A. MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thân thế và sự nghiệp của Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã được cả thế giới quan tâm, nghiên cứu, nhằm tìm ở Người không chỉ như một tấm gương cách mạng tuyệt vời về “người chiến sỹ” lỗi lạc của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc và cộng sản quốc tế, mà còn với tư cách nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn của Nhân loại. Những quan điểm lý luận và giá trị tư tưởng về nhiều phương diện, cũng như khí phách anh hùng, phẩm chất cao quý của Người đã trở thành tài sản vô giá của phong trào cách mạng và nhân loại tiến bộ trên thế giới. Trong đó có tư tưởng về thế hệ trẻ - thanh niên. Tháng 01/1946 trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”. Là một vị Lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Người đã dành nhiều tình cảm và công sức trong việc chăm lo bồi dưỡng, giáo dục thế hệ thanh niên, lực lượng sẽ kế tục sự nghiệp cách mạng của cha ông. Người luôn coi đó là vấn đề rất quan trọng và rất cần thiết trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Ngay cả trước lúc đi xa, trong Di chúc, ở phần dành riêng nói về đoàn viên thanh niên, Người đã dành những lời tâm huyết căn dặn Đảng ta: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”. Đây không chỉ là lời nhắn nhủ thiết tha của một vị Chủ tịch nước mà còn gửi vào đây niềm tin yêu, hi vọng vào sự đóng góp xứng đáng của thế hệ trẻ đối với tương lai tươi sáng của dân tộc. Thanh niên hăng hái xung kích, đi đầu trong thực hiện các chương trình, mục tiêu của sự nghiệp đổi mới, nổi bật là hai phong trào lớn: “Thanh niên lập nghiệp”, “Tuổi trẻ giữ nước”, được tiến hành cụ thể ở bốn chương trình hành động: “Lập thân, lập nghiệp, xây dựng đất nước phồn vinh”, “Bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự, an ninh”, “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng tài năng trẻ, phát triển văn hoá, thể thao”, “Công tác xã hội, bảo vệ môi trường”. Đặc biệt, trong tuổi trẻ Công an nhân dân, các mô hình “Đoàn cơ sở 3 chủ động”, “Chi đoàn văn hóa, đoàn viên văn hóa”, “Thanh niên Công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy”, “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam”… đã thu hút hàng triệu thanh niên tham gia, chủ động sáng tạo, cống hiến cho Tổ quốc và rèn luyện chính bản thân mình. Có thể thấy, những đóng góp, cống hiến của thanh niên trong những chặng đường lịch sử của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khẳng định tính đúng đắn của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng. Ngày nay, thanh niên, thế hệ trẻ của chúng ta vẫn đang tiếp tục thể hiện được vai trò là rường cột của nước nhà, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong xu thế hội nhập quốc tế ngày nay, thanh niên tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người. Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Tuy nhiên, trước những biến động khó lường của tình hình chính trị - kinh tế - xã hội thế giới và khu vực, những vấn đề về chiến tranh, xung đột sắc tộc, tôn giáo, những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, sự du nhập ồ ạt khó kiểm soát và chọn lọc những tư tưởng, văn hóa nước ngoài, cùng với một bộ phận thanh niên vẫn còn hạn chế về lập trường tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống. Không ít thanh niên còn lúng túng, mơ hồ trong nhận thức về âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam. Đáng lo ngại hơn, một bộ phận không nhỏ thanh niên còn chây lười trong học tập, rèn luyện, ngại tham gia vào hoạt động của các đoàn thể, các tổ chức xã hội nên đã từng bước bị thoái hoá, hư hỏng, sa vào các tệ nạn xã hội... gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và xã hội. Đảng ta nhận định: “Môi trường văn hóa bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh thiếu niên rất đáng lo ngại”. Lực lượng thanh niên trong lực lượng vũ trang như Quân đội, Công an cũng không phải ngoại lệ, ngược lại càng trở thành những mục tiêu, đối tượng quan trọng để “chúng” nhắm vào tác động, chuyển hóa hòng tạo ra một lực lượng đối lập nằm ngay trong “công cụ chuyên chính” của cách mạng hoặc tạo ra một lớp cán bộ suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, làm xấu đi hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” hay “Chiến sĩ Công an cách mạng” trong lòng Nhân dân, từ đó tách rời lực lượng vũ trang khỏi Nhân dân, khỏi Đảng làm suy yếu khả năng bảo vệ Đảng, bảo vệ cách mạng tiến tới phá bỏ chế độ Xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Tình hình trên đòi hỏi cần phải quan tâm chăm lo nhiều hơn nữa tới việc bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện thế hệ thanh niên, xem đây là một việc làm “rất quan trọng và rất cần thiết” như Bác Hồ đã căn dặn trong Di chúc của Người. Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành kỷ luật, sống có văn hoá, có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khoẻ, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động, trở thành những công dân tốt của đất nước. Nhất là trong thanh niên Công an, Quân đội… hình thành một lớp thanh niên ưu tú, kế tục xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân. Vì những lý do trên đây, tôi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp Khóa học Trung cấp lý luận Chính trị – Hành chính của mình. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1. Mục đích Mục đích của đề tài là vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai trong giai đoạn hiện nay. 2.2. Nhiệm vụ - Nghiên cứu, làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên và quan điểm giáo dục thanh niên của Người. - Tìm hiểu, phân tích thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai thời gian qua. - Đề ra các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai giai đoạn hiện nay. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu - Công tác giáo dục thanh niên và tư tưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vực giáo dục thanh thiếu niên qua các bài nói, bài viết trong Hồ Chí Minh toàn tập và quá trình hình thành tư tưởng của Người. - Các văn kiện, chỉ thị của Đảng, Đoàn. - Thực trạng giáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai. - Các Nghị quyết, chương trình hành động, kế hoạch, báo cáo, kết quả giáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai. 3.2. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Công an tỉnh Lào Cai. - Về thời gian: giai đoạn 2018 – 2020 (đây là giai đoạn triển khai Chương trình Rèn luyện đoàn viên Công an theo Sáu điều Bác Hồ dạy). 4. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các phương pháp chủ yếu sau: - Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. - Phương pháp phân tích - tổng hợp. - Phương pháp lịch sử - logich.
Trang 1Giảng viên hướng dẫn: ThS, GV Mai Trung Sâm
Lào Cai, tháng 9 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN……… 3
A MỞ ĐẦU……….4
B NỘI DUNG……… 7 CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN
VÀ TÍNH TẤT YẾU CỦA VIỆC VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ
NIÊN……….7
1.1 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh
niên………7
1.2 Giáo dục thanh niên là vấn đề cốt lõi, quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí
niên………9
1.3 Tính tất yếu của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh
niên………15
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRONG GIÁO DỤC THANH NIÊN
2.3 Thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục thanh niên
nay……… 22
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRONG GIÁO DỤC THANH NIÊN CÔNG AN TỈNH LÀO CAI GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 28
3.1 Nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của việc vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào
nay……… 28
3.2 Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị về học tập và
làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc triển khaithực hiện Chương trình rèn luyện đoàn viên CAND theo Sáu điều Bác Hồ dạy
Cai………29
3.3 Chọn lọc những nội dung cơ bản nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh về giáodục thanh niên để tăng cường phổ biến, tuyên truyền trong các buổi sinh hoạtĐoàn 32
Trang 33.4 Đa dạng hóa hình thức và phương pháp giáo dục cho thanhniên………….33
3.5 Phát huy vai trò tự học tập, tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của
Với tình cảm chân thành nhất, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy,
cô giáo Trường Chính trị tỉnh Lào Cai đã tận tình truyền đạt những tri thức quý báu, dìu dắt giúp đỡ tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của khóa học.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ths, GV Mai Trung Sâm đã tận tâm giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hướng dẫn, đóng góp những ý kiến quan trọng để tôi hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Cô giáo chủ nhiệm lớp, các bạn học viên lớp Trung cấp LLCT-HC A05 – 19, tập thể Phòng Công tác Đảng và công tác Chính trị - Công an tỉnh Lào Cai đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành tốt mọi công việc trong quá trình thực hiện Khóa luận.
