thuật
vị nhân sinh”
Trang 10Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề
Phần I Đọc hiểu (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4 :
Trong một tiết dạy vẽ, cô giáo bảo các em học sinh lớp 1 vẽ về điều gì làm các em thích nhất trong đời Cô giáo thầm nghĩ "Rồi các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly kem hoặc những món đồ chơi, quyển truyện tranh" Thế nhưng cô đã hoàn toàn ngạc nhiên trước một bức tranh lạ của một em học sinh Douglas: bức tranh vẽ một bàn tay.
Nhưng đây là bàn tay của ai? Cả lớp bị lôi cuốn bởi một hình ảnh đầy biểu tượng này Một em phán đoán "Đó là bàn tay của bác nông dân" Một em khác cự lại "Bàn tay thon thả thế này phải là bàn tay của một bác sĩ phẫu thuật " Cô giáo đợi cả lớp bớt xôn xao dần rồi mới hỏi tác giả Douglas cười ngượng nghịu "Thưa cô, đó là bàn tay của cô ạ!".
Cô giáo ngẩn ngơ Cô nhớ lại những phút ra chơi thường dùng bàn tay để dắt Douglas ra sân, bởi em là một cô bé khuyết tật, khuôn mặt không đuợc xinh xắn như những đứa trẻ khác, gia cảnh từ lâu lâm vào tình cảnh ngặt nghèo Cô chợt hiểu ra rằng tuy cô vẫn làm điều tương tự với các em khác, nhưng hóa ra đối với Douglas bàn tay cô lại mang ý nghĩa sâu xa, một biểu tượng của tình yêu thương.
(Trích Bàn tay yêu thương, NXB Trẻ, 2004)
Câu 1(0.5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì
Câu 2(1 điểm): Tìm biện pháp tu từ so sánh trong đoạn cuối và cho biết kiểu so sánh ? Câu 3(1 điểm) : Tìm hình ảnh “bàn tay”trong văn bản có ý nghĩa gì?
Trang 11Câu 4(1.5điểm) : Nêu nội dung văn bản và bài học rút ra cho bản thân
Câu 5: Hãy cho biết tác dụng của câu: Nhưng đây là bàn tay của ai?
Phần II Làm văn: (16 điểm)
Câu 1: ( 6.0 điểm) Em hãy trình bày những suy ngẫm của mình sau khi đọc câu
chuyện sau:
NHỮNG DẤU CHẤM CÂU
Có một người chẳng may đánh mất dấu phẩy Anh ta trở nên sợ những câu phức tạp và chỉ tìm những câu đơn giản Đằng sau những câu đơn giản là những ý nghĩa đơn giản.
Sau đó, không may, anh ta lại làm mất dấu chấm than Anh bắt đầu nói khe khé, đều đều, không ngữ điệu Anh không cảm thán, không xuýt xoa Không gì có thể làm anh ta sung sướng, mừng rỡ hay phẫn nộ nữa cả Đằng sau đó là sự thiếu quan tâm với mọi điều.
Một thời gian sau, anh ta đánh mất dấu hai chấm Từ đó anh ta không liệt kê được, không còn giải thích được hành vi của mình nữa, lúc nào cũng chỉ trích dẫn lời của người khác Thế là anh ta hoàn toàn quyên mất cách tư duy.
Cứ như vậy, anh ta đến dấu chấm hết.
Thiếu những dấu chấm câu trong một bài văn, có thể bạn chỉ bị điểm thấp vì bài văn của bạn mất ý nghĩa Nhưng mất những dấu chấm câu trong cuộc đời, tuy không ai chấm điểm nhưng cuộc đời bạn cũng mấy ý nghĩa như vậy.
Mong bạn giữ gìn cẩn thận những dấu chấm câu của mình, bạn nhé!
(Theo Hạt giống tâm hồn, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2010)
Câu 2: Có ý kiến cho rằng: “Đọc một tác phẩm văn chương, sau mỗi trang sách
ta đọc được cả nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả về số phận con người.”
