Thi đề Đất nước là một cảm hứng chủ đạo của nền văn học Việt Nam qua các thời đại. Đặc biệt trong văn học cách mạng, cảm hứng ấy lại càng sục sôi, cuốn hút người thi sĩ. “Đất nước” trở thành tiếng gọi thiêng liêng, cao quý nhất đốì với mỗi con người khi vận mệnh dân tộc được đặt lên hàng đầu. Với “Đất nước”, Nguyễn Đình Thi đã xây dựng được một tứ thơ độc đáo, cái nhìn đất nước được cảm nhận trong cái nhìn về mùa thu dân tộc. Trong phần đầu của bài thơ, mùa thu đất nước được tái hiện qua một lăng kính cảm xúc đầy xúc động, thiết tha của tác giả.
Trang 1Đ bài: Phân tích ph n đ u bài th Đ t nề ầ ầ ơ ấ ướ ủc c a Nguy n Đình Thi ễ
Bài làm Thi đ Đ t nề ấ ước là m t c m h ng ch đ o c a n n văn h c Vi t Nam qua các th i đ i.ộ ả ứ ủ ạ ủ ề ọ ệ ờ ạ
Đ c bi t trong văn h c cách m ng, c m h ng y l i càng s c sôi, cu n hút ngặ ệ ọ ạ ả ứ ấ ạ ụ ố ười thi sĩ.
“Đ t nấ ước” tr thành ti ng g i thiêng liêng, cao quý nh t đ ì v i m i con ngở ế ọ ấ ố ớ ỗ ười khi v nậ
m nh dân t c đệ ộ ược đ t lên hàng đ u. V i “Đ t nặ ầ ớ ấ ước”, Nguy n Đình Thi đã xây d ngễ ự
được m t t th đ c đáo, cái nhìn đ t nộ ứ ơ ộ ấ ước được c m nh n trong cái nhìn v mùa thuả ậ ề dân t c. Trong ph n đ u c a bài th , mùa thu đ t nộ ầ ầ ủ ơ ấ ước được tái hi n qua m t lăng kínhệ ộ
c m xúc đ y xúc đ ng, thi t tha c a tác gi :ả ầ ộ ế ủ ả
“Sáng mát trong nh sáng năm x a ư ư
Nh ng bu i ngày x a v ng nói v ” ữ ổ ư ọ ề
Hà N i độ ược tái hi n trong n i nh c a nhà th b ng kho ng th i gian bu i sáng, b tệ ỗ ớ ủ ơ ằ ả ờ ổ ắ
đ u t mùa thu hi n th c chi n khu Vi t B c, g i c m nh n v không gian thu khoángầ ừ ệ ự ở ế ệ ắ ợ ả ậ ề
đ t, cao v i, sáng trong, mát lành. Hai ch “sáng” l p l i khi n ngạ ờ ữ ặ ạ ế ười đ c c m nh nọ ả ậ
được v đ p tinh khôi, b ng sáng c a đ t tr i vào thu. Bi n pháp so sánh g i nét đ p cẻ ẹ ừ ủ ấ ờ ệ ợ ẹ ổ kính c a mùa thu x a và mùa thu nay cũng v i ti t tr i nh th , không gian nh th , v iủ ư ớ ế ờ ư ế ư ế ớ
v đ p b n v ng nh th ẻ ẹ ề ữ ư ế
Ghi nh ng câu th r t ng n nh ng cũng g i đữ ơ ấ ắ ư ợ ược nét đ p đ c tr ng c a mùa thu muônẹ ặ ư ủ
đ i: m t bu i s m mai, m t làn gió th i, mùi hờ ộ ổ ớ ộ ổ ương c m m i, t o thành nét v đ p đ ,ố ớ ạ ẽ ẹ ẽ
d u dàng, m áp trong lòng ngị ấ ười. Nguy n Đình Thi g i nhi u h n t , t o nh ng trễ ợ ề ơ ả ạ ữ ườ ng liên tưởng sâu xa, ch c n g i d y m t mùi hỉ ầ ợ ậ ộ ương c m cũng đ đánh th c hình nh c aố ủ ứ ả ủ
m t mùa thu trong lòng ngộ ười. Đó là hình nh c a m t mùa thu đ p, m t mùa thu muônả ủ ộ ẹ ộ
đ i.ờ