Mặc dù đã rất cố gắng, song trong quá trình thực hiện nhưng Khóa luận không thể tránh khỏi những thiếu sót Tác giả mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô, các bạn học viên và các đồng chí, đồng đội.
Xin chân thành cảm ơn!
Lào Cai, tháng 9 năm 2020.
Tác giả
Trang 4mạng tuyệt vời về “người chiến sỹ” lỗi lạc của phong trào cách mạng giải
phóng dân tộc và cộng sản quốc tế, mà còn với tư cách nhà tư tưởng, nhà vănhóa lớn của Nhân loại Những quan điểm lý luận và giá trị tư tưởng về nhiềuphương diện, cũng như khí phách anh hùng, phẩm chất cao quý của Người đãtrở thành tài sản vô giá của phong trào cách mạng và nhân loại tiến bộ trênthế giới Trong đó có tư tưởng về thế hệ trẻ - thanh niên
Tháng 01/1946 trong thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu
từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” Là một vị Lãnh tụ vĩ đại, có tầm
nhìn xa trông rộng, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Người
đã dành nhiều tình cảm và công sức trong việc chăm lo bồi dưỡng, giáo dục thế
hệ thanh niên, lực lượng sẽ kế tục sự nghiệp cách mạng của cha ông Ngườiluôn coi đó là vấn đề rất quan trọng và rất cần thiết trong sự nghiệp đấu tranhgiải phóng dân tộc cũng như sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổquốc
Ngay cả trước lúc đi xa, trong Di chúc, ở phần dành riêng nói về đoàn viên thanh niên, Người đã dành những lời tâm huyết căn dặn Đảng ta: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết” Đây không chỉ là lời nhắn nhủ thiết tha của
một vị Chủ tịch nước mà còn gửi vào đây niềm tin yêu, hi vọng vào sự đóng gópxứng đáng của thế hệ trẻ đối với tương lai tươi sáng của dân tộc
Trang 5Thanh niên hăng hái xung kích, đi đầu trong thực hiện các chương trình,
mục tiêu của sự nghiệp đổi mới, nổi bật là hai phong trào lớn: “Thanh niên lập nghiệp”, “Tuổi trẻ giữ nước”, được tiến hành cụ thể ở bốn chương trình hành động: “Lập thân, lập nghiệp, xây dựng đất nước phồn vinh”, “Bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự, an ninh”, “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng tài năng trẻ, phát triển văn hoá, thể thao”, “Công tác xã hội, bảo vệ môi trường” Đặc biệt, trong tuổi trẻ Công an nhân dân, các mô hình “Đoàn cơ sở 3 chủ động”, “Chi đoàn văn hóa, đoàn viên văn hóa”, “Thanh niên Công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy”, “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam”… đã thu hút
hàng triệu thanh niên tham gia, chủ động sáng tạo, cống hiến cho Tổ quốc và rènluyện chính bản thân mình Có thể thấy, những đóng góp, cống hiến của thanhniên trong những chặng đường lịch sử của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnhđạo của Đảng đã khẳng định tính đúng đắn của tư tưởng Hồ Chí Minh về côngtác thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng
Ngày nay, thanh niên, thế hệ trẻ của chúng ta vẫn đang tiếp tục thể hiệnđược vai trò là rường cột của nước nhà, là lực lượng xung kích trong xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong xu thế hội nhập quốc tếngày nay, thanh niên tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồidưỡng, phát huy nhân tố con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mụctiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đấtnước
Tuy nhiên, trước những biến động khó lường của tình hình chính trị - kinh
tế - xã hội thế giới và khu vực, những vấn đề về chiến tranh, xung đột sắc tộc,tôn giáo, những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, sự du nhập ồ ạt khókiểm soát và chọn lọc những tư tưởng, văn hóa nước ngoài, cùng với một bộphận thanh niên vẫn còn hạn chế về lập trường tư tưởng, chính trị, đạo đức, lốisống Không ít thanh niên còn lúng túng, mơ hồ trong nhận thức về âm mưu thủđoạn của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam Đáng lo ngại hơn,một bộ phận không nhỏ thanh niên còn chây lười trong học tập, rèn luyện, ngạitham gia vào hoạt động của các đoàn thể, các tổ chức xã hội nên đã từng bước bịthoái hoá, hư hỏng, sa vào các tệ nạn xã hội gây nên nhiều hậu quả nghiêm
trọng cho bản thân, gia đình và xã hội Đảng ta nhận định: “Môi trường văn hóa
bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn
xã hội, tội phạm và sự xâm nhập các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh thiếu niên rất đáng lo ngại” Lực lượng thanh niêntrong lực lượng vũ trang như Quân đội, Công an cũng không phải ngoại lệ,ngược lại càng trở thành những mục tiêu, đối tượng quan trọng để “chúng”nhắm vào tác động, chuyển hóa hòng tạo ra một lực lượng đối lập nằm ngaytrong “công cụ chuyên chính” của cách mạng hoặc tạo ra một lớp cán bộ suy
thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, làm xấu đi hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” hay “Chiến sĩ Công an cách mạng” trong lòng Nhân dân, từ đó tách rời lực
lượng vũ trang khỏi Nhân dân, khỏi Đảng làm suy yếu khả năng bảo vệ Đảng,bảo vệ cách mạng tiến tới phá bỏ chế độ Xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Trang 6Tình hình trên đòi hỏi cần phải quan tâm chăm lo nhiều hơn nữa tới việc
bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện thế hệ thanh niên, xem đây là một việc làm “rất quan trọng và rất cần thiết” như Bác Hồ đã căn dặn trong Di chúc của Người.
Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dântộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cáchmạng, ý thức chấp hành kỷ luật, sống có văn hoá, có năng lực, bản lĩnh trong hộinhập quốc tế; có sức khoẻ, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong laođộng, trở thành những công dân tốt của đất nước Nhất là trong thanh niên Công
an, Quân đội… hình thành một lớp thanh niên ưu tú, kế tục xuất sắc sự nghiệpcách mạng của Đảng và Nhân dân
Vì những lý do trên đây, tôi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp Khóa học Trung cấp lý luận Chính trị –
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Công tác giáo dục thanh niên và tư tưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vựcgiáo dục thanh thiếu niên qua các bài nói, bài viết trong Hồ Chí Minh toàn tập
và quá trình hình thành tư tưởng của Người
- Các văn kiện, chỉ thị của Đảng, Đoàn
- Thực trạng giáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai
- Các Nghị quyết, chương trình hành động, kế hoạch, báo cáo, kết quảgiáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Công an tỉnh Lào Cai
- Về thời gian: giai đoạn 2018 – 2020 (đây là giai đoạn triển khai Chương trình Rèn luyện đoàn viên Công an theo Sáu điều Bác Hồ dạy).
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp chủ yếu sau:
- Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
Trang 7- Phương pháp phân tích - tổng hợp.
