Công chức được hiểu một cách chung nhất là những người thực hànhquyền lực nhà nước trong thực thi công vụ- Công vụ là toàn bộ hoạt động của công chức trong quản lí xã hội theo chức năngđ
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HẾT MÔN MÔN ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ KIỂM SÁT
Câu 1: Mỗi ngày có tới hơn 5 vụ bạo lực học đường xảy ra tại Việt Nam đăng trên báo điện tử VTV, ngày 18/4/2019 có nhận định: “Theo thông kê, trung bình mỗi năm, tại Việt Nam xảy ra gần 2000 vụ học sinh đánh nhau ở trong và ngoài
trường học, so với 10 năm trước, số vụ bạo lực học đường đã tăng hơn gấp 10 lần” Từ góc độ đạo đức hãy giải thích hiện tượng trên? Bản chất của hiện
tượng? Làm thế nào để ngăn chặn được cái ác? Vai trò giáo dục đạo đức của nhà trường và giáo dục đạo đức của gia đình như thế nào trong bối cảnh hiện nay?
Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần và thể xácdiễn ra trong phạm vi trường học
Bạo lực học đường xảy ra do nhiều nguyên nhân:
Nguyên nhân bạo lực học đường từ chính bản thân học sinh:
Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến tình trạng bạo lực học đường 2019 có thể nói là do sự chuyển biến về tâm lý của bản thân học sinh đối tượng từ 12-17 tuổi, giai đoạn này hình thành nhân cách ở con người, cùng với đó
là tâm lý không ổn định và với một cái tôi cá nhân quá cao (mà không biết
sử dụng đúng cách ), trong giai đoạn này chỉ cần những tác động kích thích xấu từ thế giới bên ngoài cũng khiến các em học theo, dẫn đến
nhiều vụ đánh nhau tại trường học hay cũng chính là nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường ở VN
Nguyên nhân bạo lực học đường từ phía nhà trường:
Nhà trường hiện nay coi trọng thành tích hơn là giáo dục nhân cách, nhà trườngquá chú trọng việc nhồi nhét kiến thức mà quên đi việc “Tôn sư trọng đạo”, “Tiên học
lễ hậu học văn” Không những thế, kỷ cương nề nếp cũng lỏng lẻo, nhiều thầy côkhông còn là tấm gương cho học sinh noi theo dẫn tới tình trạng học sinh mất phươnghướng, hành động sai trái
Nhà trường ít quan tâm đến học sinh, giáo viên chủ nhiệm cũng không có nhiềuthời gian để quan tâm đến mỗi cá nhân nên bạo lực học đường ngày càng diễn ra mộtnhiều Những em học sinh cá biệt cũng bị giáo viên và bạn bè xung quanh kì thị nêncác em càng trở nên bất mãn và buông xuôi chuyện học hành lao theo các trò chơi vô
Trang 2bổ Đây cũng được xem là nguyên nhân cơ bản nhất tạo nên thực trạng bạo lực họcđường hiện nay.
Nguyên nhân bạo lực học đường từ phía gia đình:
Do sự giáo dục chưa sâu sát của cha mẹ, xã hội xô bồ phụ huynh lại ít quan tâmtới con cái, cha mẹ thường nặng lời quát tháo con, xả stress bằng bạo hành gia đình.Trẻ em dễ học theo tính xấu của người lớn, khi đang trong giai đoạn hình thành nhâncách thì chỉ cần một tác động xấu từ gia đình và xã hội cũng có thể gây ra các tổnthương khó chữa lành, từ đó hình thành nhân cách méo mó về giá trị sống
Gia đình bất hòa, ly dị, anh em đâm chém nhau là tấm gương không tốt cho concái, từ đó khiến các em lớn lên trong sợ hãi và dẫn tới trầm cảm, có hành động ngôngcuồng, quậy phá, hư hỏng,… Gia đình được coi là nguyên nhân chính gây ra bạo lựchọc đường ở Việt Nam
