MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thân thế và sự nghiệp của Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã được cả thế giới quan tâm, nghiên cứu, nhằm tìm ở Người không chỉ như một tấm gương cách mạng tuyệt vời về “người chiến sỹ” lỗi lạc của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc và cộng sản quốc tế, mà còn với tư cách nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn của Nhân loại. Những quan điểm lý luận và giá trị tư tưởng về nhiều phương diện, cũng như khí phách anh hùng, phẩm chất cao quý của Người đã trở thành tài sản vô giá của phong trào cách mạng và nhân loại tiến bộ trên thế giới. Trong đó có tư tưởng về thế hệ trẻ thanh niên. Ngày nay, thanh niên, thế hệ trẻ của chúng ta vẫn đang tiếp tục thể hiện được vai trò là rường cột của nước nhà, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong xu thế hội nhập quốc tế ngày nay, thanh niên tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người. Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Tuy nhiên, trước những biến động khó lường của tình hình chính trị kinh tế xã hội thế giới và khu vực, những vấn đề về chiến tranh, xung đột sắc tộc, tôn giáo, những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, sự du nhập ồ ạt khó kiểm soát và chọn lọc những tư tưởng, văn hóa nước ngoài, cùng với một bộ phận thanh niên vẫn còn hạn chế về lập trường tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống. Không ít thanh niên còn lúng túng, mơ hồ trong nhận thức về âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam. Đáng lo ngại hơn, một bộ phận không nhỏ thanh niên còn chây lười trong học tập, rèn luyện, ngại tham gia vào hoạt động của các đoàn thể, các tổ chức xã hội nên đã từng bước bị thoái hoá, hư hỏng, sa vào các tệ nạn xã hội... gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và xã hội. Đảng ta nhận định: “Môi trường văn hóa bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh thiếu niên rất đáng lo ngại”. Lực lượng thanh niên trong lực lượng vũ trang như Quân đội, Công an cũng không phải ngoại lệ, ngược lại càng trở thành những mục tiêu, đối tượng quan trọng để “chúng” nhắm vào tác động, chuyển hóa hòng tạo ra một lực lượng đối lập nằm ngay trong “công cụ chuyên chính” của cách mạng hoặc tạo ra một lớp cán bộ suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, làm xấu đi hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” hay “Chiến sĩ Công an cách mạng” trong lòng Nhân dân, từ đó tách rời lực lượng vũ trang khỏi Nhân dân, khỏi Đảng làm suy yếu khả năng bảo vệ Đảng, bảo vệ cách mạng tiến tới phá bỏ chế độ Xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Tình hình trên đòi hỏi cần phải quan tâm chăm lo nhiều hơn nữa tới việc bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện thế hệ thanh niên, xem đây là một việc làm “rất quan trọng và rất cần thiết” như Bác Hồ đã căn dặn trong Di chúc của Người. Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành kỷ luật, sống có văn hoá, có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khoẻ, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động, trở thành những công dân tốt của đất nước. Nhất là trong thanh niên Công an, Quân đội… hình thành một lớp thanh niên ưu tú, kế tục xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân. Vì những lý do trên đây, tôi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp Khóa học Trung cấp lý luận Chính trị – Hành chính của mình. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1. Mục đích Mục đích của đề tài là vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai trong giai đoạn hiện nay. 2.2. Nhiệm vụ Tìm hiểu, phân tích thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai thời gian qua. Đề ra các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai giai đoạn hiện nay. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Công tác giáo dục thanh niên và tư tưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vực giáo dục thanh thiếu niên qua các bài nói, bài viết trong Hồ Chí Minh toàn tập và quá trình hình thành tư tưởng của Người. Các văn kiện, chỉ thị của Đảng, Đoàn. Thực trạng giáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai. Các Nghị quyết, chương trình hành động, kế hoạch, báo cáo, kết quả giáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai. 3.2. Phạm vi nghiên cứu Về không gian: Công an tỉnh Lào Cai. Về thời gian: giai đoạn 2018 – 2020 (đây là giai đoạn triển khai Chương trình Rèn luyện đoàn viên Công an theo Sáu điều Bác Hồ dạy). 4. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các phương pháp chủ yếu sau: Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Phương pháp phân tích tổng hợp. Phương pháp lịch sử logich. Phương pháp thống kê. Phương pháp quan sát thu thập thông tin. Phương pháp chuyên gia. 5. Kết cấu đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận, và tài liệu tham khảo, nội dung của đề tài gồm có 03 chương: Chương1 LÝ LUẬN CHUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN VÀ GIÁO DỤC THANH NIÊN 1.1. Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác giáo dục thanh niên Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên là hệ thống nhận thức tư duy, quan điểm lý luận của Người về những vấn đề quan trọng: Nhìn nhận, đánh giá vai trò, vị trí của thanh niên trong tiến trình lịch sử qua các thời kỳ cách mạng; đường lối nội dung bồi dưỡng, giáo dục đào tạo thanh niên thành lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; nhiệm vụ công tác thanh niên của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, đội dự bị tin cậy của Đảng. Những năm tháng tuổi trẻ, được hòa mình vào cuộc sống lao động, đấu tranh của nhân dân nhiều nước trên thế giới, Hồ Chí Minh đã có điều kiện tìm hiểu thêm về vai trò của thanh niên trong sự phát triển của lịch sử nhân loại. Nhờ có phương pháp luận mác xít và những hiểu biết thực tiễn cách mạng và sự phát triển xã hội. Hồ Chí Minh cho rằng thanh niên là lớp người trẻ tuổi có hoài bão, ước mơ, giàu nghị lực: Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội; Tuổi trẻ là bức vạn lý trường thành vững chắc. Người đã chỉ ra thanh niên là thời kỳ đẹp nhất, sống động nhất, như mùa xuân trăm hoa đua nở tràn đầy nhựa sống, khẳng định vai trò của thanh niên đối với cả dân tộc và sự kỳ vọng vào tương lai. Do vậy nếu được giáo dục tốt, phù hợp với tính cách và tâm lý, một sự giáo dục tiến hành trên cơ sở những điều kiện vật chất, tinh thần cho sự phát triển tính cách tâm lý đó và biết định hướng, động viên đúng mức thanh niên sẽ say sưa với lý tưởng sống cao đẹp, phát huy tài năng, tính sáng tạo sẵn sàng hy sinh vì đại nghĩa. Hồ Chí Minh luôn coi thanh niên là rường cột của đất nước, tương lai của dân tộc, bởi lẽ thanh niên là thế hệ trẻ, năng động và là thế hệ kế thừa sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và dân tộc: “thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai tức là các cháu nhi đồng”, “thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, trị an, bảo vệ Tổ quốc”.
Trang 1LỚP TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH A05-19
THANH NIÊN CÔNG AN TỈNH LÀO CAI
Giảng viên hướng dẫn: ThS, GV Mai Trung Sâm
Lào Cai, tháng 9 năm 2020
Trang 2A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thân thế và sự nghiệp của Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã được cả thế giớiquan tâm, nghiên cứu, nhằm tìm ở Người không chỉ như một tấm gương cách
mạng tuyệt vời về “người chiến sỹ” lỗi lạc của phong trào cách mạng giải
phóng dân tộc và cộng sản quốc tế, mà còn với tư cách nhà tư tưởng, nhà vănhóa lớn của Nhân loại Những quan điểm lý luận và giá trị tư tưởng về nhiềuphương diện, cũng như khí phách anh hùng, phẩm chất cao quý của Người đãtrở thành tài sản vô giá của phong trào cách mạng và nhân loại tiến bộ trênthế giới Trong đó có tư tưởng về thế hệ trẻ - thanh niên
Ngày nay, thanh niên, thế hệ trẻ của chúng ta vẫn đang tiếp tục thể hiệnđược vai trò là rường cột của nước nhà, là lực lượng xung kích trong xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong xu thế hội nhập quốc tếngày nay, thanh niên tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồidưỡng, phát huy nhân tố con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mụctiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đấtnước
Tuy nhiên, trước những biến động khó lường của tình hình chính trị - kinh
tế - xã hội thế giới và khu vực, những vấn đề về chiến tranh, xung đột sắc tộc,tôn giáo, những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, sự du nhập ồ ạt khókiểm soát và chọn lọc những tư tưởng, văn hóa nước ngoài, cùng với một bộphận thanh niên vẫn còn hạn chế về lập trường tư tưởng, chính trị, đạo đức, lốisống Không ít thanh niên còn lúng túng, mơ hồ trong nhận thức về âm mưu thủđoạn của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam Đáng lo ngại hơn,một bộ phận không nhỏ thanh niên còn chây lười trong học tập, rèn luyện, ngạitham gia vào hoạt động của các đoàn thể, các tổ chức xã hội nên đã từng bước bịthoái hoá, hư hỏng, sa vào các tệ nạn xã hội gây nên nhiều hậu quả nghiêm
trọng cho bản thân, gia đình và xã hội Đảng ta nhận định: “Môi trường văn hóa
Trang 3bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn
xã hội, tội phạm và sự xâm nhập các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh thiếu niên rất đáng lo ngại” Lực lượng thanh niên
trong lực lượng vũ trang như Quân đội, Công an cũng không phải ngoại lệ,ngược lại càng trở thành những mục tiêu, đối tượng quan trọng để “chúng”nhắm vào tác động, chuyển hóa hòng tạo ra một lực lượng đối lập nằm ngaytrong “công cụ chuyên chính” của cách mạng hoặc tạo ra một lớp cán bộ suy
thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, làm xấu đi hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” hay “Chiến sĩ Công an cách mạng” trong lòng Nhân dân, từ đó tách rời lực
lượng vũ trang khỏi Nhân dân, khỏi Đảng làm suy yếu khả năng bảo vệ Đảng,bảo vệ cách mạng tiến tới phá bỏ chế độ Xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Tình hình trên đòi hỏi cần phải quan tâm chăm lo nhiều hơn nữa tới việc
bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện thế hệ thanh niên, xem đây là một việc làm “rất quan trọng và rất cần thiết” như Bác Hồ đã căn dặn trong Di chúc của Người.
Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dântộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cáchmạng, ý thức chấp hành kỷ luật, sống có văn hoá, có năng lực, bản lĩnh trong hộinhập quốc tế; có sức khoẻ, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong laođộng, trở thành những công dân tốt của đất nước Nhất là trong thanh niên Công
an, Quân đội… hình thành một lớp thanh niên ưu tú, kế tục xuất sắc sự nghiệpcách mạng của Đảng và Nhân dân
Vì những lý do trên đây, tôi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh niên trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp Khóa học Trung cấp lý luận Chính trị –
Hành chính của mình
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
Trang 4Mục đích của đề tài là vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tácthanh niên để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thanhniên Công an tỉnh Lào Cai trong giai đoạn hiện nay.
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Công tác giáo dục thanh niên và tư tưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vựcgiáo dục thanh thiếu niên qua các bài nói, bài viết trong Hồ Chí Minh toàn tập
và quá trình hình thành tư tưởng của Người
- Các văn kiện, chỉ thị của Đảng, Đoàn
- Thực trạng giáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai
- Các Nghị quyết, chương trình hành động, kế hoạch, báo cáo, kết quảgiáo dục thanh niên của Công an tỉnh Lào Cai
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Công an tỉnh Lào Cai
- Về thời gian: giai đoạn 2018 – 2020 (đây là giai đoạn triển khai Chương trình Rèn luyện đoàn viên Công an theo Sáu điều Bác Hồ dạy).
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp chủ yếu sau:
- Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
Trang 5- Phương pháp chuyên gia.
5 Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, và tài liệu tham khảo, nội dung của đề tàigồm có 03 chương:
Chương1
LÝ LUẬN CHUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC THANH
NIÊN VÀ GIÁO DỤC THANH NIÊN 1.1 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác giáo dục thanh niên
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên là hệ thốngnhận thức tư duy, quan điểm lý luận của Người về những vấn đề quan trọng:Nhìn nhận, đánh giá vai trò, vị trí của thanh niên trong tiến trình lịch sử qua cácthời kỳ cách mạng; đường lối nội dung bồi dưỡng, giáo dục - đào tạo thanh niênthành lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; nhiệm vụcông tác thanh niên của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là của Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh, đội dự bị tin cậy của Đảng
Những năm tháng tuổi trẻ, được hòa mình vào cuộc sống lao động, đấutranh của nhân dân nhiều nước trên thế giới, Hồ Chí Minh đã có điều kiện tìmhiểu thêm về vai trò của thanh niên trong sự phát triển của lịch sử nhân loại.Nhờ có phương pháp luận mác xít và những hiểu biết thực tiễn cách mạng và sựphát triển xã hội Hồ Chí Minh cho rằng thanh niên là lớp người trẻ tuổi có hoàibão, ước mơ, giàu nghị lực: Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội; Tuổi trẻ là bức vạn
lý trường thành vững chắc Người đã chỉ ra thanh niên là thời kỳ đẹp nhất, sốngđộng nhất, như mùa xuân trăm hoa đua nở tràn đầy nhựa sống, khẳng định vaitrò của thanh niên đối với cả dân tộc và sự kỳ vọng vào tương lai Do vậy nếuđược giáo dục tốt, phù hợp với tính cách và tâm lý, một sự giáo dục tiến hànhtrên cơ sở những điều kiện vật chất, tinh thần cho sự phát triển tính cách tâm lý
Trang 6đó và biết định hướng, động viên đúng mức thanh niên sẽ say sưa với lý tưởngsống cao đẹp, phát huy tài năng, tính sáng tạo sẵn sàng hy sinh vì đại nghĩa.