- Phương pháp lịch sử - logich
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp quan sát thu thập thông tin
- Phương pháp chuyên gia
5 Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, và tài liệu tham khảo, nội dung của đề tàigồm có 03 chương:
Chương 1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên và tính tất
yếu của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục thanh niên
Chương 2 Thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục
thanh niên Công an tỉnh Lào Cai hiện nay
Chương 3 Một số giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong
giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai trong giai đoạn hiện nay
B NỘI DUNG CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC
THANH NIÊN VÀ TÍNH TẤT YẾU CỦA VIỆC VẬN DỤNG
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG GIÁO DỤC THANH NIÊN
1.1 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên là hệ thốngnhận thức tư duy, quan điểm lý luận của Người về những vấn đề quan trọng:Nhìn nhận, đánh giá vai trò, vị trí của thanh niên trong tiến trình lịch sử qua cácthời kỳ cách mạng; đường lối nội dung bồi dưỡng, giáo dục - đào tạo thanh niênthành lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; nhiệm vụcông tác thanh niên của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là của Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh, đội dự bị tin cậy của Đảng
Những năm tháng tuổi trẻ, được hòa mình vào cuộc sống lao động, đấutranh của nhân dân nhiều nước trên thế giới, Hồ Chí Minh đã có điều kiện tìmhiểu thêm về vai trò của thanh niên trong sự phát triển của lịch sử nhân loại.Nhờ có phương pháp luận mác xít và những hiểu biết thực tiễn cách mạng và sựphát triển xã hội Hồ Chí Minh cho rằng thanh niên là lớp người trẻ tuổi có hoàibão, ước mơ, giàu nghị lực: Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội; Tuổi trẻ là bức vạn
lý trường thành vững chắc Người đã chỉ ra thanh niên là thời kỳ đẹp nhất, sốngđộng nhất, như mùa xuân trăm hoa đua nở tràn đầy nhựa sống, khẳng định vaitrò của thanh niên đối với cả dân tộc và sự kỳ vọng vào tương lai Do vậy nếuđược giáo dục tốt, phù hợp với tính cách và tâm lý, một sự giáo dục tiến hànhtrên cơ sở những điều kiện vật chất, tinh thần cho sự phát triển tính cách tâm lý
Trang 8đó và biết định hướng, động viên đúng mức thanh niên sẽ say sưa với lý tưởngsống cao đẹp, phát huy tài năng, tính sáng tạo sẵn sàng hy sinh vì đại nghĩa.
Hồ Chí Minh luôn coi thanh niên là rường cột của đất nước, tương lai củadân tộc, bởi lẽ thanh niên là thế hệ trẻ, năng động và là thế hệ kế thừa sự nghiệp
cách mạng của Đảng, Nhà nước và dân tộc: “thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai - tức là các cháu nhi đồng”, “thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, trị
an, bảo vệ Tổ quốc”.
Khi nói về thanh niên với tính chất là một lực lượng xã hội, Hồ Chí Minh
đã xác định: Thanh niên là công dân của nước Việt Nam Đó là lực lượng đôngđảo, luôn hăng hái xung phong đi đầu trong mọi nhiệm vụ khó khăn gian khổ, và
có khả năng hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao: các cháu thanh niên cần phải
xung phong trong lao động và trong học tập, cần thực hiện khẩu hiệu: “Đâu Đảng cần thì thanh niên có, việc gì khó thì thanh niên làm”,“Đoàn viên thanh niên nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ”.
Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ thanh
niên : “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức, cần phải học văn hóa, chính trị, kỹ thuật” Trong điều kiện mới, Hồ Chí Minh khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình phải ra làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó”.
Đánh giá cao vị trí và vai trò của thanh niên nhưng Hồ Chí Minh cũng đãthẳng thắn chỉ ra những hạn chế như tính nông nổi, thiếu thực tế, ham chuộnghình thức, thiếu kinh nghiệm do chưa từng trải…, Người thường xuyên quantâm giáo dục, tổ chức, hướng dẫn để thanh niên làm tốt vai trò đặc biệt củamình Không những thế, Người còn gắn trách nhiệm giáo dục thanh niên lànhiệm vụ của toàn xã hội, để xứng đáng vào sự kỳ vọng của toàn dân tộc, trong
sự nghiệp cách mạng thanh niên “…cần phải hăng hái tham gia kháng chiến Cần phải rèn luyện mình thành những chiến sỹ kiên quyết và gan góc, không sợ nguy hiểm, không sợ khó khăn Cần phải yêu lao động và kính trọng của công, chống quan liêu tham ô, lãng phí Cần phải tuyệt đối yêu Tổ quốc, dũng cảm hy sinh cho Tổ quốc Cần phải gắn chặt lòng yêu nước chân chính với tinh thần quốc tế chân chính, thật thà trung thành với nhân dân, với Đảng và chính phủ”.
Thanh niên cần phải đoàn kết chặt chẽ, phấn đấu anh dũng, vượt khó khăn, thiđua giúp sức vào sự nghiệp xây dựng nước nhà Thanh niên phải có ý chí, tựcường, tự lập, có khí khái làm việc, không ham địa vị, ham tiến bộ, ham học hỏi,
đã làm gì thì đến nơi đến chốn
Hồ Chí Minh đã truyền lửa nhiệt huyết cho thanh niên tinh thần chiến
đấu, làm việc học tập say sưa bất chấp khó khăn: “Không có việc gì khó, Chỉ sợ lòng không bền Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên” Người dạy thanh niên phải kiên quyết làm được những điều: “Các sự hy sinh khó nhọc thì mình
Trang 9làm trước người ta, còn sự sung sướng thanh nhàn thì mình nhường người ta hưởng trước (tiên thiên hạ ưu, hậu thiên hạ lạc) Các việc đáng làm thì khó mấy cũng cố chịu quyết tâm làm cho kỳ được Ham làm những việc ích quốc lợi dân, không ham địa vị công danh phú quý Đem lòng chí công vô tư mà đối với người, đối với việc Quyết tâm làm gương về mọi mặt: siêng năng, tiết kiệm, trong sạch chớ kiêu ngạo, tự mãn, tự túc Nói ít làm nhiều, thân ái đoàn kết”.
Trên cơ sở nhìn nhận vai trò quyết định của thanh niên đối với sự nghiệpcách mạng và tương lai của dân tộc, đất nước, Hồ Chí Minh đã dành sự quantâm đặc biệt đến công tác thanh niên Chính Hồ Chí Minh đã sáng lập, rèn luyệnĐoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Sau khi giành được chính quyền, Chủtịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo Nhà nước đề ra các chính sách thanh niên phùhợp với từng thời kỳ cách mạng, đặc biệt là về mặt giáo dục, đào tạo Công tácthanh niên mà cơ bản là đào tạo, giáo dục, phát huy thanh niên theo Hồ ChíMinh là quá trình tác động đồng bộ của các chủ thể từ gia đình, đoàn thể, xã hộicho đến các cấp ủy đảng và chính quyền Hồ Chí Minh đưa ra luận điểm nổi
tiếng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại cho Đảng và dân tộc, Bác còn căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc quan trọng và rất cần thiết”.
Nội dung bao quát của công tác thanh niên của Chủ tịch Hồ Chí Minh là
hình thành lớp người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa
“chuyên”.
1.2 Giáo dục thanh niên là vấn đề cốt lõi, quan trọng trong tư tưởng
Hồ Chí Minh về công tác thanh niên
1.2.1 Giáo dục tinh thần yêu nước cho thanh niên
Trong số những vấn đề cần giáo dục thanh niên, Hồ Chí Minh đặt lênhàng đầu vấn đề giáo dục tinh thần yêu nước Đối với thanh niên Bác yêu cầu:
“Trước hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn” Tinh thần yêu nước, như Bác đã khẳng
định, là vốn quý, là sức mạnh tuyệt vời đã bao lần giúp dân tộc ta đứng vững
trước những thử thách nghiệt ngã của lịch sử Người viết: “Dân ta có một lòng
nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước” Tinh thần yêu nước được hun đúc từ
bao đời đã trở thành sức mạnh Việt Nam, biểu tượng Việt Nam
Trong hai cuộc kháng chiến thần thánh trường kỳ chống đế quốc Pháp và
đế quốc Mỹ, nhân dân Việt Nam nói chung và thanh niên Việt Nam nói riêng đãnêu cao tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường bất khuất, thà hy sinh đến giọt máucuối cùng chứ không chịu mất nước, nhất định không chịu sống cuộc đời nô lệ.Con người Việt Nam vĩ đại nhất, tiêu biểu nhất cho tinh thần và ý chí đó chính
là chủ tịch Hồ Chí Minh Từ nỗi đau của một người thanh niên mất nước,Nguyễn Ái Quốc đã sớm nhận ra rằng nền giáo dục mà chế độ thực dân đế quốcdành cho thế hệ thanh niên bản xứ chỉ là một nền giáo dục đồi bại, chỉ nhằm
Trang 10hướng tới và phục vụ cho lợi ích chính quốc “Trường học lập ra không phải để
giáo dục thanh niên An Nam một nền học vấn tốt đẹp và chân thực, mở mang trí tuệ và phát triển tư tưởng cho họ, mà trái lại càng làm cho họ đần độn thêm”.