Nguyên nhân bạo lực học đường từ phía xã hội:
Nguyên nhân xã hội chính là do ảnh hưởng từ những môi trường xung quanhnhư bạo lực phim ảnh, sách báo, game, đồ chơi có tính bạo lực trên mạng xã hội MạngInternet có tới 77% là trò chơi là đánh nhau, giết người, mang tính bạo lực cao các emkhông tránh được những ảnh hưởng xấu của các hình ảnh bạo lực Tuổi trẻ thường cótính bắt chước và thử nghiệm việc các em làm theo những hình ảnh, hình tượng đó làhoàn toàn dể hiểu
Các ấn phẩm báo chí, sách, truyện tranh, video clip, hình ảnh mang tính bạo lựccũng góp phần hình thành nhu cầu bạo lực của trẻ em Việt Nam
Để có thể khắc phục bạo lực học đường 2019 hiện nay, cần có những giải phápthiết thực và hợp lý và thực hiện một cách nghiêm ngặt
Về phía học sinh, sinh viên, cần có ý thức rèn luyện và tìm hiểu, nâng cao ý thức
về hành động cũng như hậu quả của những hành động bạo lực đó Trong lớp,cần tổ chức những nhóm bạn cùng tiến để nâng cao nhận thức và tăng cường sựtrao đổi, tự khắc phục lẫn nhau trong học tập Đối với một số học sinh cá biệt,cần có sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường để uốn nắn, điều hướng các emvào phong trào của lớp, tránh sự phân biệt đối xử
Theo những tin tức tư vấn học đường, cũng cần nhìn nhận cách giáo dục trẻ
trong gia đình Thực tế, có rất nhiều gia đình chỉ chú trọng đến kết quả học tậpcủa con mà không chú ý đến việc các em nghĩ gì hay cách xử sự của con với bạn
bè Vì thế, thay vì chu cấp cho con nhiều về mặt vật chất, gia đình, và đặc biệt làcha mẹ cần là những người bạn đồng hành của con cái Tránh tạo vỏ bọc cứngnhắc vì sẽ tạo tâm lý ý lại, dựa dẫm và hưởng thụ
Với nhà trường, cần chủ động trong việc trao đổi thông tin với gia đình học sinhcũng như chính quyền địa phương để có thể nắm bắt tình hình cũng như biểuhiện của học sinh Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm cần chủ động nắm chắc tìnhhình để có biện pháp giải quyết ngay khi học sinh có biểu hiện của những hành
vi tiêu cực và bạo lực Nhà trường cũng cần chú trọng trong việc giảng dạy một
số môn học như kỹ năng sống, giáo dục công dân, trang bị nhận thức đúng đắn
Trang 3cho học sinh về hành động đẹp, tăng cường tinh thần trách nhiệm cũng như ýthức đấu tranh đẩy lùi bạo lực học đường 2018
Ngoài ra, bộ phận chính quyền địa phương, tổ chức đoàn thể hay lực lượng công
an cũng cần đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất, nêu cao ý thức cũng như tinh thầntrách nhiệm, phát huy tối ưu vai trò của mình trong hoạt đọng phòng ngừa bạolực học đường
Câu 2: Bằng các ví dụ cụ thể, bạn hãy phân tích, so sánh chức năng điều chỉnh của đạo đức và chức năng điều chỉnh của pháp luật?
- Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, xácđịnh hành vi, quan hệ của con người với nhau, đối với xã hội với tự nhiên và với bảnthân, là những phẩm chất tốt đẹp của con người dựa trên những tiêu chuẩn đạo đức và trải qua quá trình tu dưỡng, rèn luyện của từng người
- Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành và được đảm bảo thực hiện bằng quyền lực nhà nước Pháp luật thể hiện và bảo lợi ích của giai cấp cầm quyền
Giống nhau: Chúng có sự tác động qua lại lẫn nhau.
