Đề bài: Bình giảng đoạn thơ sau trong bài “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi: Sáng .mát trong như sáng năm xưa... Những dòng sông đỏ nặng phù sa.. Bài làm..“Đất nước” là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Nguyễn Đình Thi, thể hiện tập .trung cảm hứng về đất nước của tác giả. Đoạn trích này là phần hay nhất, tinh tế nhất, .độc đáo nhất của bài thơ. Thật vậy, bài thơ được nung nấu và sáng tác trong một khoảng .thời gian dài: bảy năm, từ năm 1948 đến năm 1955. 21 dòng đầu trong đoạn trích này chủ .yếu lấy từ các đoạn trong bài thơ “ Sáng mát trong như sáng năm xưa” viết năm 1948 và .bài Đêm mít tinh” viết năm 1949. 28 dòng còn lại gồm 7 khổ, mỗi khổ 4 dòng viết năm .1955, tuy vẫn có những câu hay nhưng vẫn có những lời kể lể, ý thơ không thật sâu sắc, .mặc dù vẫn thống nhất trong cảm hứng chung...Đoạn thơ này gồm ba đoạn nhỏ. 7 dòng đầu hoài niệm về những ngày thu đã xa, 5 dòng .tiếp theo nói về mùa thu nay, và 9 dòng còn lại là cơn trào dâng của tình cảm yêu nước...Bài thơ mở đầu bằng một cảm xúc mùa thu trong sáng, nồng nàn, đầy sức sống:.. Sáng mát trong như sáng năm xưa.. Gió thổi mùa thu hương cốm mới...Trời thu trong sáng, gió thu mát dịu, và thoang thoảng đâu đây hương cốm mới, hương vị .đặc trưng của quê hương Việt Nam, của Hà Nội...Từ niềm vui bất ngờ chuyển sang hoài niệm về Hà Nội:.. Tôi nhớ những ngày thu đã xa.. Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội.. Những phố dài xao xác hơi may.. Người ra đi đầu không ngoảnh lại.. Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy...Không rõ cái sáng mát trong của năm xưa là sáng nào, nhưng cái sáng sớm chớm lạnh của .những ngày thu đã xa này là sáng ra đi rời xa Hà Nội. Nhà thơ nhớ như in hình ảnh Hà Nội .những sáng sớm tinh mơ đầu thu. Phố như dài thêm vì chưa có người lại qua, gió thổi lá .khô xao xác trên đường, làm tăng thêm không khí heo may. Người ra đi có một cử chỉ dứt .khoát không quyến luyến, để lại đằng sau “thềm nắng lá rơi đầy”. Đây là hình ảnh ấn .tượng trong kí ức, không theo trật tự chặt chẽ của thời gian, những hình ảnh dồn nén, đa .nghĩa, gợi ra nhiều hướng cảm nhận. Một mặt, đây là những hình ảnh rất chân thực về .ngày thu Hà Nội, không bao giờ quên: phố dài, xao xác hơi may, thềm nắng lá rơi đầy, .những đường nét thân yêu, gần gũi và có cái gì đó xót xa. Nhưng mặt khác, tác giả có cảm .xúc rất buồn về mùa thu, nhìn Hà Nội chỉ thấy hiu hắt, lạnh lẽo, rơi rụng...