Không những thế, nền giáo dục đó còn mang tính chất xảo trá, lừa bịp, đánh lạchướng thanh niên Việt Nam Hồ Chí Minh là người đầu tiên vạch trần điều đó
một cách sâu sắc, Người viết: “Người ta đã gieo rắc một nền giáo dục đồi bại,
xảo trá và nguy hiểm hơn cả sự dốt nát nữa, vì một nền giáo dục như vậy chỉ làm hư hỏng mất tính nết của người đi học, chỉ dạy cho họ lòng “trung thực” giả dối, chỉ dạy cho họ biết sùng bái những kẻ mạnh hơn mình, dạy cho thanh niên yêu một tổ quốc không phải tổ quốc mình và đang áp bức mình” Có lẽ từ
nỗi đau đó mà người thanh niên Nguyễn Ái Quốc đã viết hàng loạt bài báo, tàiliệu ra sức tuyên truyền, cổ động tinh thần yêu nước, ý thức tự hào dân tộc củathanh niên Việt Nam
Theo Người tinh thần yêu nước, ý thức về vai trò trách nhiệm của tuổi trẻđối với Tổ quốc không phải là những điều gì đó quá xa xôi, trừu tượng màngược lại chúng thật gần gũi, thật cụ thể trong cuộc sống hàng ngày của chúng
ta Tình yêu Tổ quốc bắt nguồn một cách tự nhiên, giản dị từ tình yêu làng xóm,quê hương Từ những xúc cảm bồi hồi với cây đa, bến nước, sân đình, từ nhữngrung động thiết tha với lũy tre làng, với những mái nhà đơn sơ, với những conđường thân thuộc, tâm hồn mỗi một chúng ta được nuôi dưỡng và hun đúc để rồichúng ta nhận ra một cách thật tự nhiên và chân thành rằng tất cả những điều đóchính là tình yêu Tổ quốc, tình yêu đối với non sông, đất nước Như trăm sông
đổ về biển cả, tình yêu đó ngày càng vững bền, đằm thắm Trước đây, khi đấtnước còn chiến tranh, người thanh niên yêu nước là người có ý chí căm thù quâncướp nước, biết cầm súng lên đường bảo vệ Tổ quốc, chiến đấu chống giặcngoại xâm, góp phần hy sinh xương máu cho đất nước sạch bóng quân thù.Trong điều kiện hòa bình, người thanh niên yêu nước là người thanh niên biết đi
đầu gương mẫu trong mọi việc Bác nói: “Thanh niên phải có tinh thần gan dạ
và sáng tạo, cần phải có chí khí hăng hái và tinh thần tiến lên vượt mọi khó khăn gian khổ để tiến mãi không ngừng” Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, người
thanh niên yêu nước cũng phải sống xứng đáng với truyền thống vẻ vang củadân tộc, là người thanh niên sống có ý chí, bản lĩnh cao, biết vượt qua mọi khókhăn thử thách để luôn xung phong, gương mẫu trong mọi công việc, mọi nhiệm
vụ Không những thế, người thanh niên yêu nước phải biết rèn luyện, xây dựngcho mình những phẩm chất đạo đức cách mạng cao quý, luôn biết sống hết mình
vì Tổ quốc, vì nhân dân Người kêu gọi: “Thanh niên ta tích cực xung phong cố
làm tròn nhiệm vụ đầu tàu trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hóa, quốc phòng, thực hiện khẩu hiệu đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, bởi
thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà và để làm tốt vai trò đó, rõ ràng
là thế hệ trẻ phải có tình yêu đất nước nồng nàn Hơn ai hết, họ phải ý thức đượcmột cách sâu sắc vai trò, trách nhiệm, nghĩa vụ của mình đối Tổ quốc, với đồngbào Là những người đang độ sức xuân, là mùa xuân của xã hội, nhiệm vụ củathanh thiếu niên không chỉ là học tập, rèn luyện mà còn phải biết cống hiến và
hy sinh Trong bài nói chuyện tại buổi lễ khai mạc Đại học nhân dân Việt Nam,
Trang 11Bác đã ân cần chỉ bảo: “Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà
đã cho mình những gì Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà! Mình phải làm thế nào cho ích nước lợi nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hy sinh phấn đấu chừng nào…”
Để giáo dục tinh thần yêu nước cho tuổi trẻ, Bác Hồ rất chú trọng tới vaitrò của nhà trường, của ngành giáo dục – đào tạo Bên cạnh trường học, tổ chứcĐoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cũng có vai trò quan trọng không kém.Trong suốt quá trình cách mạng Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh vừa là tổ chức, vừa là môi trường cho người thanh niên yêu nước rènluyện và cống hiến Trong suốt cuộc đời của mình, Bác Hồ kính yêu đã dànhcho tổ chức này những tình cảm đặc biệt quý mến Đoàn là tổ chức của thanh
niên, của tuổi trẻ, vì vậy “Trung ương Đoàn cần phải tăng cường hơn nữa việc
giáo dục tinh thần yêu nước, giác ngộ đạo đức cách mạng cho đoàn viên và thanh niên”
Những thế hệ cha anh đi trước đã hy sinh biết bao xương máu cho độc lập
tự do, cho Tổ quốc được hòa bình thống nhất, cho lãnh thổ Việt Nam được vẹntoàn Việc giáo dục tinh thần yêu nước cho tuổi trẻ thông qua những tấm gươngcách mạng sáng ngời là một vấn đề hết sức quan trọng Hồ Chí Minh là người
rất thấu hiểu điều này và Người đã từng nhắc nhở: “Có số thanh niên tưởng xây
dựng chủ nghĩa xã hội ngày nay là trên trời rơi xuống, không biết sự gian nan cực khổ cũ Các đồng chí già phải kể lại cho họ nghe Đó là một cách giáo dục thanh niên” Đối với những tấm gương anh hùng cách mạng, với những chiến
công của các anh hùng dũng sỹ đã lập nên trong công cuộc cứu nước và giữ
nước, Bác căn dặn: “Chúng ta phải ghi chép và thường nhắc lại những sự tích
ấy… để giáo dục thanh niên ta rèn luyện một ý chí kiên quyết quật cường, một tâm lý quả cảm xung phong, tin tưởng vào tương lai tươi sáng của Tổ quốc”.