+ Đều là các hình thái ý thức xã hội, là 1 bộ phận của kiến trúc thượng tầng, điều kiện kinh tế xã hội là cơ sở cho sự điều chỉnh của đạo đức và pháp luật
+ Đều là một trong những phương thức điều chỉnh hành vi của con người nhằmđảm bảo sự ổn định và phát triển của xã hội loài người Trong đó, đạo đức ra đờikhi xã hội
chưa có giai cấp, còn pháp luật ra đời cùng với sự ra đời của nhà nước trong xã hội có đối kháng giai cấp
+ Điều chỉnh bằng việc nêu ra những nguyện tắc, chuẩn mực, xác định trước cho chủ thể những cách ứng xử tương ứng với những tình huống khác nhau trong XH
Khác nhau:
Tiêu chí Điều chỉnh bằng đạo đức Điều chỉnh bằng pháp luật
Mục đích Đạo đức điều chỉnh làm cho tằng
cường lợi ích xã hội, đặt lợi ích xã hội
là lợi ích của đại đa số mọi người trong xã hội lên trước lợi ích của cá nhân
Pháp luật điều chỉnh hành vi của con người, điều chính các quan hệ xã hội, trước hết là thể hiện được lợi ích của giai cấp mình – giai cấp thống trị trong
Trang 4- Sức mạnh nội tâm, lương tâm
- Ảnh hưởng của thuần phong mĩ tục trong xã hội
- Sức mạnh của dư luận
Các quy tắc xử sự trong đời sống xã hội, được nhà nước ghi nhận thành các quy phạm pháp luật
- Nhưng chế tài liên quan khi có sự trái với các chuẩn mực như: Dư luận
xã hội, lương tâm, sự lên án của nhân dân, sự mất lòng tin,…
Điều chỉnh các hành vi như: lừađảo, chiếm đoạt tài sản, cố ý gây thương tích trong những lĩnh vực nhất định,…
Giáo dục, cưỡng chế bằng quyền lực nhà nước (thông qua các văn bản quy phạm pháp luật, chế tài xử lí, )
Giữa đạo đức và pháp luật có mối liên hệ chặt chẽ, tác động sâu sắc tới việcđiều chỉnh hành vi con người Một người vi phạm pháp luật cũng là vi phạm đạođức Tuy nhiên, không phải hành vi trái đạo đức nào cũng là hành vi trái pháp luật.(Ví dụ) 1 hành vi được xem là vi phạm pháp luật, đạo đức hay không tùy vàonhững điều kiện cụ thể khác nhau Pháp luật không những là công cụ để quản lý nhànước, mà còn là môi trường thuận lợi cho sự hình thành và phát triển ý thức đạođức Bên cạnh đó đạo đức là gốc của pháp luật cho nên việc con người thực hiện tốtcác quy phạm, các chuẩn mực đạo đức cũng là một bước để thực thi tốt pháp luật
Ví dụ:
Về phương pháp điều chỉnh hành vi bằng đạo đức:
- Dựa vào dư luận xã hội Người xưa có câu: “Ngàn năm bia đácũng mòn, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ.” Dư luận xã hội được coi là
Trang 5“búa rìu” của xã hội, một thứ luật “bất thành văn” tác động lên hành vi đạođức của con người bằng cách biểu
dương, khen ngợi những hành vi đạo đức đúng đắn, tạo áp lực, gây sức ép chống lạicác biểu hiện tiêu cực, phê phán và lên án các hành vi sai trái, vô đạo đức Ví dụnhư dư luận lên án rất nhiều về những ca sĩ ăn mặc hở hang thiếu thiện cảm, sự tácđộng đó ảnh hưởng lớn, khiến họ tự xấu hổ và sửa chữa hành vi của mình
- Dựa vào thói quen nếp sống hằng ngày: Ví dụ như không ai,cũng không có pháp luật nào quy định việc con người trong cuộc sống phảiluôn làm việc sinh hoạt
đúng giờ, cẩn thận, tỉ mỉ, kĩ càng nhưng vẫn có những người quy củ như vậy Bác
Hồ của chúng ta là 1 tấm gương điển hình về việc quy củ và đúng giờ
- Dựa vào sự tự nguyện, tự giác: Ví dụ như với người lớn tuổi taluôn chào hỏi lễ phép mặc dù không quy định nào bắt chúng ta phải chào,không cần nhắc nhở cũng