“Sáng ch m l nh trong lòng Hà N i”, câu th b n l đ y xúc c m c a tác gi hớ ạ ộ ơ ả ề ầ ả ủ ả ướng về mùa thu x a, nh p th ch m h n, g i s bâng khuâng, mang đ y nhung nh Có c m giácư ị ơ ậ ơ ợ ự ầ ớ ả
Trang 2nh Nguy n Đình Thi nh ch , m i ch nh ra đ u kh c sâu tình yêu, đong đ y n i nh ư ễ ả ữ ỗ ữ ả ề ắ ầ ỗ ớ Hình nh mùa thu Hà N i đả ộ ược g i v r t n tợ ề ấ ấ ượng. B c tranh thu mang theo h i l nhứ ơ ạ
c a ti t thu. Cái “ch m l nh” c a c nh báo hi u hình nh m t mùa thu b t đ u. Trongủ ế ớ ạ ủ ả ệ ả ộ ắ ầ
c m nh n tinh t v ti t thu còn ch a đ ng c cái ch m l nh c a h n ngả ậ ế ề ế ứ ự ả ớ ạ ủ ồ ười. Nghe đượ c
m t chút l nh đ đón c m t mùa thu v T láy “xao xác” gây n tộ ạ ể ả ộ ề ừ ấ ượng th m mĩ sâu s cẩ ắ cho người đ c. Không gian v n r ng l i g i ra m t chi u xa, chi u sâu thăm th m.ọ ố ộ ạ ợ ộ ề ề ẳ
Ngườ ọ ải đ c c m nh n đậ ược m t không gian r t v ng l ng, thanh tĩnh c a mùa thu Hà N iộ ấ ắ ặ ủ ộ
v i nh ng nét g i r t riêng bi t. Không ch g i âm thanh nh kh c a gió thu mà còn ngheớ ữ ợ ấ ệ ỉ ợ ẹ ẽ ủ
được âm thanh c a lòng ngủ ười. M t chút xôn xao, m t chút xáo đ ng c a con ngộ ộ ộ ủ ười vào
đ thu v Đó chính là nh ng nh p đ p tâm h n, nhói lên s nhung nh , l u luy n, b n r nộ ề ữ ị ậ ồ ự ớ ư ế ị ị
c a con ngủ ười
Hình nh ngả ười ra đi đượ ồc l ng vào b c tranh mùa thu Hà N i v i t th oai hùng, ng oứ ộ ớ ư ế ạ ngh , tráng chí ng t tr i. Ngh thu t ng t dòng khá đ c đáo, v i hình nh “th m n ng láễ ấ ờ ệ ậ ắ ộ ớ ả ề ắ
r i” giàu th m mĩ. Nét bút tài hoa c a ngơ ẩ ủ ười ngh sĩ đã d ng nên m t b c tranh thu đ pệ ự ộ ứ ẹ
nh m t t m th m đư ộ ấ ả ược d t b ng n ng và lá. Câu th nh d n t đệ ằ ắ ơ ư ồ ụ ược v đ p tinh túyẻ ẹ
nh t c a đ t tr i mùa thu Hà N i, l ng đ ng trong xúc c m Nguy n Đình Thi. Hà N iấ ủ ấ ờ ộ ắ ọ ả ễ ộ
đ p, th m ng và quy n rũ đẹ ơ ộ ế ược hi n lên sinh đ ng trong th Nguy n Đình Thi. Câu thệ ộ ơ ễ ơ
v a có s d t khoát c a ý chí, v a có s b n r n, l u luy n trong tình c m. S gi ng xéừ ự ứ ủ ừ ự ị ị ư ế ả ự ằ trong tâm tr ng c a ngạ ủ ười ra đi được miêu t h t s c tinh t , kiên quy t trong ý chí,ả ế ứ ế ế
m nh m trong bạ ẽ ước chân nh ng l u luy n trong c m xúc thư ư ế ả ương nh Đ ng sau h làớ ằ ọ
c m t Hà N i th m ng, đ p đ , là c m t tình yêu, n i nh đong đ y. Hình nh ngả ộ ộ ơ ộ ẹ ẽ ả ộ ỗ ớ ầ ả ườ i
ra đi có s hòa quy n sâu s c gi a chí và tình, ch t ch a m t tình yêu Hà N i sâu th m.ự ệ ắ ữ ấ ứ ộ ộ ẳ
Nh p câu th chính là nh p ti ng lòng c a con ngị ơ ị ế ủ ười, thi t tha, sâu l ng.ế ắ
Nguy n Đình Thi vi t v mùa thu hay là t lòng v i quê hễ ế ề ỏ ớ ương, dân t c? Yêu mùa thu,ộ