Người thanh niên yêu nước phải là con người uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ
kẻ trồng cây, đạo lý này đã trở nên một lẽ sống quý báu của dân tộc ta và đã đượclưu giữ từ nghìn đời nay
1.2.2 Giáo dục lý tưởng cách mạng, tinh thần quốc
tế cộng sản cho thanh niên
Theo C Mác, lý tưởng cách mạng là lợi ích chân chính của con ngườitrong quan niệm của thời đại đó Quá trình thực hiện lý tưởng cách mạng chính
là quá trình đấu tranh để thỏa mãn nhu cầu lợi ích đó Bởi vậy, giáo dục lý tưởngcách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam nói chung, cho thanh niên nói riêng là mộttrong những vấn đề được Hồ Chí Minh quan tâm Theo Hồ Chí Minh giáo dục
lý tưởng cách mạng cho thanh niên, trước hết là giáo dục nhận thức để giác ngộ
lý tưởng “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” Nói cách khác, giác
ngộ lý tưởng cách mạng chính là giáo dục cho thanh niên lý tưởng sống và niềmtin vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
Theo Hồ Chí Minh, giáo dục tình cảm cách mạng là một trong những nộidung đặc biệt quan trọng của giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên Đó làgiáo dục lòng tin yêu đối với Đảng, với giai cấp công nhân với nhân dân lao động,tình cảm bạn bè quốc tế, là niềm say mê với công việc của mình
Trang 12Điểm nổi bật trong quan điểm giáo dục lý tưởng cho thanh niên củaNgười là đưa thanh niên vào các tổ chức chính trị xã hội do Đảng lãnh đạo đểvừa giác ngộ lý tưởng cách mạng cho họ, vừa đưa họ vào hoạt động thực tiễnđấu tranh cách mạng của toàn dân tộc Để chuẩn bị cho việc thành lập Đảng năm
1925, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Hội Việt Nam Cách Mạng Thanh Niên
là tiền thân của Đảng ta sau này Người trực tiếp lựa chọn và bồi dưỡng, đào tạonhững thanh niên yêu nước, có chí khí đấu tranh chống thực dân, phong kiến.Cuốn sách Đường Kách Mệnh là tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc từnăm 1925 - 1927 cho các lớp thanh niên ưu tú về lý tưởng cách mạng Nhữngthanh niên yêu nước qua huấn luyện giáo dục đào tạo được Bác Hồ đưa về hoạtđộng để thâm nhập vào phong trào yêu nước, phong trào công nhân trở thànhnhững cán bộ cách mạng tiên phong trong công cuộc đấu tranh giải phóng dântộc
Trong công cuộc kiến thiết đất nước, chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt kỳ vọngvào thanh niên, nhớ lại năm 1945, khi nước nhà vừa giành được độc lập, chủ tịch
Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”.
Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên tìm ra con đường đúng đắn củacách mạng nước ta, tư tưởng cách mạng của Người và con đường cách mạng do
Người chỉ ra như luồng gió mới thổi vào nước ta, khi mà “sự áp bức và bóc lột vô nhân đạo của đế quốc Pháp đã làm cho đồng bào ta hiểu rằng có cách mạng thì sống, không có cách mạng thì chết” Cách mạng nước ta bước vào giai đoạn mới,
với mục tiêu đánh đổ đế quốc Pháp và phong kiến tay sai, giành độc lập dân tộc,người cày có ruộng, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội có sức hấp dẫn kỳ lạ đốivới thanh niên và dần dần trở thành hoài bão, lý tưởng của thanh niên nước ta
Trong việc giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên và thanh niên nước ta,Người luôn nhắc nhở: “Người cộng sản chúng ta không một phút nào được quên
lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủnghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới” Lý tưởngcách mạng cao đẹp mà Hồ Chí Minh nói tới là cũng để giáo dục cho thanh niên,
đó là: độc lập dân tộc, tự do và chủ nghĩa xã hội Những nội dung ấy luôn gắn
bó chăt chẽ với nhau Thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa
và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội đó là phương hướng duy nhất để củng
cố bền vững nền độc lập của dân tộc, bảo đảm cho mọi người có cuộc sống ngàycàng ấm no, tự do và hạnh phúc
Lý tưởng độc lập dân tộc, tự do và chủ nghĩa xã hội đã trở thành niềm tin,
lẽ sống của nhiều thế hệ kế tục nhau Do vậy, Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở chúng
ta phải giáo dục cho thanh niên nhận thức đúng và hiểu sâu sắc rằng: Vì lýtưởng cao đẹp ấy mà biết bao chiến sỹ cộng sản, biết bao con người yêu quý củagiai cấp công nhân và của dân tộc đã hy sinh, biết bao lớp tuổi thanh niên đã lênđường chiến đấu Con đường đi lên lý tưởng cao đẹp là con đường phải đổ nhiều
mồ hôi, xương máu, nhưng cũng đầy vinh quang và sự tích anh hùng Có giác
Trang 13ngộ lý tưởng cách mạng, thanh niên mới đảm bảo được sứ mệnh đưa lá cờ báchchiến, bách thắng của Đảng và của dân tộc đến thắng lợi cuối cùng.
1.2.3 Giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên
Trên cơ sở nhận thức về vị trí, vai trò của thanh niên trong tiến trình cách
mạng của dân tộc và vai trò “nền tảng” của đạo đức đối với người cách mạng,
Hồ Chí Minh xác định giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên là công việcgốc của Đảng, của tổ chức Đoàn, của gia đình, nhà trường và toàn xã hội Nhận
rõ tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên,
trước lúc đi xa, Hồ Chí Minh không quên căn dặn Đảng ta: “Cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”
Theo Hồ Chí Minh giáo dục đạo đức cho thanh niên là quá trình làm chothanh niên lĩnh hội được quy tắc, chuẩn mực đạo đức cách mạng cho xã hội.Đây còn là biện pháp tốt nhất, nhằm giúp thanh niên tránh khỏi những tác độngxấu của tàn dư đạo đức cũ để nhận thức đúng trách nhiệm của mình trước dântộc Là một phạm trù thuộc hình thái ý thức xã hội, các quan hệ đạo đức cũ luôntồn tại dai dẳng và có ảnh hưởng nhất định đến thanh niên Mặt khác thanh niên
là lớp người trẻ tuổi, có sức khỏe dồi dào lại là lực lượng đông đảo trong xã hộinên thanh niên luôn là đối tượng tác động chủ yếu của các thế lực phản cáchmạng Chúng tìm mọi cách nắm lấy lực lượng trẻ để lừa phỉnh, mua chuộc, lôi
kéo họ vào con đường phản cách mạng Hồ Chí Minh cho rằng: “Trong xã hội
cũ có nhiều nọc độc nó làm hại thanh niên Nhất là văn hóa độc ác của Mỹ, nó dùng mọi cách như sách báo, phim ảnh,v.v để làm cho thanh niên hư hỏng, trụy lạc Thậm chí một số thanh niên hóa ra lưu manh, trộm cắp, cờ bạc…”.
Khi nói tới giáo dục đạo đức cho thanh niên, vấn đề quan trọng hàng đầuđược Hồ Chí Minh nhận thức được rằng: đạo đức cách mạng là tận trung vớinước, tận hiếu với dân Trung với nước là trung thành với sự nghiệp dựng nước
và giữ nước Nước ở đây là nước của dân, dân là chủ nhân của đất nước Hiếuvới dân, học tập, làm việc, chiến đấu vì nhân dân; phải chăm lo và bảo vệ lợi íchchính đáng của nhân dân, tích cực giúp đỡ nhân vượt qua mọi sự khó khăn trongcuộc sống, để phát triển sản xuất, cải thiện đời sống, phải đấu tranh chống lạimọi biểu hiện sách nhiễu, gây phiền hà cho Nhân dân
Giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, Hồ Chí Minh rất chú trọngđến việc giáo dục những phẩm chất bên trong “Tư cách của người cách mạng”
là vấn đề được Hồ Chí Minh chú trọng đầu tiên khi viết tác phẩm “Đường KáchMệnh” năm 1927 Theo Người, đạo đức cách mạng được biểu hiện ở những giátrị cốt lõi của con người Những phẩm chất cao quý như: cần, kiệm, liêm, chính,chí công vô tư; những tác phong đẹp đẽ như: khiêm tốn, giản dị, tinh thần laođộng tích cực, siêng năng gan dạ, táo bạo và sáng tạo; là các đức tính: trungthành, thật thà, chính trực Đối với thanh niên để thực sự là lực lượng nòng cốt
trong công cuộc xây dựng xã hội mới, Người dạy: “họ cần phải học tập, tu dưỡng và trau dồi đạo đức cách mạng”.