Đoạn hoài niệm này không phải hoài cổ, bởi nó đóng vai trò tương phản, đối sánh cho .cảnh “Mùa thu nay khác rồi”, một tứ đối lập xưa nay để khẳng định hiện tại khá quen .thuộc với thơ ca cách mạng...Tuy vậy hình ảnh “mùa thu nay” của Nguyễn Đình Thi là một hình ảnh khá độc đáo:.. Mùa thu nay khác rồi.. Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi.. Gió thổi rừng tre phấp phới.. Trời thu thay áo mới.. Trong biếc nói cười thiết tha...Một mùa thu trung du, núi đồi, rừng tre. Kể ra nếu hiểu so sánh mùa thu xưa Hà với mùa .thu nay trung du khác rồi thì không khỏi khập khiễng, nhưng đây là so sánh cảm xúc mùa .thu của tác giả đã thay đổi. Mùa thu xưa, nhà thơ nhìn Hà Nội chỉ thấy heo hút, lạnh lẽo .rơi rụng, mùa thu này nhìn vào đâu cũng thấy vui reo, xôn xao, phấp phới, nói cười thiết .tha. Cả mùa thu được ẩn dụ, nhân hoá với trời thu thay áo mới, rừng tre phấp phới niềm ..vui, cả trời thu trong xanh như nói cười. Đây vẫn là hình ảnh quen thuộc kiểu Nguyễn .Đình Thi, hoà lẫn thực và ảo...Nếu đoạn 1 thiên về hoài niệm, đoạn 2 nghiêng về cảm xúc thì đoạn 3 tiếp theo là dòng .cảm xúc dào dạt với những câu khẳng định, câu trùng điệp. Cảm xúc sung sướng, tự hào .của người làm chủ như muốn nói to lên vật sở hữu của mình. Những câu thơ bảy c
Trang 1Đ bài: Bình gi ng đo n th sau trong bài “Đ t nề ả ạ ơ ấ ước” c a Nguy n Đình Thi: "Sángủ ễ mát trong nh sáng năm x a Nh ng dòng sông đ n ng phù sa"ư ư ữ ỏ ặ
Bài làm
“Đ t nấ ước” là m t trong nh ng bài th tiêu bi u nh t c a Nguy n Đình Thi, th hi n t pộ ữ ơ ể ấ ủ ễ ể ệ ậ trung c m h ng v đ t nả ứ ề ấ ước c a tác gi Đo n trích này là ph n hay nh t, tinh t nh t,ủ ả ạ ầ ấ ế ấ
đ c đáo nh t c a bài th Th t v y, bài th độ ấ ủ ơ ậ ậ ơ ược nung n u và sáng tác trong m t kho ngấ ộ ả
th i gian dài: b y năm, t năm 1948 đ n năm 1955. 21 dòng đ u trong đo n trích này chờ ả ừ ế ầ ạ ủ
y u l y t các đo n trong bài th “ Sáng mát trong nh sáng năm x a” vi t năm 1948 vàế ấ ừ ạ ơ ư ư ế
bài "Đêm mít tinh” vi t năm 1949. 28 dòng còn l i g m 7 kh , m i kh 4 dòng vi t nămế ạ ồ ổ ỗ ổ ế
1955, tuy v n có nh ng câu hay nh ng v n có nh ng l i k l , ý th không th t sâu s c,ẫ ữ ư ẫ ữ ờ ể ể ơ ậ ắ
m c dù v n th ng nh t trong c m h ng chung.ặ ẫ ố ấ ả ứ
Đo n th này g m ba đo n nh 7 dòng đ u hoài ni m v nh ng ngày thu đã xa, 5 dòngạ ơ ồ ạ ỏ ầ ệ ề ữ
ti p theo nói v mùa thu nay, và 9 dòng còn l i là c n trào dâng c a tình c m yêu nế ề ạ ơ ủ ả ước
Bài th m đ u b ng m t c m xúc mùa thu trong sáng, n ng nàn, đ y s c s ng:ơ ở ầ ằ ộ ả ồ ầ ứ ố