Dựa vào hai văn bản “Lão Hạc” (Nam Cao) và “Cô bé bán diêm” (An – đéc –
xen), em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên?
Trang 121 Phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản: Tự sự (0.5 điểm)
2 -Cô nhớ lại những phút ra chơi thường dùng bàn tay để dắt Douglas
ra sân, bởi em là một cô bé khuyết tật, khuôn mặt không đuợc xinh xắn như những đứa trẻ khác, gia cảnh từ lâu lâm vào tình cảnh ngặt nghèo (0.5 điểm)
- So sánh ngang bằng (0.5 điểm)
3 -Ý nghĩa:Biểu tượng cho tình yêu thương (1 điểm)
4 - Nội dung chính được đề cập đến trong văn bản: Câu chuyện giúp tahiểu được ý nghĩa lớn lao của tình yêu thương , nó sẽ là nguồn động viên an ủi để những người bất hạnh có động lực vươn lên trong cuộc sống (1.0 điểm)
- Bài học: cần có tình yêu thương , đặc biệt là đối với những người bất hạnh.( 0.5điểm)
Lưu ý: HS có thể có những cách diễn đạt khác nhau nhưng nếu đúng
ý vẫn cho điểm tối đa
Trang 13Phần II Làm văn: (16 điểm)
Câu 1: 6 điểm
Bài văn HS làm tham khảo
(Ngoài bộ đề đáp án ra thì phần nghị luận XH có cả bộ bài làm mẫu 160 trang gồm
hàng chục bài )
Cuộc sống là kết nối, vũ trụ bao la, vô tận là sự góp nhặt, là sự tổng hợp từnhững điều bé nhỏ nhất Chính những lẽ đơn giản ấy làm nên một cuộc sống có ýnghĩa, hay như nhà văn Cleck đã nói, đại ý rằng: Ai trong chúng ta cũng mong muốnlàm những điều lớn lao nhưng không biết rằng cuộc sống làm nên từ những điều thậtnhỏ bé Cuộc đời chỉ có ý nghĩa khi ta biết nâng niu, trân trọng và gìn giữ những điều
vi mô ấy Những dòng văn tự sự trong mạch suy ngẫm, tự nhận thức của câu chuyện
"Những dấu chấm câu" đã đem đến cho tôi thật nhiều xúc cảm, thật nhiều suy nghĩ vềcuộc sóng, về những hạt giống tâm hồn bé nhỏ đang ươm lên trong tâm hồn ta đợingày kết trái, đơm hoa
Câu chuyện "Những dấu chấm câu" gợi cho ta trường suy nghĩ về cuộc đời.Ngay khi đọc tiêu đề câu chuyện, ta đã không khỏi bất ngờ và đề câu chuyện, ta đãkhông khỏi bất ngờ và tự hỏi: Tại sao lại là "những dấu chấm câu"? Nó thì có liênquan gì đến ta? Trong ngôn ngữ, mỗi dấu chấm câu có chức năng riêng của mình, tuynhỏ nhưng "thiếu những dấu chấm câu trong bài văn" thì "bài văn của bạn mất ýnghĩa" Bởi lẽ, những dấu chấm câu có nhiệm vụ chia tách thành phần câu, hay làm
rõ, các thành phần phụ chú, hoặc chỉ đơn giản là biểu hiện ngữ điệu câu Từ nghĩatường minh của "những dấu chấm câu" ta có thể nhận ra rằng chính nhờ những dấucâu mà bài văn rõ ràng, mạch lạc, hợp logich và quan trọng hơn cả dấu chấm câu chiatách ý nghĩa các câu văn Thiếu dấu chấm câu cũng đồng nghĩa với việc bài văn mất
đi sự mạch lạc trong bố cục và sự tường minh trong ý nghĩa Vậy nên chính nhữngdấu câu là nền tảng sự thành công của một bài văn Câu chuyện là dòng nhận thức khi
Trang 14cùng dẫn đến anh ta đi đến dấu chấm hết nghĩa là anh ta mất tất cả Bởi anh ta đã mấtdần đi sự suy nghĩ, sự tư duy của chính bản thân mình Ý nghĩa câu chuyện chính làđánh mất giá trị của bản thân.