Con đường hình thành đạo đức cách mạng cho thanh niên theo tư tưởng
Hồ Chí Minh là con đường giáo dục, rèn luyện, kết hợp tự giáo dục, rèn luyện
Trang 14thông qua hoạt động thực tiễn: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống, nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” Đồng thời,
Người cũng yêu cầu thanh niên phải thấm nhuần tinh thần làm chủ nước nhà và
phải học tập trau dồi đạo đức cách mạng, bởi vì: “Cũng như sông thì nguồn mới
có nước, không có sông thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” Có đạo đức cách mạng thì mỗi thanh
niên có thể tự giác phấn đấu hoàn thiện mình, hình thành năng lực để hoàn thànhnhiệm vụ vẻ vang
1.2.4 Giáo dục văn hóa, kỹ thuật và nghề nghiệp
Cùng với việc tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức cáchmạng và xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ mới của cách mạng, Hồ Chí Minh rấtquan tâm đến giáo dục nâng cao trình độ văn hóa, kỹ thuật và nghề nghiệp chothanh niên Người coi đây là điều kiện quan trọng để thanh niên cống hiến ngàycàng nhiều cho tổ quốc, cho nhân dân Ngày nay, trình độ văn hóa, kỹ thuậtnghề nghiệp có tác động trực tiếp đến năng suất lao động, hiệu quả làm việc củamỗi con người Trong khi công việc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta vừamới mẻ, vừa khó khăn phức tạp, cùng với việc cải tạo những cái cũ cái lạc hậu,nhưng lại phải củng cố, xây dựng những cái mới cái tiến bộ, Hồ Chí Minh vẫn
thường nói với chúng ta là: “Công việc càng ngày càng nhiều, so với trước công việc bây giờ khó khăn hơn, to lớn hơn, phức tạp hơn, và nhiều việc trước kia không có, mà bây giờ phải làm Chính vì vậy, cần làm cho thanh niên thấy rõ được đâu là chỗ to lớn hơn, khó khăn hơn, phức tạp hơn của những công việc đang làm và sẽ phải làm Nhận thức đầy đủ vấn đề đó thanh niên mới có quyết tâm và nghị lực lớn hơn để ra sức phấn đấu học tập nâng cao trình độ văn hóa,
kỹ thuật và nghề nghiệp”.
Với thanh niên, học tập là lao động, học tập cũng là đạo đức Hồ ChíMinh thường dạy: thanh niên phải học tập toàn diện, học văn hóa, khoa học, kỹthuật, quân sự và chính trị Trong đó, Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh việc họctập chính trị, học tập lý luận Mác - Lênin, bởi vì đó là những môn học dẫn lối,chỉ đường củng cố đạo đức cách mạng cho thanh niên Đồng thời nó giúp choviệc nâng cao sự hiểu biết và trình độ chính trị của họ, để họ làm tốt công tác
mà Đảng, Đoàn… giao phó Chỉ có học tập toàn diện, thanh niên mới trở thànhngười có đức, có tài
Học các kiến thức giảng dạy trong nhà trường, theo Hồ Chí Minh là yếu
tố cần nhưng chưa đủ Hồ Chí Minh dạy: thanh niên phải có quan điểm thực tiễntrong học tập, nghĩa là phải học trong nhân dân, học trong mối quan hệ với giaicấp cách mạng, tham gia vào đời sống chính trị, vào các hoạt động xã hội…Người cũng căn dặn họ phải học ngay ở những thanh niên kiểu mẫu Quan điểmnày của Hồ Chí Minh không chỉ xuất phát từ nhiệm vụ giáo dục và học tập ở bậcđại học, mà cao hơn nữa là giáo dục thanh niên trở thành những con người toàn
diện, những “tri thức hoàn toàn” Hồ Chí Minh cho rằng: “Một người học xong đại học có thể gọi là tri thức Song y không biết cày ruộng, không biết làm công,
Trang 15không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác Nói tóm lại, công việc thực tế y không biết gì cả Thế là y chỉ có tri thức một nửa Tri thức của y là tri thức học sách, chưa phải tri thức hoàn toàn Y muốn thành tri thức hoàn toàn thì phải đem cái tri thức ấy vào thực tế”.
Cùng với sự quan tâm đào tạo họ về văn hóa - khoa học - kỹ thuật, Hồ ChíMinh luôn luôn chăm lo cho thanh niên về chính trị Người đòi hỏi thanh niên tríthức phải trả lời dứt khoát câu hỏi: “Học để làm gì? Học để phục vụ ai?” Và câutrả lời của thanh niên chỉ có thể học để làm tròn nhiệm vụ người tri thức xâydựng Chủ nghĩa xã hội, học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ Nhân dân
1.2.5 Giáo dục sức khỏe và thể chất cùng tinh thần yêu lao động, ý chí
tự lực tự cường cho thanh niên
Khi nói về tầm quan trọng của sức khỏe, Hồ Chí Minh nói: “Nhân sinh vô bệnh thị chân tiên” có nghĩa là người không bệnh tật khác gì “Tiên” Thanh
niên là lực lượng quan trọng của xã hội, do đó họ phải có sức khỏe và trí tuệ tốtthì mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ Vì vậy, Người cho rằng, việc giáo dụcthanh niên phải chú trọng rèn luyện đủ các mặt như: đức, trí, thể, mỹ Hồ ChíMinh là điển hình cho phát triển con người toàn diện cả về thể lực, đạo đức, trílực, tài năng và thẩm mỹ Tư tưởng đó là hình mẫu sinh động của con ngườitoàn diện cho hiện tại và cho cả tương lai Người đã nêu lên tấm gương sáng vềrèn luyện thể dục, thể thao, đồng thời kêu gọi mọi người nhất là thanh niên phảithường xuyên rèn luyện sức khỏe, coi đó là trách nhiệm và bổn phận của thanh
niên Thanh niên cần có những hoạt động vui chơi lành mạnh: “Thanh niên phải chuyên tâm học hành và công tác, nhưng cũng cần có vui chơi Vui chơi lành mạnh là một bộ phận trong sinh hoạt của thanh niên” Vui chơi, giải trí là điều
không thể thiếu đối với lứa tuổi thanh niên, song các hoạt động đó phải mang tínhgiáo dục, tính văn hóa và lành mạnh Vui chơi để có thêm niềm tin và ý chí trong
học tập, rèn luyện Hồ Chí Minh đã từng nhắc nhở: “Trong vui chơi cũng phải có giáo dục”.
Giáo dục sức khỏe và thể chất cho thanh niên, lực lượng lao động to lớncủa xã hội cũng chính là góp phần phục vụ công cuộc chấn hưng đất nước Bác
nói: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần
có sức khỏe mới thành công” Rèn luyện sức khỏe hàm chứa cả sức khỏe về thể chất và tinh thần, Bác căn dặn thanh niên: “Việc đó không tốn kém, khó khăn gì”, “Có khó nhọc thì mình nên đi trước, khi hưởng thụ mình nên đi sau”
“Thanh niên phải xung phong đến những nơi khó khăn, gian khổ nhất, nơi nào người khác làm ít kết quả, thanh niên phải xung phong đến làm cho tốt…, phải xung phong đến những nơi khó khăn để xây dựng chủ nghĩa xã hội” Xung
phong là đi trước, làm trước để lôi cuốn quần chúng chứ không phải là xa rời
quần chúng Đồng thời, Hồ Chí Minh đưa ra những điều nên chống “chống tâm
lý ham sung sướng và tránh khó nhọc Chống thói xem khinh lao động, nhất là lao động chân tay”, “Muốn thật thà yêu tổ quốc, yêu nhân dân, yêu chủ nghĩa
xã hội thì phải yêu lao động, vì không có lao động thì chỉ có nói suông”.