như cưỡng chế pháp luật ta vẫn luôn làm việc này 1 cách tự giác
- Dựa vào sức mạnh của lương tâm: Ví dụ trên đường nhìn thấy 1 người ăn xinđói rách hay theo dõi trên truyền hình những mảnh đời bất hạnh, không ai bắt chúng taphải cho tiền quyên góp nhưng vẫn có những người làm vậy vì mỗi người đều cólương tâm
Về phương pháp điều chỉnh hành vi bằng pháp luật:
Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để tác động lên hành vi con người bằngpháp luật Khác với đạo đức, người ta có quyền lựa chọn hành vi thì pháp luật lại mangtính bắt buộc, cưỡng chế, cụ thể hóa qua văn bản qui phạm pháp luật Nếu vi phạmnhững quy tắc đó người vi phạm phải chịu những hâu quả bất lợi Ví dụ phổ biến nhất
là trong việc tham gia giao thông, nếu vi phạm sẽ bị phạt hành chính Do đó ngườitham gia giao thông tự động điều chỉnh hành vi của mình, tuân thủ đúng quy định củaluật an toàn giao thông
Ngoài ra, pháp luật có những qui định phù hợp với đạo đức như: Việc Bộ vănhóa thông tin đưa ra luật xử phạt những người biểu diễn sân khấu nếu mặc váy ngắnhơn 30cm đứng biểu diễn sẽ bị xử phạt hành chính
Trang 6Chuẩn mực đạo đức cũng là nền tảng tinh thần của pháp luật trong xây dựng cácnguyên tắc: Ví dụ với “Tội không tố giác tội phạm”: Nếu tội phạm đó không phải là tộiphạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm đặc biệt ngiêm trọng thì Nhà nước không truycứu trách nhiệm hình sự đối với ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, chồngcủa người phạm tội vì về mặt đạo đức và tâm lý, không ai muốn người thân của mìnhdính vào vòng tù tội.
Tuy vậy 2 phương pháp cần có sự hỗ trợ, bổ sung và thống nhất với nhau
Còn nhớ cách đây vài năm, khi Bộ Y tế ban hành tiêu chuẩn sức khỏe của ngườiđiều khiển xe cơ giới là người khuyết tật, đã vấp phải phản ứng dữ dội của dư luận bởinếu theo quy định này, những người “thấp bé, nhẹ cân” không được điều khiển xe máy.Mới đây thôi, gần đến ngày nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Giaothông đường bộ (Nghị định số 71/NĐ-CP) có hiệu lực, dư luận mới xôn xao về
vấn đề xe sang tên, đổi chủ Rồi thì đại diện cơ quan chức năng phải đăng đàn giảithích để người dân “hạ nhiệt”
Tóm lại, đạo đức và pháp luật không tự nhiên mà có Để con người có được ýthức đạo đức và ý thức pháp luật đều là kết quả giáo dục lâu dài Giáo dục cho conngười có đạo đức cũng là giáo dục cho con người biết tôn trọng pháp luật, kỷ cươngphép nước Giáo dục pháp luật cho còn người cũng là để bảo vệ giá trị đạo đức vànâng cao đạo đức con người Thực tiễn đã chỉ ra rằng, giáo dục đạo đức không thể thaythế giáo dục pháp luật, cũng như giáo dục pháp luật không thể thay thế giáo dục đạođức, vì mỗi loại hình giáo dục có mục đích, nội dung, hình thức và phương pháp riêng.Bên cạnh đó tùy từng lứa tuổi mà chúng ta có những nội dung giáo dục đạo đức vàpháp luật phù hợp để mỗi loại hình phát huy được vai trò của mình trong việc giáo dụcnhân cách của con người Việt Nam
Câu 3: “Bước sang 2018, cần nổ lực…”
Theo bạn, thông điệp trên đề cập đến khía cạnh nào của công chức trong thực thi công vụ? Liên hệ với nhiệm vụ học tập của sinh viên trường ĐHKSHN?