Từ trong câu chuyện "Những dấu chấm câu" ta đã thấy được quá trình đánhmất chính bản thân mình, đi đến dấu chấm hết của nhân vật "anh" Ban đầu, anh ta
"chẳng may đánh mất dấu phẩy" và trở nên "sợ những câu phức tạp", "chỉ tìm nhữngcâu đơn giản" Cuộc sống của anh không có sự tìm hiểu, suy xét mà chỉ đơn giảnsống một cách bằng phẳng, nhợt nhạt - một lỗi "sống mòn" Rồi anh ta mất dấu chấmthan, anh "không cảm thán , xuýt xoa, không gì làm anh ta sung sướng, mừng rỡ hayphẫn nộ nữa cả" Anh ta thờ ơ với mọi điều tức là anh ta đã bước một chân vào hỗ sâucủa sự vô cảm và đến khi anh ta đánh mất dấu chấm hỏi, nghĩa là anh không còn khảnăng học hỏi, không còn quan tâm mọi điều Anh ta đã rơi vào hỗ sâu của bóng tối,đứng ngoài cuộc đời - vô cảm, lãnh đạm với tất cả Một thời gian sau, anh ta "mất dấuhai chấm", đồng nghĩa với việc không thể liệt kê, giải thích hành vi của mình" và chỉbiết "trích dẫn lời người khác" tức là anh ta chỉ là cái bóng, chỉ có thể sống trông theocách nghĩ của người khác, "không được là tôi trọn vẹn" Cuối cùng, anh mất tất cả.Anh đã không còn là anh, cuộc đời cũng mất ý nghĩa Những dấu chấm câu tuy chỉ bénhỏ, đơn giản nhưng nó cũng chính là điều vĩ mô Lời nhận xét cuối câu chuyện cũng
là lời nhận thức, lời đánh giá nhẹ nhàng mà vô cùng sâu sắc: Mất những dấu chấm câutrong bài viết của mình bạn có thể bị điểm thấp vì bài văn mất ý nghĩa "nhưng mấtdấu chấm câu trong cuộc đời, tuy không ai chấm điểm nhưng cuộc đời của bạn cũngmất ý nghĩa như vậy" Lời tác phẩm cũng như một lời khuyên nhẹ nhàng "mong bạngiữ gìn, những dấu chấm câu của mình", mong bạn hãy giữ gìn những điều nhỏ bélàm nên cuộc sống của mình và đừng bao giờ đánh mất bản thân mình Từ trong câuchuyện nhân vật anh đã rơi rớt, đã đánh mất dần những thứ nhỏ bé nhất, những dấuchấm câu ngỡ nhỏ nhoi ấy, nhưng khi mất đi cũng có nghĩa là anh ta đã mất đi những
Trang 15điều lớn lao, những giá trị của cuộc sống Bạn có biết vì sao lá cây có màu xanhkhông? Bởi lá được cấu tạo từ chất diệp lục - những chất diệp lục ngỡ như nhỏ bé ấy