Hồ Chí Minh luôn coi thanh niên là rường cột của đất nước, tương lai củadân tộc, bởi lẽ thanh niên là thế hệ trẻ, năng động và là thế hệ kế thừa sự nghiệp
cách mạng của Đảng, Nhà nước và dân tộc: “thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai - tức là các cháu nhi đồng”, “thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, trị
an, bảo vệ Tổ quốc”.
Khi nói về thanh niên với tính chất là một lực lượng xã hội, Hồ Chí Minh
đã xác định: Thanh niên là công dân của nước Việt Nam Đó là lực lượng đôngđảo, luôn hăng hái xung phong đi đầu trong mọi nhiệm vụ khó khăn gian khổ, và
có khả năng hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao: các cháu thanh niên cần phải
xung phong trong lao động và trong học tập, cần thực hiện khẩu hiệu: “Đâu Đảng cần thì thanh niên có, việc gì khó thì thanh niên làm”,“Đoàn viên thanh niên nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ”.
Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ thanh
niên : “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức, cần phải học văn hóa, chính trị, kỹ thuật” Trong điều kiện mới, Hồ Chí Minh khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình phải ra làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó”.
Đánh giá cao vị trí và vai trò của thanh niên nhưng Hồ Chí Minh cũng đãthẳng thắn chỉ ra những hạn chế như tính nông nổi, thiếu thực tế, ham chuộnghình thức, thiếu kinh nghiệm do chưa từng trải…, Người thường xuyên quantâm giáo dục, tổ chức, hướng dẫn để thanh niên làm tốt vai trò đặc biệt củamình Không những thế, Người còn gắn trách nhiệm giáo dục thanh niên lànhiệm vụ của toàn xã hội, để xứng đáng vào sự kỳ vọng của toàn dân tộc, trong
Trang 7sự nghiệp cách mạng thanh niên “…cần phải hăng hái tham gia kháng chiến Cần phải rèn luyện mình thành những chiến sỹ kiên quyết và gan góc, không sợ nguy hiểm, không sợ khó khăn Cần phải yêu lao động và kính trọng của công, chống quan liêu tham ô, lãng phí Cần phải tuyệt đối yêu Tổ quốc, dũng cảm hy sinh cho Tổ quốc Cần phải gắn chặt lòng yêu nước chân chính với tinh thần quốc tế chân chính, thật thà trung thành với nhân dân, với Đảng và chính phủ”.
Thanh niên cần phải đoàn kết chặt chẽ, phấn đấu anh dũng, vượt khó khăn, thiđua giúp sức vào sự nghiệp xây dựng nước nhà Thanh niên phải có ý chí, tựcường, tự lập, có khí khái làm việc, không ham địa vị, ham tiến bộ, ham học hỏi,
đã làm gì thì đến nơi đến chốn
Hồ Chí Minh đã truyền lửa nhiệt huyết cho thanh niên tinh thần chiến
đấu, làm việc học tập say sưa bất chấp khó khăn: “Không có việc gì khó, Chỉ sợ lòng không bền Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên” Người dạy thanh niên phải kiên quyết làm được những điều: “Các sự hy sinh khó nhọc thì mình làm trước người ta, còn sự sung sướng thanh nhàn thì mình nhường người ta hưởng trước (tiên thiên hạ ưu, hậu thiên hạ lạc) Các việc đáng làm thì khó mấy cũng cố chịu quyết tâm làm cho kỳ được Ham làm những việc ích quốc lợi dân, không ham địa vị công danh phú quý Đem lòng chí công vô tư mà đối với người, đối với việc Quyết tâm làm gương về mọi mặt: siêng năng, tiết kiệm, trong sạch chớ kiêu ngạo, tự mãn, tự túc Nói ít làm nhiều, thân ái đoàn kết”.
Trên cơ sở nhìn nhận vai trò quyết định của thanh niên đối với sự nghiệpcách mạng và tương lai của dân tộc, đất nước, Hồ Chí Minh đã dành sự quantâm đặc biệt đến công tác thanh niên Chính Hồ Chí Minh đã sáng lập, rèn luyệnĐoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Sau khi giành được chính quyền, Chủtịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo Nhà nước đề ra các chính sách thanh niên phùhợp với từng thời kỳ cách mạng, đặc biệt là về mặt giáo dục, đào tạo Công tácthanh niên mà cơ bản là đào tạo, giáo dục, phát huy thanh niên theo Hồ ChíMinh là quá trình tác động đồng bộ của các chủ thể từ gia đình, đoàn thể, xã hộicho đến các cấp ủy đảng và chính quyền Hồ Chí Minh đưa ra luận điểm nổi
tiếng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải
Trang 8trồng người” Trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại cho Đảng và dân tộc, Bác còn căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc quan trọng và rất cần thiết”.