Thông điệp trên đề cập đến khía cạnh đạo đức của công chức trong thực thi công vụ
Khái niệm:
Trang 7- Công chức là một bộ phận quan trọng cấu thành quyền lực công cũng như nềncông vụ Công chức được hiểu một cách chung nhất là những người thực hànhquyền lực nhà nước trong thực thi công vụ
- Công vụ là toàn bộ hoạt động của công chức trong quản lí xã hội theo chức năngđược quy định trong pháp luật thực định trong pháp luật nhằm mục đích phục vụnhân dân, xã hội và nhà nước
- Trong thời gian gần đây, vấn đề đạo đức công chức đag được đặt ra và nhắcđến trong các phương tiện truyền thông Đạo đức công chức được xem xét ở 2 phươngdiện: theo nghĩa rộng, đạo đức công chức là đạo đức của người công chức, theo nghĩahẹp đạo đức công chức là đạo đức người công chức trong thực thi công vụ Đạo đứccông chức khác với đạo đức thông thường về nguồn gốc, tính chất, phương pháp điềuchỉnh Biểu hiện của đạo đức công chức:
+ Đạo đức công chức chính là những phẩm chất mà người công chức cần phải
có trong quá trình thực thi công vụ, biểu hiện ở mục tiêu, lý tưởng, đạo đức, lối sống,tinh thần, thái độ với xã hội, với con người Những phẩm chất ấy không chỉ được xãhội đánh giá trên cơ sở các tiểu chuẩn đạo đức do địa phương, vùng miền nơi họ sinhsống đặt ra mà còn được pháp luật cụ thể và bản thân họ bắt buộc phải thực hiện
Ví dụ điều 3 Luật cán bộ, tổ chức 2008,
+ Đạo đức công chức còn thể hiện thống qua đạo đức cá nhân, đạo đức với cơquan, đạo đức trong mối quan hệ với đồng nghiệp, với cấp trên, cấp dưới, đạo đứctrong mối quan hệ với nhân dân và xã hội; đạo đức trong thực hiện mục tiêu, lý tưởngcủa bản thân người công chức
Khi nói đến đạo đức công chức không thể chỉ dừng lại ở sự nhận thức về bổnphận, trách nhiệm, của họ trong thực thi công vụ, mà còn bao gồm những chuẩn mực
về đạo đức công chức được pháp điển hóa trong nền công vụ, thể hiện ở các cơ quancông quyền
Phân tích rõ hơn nhận định ở trên:
Theo phương châm chính phủ, người cán bộ, cần phải nỗ lực thực hiện
đúng với những phẩm chất mà nhà nước giao phó: kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, hiệu quả
- Về kỷ cương, đó là những phép tắc của một quốc gia nhằm đảm bảo cho
trật tự xã hội mà quốc gia đó lựa chọn xác lập và duy trì, Nói theo cách khác thì
Trang 8kỷ cương chính là pháp luật của mototj quốc gia theo 2 nghĩa: các quy phạmpháp luật và việc thực thi các quy phạm pháp luật đó Điều mà thủ tuowgs nhấnmạnh ở ý kiến trên chính là người cán bộ công chức cần phải sống và làm việctheo pháp luật, đồng thời bảo vệ và cải cách pháp luật, bảo vệ những điều đúngđắn Bởi lẽ xây dựng được một hệ thống các quy phạm pháp luật tốt mới chỉ làmột nửa của vấn đề, một nửa còn lại chính là khả năng thực thi các quy phạmpháp luật đó Pháp luật chỉ tốt ngang bằng với việc nó được thực thi như thế nàotrong cuộc sống.
- Về liêm chính, đó là luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân, không
xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của nhà nước, của nhân dân Phải trong sạch,không tham lam, không tham địa vị, không tham tiền tài, không tham sungsướng, không tham danh vọng, được tâng bốc Vì vậy mà quang minh chính đại,không bao giờ hủ hóa Không xa xỉ tham lam, tham ô, ăn cắp của dân làm tư,đục khoét nhân dân, tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của nhà nước làmquỹ riêng cho địa phương mình Tham ô là trộm cắp, là kẻ thù của nhân dân.Phải luôn sống đúng đắn, không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập, cầu tiếnđồng thời phải tự kiểm điểm để phát triển điều hay, sửa đổi điều không tốt ở bảnthân mình
