BỆNH Bệnh hô hấp mãn tính trên gà và bệnh viêm xoang truyền nhiễm ở gà tây do Mycoplasma gallisepticum gây ra.. Bệnh có biểu hiện lâm sàng chậm, tiến trình bệnh dài Mycoplasma gallisep
Trang 1BỆNH
Bệnh hô hấp mãn tính trên gà và bệnh viêm xoang truyền nhiễm ở gà
tây do Mycoplasma gallisepticum gây ra
Đặc điểm của bệnh là thở khó, ho, chảy nước mũi ở gà Gà tây thường gây viêm xoang
Bệnh có biểu hiện lâm sàng chậm, tiến trình bệnh dài
Mycoplasma gallisepticum (MG) cũng là nguyên nhân gây viêm túi
khí nặng khi nó kết hợp với những virus gây bệnh trên đường hô hấp
khác và thường xuyên kết hợp với E coli (CCRD)
4/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
1
Trang 2Mô tả trên đầu tiên trên gà tây vào năm 1905 bởi DODD (ANH) dưới tên Epizootic pneumoenteritis
Năm 1938 , Dickinson và Hinshaw đặt tên là Infectious sinusitis trên gà tây
Năm 1935 , Nelson đã mô tả cầu trực khuẩn (Coccobacilliform) liên quan đến bệnh Coryza (sổ
mũi) ở gà
Năm 1943 , Delaplan và Stuart phân lập tác nhân
từ những phôi trứng bị CRD và những gà tây bị viêm
xoang
Năm 1950 , Markham, Wong, Van Roekel, Olesiuk báo cáo nuôi cấy thành công vi sinh vật này từ gà và
gà tây Đề nghị đưa chúng vào là thành viên của
Pleuro – Pneumonia group (Pleuro – Pneumonia Like
Organisms – PPLO) hay Mycoplasma spp
Hiện nay bệnh có ở khắp nơi trên thế giới
Năm 1975, Đào Trọng Đạt kiểm tra thấy kháng
Trang 3Mycoplasma thuộc lớp Mollicutes; Bộ Mycoplasmatales; Họ Mycoplasmataceae;
Giống Mycoplasma
Khoảng 22 loài thuộc giống
Mycoplasma được biết có nguồn gốc từ gia
cầm Trong đó, 5 loài đã gây bệnh cho gia
Hai loài này chỉ gây bệnh cho gà tây
- M anatis (MA) gây bệnh trên vịt
- Kích thước 300 – 800 nm -Không có thành tế bào nhưng được bao bọc bởi màng sinh chất
- Có khả năng ngưng kết hồng cầu gà
4/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
3
Trang 4- Chưa có thành tế bào, chỉ có lớp màng nguyên sinh chất dễ
biến đổi hình dạng Đa hình
thái: cầu, oval, trực, xoắn.
kháng sinh?
- Kích thước nhỏ: 0,2 - 0,3 m (=
1/10 kích thước E.coli, qua lọc)
- Rất khó nuôi cấy trên môi trường nhân tạo
- Vi sinh vật có kích thước nhỏ
nhất có thể sống độc lập nội bào lẫn ngoại bào (điều trị ?)
Trang 5Mycoplasma: tính chuyên bi ệt loài
Trang 6Đặcđiểm nuôi cấy
- MG yêu cầu môi trường nuôi cấy phải
giàu chất dinh dưỡng, cho thêm huyết thanh khoảng
tâm, đường kính 0,2 – 0,3 mm
Có thể nuôi cấy Mycoplasma trên phôi gà 7
ngày với đường tiêm túi lòng đỏ
Phôi chết trong vòng 5 – 7 ngày
4/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
6
Trang 7S ức đề kháng
“ Thích” lạnh
Phân chất tiết “bảo vệ”
“Yếu ớt” khi sống một mình ở ngoài vật chủ
o Trong phân: 1-3 ngày/ 20 O C
o Quần áo mỏng 3 ngày 20 O C, 1 ngày 37 O C
o Trong xoang mũi người 24 giờ
o Trên rơm, bông và cao su trong 2 ngày; trên tóc người trong
3 ngày ; và trên lông trong 2-4 ngày
o Trong lòng đỏ trứng 18 tuần ở 37°C hay 6 tuần ở 20°C
o Trong canh trùng, tồn tại 2 – 4 năm ở - 30 o C, canh trùng đông khô tồn tại 7 năm ở 4 o C
Trang 9Trong tự nhiên thường gây bệnh cho gà và gà tây Gà mới nở mẫn cảm với bệnh nhất
Tiếp xúc trực tiếp với gà bệnh
Lây lan qua đường hô hấp
Bệnh truyền qua trứng
Trang 102/ Cách lây lan
Lây lan chính : tiếp xúc trực tiếp của gà và gà tây mẫn cảm với gà và
gà tây bị bệnh
Ngoài ra, còn lây lan qua bụi khí bị ô nhiễm hay tiếp xúc với dụng
cụ chăn nuôi bị ô nhiễm