Sáng mát trong nh sáng năm x a ư ư Gió th i mùa thu h ổ ươ ng c m m i ố ớ
Tr i thu trong sáng, gió thu mát d u, và thoang tho ng đâu đây hờ ị ả ương c m m i, hố ớ ương vị
đ c tr ng c a quê hặ ư ủ ương Vi t Nam, c a Hà N i.ệ ủ ộ
T ni m vui b t ng chuy n sang hoài ni m v Hà N i:ừ ề ấ ờ ể ệ ề ộ
Tôi nh nh ng ngày thu đã xa ớ ữ Sáng ch m l nh trong lòng Hà N i ớ ạ ộ
Nh ng ph dài xao xác h i may ữ ố ơ
Ng ườ i ra đi đ u không ngo nh l i ầ ả ạ
Trang 2Sau l ng th m n ng lá r i đ y ư ề ắ ơ ầ
Không rõ cái sáng mát trong c a năm x a là sáng nào, nh ng cái sáng s m ch m l nh c aủ ư ư ớ ớ ạ ủ
nh ng ngày thu đã xa này là sáng ra đi r i xa Hà N i. Nhà th nh nh in hình nh Hà N iữ ờ ộ ơ ớ ư ả ộ
nh ng sáng s m tinh m đ u thu. Ph nh dài thêm vì ch a có ngữ ớ ơ ầ ố ư ư ườ ại l i qua, gió th i láổ khô xao xác trên đường, làm tăng thêm không khí heo may. Người ra đi có m t c ch d tộ ử ỉ ứ khoát không quy n luy n, đ l i đ ng sau “th m n ng lá r i đ y”. Đây là hình nh nế ế ể ạ ằ ề ắ ơ ầ ả ấ
tượng trong kí c, không theo tr t t ch t ch c a th i gian, nh ng hình nh d n nén, đaứ ậ ự ặ ẽ ủ ờ ữ ả ồ nghĩa, g i ra nhi u hợ ề ướng c m nh n. M t m t, đây là nh ng hình nh r t chân th c vả ậ ộ ặ ữ ả ấ ự ề ngày thu Hà N i, không bao gi quên: ph dài, xao xác h i may, th m n ng lá r i đ y,ộ ờ ố ơ ề ắ ơ ầ
nh ng đữ ường nét thân yêu, g n gũi và có cái gì đó xót xa. Nh ng m t khác, tác gi có c mầ ư ặ ả ả xúc r t bu n v mùa thu, nhìn Hà N i ch th y hiu h t, l nh l o, r i r ng.ấ ồ ề ộ ỉ ấ ắ ạ ẽ ơ ụ
Đo n hoài ni m này không ph i hoài c , b i nó đóng vai trò tạ ệ ả ổ ở ương ph n, đ i sánh choả ố
c nh “Mùa thu nay khác r i”, m t t đ i l p x a nay đ kh ng đ nh hi n t i khá quenả ồ ộ ứ ố ậ ư ể ẳ ị ệ ạ thu c v i th ca cách m ng.ộ ớ ơ ạ
Tuy v y hình nh “mùa thu nay” c a Nguy n Đình Thi là m t hình nh khá đ c đáo:ậ ả ủ ễ ộ ả ộ
Mùa thu nay khác r i ồ Tôi đ ng vui nghe gi a núi đ i ứ ữ ồ Gió th i r ng tre ph p ph i ổ ừ ấ ớ
Tr i thu thay áo m i ờ ớ Trong bi c nói c ế ườ i thi t tha ế
M t mùa thu trung du, núi đ i, r ng tre. K ra n u hi u so sánh mùa thu x a Hà v i mùaộ ồ ừ ể ế ể ư ớ thu nay trung du khác r i thì không kh i kh p khi ng, nh ng đây là so sánh c m xúc mùaồ ỏ ậ ễ ư ả thu c a tác gi đã thay đ i. Mùa thu x a, nhà th nhìn Hà N i ch th y heo hút, l nh l oủ ả ổ ư ơ ộ ỉ ấ ạ ẽ
r i r ng, mùa thu này nhìn vào đâu cũng th y vui reo, xôn xao, ph p ph i, nói cơ ụ ấ ấ ớ ười thi tế tha. C mùa thu đả ượ ẩc n d , nhân hoá v i tr i thu thay áo m i, r ng tre ph p ph i ni mụ ớ ờ ớ ừ ấ ớ ề