Nội dung bao quát của công tác thanh niên của Chủ tịch Hồ Chí Minh là
hình thành lớp người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa
"Thường xuyên chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng và tạo điều kiện thuận lợi chothanh niên phấn đấu để hình thành một thế hệ con người mới có lý tưởng caođẹp, có ý thức trách nhiệm công dân, có tri thức, có sức khỏe, lao động giỏi,sống có văn hóa và tình nghĩa, giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chânchính" Vì thế, công tác thanh niên luôn được xác định là nhiệm vụ ưu tiên thựchiện của Đảng và cả hệ thống chính trị
1.2.2 Đảng ta luôn ghi nhận, đề cao vai trò của thanh niên
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn ghi nhận, đề cao vai trò củathanh niên, đặt trọn niềm tin vào thế hệ trẻ Lịch sử đã khẳng định vai trò và vịtrí của thanh niên, thanh niên là rường cột, là tương lai của đất nước Từ khi đổimới (1986) đến nay, Đảng ta đã ban hành 3 nghị quyết chuyên đề về công tácthanh niên Ngày 9/2/1991, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25 - NQ/TW
về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên.Nghị quyết có tầm quan trọng đặc biệt, là điểm khởi đầu cho đường lối đổi mớicủa Đảng về công tác thanh niên thời kỳ đổi mới Năm 1993, Nghị quyết Hộinghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII được ban hành đã
Trang 9khẳng định "Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trongnhững nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng" Đây là bước chuyểnbiến có tính đột phá, căn bản trong nhận thức, chủ trương của Đảng đối với côngtác thanh niên Tháng 7/2008, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghịquyết số 25 - NQ/TW về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tácthanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nghị quyếttiếp tục khẳng định vai trò to lớn và quan trọng của thanh niên đối với tương laicủa dân tộc và tiền đồ của cách mạng Việt Nam: "Thanh niên là rường cột củanước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước là nhân tố quyết định sự thành bạicủa sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập quốc tế và xâydựng chủ nghĩa xã hội" Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (Điều 44) xác định:
"Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, thườngxuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang củaĐảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt trong phong trào thanhniên; là trường học xã hội chủ nghĩa; đại diện quyền lợi của thanh niên; phụtrách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
1.2.3 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
Trước yêu cầu công cuộc đổi mới của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối vớicông tác thanh niên, nhằm chăm lo, bồi dưỡng và phát huy vai trò, sức mạnh củathanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa" Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đã hoạch định những chiến lược quantrọng để phát triển đất nước, trong đó có việc bồi dưỡng, phát triển đội ngũthanh niên Nghị quyết xác định "Đổi mới nội dung, phương thức giáo dục chínhtrị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêunước, xây dựng đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức tôn trọng và nghiêm chỉnhchấp hành Hiến pháp và pháp luật cho thế hệ trẻ Có cơ chế, chính sách phù hợptạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho thế hệ trẻ học tập, nghiên cứu, lao động,giải trí, phát triển trí tuệ, kỹ năng, thể lực Khuyến khích, cổ vũ thanh niên nuôidưỡng ước mơ, hoài bão, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ hiện
Trang 10đại Phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồng tham gia các tổ chức doĐoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách".