1.3 Tính tất yếu của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên
Trang 161.3.1 Xuất phát từ vai trò, tầm quan trọng của công tác thanh niên và giáo dục thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng
Với quan điểm và nhận thức thanh niên là lực lượng có ý nghĩa chiến lượcquyết định sự phát triển hiện tại và tương lai của đất nước Trong quá trình lãnhđạo cách mạng, chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn luôn coi trọng và hết sức quantâm đến vấn đề thanh niên và giáo dục thanh niên
Năm 1925 trong bài “Gửi thanh niên An Nam”, Hồ Chí Minh đã nhắc
nhở: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại, người sẽ chết mất nếu đám thanh niên già cỗi của người không sớm hồi sinh” Khi truyền bá tư tưởng cách mạng
vào trong nước, Hồ Chí Minh đã chọn đối tượng đầu tiên là thanh niên và tập
hợp họ trong tổ chức “Hội Việt Nam Cách Mạng Thanh Niên” nhằm tập hợp
thanh niên yêu nước giác ngộ cách mạng tiến hành công cuộc giải phóng dântộc
Trong suốt quá trình lãnh đạo Đảng và đất nước, Bác Hồ luôn chú trọngtới công tác bồi dưỡng, đào tạo thanh niên Người đưa các chiến sĩ cách mạngtrẻ tuổi ra nước ngoài để học những tư tưởng trong thời đại mới, mở các trườnghuấn luyện chính trị, sáng lập Việt Nam cách mạng đồng chí hội để thức tỉnhmột thế hệ thanh niên yêu nước Với Người thế hệ thanh niên là một thế hệ hănghái kiên cường, có thanh niên chúng ta nhất định thành công trong sự nghiệpxây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, thống nhất Tổ quốc
Thấm nhuần tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh, Đảng ta lãnh đạocông tác thanh niên, lãnh đạo tổ chức Đoàn trước hết bằng đường lối, chủtrương, chính sách Các chủ trương ấy thể hiện cụ thể trong các văn kiện Đạihội, các Nghị quyết của ban chấp hành Trung ương Đảng, của Bộ chính trị, thểhiện vai trò nhiệm vụ của công tác giáo dục thanh niên
Đại hội Đảng lần thứ I (Tháng 3/1935) chỉ rõ: Nhiệm vụ chính trị củaĐoàn là phải củng cố và mở rộng tổ chức, đặc biệt ở những vùng quan trọng nhưnhà máy, hầm mỏ, đồn điền …Phải dùng các hình thức công khai và bán côngkhai, bí mật lập ra các tổ chức có tính phổ biến như Hội thể thao, Câu lạc bộ,Hội đọc sách, Hội cứu tế… để tập hợp thanh niên
Đại hội lần thứ II của Đảng (Tháng 2/1951) nhấn mạnh công tác vận độngthanh niên trong tình hình mới Nhiệm vụ trọng tâm của Đoàn là đẩy mạnh côngtác vận động thanh niên ở vùng tạm chiếm, xây dựng Đoàn thanh niên cứu quốcthành tổ chức trung kiên; tăng cường công tác giáo dục thiếu niên, nhi đồng
Đại hội lần thứ III của Đảng (Tháng 9/1960) nêu rõ: “Thanh niên ta đãnêu cao tinh thần hy sinh anh dũng trong kháng chiến và lao động hòa bình.Thanh niên lại là lớp người đang xây dựng chủ nghĩa xã hội và sẽ xây dựng chủnghĩa cộng sản ở nước ta Đảng ta phải hết sức chú trọng giáo dục và rèn luyệnthế hệ trẻ thành những chiến sỹ trung thành với Tổ quốc, với chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa cộng sản, sẵn sàng mang hết nhiệt tình của tuổi trẻ tham gia xây dựng
xã hội mới”
Đại hội IV của Đảng (Tháng 12/1976) Yêu cầu thế hệ trẻ Việt Nam pháthuy vai trò xung kích, sáng tạo, cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ra sứchàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, vượt qua thiên tai đập tan
Trang 17mọi âm mưu của thế lực thù địch, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ; vữngvàng kiên định đi theo con đường xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh biến độngphức tạp của tình hình thế giới.
Đại hội V của Đảng (Tháng 3/1976) đánh giá: Thanh niên nước ta đãtrưởng thành nhanh chóng và có những cống hiến xứng đáng với truyền thống
vẻ vang của thế hệ và của cả dân tộc… Đảng ta luôn luôn đánh giá đúng bảnchất tốt đẹp, khả năng cách mạng của thanh niên và vai trò chính trị của Đoànthanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Đại hội VI của Đảng (Tháng 12/1986) chỉ rõ: Thanh niên phải được đảmbảo việc làm khi bước vào đời và được quan tâm giáo dục về nhân cách bản lĩnh
và lý tưởng theo phương châm “Sống, chiến đấu, lao động, và học tập theogương Bác Hồ vĩ đại”
Đại hội VII của Đảng (Tháng 6/1991) nêu nhiệm vụ: Các cấp ủy đảng vàcác tổ chức đảng cần tăng cường lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh nâng cao chất lượng đoàn viên và cán bộ Đoàn, phát huy vai trò Đoàn làmnòng cốt trong phong trào thanh niên, xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng
Đại hội VIII (Tháng 6/1996) đề ra nhiệm vụ: Tăng cường sự lãnh đạo củaĐảng đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở mọi cấp, mọi ngành.Coi trọng hơn nữa việc giáo dục, rèn luyện thế hệ trẻ về chính trị, tư tưởng, vănhóa, nghề nghiệp, đạo đức lối sống Quan tâm đào tạo nghề và giải quyết việclàm, đáp ứng nhu cầu học tập, lao động sáng tạo, hoạt động văn hóa, nghệ thuậtthể thao và giải trí lành mạnh cho thanh, thiếu nhi Tạo điều kiện cho Đoàn thựchiện tốt trách nhiệm đối với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Tạo môitrường xã hội lành mạnh, ngăn ngừa các tệ nạn xã hội và văn hóa phẩm độc hại.Chăm lo giáo dục, đào tạo thể hệ trẻ là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các tổchức trong hệ thống chính trị, của gia đình, nhà trường và xã hội
Đại hội IX của Đảng (Tháng 4/2001) nêu rõ: Đối với thế hệ trẻ chăm logiáo dục, bồi dưỡng, đào tạo và phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng đạođức lối sống, văn hóa, sức khỏe, nghề nghiệp; giải quyết việc làm phát triển tàinăng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc
Đại hội lần thứ X của Đảng (Tháng 4/2006) nhấn mạnh: Đối với thế hệ trẻthường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và hết lòng tạođiều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, khuyến khíchthanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm Thu hút rộng rãi thanh,thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn thanh niên cộng sản Hồ ChíMinh làm nòng cốt và phụ trách
Đại hội XI của Đảng (Tháng 01/2011) tiếp tục khẳng định phải làm tốtcông tác giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lốisống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thanh
niên; nhằm “Hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế thừa trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo
vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.