- Về hành động, ở đây là những việc làm nhằm nâng cao hiệu quả quản lí
nhà nước của cán bộ Đối với người cán bộ kiểm sát, cần phải có những hànhđộng đúng đắn, kịp thời, quyết liệt bảo vệ chính nghĩa, lẽ phải, loại trừ nhữnghành động tham ô, đã nói là làm, không ngừng nâng cao hiệu quả của Đảng vànhà nước, để đát nước ngày càng phát triển, xã hội ngày càng đi lên
- Về sáng tạo, đó là không ngừng nghiên cứu, tìm tòi để tạo ra những giá
trị mới về vật chất, tinh thần hoặc tìm ra cái mới, cách giải quyết mới mà không
bị gò bó, phụ thuộc vào những cái đã có Là trong quá trình làm việc lôn suynghĩ, tìm tòi và học hỏi để tìm ra cái mới, cách giải quyết tốt nhất để đạt đượchiệu quả cao nhất Ở đây, ý nói cán bộ nói chung và người cán bộ kiểm sát nóiriêng phải luôn tìm ra giải pháp mới, tối ưu để đáp ứng yêu cầu năng động củanền kinh tế trong bối cảnh mới với công nghệ liên tục thay đổi, phải làm sao sửdụng nguồn lực của dân ít, nhưng đem lại hiệu quả tốt nhất
Trang 9- Về hiệu quả, đó là đạt được một kết quả giống nhau nhưng sử dụng ít
thời gian, công sức mà nguồn lực nhất hay nói cách khác chính là trong côngcuộc quản lí nhà nước của người cán bộ, thì họ phải có những hướng giải quyếtsao cho tốt nhất, sử dụng ít nguồn lực của nhân dân nhưng lại hoàn thành chỉtiêu công việc Tuy nhiên, cần phải tuâ theo pháp luật, kỷ cương, nguyên tắc củanhà nước, cơ quan
* Liên hệ:
Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường ĐHKSHN, được học tập và rènluyện trở thành nhưng kiểm sát viên – những người cầm cân nảy mực đại diệncho pháp luật, mỗi sinh viên cần phải:
- Rèn luyện lối sống tình nghĩa, trong sạch lành mạnh
- Khiêm tốn, luôn cần cù, chịu khó sáng tạo trong học tập, tuyệt đối khônggian lận trong thi cử
- Sống bản lĩnh, có chí lập thân, lập nghiệp, năng động, nhạy bén dám đốimặt với khó khăn, thử thách, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xãhội, với ngành nghề mà mình học
- Yêu nước, thương người, sống có nghĩa tình, gắn bó với Đảng, nhànước, nhân dân,… trung thành với lý tưởng của Đảng, học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh
- Phấn đấu học tập, rèn luyện thật tốt để xây dựng đất nước tươi đẹp: dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
- Lên án, tố cáo những hành vi vi phạm pháp luật, chống phá chế độ,chống phá Đảng, nhà nước
- Là những kiểm sát viên tương lai cần rèn luyện cho mình đức tính “cần,kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, trong đó cốt lõi là “công minh, chính trực,khách quan, thận trọng, khiêm tốn”; phấn đấu xứng đáng với 10 chữ vàng: “trítuệ, bản lĩnh, nhân ái, công tâm, trách nhiệm”
Câu 4: Bằng những hiểu biết của mình và kiến thức từ nội dung: Đạo đức công chức trong thực thi công vụ, bạn hãy chỉ ra cái thiện và cái ác trong thực thi công vụ của công chức Liên hệ với nhiệm vụ học tập của sinh viên trường ĐHKSHN?
- Công chức là một bộ phận quan trọng cấu thành quyền lực công cũng như nền
công vụ Công chức được hiểu một cách chung nhất là những người thực hành quyềnlực nhà nước trong thực thi công vụ
Trang 10- Công vụ là toàn bộ hoạt động của công chức trong quản lí xã hội theo chứcnăng được quy định trong pháp luật thực định trong pháp luật nhằm mục đích phục vụnhân dân, xã hội và nhà nước
- Đạo đức công chức là đạo đức của người công chức (hiểu theo nghĩa hẹp làđạo đức người công chức trong thực thi công vụ) Đạo đức công chức khác với đạođức thông thường về nguồn gốc, tính chất, phương pháp điều chỉnh Biểu hiện của đạođức công chức:
+ Đạo đức công chức chính là những phẩm chất mà người công chức cần phải