đã làm nên sự sống của lá, mất dần đi chất diệp lục, lá xanh sẽ thành lá vàng rồi sẽrơi, sẽ "chết" Bạn có biết để xây một ngôi trường người ta cần những hạt cát bé nhỏ,những viên gạch, viên đá Bạn thấy không, tất cả những gì quanh ta đều được cấuthành từ những điều bé nhỏ Vậy tại sao trong cuộc sống hiện nay chúng ta lại đánhmất những điều nhỏ bé? Biểu hiện rõ ràng nhất của sự đánh mất bản thân là khi takhông còn là ta 'bên ngoài một đằng, bên trong một nẻo", ta sống bằng những thứ củachính mình Từ một con người giản dị ta có thể ào theo cơn lốc thời trang, cơn lốcthần tượng, khoác lên mình những vỏ bọc không phù hợp với bản thân mình Takhông còn ăn những bát cơm mẹ nấu bên gia đình mà đến với những quán bar, quán
cà phê xập xình tiếng nhạc Chúng ta mất dần sự liên kết với phần hồn trinh bạch banđầu và đi đến sự đánh mất bản thân khi ta rơi mất những điều thật nhỏ bé
Nguyên nhân của lỗi sống ấy chính là do ngày nay chúng ta sống quá vội - lỗisống "mì ăn liền" Chính vì lỗi sống không biết nghĩ đến tương lai giữ gìn giá trị bảnthân đã dẫn đến sự đánh mất chính mình Thế giới không ngừng thay đổi, bố mẹ laovào guồng quay bạc tiền, con cái cũng rời xa sự chăm lo gia đình êm ấm, và chỉ mải
mê học hoặc mải mê ăn chơi chạy theo những giá trị vật chất tầm thường bên ngoài
Một trong nhiều điều đáng lo ngại là lối sống ấy hiện nay đang lan ra rất nhiều,rất nhanh, rất mạnh mẽ, như một 'khối u" băng hoại nhân cách con người Dù lối sốngđánh mất giá trị con người ấy chỉ tồn tại trong một nhóm ít giới trẻ những ai dám chắcrằng: "khối u" ấy không di căn? Đất nước ta đang ngày càng phát triển và những giátrị truyền thống của dân tộc như: "tranh Đông Hồ gà lợ nét tươi trong" như phẩm chất,
vẻ đẹp lỗi sống "lối sống dùng dằng con sông không chảy/sông chảy vào dòng nênHuế rất sâu" Cũng dễ dàng bị mất đi Tôi đã chứng kiến rất nhiều người để tuột khỏitay mình "những dấu chấm câu" rồi đi đến "dấu chấm hết" trong đời Trong truyềnthống Á Đông, con người Việt Nam luôn hiền hòa, biết yêu thương con người và
Trang 16nhẹ Nhưng một câu hỏi lớn đang đặt ra: Nạn bạo hành trong xã hội của lớp trẻ ngàynay liệu có phải là sự mất dần bản thân? ngay trong văn hóa ứng xử đi đường - vănhóa giao thông tôi cũng đã thấy người ta dần mất đi chính bản thân mình, người tachen lẫn xô đẩy nhau Đâu rồi những con người hiền hậu? trong tiếng còi xe, tôi cũngnghe thấy lời de dọa: tránh ra không tôi sẽ cho anh biết tay! Những clip học sinh đánhnhau, lột áo, lăng mạ nhau được phát tán rộng rãi trên mạng chứng tỏ giới trẻ đangthiếu trầm trọng văn hóa ứng xử, ký năng sống cũng như cách tháo gỡ mâu thuẫn.