nh Hà N i hay cũng chính là b c b ch tình yêu đ t nớ ộ ộ ạ ấ ước, quê hương c a mình. Mùa thuủ trong c m nh n c a Nguy n Đình Thi không ch đ p và thoáng bu n mà còn là mùa thuả ậ ủ ễ ỉ ẹ ồ lên đường, mùa thu ra tr n.ậ
Hình nh mùa thu m i c a đ t nả ớ ủ ấ ước được miêu t đ y sinh đ ng trong ni m t hào và ýả ầ ộ ề ự
Trang 3th c làm ch sâu s c c a ngứ ủ ắ ủ ười ngh sĩ. Gi ng th , nh p th đệ ọ ơ ị ơ ược chuy n đ i nhanhể ổ
m nh, kh e kho n, th hi n m t tinh th n ph n ch n, háo h c, mê say. Hình nh mùa thuạ ỏ ắ ể ệ ộ ầ ấ ấ ứ ả hôm nay được vi t b ng nh ng câu th ng n, kh e đ di n t s đ i thay m nh m ế ằ ữ ơ ắ ỏ ể ễ ả ự ổ ạ ẽ Mùa thu nay “khác” r i, s khác đây không ch đánh d u, phân bi t gi a x a và nay,ồ ự ở ỉ ấ ệ ữ ư
gi a quá kh và th c t i mà còn là s đ i khác trong nh n th c, t tữ ứ ự ạ ự ổ ậ ứ ư ưởng c a con ngủ ườ i Mùa thu c a m t đ t nủ ộ ấ ước nô l , l m than đã qua, mùa thu bây gi t do, đ c l p. Ni mệ ầ ờ ự ộ ậ ề vui c a đ t tr i hòa quy n ni m vui c a con ngủ ấ ờ ệ ề ủ ười trong ngày đ c l p. Nh ng câu thộ ậ ữ ơ
bi u hi n s hân hoan, vui sể ệ ự ướng t t đ c a lòng ngộ ộ ủ ười
Tác gi b c l tr c ti p nh ng xúc c m c a mình. Không gian đ t tr i m r ng trả ộ ộ ự ế ữ ả ủ ấ ờ ở ộ ướ c
m t tác gi , hi n hi n m t t th ch đ ng, kiêu hãnh c a con ngặ ả ể ệ ộ ư ế ủ ộ ủ ười dân t c, con ngộ ườ i
t do, c a m t dân t c t do. Tác gi đ ng gi a cái r ng dài c a đ t tr i đ l ng nghe,ự ủ ộ ộ ự ả ứ ữ ộ ủ ấ ờ ể ắ thu nh n thanh âm c a cu c đ i m i trong ni m v i b t t n. Ni m vui cu c đ i m i nhậ ủ ộ ờ ớ ề ụ ấ ậ ề ộ ờ ớ ư tràn vào trong tâm h n nhà th ồ ơ
Khung c nh đ t tr i mùa thu đ c l p đả ấ ờ ộ ậ ược g i l i trong m t “r ng tre ph p ph i”. V nợ ạ ộ ừ ấ ớ ạ
v t đ t tr i nh cũng quy n hòa trong ni m vui chung c a con ngậ ấ ờ ư ệ ề ủ ười, c a đ t nủ ấ ướ c
“Ph p ph i” không ch g i s xôn xao c a cây lá mà còn di n t nh ng n i x n xang,ấ ớ ỉ ợ ự ủ ễ ả ữ ỗ ố
m ng vui c a lòng ngừ ủ ười. Mượn hình nh cây tre là linh h n, b n s c dân t c, tác gi đãả ồ ả ắ ộ ả tinh t kh ng đ nh s thay da đ i th t kì di u, s h i sinh h t s c m nh m c a đ t nế ẳ ị ự ổ ị ệ ự ồ ế ứ ạ ẽ ủ ấ ựớ c hôm nay
Khái quát v v đ p đ c tr ng c a mùa thu đ c l p, Nguy n Đình Thi hình dung tr i đ tề ẻ ẹ ặ ư ủ ộ ậ ễ ờ ấ
nh khoác t m áo m i, đ p đ , r ng ng i. Bi n pháp so sánh, n d kín đáo đã v nênư ấ ớ ẹ ẽ ạ ờ ệ ẩ ụ ẽ
m t mùa thu v i m t t m áo c a ngày t do, đ c l p, m t mùa thu trong bi c, m t mùaộ ớ ộ ấ ủ ự ộ ậ ộ ế ộ thu nói cười, m t mùa thu thi t tha. Mùa thu nay v a có nét trong tr o, mát lành c a mùaộ ế ừ ẻ ủ thu muôn đ i, v a t ng b ng m t ni m vui, hân hoan m t ni m h nh phúc trong ngày đ tờ ừ ư ừ ộ ề ộ ề ạ ấ