1.2.4 Xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới ưu tú
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩymạnh CNH, HĐH không chỉ là yêu cầu khách quan của tình hình thanh niên vàyêu cầu phát triển của đất nước, mà còn là yêu cầu chủ quan tự thân của Đảngvới vai trò là lực lượng lãnh đạo xã hội, thực hiện Di chúc của Bác trước lúc đi
xa "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rấtcần thiết" Phải xây dựng được một thế hệ thanh niên thời kỳ mới có đạo đức vànhân cách, có tri thức, sức khoẻ và tư duy năng động, tiếp nối được truyền thốnghào hùng của cha anh đi trước, xứng đáng là những thanh niên ưu tú, vững vàng
về chính trị, kiên định con đường XHCN, có có "tâm trong, trí sáng, hoài bãolớn", góp phần đi đầu trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, làlực lượng hùng hậu, trung thành, kế tục sự nghiệp của Đảng và dân tộc
1.2.5 Đào tạo thanh niên cần có sự phối kết hợp giữa nhiều tổ chức
Kể từ khi ra đời, có thể nói rẳng Đảng cộng sản Việt Nam không một phút giâynào lơ là trong công tác thanh niên, tuy nhiên nhiệm vụ giáo dục và định hướngthanh niên không chỉ là việc của các chi bộ Đảng mà quan trọng là cái nôi giađình, là bản thân mỗi thanh niên phải biết tự trau dồi và phấn đấu Một thế hệthanh niên có sức khỏe, có tri thức và đạo đức chính là động lực, là nền tảng đểđất nước phát triển
Thanh niên là lực lượng chủ chốt trong sự nghiệp phát triển đất nước, nếu khôngmuốn nói là quan trọng nhất, nếu có định hướng đúng đắn trong công tác thanhniên thì không chỉ tạo ra được một thế hệ thanh niên vừa có tài vừa có đức, giúp
đỡ cho chính họ và cho gia đình họ mà còn góp phần không nhỏ vào sự nghiệpchung, vào sự phồn thịnh của đất nước Ngược lại nếu không coi trọng công tácthanh niên hoặc định hướng sai lệch cho hoạt động thanh niên thì hậu quả sẽkhôn lường, do vậy mà Đảng luôn phải giám sát, hướng dẫn và uốn nắn công tácthanh niên trong mọi thời kỳ
Trang 11CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
CÔNG TÁC THANH NIÊN TRONG GIÁO DỤC THANH NIÊN CÔNG AN TỈNH LÀO CAI HIỆN NAY
2.1 Khái quát tình hình thanh niên Công an tỉnh Lào Cai
Tổng số thanh niên trong lực lượng Công an tỉnh Lào Cai có 1.639 đ/c
(chiếm trên 50% tổng quân số toàn Công an tỉnh), 100% là đoàn viên Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh, cụ thể:
- Về sinh hoạt, công tác:
+ Sinh hoạt tại các cơ sở đoàn trực thuộc Đoàn Thanh niên Công an tỉnh
là 632 đ/c (chiếm 38,6%);
+ Đoàn viên thanh niên sinh hoạt các huyện, thị đoàn, thành đoàn quản lý
là 1007 đ/c (chiếm 61,4%)
- Về giới tính: Nam: 1.344 đ/c (chiếm 82%); Nữ: 295 đ/c (chiếm 18%)
- Về độ tuổi: 16 đến 20 tuổi: 221 đ/c (chiếm 13,5%); 20 đến 25 tuổi: 418đ/c (chiếm 25,5%); 25 đến 30 tuổi: 745 đ/c (chiếm 45,5%); 30 đến 35 tuổi: 255đ/c (chiếm 15,5%)
- Về trình độ chuyên môn: Đại học: 664 đ/c (chiếm 40,5%); Thạc sỹ: 06đ/c (chiếm 0,4%); Cao đẳng 89 đ/c (chiếm 5,4%); Trung cấp: 626 đ/c (chiếm38,2%); Sơ cấp và chưa đào tạo: 260 đ/c (chiếm 15,9%)
- Về trình độ lý luận chính trị: Cử nhân, cao cấp: 18 đ/c (chiếm 1,01%);Trung cấp: 664 đ/c (chiếm 40,5%); Sơ cấp: 734 đ/c (chiếm 44,8%)
- Lãnh đạo, chỉ huy có 31 đ/c (chiếm 1,9 %)
- Đảng viên: 1138 đ/c (chiếm 69,4%)
- Dân tộc thiểu số: 426 đ/c (chiếm 26%)
- Thanh niên được quy hoạch lãnh đạo, chỉ huy các cấp: 251 đ/c (chiếm15,3%)
* Chất lượng:
Trang 12Đội ngũ thanh niên Công an tỉnh Lào Cai luôn giữ vững và phát huytruyền thống của lực lượng Công an nhân dân (CAND), có lòng yêu nước nồngnàn, khẳng định niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng cách mạng và sự lãnh đạo củaĐảng; có nhận thức và thái độ chính trị đúng đắn, kiên quyết chống lại những
biểu hiện sai trái, âm mưu “diễn biến hòa bình”, các hành vi gây tổn hại đến sự