có trong quá trình thực thi công vụ, biểu hiện ở mục tiêu, lý tưởng, đạo đức, lối sống,tinh thần, thái độ với xã hội, với con người Những phẩm chất ấy không chỉ được xãhội đánh giá trên cơ sở các tiểu chuẩn đạo đức do địa phương, vùng miền nơi họ sinhsống đặt ra mà còn được pháp luật cụ thể và bản thân họ bắt buộc phải thực hiện Ví dụđiều 3 Luật cán bộ, tổ chức 2008,
+ Đạo đức công chức còn thể hiện thống qua đạo đức cá nhân, đạo đức với cơ quan, đạo đức trong mối quan hệ với đồng nghiệp, với cấp trên, cấp dưới, đạo đức trong mối quan hệ với nhân dân và xã hội; đạo đức trong thực hiện mục tiêu, lý tưởng của bản thân người công chức
Từ những biểu hiện trên, ta có những tiêu chí căn bản để đánh giá đạo đức công chức Đáp ứng những tiêu chí ấy tức là người công chức đã tạo ra cái thiện, ngược lại
là gây ra cái ác trong thực thi công vụ
- Thiện và ác là những giá trị đối lập nhau, thiện là giá trị mà người ta sáng tạo nên bằng cách tuân thủ những chuẩn mực khuyến khích, còn ác là giá trị mà người ta tạo ra khi vi phạm các chuẩn mực đạo đức đã được xã hội thừa nhận Thiện chỉ là thiệnkhi nó khẳng định lợi ích của xã hội Lợi ích xã hội là thước đo giá trị, là tiêu chuẩn khách quan của cái thiện
Cái thiện của đạo đức trong thực thi công vụ là:
+ Chấp hành pháp luật, quy chế làm việc trong thi hành công vụ, đây là tiêu chí đầu tiên đánh giá đạo đức công chức, vì chính công chức là những người thực hiện,
áp
dụng pháp luật để đưa ra các quyết định quản lý khác nhau
+ Sự hiệu quả thực thi công vụ của công chức.
Trang 11+ Có quan hệ tốt với đồng nghiệp, phải biết chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác, giúp
đỡ đồng nghiệp hoàn thành nhiệm vụ, công vụ
+ Quan hệ đối với người lãnh đạo cần tạo điều kiện để công chức hoàn thành
nhiệm vụ, công vụ, biết nêu gương trong công vụ và sinh hoạt, tôn trọng ý kiến của cấp dưới, biết lắng nghe ý kiến đúng của cấp dưới, biết đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi hợp pháp, chính đáng của cấp dưới, quan tâm thường xuyên với tư cách, động cơ và lợi ích của cấp dưới
+ Quan hề đối với cấp dưới phải tôn trọng người lãnh đạo, trung thành với sự
nghiệm, không ngừng phấn đấu vì sự nghiệp chung và chấp hành mọi quyết định của người lãnh đạo trong thực thi công vụ
+ Trong quan hệ với nhân dân, phải tôn trọng lắng nghe ý kiến của nhân dân,
phải hết lòng làm việc vì dân, vì nước,có thái độ lịch sự, công bằng, đáng tin cậy, giải quyết công việc đúng đắn, hiệu quả, không vụ lợi cá nhân, luôn liêm chính, quan tâm thiết thực đến đời sống nhân dân, thật sự gần gũi nhân dân, hiểu biết nguyện vọng chính đáng của nhân dân, khiêm tốn học hỏi nhân dân, sẵn sàng lắng nghe quần chúng phê bình, góp ý , thường xuyên tự phê bình, hoà mình với quần chúng
Ví dụ: Đối với người cán bộ Kiểm sát, cái thiện trong thực thi công vụ là: Trung
thành với chủ nghĩa Mác - Lênnin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định lý tưởng, mụctiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh; người cán bộ Kiểm sát phải nêu cao tinh thần trách nhiệm,thận trọng, khách quan, khiên tốn trong thực thi công vụ, đồng thời phải thực hiện đầy
đủ các quy định về nghĩa vụ, trách nhiệm của cán bộ, công chức đã được quy địnhtrong văn bản pháp luật; thực hiện đúng đầy đủ quy định của pháp luật và các quy chếnghiệp vụ của nghành về trách nhiệm, nghĩa vụ của cán bộ, công chức,
Cái ác của đạo đức trong thực thi công vụ của cán bộ công chức là làm trái
phép, cậy thế, hư hoá, tư túi, chia rẽ, kiêu ngạo, đặc biệt là bệnh tham ô, xa hoa, lãngphí, quan liêu, hách dịch, thậm chí dùng pháp công để báo thù tư; chủ nghĩa cá nhân,