"Những dấu chấm câu" cấu thành nên những cuộc đời đang dần bị ta đánh mấtnhưng trong tôi vẫn ánh lên những niềm tin về con người Việt - nhân cách Việt.Những làng nghề được xây dựng để bảo vệ, gìn giữ, và ai trong chúng ta cũng biếtđến vẻ đẹp nhân cách Việt tỏa sáng cùng trí thức hoa hậu Nguyễn Thị Huyền, MaiPhương Thúy
Cuộc sống bộn bề kia, cuộc sống công nghiệp đang giành lấy, cướp đi nhiều thứnhưng ta phải biết gìn giữ, nâng niu, coi trọng những điều bé nhỏ nhất, "yêu cái câytrồng ở trước nhà yêu con đường đổ ra phố nhỏ" và hơn hết là yêu chính bản thânmình như lẽ sống mà nhân vật "Trương ba" trong tác phẩm "Hồn Trương Ba - DaHàng Thịt" (Lưu Quang Vũ) đã gửi gắm: "không thể sống bên trong một đằng bênngoài một nẻo được, tôi muốn đưa được là tôi trọn vẹn"
Ta hãy yêu hơn chính mình, yêu hình hài, dáng vóc cái tên mà cha mẹ đã cho ta
để ta sống là chính mình "Một ngày là quá ngắn ngủi so với đời người Nhưng đờingười lại được làm nên từ những ngày thật ngắn ngủi ấy" Từ cách sống trân trọngnhững gì nhỏ nhất, chúng ta sẽ làm nên thành công lớn của mình Bởi bản chất củathành công chính là sự nâng niu, gìn giữ những giá trị sống bé nhỏ của cuộc đời
Thông điệp trao gửi từ câu chuyện "những dấu chấm câu" cũng đã dõng lên hồichuông cảnh báo về lỗi sống vội vàng không ai coi trọng giá tri bản thân bởi hạnh
Trang 17phúc của một cuộc đời không phải là ở những trang phục thời thượng bạn khoác lênhay phong cách sống bạn theo đuổi mà là ở việc, ở lẽ sống là chính mình.
Câu 2
1 Về hình thức:
- HS trình bày thành một bài văn có đủ bố cục 3 phần
- Triển khai các ý mạch lạc, diễn đạt logic, sạch đẹp
A, Mở bài
- Giới thiệu khái quát về vai trò, nhiệm vụ của văn chương:
phản ánh cuộc sống thông qua cách nhìn, cách cảm của mỗi nhà
văn…về cuộc đời, con người
- Trích ý kiến: “Đọc một tác phẩm …số phận con người.”
- Đây là ý kiến rất đúng đắn, hai văn bản “Lão Hạc”(Nam Cao) và
“Cô bé bán diêm” (An-đéc-xen) sẽ làm rõ cho ý kiến trên.
1
B Thân bài (4 điểm)
* Luận điểm 1: Những băn khoăn, trở của Nam Cao về số
phận những người nông dân qua truyện ngắn “Lão Hạc”
- Nhân vật lão Hạc – điển hình cho người nông dân trước cáchmạng:
+ Sống lương thiện, trung thực, có nhân cách cao quý nhưng sốphận lại nghèo khổ, bất hạnh: Sống mòn mỏi, cơ cực, đơn độc, lủi
thủi một mình trong nghèo đói (lấy dẫn chứng trong văn bản); chết
thê thảm, dữ dội, đau đớn để được giải thoát, để giành quyền sống
lại cho con (lấy dẫn chứng để chứng mình)
+ Những băn khoăn thể hiện qua triết lý về con người của lãoHạc: “Nếu kiếp chó là kiếp khổ …may ra có sướng hơn kiếp người
như kiếp tôi chẳng hạn.”