phát triển đất nước của các thế lực phản động, thù địch; quan tâm đến các vấn đềchính trị, kinh tế, xã hội của đất nước; có ý chí vươn lên trong học tập, lao động
và công tác, mong muốn đất nước phát triển không thua kém các nước trên thếgiới; sẵn sàng vì lợi ích dân tộc, bảo vệ chủ quyền quốc gia, giữ gìn trật tự antoàn xã hội Nhiều thanh niên có ý thức chính trị tốt, tích cực tham gia các hoạtđộng xã hội, hoạt động tình nguyện hướng về cơ sở, bảo đảm an sinh xã hội… tỷ
lệ thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam ngày càngtăng
Tuy nhiên, hiện nay còn một số thanh niên trong Công an tỉnh không cóchí hướng rõ ràng, ít quan tâm đến tình hình đất nước; một bộ phận thanh niênlười lao động, lười học tập, ngại khó, ngại khổ, chưa làm tròn trách nhiệm vànghĩa vụ của mình ở gia đình, địa phương, đơn vị; không có ý chí vươn lên pháttriển bản thân và xã hội, có những thanh niên có biểu hiện giảm sút niền tin, bảnlĩnh non kém, vi phạm kỷ luật
2.2 Những thuận lợi và khó khăn trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai hiện nay
2.2.1 Thuận lợi
Hệ thống các quan điểm của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về công tácthanh niên và giáo dục thanh niên ngày càng được nghiên cứu, bổ sung và biênsoạn hoàn chỉnh tạo cơ sở, căn cứ lý luận vững chắc để triển khai công tác thanhniên và giáo dục thanh niên trong Công an tỉnh
Đảng ủy, Lãnh đạo Công an tỉnh luôn xác định công tác thanh niên vàgiáo dục thanh niên là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác xâydựng Đảng, xây dựng lực lượng; thường xuyên có sự quan tâm đặc biệt, chỉ đạo
Trang 13sát sao trong giáo dục thanh niên và xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên Công antỉnh vững mạnh.
Công an tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình phát triểnthanh niên giai đoạn 2011 - 2020, phân công đồng chí Phó Bí thư Đảng ủy - PhóGiám đốc Công an tỉnh phụ trách công tác Xây dựng lực lượng - hậu cần làmTrưởng ban Giao Phòng Công tác Đảng và công tác Chính trị là cơ quan thườngtrực triển khai thực hiện chương trình
Các phong trào thi đua yêu nước, phong trào hành động cách mạng của
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đặc biệt là các phong trào “Thanh niên Công an nhân dân học tập thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy”, phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”, cuộc vận động “Xây dựng phong cách người CAND bản lĩnh, nhân văn vì Nhân dân phục vụ”, “Xây dựng chi đoàn văn hóa, người đoàn viên văn hóa”… được triển khai đồng bộ, có hiệu quả góp phần nâng cao nhận thức
chính trị, lý tưởng cách mạng, tinh thần cống hiến, thi đua phấn đấu, tu dưỡngrèn luyện trong đoàn viên thanh niên toàn Công an tỉnh
Trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học củađội ngũ cán bộ Đoàn, đoàn viên thanh niên được nâng cao Công tác đào tạo, bồidưỡng đội ngũ cán bộ đoàn, đoàn viên thanh niên ngày càng được quan tâm
Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ cho công tác thanh niên,giáo dục thanh niên được quan tâm đầu tư, trang bị Cuộc cách mạng khoa họccông nghệ đem lại những ứng dụng kỹ thuật, thông tin, phần mềm thiết thực,hiệu quả trong công tác thanh niên và giáo dục thanh niên
2.2.2 Khó khăn
Một số cấp ủy, lãnh đạo Công an đơn vị, địa phương chưa thật sự chủđộng trong triển khai thực hiện các chương trình, nghị quyết của Đảng về côngtác thanh niên Cá biệt có những đồng chí trong cấp ủy, lãnh đạo đơn vị chưanhận thức rõ về vai trò, vị trí của công tác thanh niên và giáo dục thanh niên,còn nặng về lãnh đạo công tác chuyên môn nên chưa quan tâm thường xuyên
Trang 14đến công tác thanh niên, nhất là việc đôn đốc, kiểm tra các hoạt động, giáo dụcthanh niên trong từng đơn vị.