Trang 18Đại hội XII của Đảng (Tháng 01/2016) xác định: “Đổi mới nội dung, phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, xây dựng đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật cho thế hệ trẻ”; đồng thời nhấn mạnh: “Khuyến khích, cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại Phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Xuyên suốt 12 kỳ Đại hội, Đảng ta luôn đề cao vị trí, vai trò của công tácthanh niên và giáo dục thanh niên, coi đó là một trong những nhiệm vụ quantrọng, chiến lược trong các tiến trình cách mạng và xây dựng Tổ quốc Việt Nam
Nhìn lại sau gần 35 năm đổi mới và phát triển đất nước, một trong nhữngthành tựu của công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo là đã xâydựng được một thế hệ thanh niên thời kỳ mới vừa có đạo đức, nhân cách vừa cótri thức, sức khỏe tư duy năng động và hành động sáng tạo, tiếp nối truyền thốnghào hùng của dân tộc, của Đảng nêu cao lòng yêu nước, ý thức xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, tình nguyện vì cộng đồng,sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội Có ý chí vươn lên trong học tập, laođộng, công tác, lập thân lập nghiệp, làm giàu chính đáng, mong muốn đượccống hiến cho đất nước, có việc làm thu nhập ổn định, có đời sống văn hóa tinhthần phong phú, môi trường sống an toàn, lành mạnh
Trong điều kiện mới, Nhà nước ta đặc biệt coi trọng việc giáo dục truyềnthống văn hóa, văn hiến, đoàn kết cộng đồng, rèn luyện ý chí tự lực tự cường,lòng tự tôn dân tộc, khát vọng vươn lên chiếm lĩnh đỉnh cao trí tuệ, không camchịu nghèo nàn lạc hậu, giáo dục tinh thần xung kích, tình nguyện vì cộng đồng
và sự phồn vinh của đất nước cho thanh niên
Giáo dục lòng yêu lao động, trân trọng sức lao động, chống lối sống thựcdụng, ý thức kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống, lối sống, nếpsống trong công tác, lao động, sinh hoạt lành mạnh, văn minh, giữ vững thuầnphong mĩ tục của dân tộc, đấu tranh chống lối sống ích kỷ, coi thường kỷ cươngphép nước, luân thường đạo lý, nâng cao nhận thức và định hướng hành động củathanh niên trong đấu tranh phòng chống các tệ nạn xã hội
Giáo dục truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc, củaĐoàn Giáo dục pháp luật và ý thức công dân, xây dựng lối sống “sống và làm
Trang 19việc theo Hiến pháp và Pháp luật”, tuân thủ mọi nội quy, quy định của tổ chức,tập thể và cộng đồng Giáo dục tinh thần cảnh giác cách mạng, ý thức quốcphòng toàn dân, trách nhiệm và nghĩa vụ công dân tham gia xây dựng nền quốcphòng toàn dân, trách nhiệm và nghĩa vụ công dân tham gia xây dựng nền quốcphòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, bảo vệ Tổ quốc xã hộichủ nghĩa, nhận thức đầy đủ về thời cơ và thách thức của đất nước trong quátrình hội nhập kinh tế thế giới, âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ củacác thế lực thù địch.
KẾT LUẬN CHƯƠNG I
Bất cứ một quốc gia dân tộc, một chế độ xã hội nào muốn tồn tại và pháttriển đều phải quan tâm đến việc bồi dưỡng và phát huy khả năng của thanhniên Sự phát triển của thanh niên không những liên quan đến vận mệnh và tồntại của đất nước mà còn ảnh hưởng đến tương lai của dân tộc Vì vậy thanh niênluôn là lực lượng chiến lược của mỗi quốc gia dân tộc
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí củathanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn thanhniên cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, công tác thanh niên làvấn đề sống còn của dân tộc Tại đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, đồng chíTổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tiếp tục khẳng định: “…Đảng,Nhà nước và Nhân dân luôn đặt niềm tin sâu sắc vào thế hệ trẻ Với đặc tính trẻtrung, sôi nổi, năng động, sáng tạo, sục sôi nhiệt huyết, thanh niên Việt Nam đã vàđang chứng tỏ vai trò là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước,
là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân
tố quyết định sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
và hội nhập quốc tế”
Là lớp người sinh ra và trưởng thành trong hòa bình, được sống trongnhững điều kiện vật chất và tinh thần đầy đủ hơn, tuy rất nhạy cảm với cái mới,được đào tạo bài bản, nhưng vốn sống và từng trải chưa nhiều trước những tiêucực và cám dỗ của nền kinh tế thị trường, trước những biến động về tình hìnhchính trị - kinh tế - xã hội quốc tế, đặc biệt do sự ảnh hưởng tiêu cực của sựthoái hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên, sự tác động, lôi kéo, kíchđộng, thực hiện âm mưu "diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch, bọn phảnđộng… một bộ phận không nhỏ thanh niên có sự dao động, khủng hoảng niềmtin lý tưởng cách mạng, có biểu hiện “nhạt Đảng”, “khô Đoàn” Thực trạng đóđòi hỏi cần phải đề cao vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niêntrong giáo dục thanh niên
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
CÔNG TÁC THANH NIÊN TRONG GIÁO DỤC THANH NIÊN CÔNG AN TỈNH LÀO CAI HIỆN NAY
Trang 202.1 Khái quát tình hình thanh niên Công an tỉnh Lào Cai
Tổng số thanh niên trong lực lượng Công an tỉnh Lào Cai có 1.639 đ/c
(chiếm trên 50% tổng quân số toàn Công an tỉnh), 100% là đoàn viên Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh, cụ thể:
- Về sinh hoạt, công tác:
+ Sinh hoạt tại các cơ sở đoàn trực thuộc Đoàn Thanh niên Công an tỉnh
là 632 đ/c (chiếm 38,6%);
+ Đoàn viên thanh niên sinh hoạt các huyện, thị đoàn, thành đoàn quản lý
là 1007 đ/c (chiếm 61,4%)
- Về giới tính: Nam: 1.344 đ/c (chiếm 82%); Nữ: 295 đ/c (chiếm 18%)
- Về độ tuổi: 16 đến 20 tuổi: 221 đ/c (chiếm 13,5%); 20 đến 25 tuổi: 418đ/c (chiếm 25,5%); 25 đến 30 tuổi: 745 đ/c (chiếm 45,5%); 30 đến 35 tuổi: 255đ/c (chiếm 15,5%)
- Về trình độ chuyên môn: Đại học: 664 đ/c (chiếm 40,5%); Thạc sỹ: 06đ/c (chiếm 0,4%); Cao đẳng 89 đ/c (chiếm 5,4%); Trung cấp: 626 đ/c (chiếm38,2%); Sơ cấp và chưa đào tạo: 260 đ/c (chiếm 15,9%)
- Về trình độ lý luận chính trị: Cử nhân, cao cấp: 18 đ/c (chiếm 1,01%);Trung cấp: 664 đ/c (chiếm 40,5%); Sơ cấp: 734 đ/c (chiếm 44,8%)
- Lãnh đạo, chỉ huy có 31 đ/c (chiếm 1,9 %)
- Đảng viên: 1138 đ/c (chiếm 69,4%)
- Dân tộc thiểu số: 426 đ/c (chiếm 26%)
- Thanh niên được quy hoạch lãnh đạo, chỉ huy các cấp: 251 đ/c (chiếm15,3%)
* Chất lượng:
Đội ngũ thanh niên Công an tỉnh Lào Cai luôn giữ vững và phát huytruyền thống của lực lượng Công an nhân dân (CAND), có lòng yêu nước nồngnàn, khẳng định niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng cách mạng và sự lãnh đạo củaĐảng; có nhận thức và thái độ chính trị đúng đắn, kiên quyết chống lại những
biểu hiện sai trái, âm mưu “diễn biến hòa bình”, các hành vi gây tổn hại đến sự
phát triển đất nước của các thế lực phản động, thù địch; quan tâm đến các vấn đềchính trị, kinh tế, xã hội của đất nước; có ý chí vươn lên trong học tập, lao động
và công tác, mong muốn đất nước phát triển không thua kém các nước trên thếgiới; sẵn sàng vì lợi ích dân tộc, bảo vệ chủ quyền quốc gia, giữ gìn trật tự antoàn xã hội Nhiều thanh niên có ý thức chính trị tốt, tích cực tham gia các hoạtđộng xã hội, hoạt động tình nguyện hướng về cơ sở, bảo đảm an sinh xã hội… tỷ
lệ thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam ngày càngtăng
Tuy nhiên, hiện nay còn một số thanh niên trong Công an tỉnh không cóchí hướng rõ ràng, ít quan tâm đến tình hình đất nước; một bộ phận thanh niênlười lao động, lười học tập, ngại khó, ngại khổ, chưa làm tròn trách nhiệm vànghĩa vụ của mình ở gia đình, địa phương, đơn vị; không có ý chí vươn lên phát