Sự nhiễm trùng còn được truyền qua trứng ở gà và gà tây (MG đã được phân lập ở buồng trứng của gà và gà tây mái và từ tinh dịch của gà trống)
Sẽ không truyền qua trứng nếu căn bệnh chỉ tìm thấy ở đường hô hấp trên, trứng bị nhiễm bệnh do tinh trùng bị ô nhiễm hay lây từ túi khí Tỷ lệ phân lập được MG từ tinh dịch của gà tây bị bệnh tự nhiên là
Trang 11Thời gian nung bệnh ở điều kiện thí nghiệm:
- Bệnh hô hấp mãn tính khoảng 6 – 21 ngày
- Bệnh viêm xoang gà tây từ 6 – 10 ngày
Dưới điều kiện tự nhiên rất khó khăn để xác định một cách chính xác thời gian nung bệnh (bệnh mãn tính), phụ thuộc vào sức đề kháng của gia cầm và điều kiện của môi trường bên ngoài
4/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
11
Trang 14Gà bị viêm khớp, đi khập khiễng
Gà đẻ giảm sản lượng trứng
Triệu chứng
Trang 154/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
15
Trang 164/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
16
Trang 17viêm xoang Một số trường hợp
mắt nhắm hoàn toàn do sưng
Trang 18- CRD là tiền đề cho các bệnh khác kết hợp và sẽ gây bệnh trầm trọng hơn (vd: ND, IB, …)
- Đặc biệt, kết hợp với E.coli (CCRD) gây viêm túi
khí nặng, tỷ lệ chết trên gà dò (4-8 tuần tuổi) khoảng 30%
* Khó thở trầm trọng hơn, há mỏ và cụp đuôi khi thở
* Gà đẻ giảm sản lượng trứng và chất lượng
Trang 2020
Trang 21Khi kết hợp với E coli
- Viêm túi khí dạng nặng, fibrin hoặc fibrin mủ
- Viêm màng bao quanh gan, viêm bao tim dọc theo khối viêm túi khí
- Tỷ lệ chết cao
Bệnh tích
Trang 224/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
22
Trang 264/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
26
Trang 271/ Chẩn đoán phân biệt
Phân biệt CRD với một số bệnh trên đường hô hấp
- ILT (Laryngotracheitis): chảy máu dọc theo khí quản
- IB (Infectious Bronchitis): viêm thận, trứng méo mó, chất lượng trứng giảm sút
- ND: thể tiêu hóa, thần kinh
- Aspergillosis: U nấm ở phổi, thành túi khí, gà 1-3 tuần tuổi
4/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
27
Trang 282/ Chẩn đoán phòng thí nghiệm
Phân lập: phân lập MG từ dịch rỉ của đường khí quản, túi
khí, phổi, xoang dưới mắt, xoang cạnh mũi, từ tinh dịch của
gà trống hay tử cung của gà mái trong môi trường Frey’s hay phôi trứng
Phân lập trên phôi trứng gà 7 ngày tuổi, đường tiêm túi lòng đỏ Sự chết của phôi xảy ra trong vòng 5 – 7 ngày với
bệnh tích phôi lùn, phù toàn thân, hoại tử gan, lách sưng lớn
4/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
28
Trang 29BỆNH TRUYỀN NHIỄM GIA CẦM
►►► Tìm kháng nguyên
+ phản ứng ELISA + phản ứng miễn dịch huỳnh quang
Trang 30 Khi bệnh đã đến mức gây viêm màng bao gan, bao tim →
Nhóm tetracyclines: oxytetracycline, chlotetracyline, doxycyline…
Nhóm quinolones: norfloxacin, enrofloxacin…
Trang 31• Trợ sức trợ lực bằng vitamin C, B- Complex, amino acide
• Gà chảy nhiều nước mũi, khò khè bổ sung thêm bromhexin
• Có thể phối hợp kháng sinh nhằm tăng hiệu quả điều trị
• Nhóm macrolide (tylosin, josamycin, tiamulin) và lincomycine phải phối hợp với kháng sinh khác (phenicol, trimethoprime,
tetracycline) mới có tác dụng trên CCRD
•Thời gian điều trị đủ
Trang 32 Những nhóm kháng sinh không điều trị được Mycoplasma
Trang 33BỆNH TRUYỀN NHIỄM GIA CẦM
- Vệ sinh chuồng trại
- Xông máy ấp, máy nở để tránh lây lan
Vaccine
dò, chủng bằng cách nhỏ mắt, nhỏ mũi, phun xịt cho gà 10 ngày tuổi
trứng ở gà đẻ, bảo vệ gà con, dùng 2 liều trước khi đẻ
Trang 344/25/2016
Bộ môn Vi Sinh-Truyền Nhiễm, Khoa Chăn Nuôi-Thú Y, Trường
ĐHNông Lâm TP.HCM
34