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng của Đoàn Thanh niên Công an tỉnhtuy đã đổi mới nhưng chưa tác động sâu sắc đến thanh niên; việc bổ sung nộidung học tập lý luận chính trị cho đoàn viên thanh niên còn chậm Công táctuyên truyền, định hướng lý tưởng, giáo dục đạo đức lối sống, nêu gương ngườitốt, việc tốt cho thanh niên chưa thường xuyên Nhiều tổ chức cơ sở đoàn chưachủ động trong công tác phối hợp tuyên truyền, giáo dục pháp luật đối với thanhniên Công tác nắm bắt, định hướng tình hình tư tưởng thanh niên có lúc, có nơithiếu kịp thời Tính tương tác trong các hoạt động giáo dục còn ít
Âm mưu, hoạt động “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, bọnphản động trong và ngoài nước nhằm tác động, chuyển hóa, lôi kéo lực lượngthanh niên, nhất là thanh niên trong lực lượng vũ trang ngày càng tinh vi, xảoquyệt, sử dụng nhiều hình thức, biện pháp, phương tiện, công cụ… đặc biệt làmạng internet, mạng xã hội
Tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường, sự du nhập các luồng tưtưởng, văn hóa độc hại đã tác động tiêu cực tới một bộ phận thanh niên, nhất lànhững đoàn viên thanh niên trẻ, thiếu bản lĩnh chính trị, trung bình chủ nghĩa, adua, đua đòi, sống không có lý tưởng
Đoàn Thanh niên Công an tỉnh hiện chỉ có 02 đồng chí cán bộ đoànchuyên trách (Bí thư, Phó Bí thư), khối lượng công việc của tổ chức Đoàn tươngđương cấp huyện nhiều, đồng thời phải kiêm nhiệm thêm công tác nghiệp vụ do
đó hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức giáo dục thanh niên
Công tác quản lý đoàn viên còn yếu kém, nội dung và hình thức sinh hoạtchi đoàn chậm đổi mới; công tác cán bộ Đoàn chưa được đầu tư đúng mức, côngtác quy hoạch cán bộ đoàn chưa tốt, một bộ phận cán bộ đoàn yếu về kỹ năngnghiệp vụ và phương pháp công tác
Việc ban hành nghị quyết, chủ trương công tác của các tổ chức cơ sởĐoàn chưa thực sự đổi mới, nhiều nghị quyết chưa sát tình hình thực tế, tính khảthi không cao Công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện nghị quyết chưa triệt để, nhiều
Trang 15nghị quyết chủ trương công tác không được sơ kết , tổng kết kịp thời, vẫn còntình trạng hành chính, hình thức trong hoạt động của Đoàn, một số tổ chức cơ sởđoàn và cán bộ đoàn chưa thẳng thắn trong đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực,sai trái
Kỹ năng hội nhập của thanh niên đã được nâng lên nhưng chưa đáp ứngđược xu thế chung của thế giới
2.3 Thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục thanh niên Công an tỉnh Lào Cai hiện nay
2.3.1 Giáo dục tinh thần yêu nước
Qua nghiên cứu các báo cáo của Đảng ủy, Đoàn Thanh niên Công an tỉnh,hiện nay, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục tinh thần yêunước cho đoàn viên thanh niên đã được Đảng ủy, Đoàn Thanh niên Công an tỉnhchú trọng, tập trung triển khai có hiệu quả Trong đó, giai đoạn 2018 – 2020, banhành 02 Nghị quyết, 02 Chương trình hành động, 04 Kế hoạch chuyên đề, tổchức 02 đợt, 12 hoạt động giáo dục tinh thần yêu nước theo tư tưởng của Hồ ChíMinh cho đoàn viên thanh niên
Đồng thời, kết hợp triển khai có hiệu quả phong trào “Tôi yêu Tổ quốctôi” do Trung ương Đoàn phát động với phong trào thi đua “Vì An ninh Tổquốc” của Bộ Công an, qua đó đoàn viên thanh niên với tinh thần trách nhiệm,nghĩa vụ sâu sắc với Tổ quốc, với Đảng và Nhân dân đã không quản khó khăn,vất vả, hi sinh, tích cực thi đua phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụđược giao Điển hình, khi đại dịch Covid-19 bùng phát, với tình yêu quê hương,đất nước, trách nhiệm với sức khỏe, sinh mạng của Nhân dân, hơn 5.000 lượtđoàn viên thanh niên Công an tỉnh dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, vai trò chỉđạo, tổ chức của Đoàn Thanh niên và các đơn vị trực thuộc đã tăng cường xuống
cơ sở với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tới cả những vùng sâu, vùng xa,vùng biên giới hẻo lánh, để rà soát, thống kê nhân hộ khẩu, xác định người cólịch sử dịch tễ cần phải lưu ý, cách ly y tế; 500 đoàn viên viết đơn tình nguyệnsẵn sàng tham gia tuyến đầu phòng chống dịch… qua đó đã góp phần không đểdịch bệnh bùng phát, lây lan trên địa bàn tỉnh Ngoài ra, thanh niên Công an tỉnh