Trang 3vui, c tr i thu trong xanh nh nói cả ờ ư ười. Đây v n là hình nh quen thu c ki u Nguy nẫ ả ộ ể ễ Đình Thi, hoà l n th c và o.ẫ ự ả
N u đo n 1 thiên v hoài ni m, đo n 2 nghiêng v c m xúc thì đo n 3 ti p theo là dòngế ạ ề ệ ạ ề ả ạ ế
c m xúc dào d t v i nh ng câu kh ng đ nh, câu trùng đi p. C m xúc sung sả ạ ớ ữ ẳ ị ệ ả ướng, t hàoự
c a ngủ ười làm ch nh mu n nói to lên v t s h u c a mình. Nh ng câu th b y chủ ư ố ậ ở ữ ủ ữ ơ ả ữ
đượ ổc t ch c dõng d c nh l i tuyên b đanh thép:ứ ạ ư ờ ố
Tr i xanh đây là c a chúng ta ờ ủ Núi r ng đây là c a chúng ta ừ ủ
Nh ng ch “đây” nh nói v m t cái gì r t c th đã đữ ữ ư ề ộ ấ ụ ể ược n m v ng, ch không ph iắ ữ ứ ả cái gì xa xôi, tr u từ ượng, m h Đ t nơ ồ ấ ước hi n lên v i t t c tính ch t g i c m, đ pệ ớ ấ ả ấ ợ ả ẹ
tươi, thân yêu nh t:ấ
Nh ng cánh đ ng th m mát ữ ồ ơ
Nh ng ng đ ữ ả ườ ng bát ngát.
Nh ng dòng sông đ n ng phù sa ữ ỏ ặ
Nh ng tr i xanh, núi r ng, cánh đ ng, ng đữ ờ ừ ồ ả ường, dòng sông t o ra m t hình nh đ tạ ộ ả ấ
nướ ộc r ng m , bao la. Không gi n đ n là li t kê khô khan, mà là m r ng các n tở ả ơ ệ ở ộ ấ ượng. Sau khi ôm tr n đ t nọ ấ ước, nhà th nh ngh n l i trong m t câu th ng n: “Nơ ư ẹ ạ ộ ơ ắ ước chúng ta” đ r i m ra m t hể ồ ở ộ ướng c m xúc đ t nả ấ ướ ở ềc b sâu l ch s Đây là đ t nị ử ấ ước trong tâm linh linh thiêng, th m kín:ầ
N ướ c nh ng ng ữ ườ i ch a bao gi khu t ư ờ ấ Đêm đêm rì r m trong ti ng đ t ầ ế ấ
Nh ng bu i ngày x a v ng nói v … ữ ổ ư ọ ề
Tác gi v n ti p t c các hình nh n tả ẫ ế ụ ả ấ ượng c a mình, không k l dài dòng v l ch s ,ủ ể ể ề ị ử
Trang 4đ a danh, nhân danh, mà g i đ n ti ng nói rì r m c a cha ông, h n thiêng đ t nị ợ ế ế ầ ủ ồ ấ ước.
Đo n đ u bài Đ t nạ ầ ấ ước là m t đo n th hay, giàu c m xúc và s c khái quát. Kh i đ uộ ạ ơ ả ứ ở ầ
m t bài th vi t v đ t nộ ơ ế ề ấ ước b ng m t hoài ni m mùa thu đã xa, m i nhìn có v nh làằ ộ ệ ớ ẻ ư
l c đ , nh ng ng m l i, cũng có cái lý c a nó. Đ t nạ ề ư ẫ ạ ủ ấ ước vươn mình, đã đ i m i c mổ ớ ả
nh n v mùa thu, và nhà th cũng t đ i m i c m nh n mùa thu mà kh i đ u c m nh nậ ề ơ ừ ổ ớ ả ậ ở ầ ả ậ
v đ t nề ấ ước. T k ni m riêng hoà vào ni m vui chung, t ni m vui y kh i sâu ni m từ ỉ ệ ề ừ ề ấ ơ ề ự hào v đ t nề ấ ước
Th t thú v khi nghĩ r ng cùng v i cách m ng mùa thu, bài th Đ t nậ ị ằ ớ ạ ơ ấ ước c a Nguy nủ ễ Đình Thi góp m t ti ng th đ i m i c m xúc mùa thu trong th ca dân t c.ộ ế ơ ổ ớ ả ơ ộ