- Nhân vật con trai lão Hạc: Điển hình cho số phận không lối
2
Trang 18+ Lớn lên trong cảnh nghèo khó, bất hạnh
+ Vì nghèo mà không tìm được hạnh phúc lứa đôi, không thực
hiện được nguyện ước có một mái ấm gia đình hạnh phúc, yên vui
* Luận điểm 2: Những băn khoăn, trăn trở của Nam Cao về
số phận của những người trí thức nghèo trong xã hội
- Nhân vật ông giáo – tiêu biểu cho người trí thức trước cách
mạng, là người có nhiều chữ nghĩa, có nhân cách đáng trọng:
+ Sống nghèo khổ, bế tắc, quẩn quanh, phải bỏ nghề, bán sách
…vì miếng cơm manh áo để nuôi gia đình, chữa bệnh cho các con
(lấy dẫn chứng trong văn bản)
+ Những băn khoăn thể hiện qua triết lý của ông giáo: “Cuộc
đời chưa hẳn đã đáng buồn … theo một nghĩa khác”
2
* Luận điểm 3: Những băn khoăn của An-đéc-xen về số
phận của những trẻ em nghèo trong xã hội
- Cô bé bán diêm khổ về vật chất: sống tỏng căn gác sát mái, tối
tăm, lạnh lẽo, hàng ngày phải đi bán diêm…(lấy dẫn chứng)
- Cô bé bán diêm khổ về tinh thần: thiếu tình thương, sự quan
tâm của gia đình và xã hội, khao khát được trở về những ngày hạnh
phúc, được sống trong hạnh phúc gia đình (lấy dẫn chứng trong văn
bản)
2
2 Về nội dung:
* Luận điểm 4: Đánh giá
- Hai văn bản đã khắc họa những số phận bất hạnh, những bi
kịch của con người dưới xã hội cũ Dưới sự tàn bạo, bất công của xã
hội phong kiến, dù ở bất cứ nơi đâu, những con người nghèo khổ bất
hạnh luôn phải chịu những kiếp sống lầm than cơ cực của mình
2
Trang 19- Các nhà văn, bằng tình thương yêu con người tha thiết đã thểhiện sự đồng cảm, sẻ chia, cất lên tiếng nói lương tâm, đòi quyền
sống, quyền được hưởng hạnh phúc cho con người…
C Kết bài
- Khẳng định lại ý kiến “Đọc một tác phẩm….số phận con người”.
- Liên hệ với cuộc sống hòa bình, ấm no hạnh phúc của chế độ
xã hội chủ nghĩa hôm nay
3 Không biết xây dựng luận điểm, hoặc trình bày đoạn văn theo cách nghĩ củamình chứ không khoa học
4 Không biết viết kết bài sao cho đúng, nhanh và hay, có cảm xúc
5 Với tài liệu của mình các em chỉ mất 3 phút để viết mở bài đúng và 3 phút đểviết kết bài đúng chính xác
6 Đó là lí do mình xây dựng bộ tài liệu theo cách riêng của mình để các em hiểucách làm đúng bài văn nghị luận (còn muốn làm hay cần nhiều thời gian hơn)
Trang 20chứ chẳng có gì phải ngại cả Tâm huyết thì nhiều người có nhưng thời gian các
cô giáo rất eo hẹp nên không đầu tư nhiều được cũng là điều dễ hiểu
Có bộ tài liệu quý là giúp ta không phải đi đường vòng, là tiết kiệm vô vàn thời gia, sức lực cho ta, là cách ta học hỏi nhanh nhất
MÔ TÍP, CẤU TRÚC BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
1 Mở bài theo cấu trúc 3 gạch đầu dòng.
- Giới thiệu tác giả: Những tác giả các em được học đều nổi tiếng nên cứ giới thiệu na
ná như nhau Chỉ thay nhà thơ bằng nhà văn…
- Giới thiệu tác phẩm: Những tác phẩm các em được học đều là những tác phẩm thànhcông và đặc sắc nên cũng giới thiệu na ná như nhau
- Giới thiệu nội dung cần nghị luận: Thì các em nói dung khái quát nhất của tác phẩm,của nhân vật… Cái này có trong ghi nhớ hoặc phải biết Thế là xong
2 Phần thân bài: Cũng theo cấu trúc 3 gạch đầu dòng
- Nêu luận điểm
- Nêu dẫn chứng
- Đánh giá, nhận xét về nội dung và nghệ thuật
3 Kết bài cũng theo mô típ 3 gạch đầu dòng.
- Tổng kết về nghệ thuật
- Tổng kết về nội dung
- Viết vài dòng cảm nghĩ, lời cảm ơn tác giả hoặc cảm xúc cho mượt mà
- Dẫn một vài câu thơ gần gũi thì sẽ hay hơn
4 Trình bày đoạn văn
Nhất định trong bài văn phải có luận điểm và đoạn văn phải trình bày theo cách diễn dịch hoặc Tổng - phân - Hợp (không nên trình bày theo cách quy nạp hoặc song hành)