nước đ c l p, v a ch t ch a đ l ng sâu, thi t tha đ y nhung nh Nguy n Đình Thi đãộ ậ ừ ấ ứ ộ ắ ế ầ ớ ễ
di n t đễ ả ược nét đ c tr ng c a mùa thu đ c l p, b i th , trong mùa thu này, ngặ ư ủ ộ ậ ở ế ườ ọ i đ c không ch c m nh n đỉ ả ậ ược m t ni m vui r ng r mà còn th u c m độ ề ạ ỡ ấ ả ược s ng t ngào,ự ọ
l ng sâu.ắ
Trang 4Tác gi di n t c th ni m vui b t t n c a mình trong mùa thu đ c l p. Không gian mả ễ ả ụ ể ề ấ ậ ủ ộ ậ ở
ra vô t n, khoáng đ t, r n ng p, đây là tr i xanh, núi r ng, kia là nh ng cánh đ ng, ngậ ạ ợ ợ ờ ừ ữ ồ ả
đường, dòng sông, Bao nhiêu c nh s c quê hả ắ ương nh ph i tr i trư ơ ả ước m t tác gi , trongắ ả tình yêu, ni m kiêu hãnh t t đ M i l i th là m t l i vui, m i câu th là m t câu h nhề ộ ộ ỗ ờ ơ ộ ờ ỗ ơ ộ ạ phúc. Đi p t “nh ng”, phép li t kê, cùng v i cách ng t nh p ng n g n, s chuy n đ iệ ừ ữ ệ ớ ắ ị ắ ọ ự ể ổ trong cách hô g i, t tôi đ n chúng ta, đã th hi n sinh đ ng ni m vui c a t t c m iọ ừ ế ể ệ ộ ề ủ ấ ả ọ
người, ni m h nh phúc, t hào c a t t c m i ngề ạ ự ủ ấ ả ọ ười dân Vi t trong ngày đ c l p.ệ ộ ậ Nguy n Đình Thi đã dùng ti ng nói cá nhân ngễ ế ười ngh sĩ đ nói h ti ng lòng c a cái taệ ể ộ ế ủ
c ng đ ng, c a nhân dân, cách m ng.ộ ồ ủ ạ
Nh p th l i có s thay đ i, ch m .l i, sâu l ng h n. C m xúc nhà th quay v v i truy nị ơ ạ ự ổ ậ ạ ắ ơ ả ơ ề ớ ề
th ng c a cha ông, lí gi i chi u sâu c a l ch s đ t nố ủ ả ề ủ ị ử ấ ước. Câu th l ng l i trong c m xúcơ ắ ạ ả thành kính, linh thiêng. “Rì r m” l i căn d n c a cha ông trong quá kh nh còn vangầ ờ ặ ủ ứ ư
v ng đ n t n hôm nay, v a g i s thiêng liêng, thành kính, v a g i nét g n gũi, thân thi t.ọ ế ậ ừ ợ ự ừ ợ ầ ế Tác gi đã r t tinh t khi s d ng t “v ng”, ch t ch a đ y hoài ni m. Quá kh c a chaả ấ ế ử ụ ừ ọ ấ ứ ầ ệ ứ ủ ông nh kéo g n v th c t i, câu th th t s b c đư ầ ề ự ạ ơ ậ ự ắ ượ ầc c u n i gi a hi n t i và quá kh ,ố ữ ệ ạ ứ
m t c u n i tri âm.ộ ầ ố
Đ t nấ ước trong ngày đ c l p không ch độ ậ ỉ ược lí gi i b ng s h i sinh c a c nh v t, conả ằ ự ồ ủ ả ậ
người mà còn được b t r sâu xa t tinh th n quá kh oai hùng c a cha ông. Quá kh làắ ễ ừ ầ ứ ủ ứ
b phóng cho hi n t i và tệ ệ ạ ương lai. Hình tượng đ t nấ ước trong c m nh n c a Nguy nả ậ ủ ễ Đình Thi t o đạ ược chi u sâu khôn cùng, không ch đề ỉ ược đo b ng cái dài r ng c a khôngằ ộ ủ gian, th i gian, b i đ a lí, l ch s mà còn đờ ở ị ị ử ược soi chi u b i chính quá kh anh hùng c aế ở ứ ủ con người dân t c. B i v y, hình nh Đ t nộ ở ậ ả ấ ước được hi n lên là đ t nệ ấ ước muôn đ i b nờ ề
v ng.ữ