bè phái, hẹp hòi, trong công tác, chính sách cán bộ, lợi dụng chức quyền thực hiện mụcđích cá nhân, bệnh chủ quan, tác phong quan liêu, đại khái, ham chuộng hình thức, phôtrương cho oai, làm chiếu lệ, qua loa
Trang 12Ví dụ: Đối với người cán bộ kiểm sát, nhân hối lộ trong những vụ án được giao
nhiệm công tố, hay nhận hối lộ của những cơ quan trong hoạt động kiểm sát các hoạtđộng tư pháp
Liên hệ:
- Sinh viên nói chung và sinh viên ĐHKSHN nói riêng phải xác định rõ tráchnhiệm trước Tổ quốc và nhân dân, sống có lý tưởng, có hoài bão, khát khao vươntới cái mới, cái tiến bộ Bản thân mỗi người tự giác rèn luyện, biết tự kiềm chế, biếtvượt qua cám dỗ và tiêu cực xã hội, những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, ích kỉ,thực dụng, lợi mình hại người
- Chúng ta cần phải tự tin vào chính mình, giữ vững niềm tin trong cuộc sống,vào các giá trị chân thiện mỹ, vượt qua mọi khó khăn như Bác Hồ đã dạy: “giannan rèn luyện mới thành công”
- Chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của NN và các quy chế,quy định nội quy, điều lệ của nhà trường
- Tôn trong giảng viên, cán bộ, nhân viên nhà trường; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhautrong quá trình học tập, rèn luyện, thực hiện tốt nếp sống văn minh
- Giữ gìn và bảo vệ tài sản của trường; góp phần xây dựng, bảo vệ, phát huytruyền thống của trường; góp phần xây dựng, bảo vệ, phát huy truyền thống củatrường
- Thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạch giáo dục,đào tạo của trường; chủ động, tích cực trong học tập, nghiên cứu, sáng tạo và rènluyện đạo đức, lối sống
- Tham gia phòng, chống tiêu cực – gian lận trong học tập, thi cử và các hoạtđộng tiêu cực khác; kịp thời thông báo với phòng, khoa, phòng có chức năng nhữnghành vi tiêu cực, gian lận trong học tập, thi cử
- Tham gia các hoạt động tình nguyên, hoạt động xã hội, hoạt động bảo vệ môitrường phù hợp với năng lực và sức khỏe
Câu 5: Tại sao phải xây dựng pháp luật về đạo đức công vụ Phân tích các nguyên tắc xây dựng pháp luật về đạo đức công vụ Trình bày những hiểu biết của bạn về đạo đức của người cán bộ Kiểm sát trong Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân năm 2014?
Trang 13 Tại sao phải xây dựng pháp luật về đạo đức công vụ?
Đạo đức công vụ, một khái niệm không mới Tuy nhiên, nội dung của nó
là gì, đâu là chuẩn mực, cơ quan nào đánh giá và giám sát lại là những câu hỏi bỏngỏ
Khi các tiêu chuẩn đạo đức không được phản ánh một cách cụ thể trongkhuôn khổ pháp lý và các quy định thì thật khó mà xác định đâu là tiêu chuẩn, đâu
là nguyên tắc bắt buộc về hành vi của tất cả công chức Cùng với sự công khai vàminh bạch còn hạn chế, nên công chức có thể vận dụng một cách tuỳ tiện mà rấtkhó bị phát hiện Chính vì vậy mà phần lớn những vụ việc tham nhũng phát hiệnđểu diễn ra liên tục trong nhiều năm, với sự tham gia,của nhiều người và phát triểnvới quy mô ngày càng lớn Tham nhũng, suy thoái đạo đức công vụ trở thành mộtvấn nạn Cho nên, rất cần xây dựng pháp luật về đạo đức công vụ
Đạo đức công chức được xem xét ở 2 phương diện: Theo nghĩa rộng là đạođức của người công chức, theo nghĩa hẹp là đạo đức công chức trong thực thi công
vụ Khi nói tới đạo đức công chức không thể chỉ dừng lại ở sự nhận thức về bổnphận, trách nhiệm của họ trong thực thi công vụ, mà còn bao gồm những chuẩnmực về đạo đức công chức được pháp điển hóa trong nền công vụ, thể hiện ở các
cơ quan công quyền
Nếu thiếu sự pháp điển hóa về đạo đức công chức trong nền công vụ thìnhững gì nói về đạo đức công chức chỉ là những lời giáo huấn chung chung, không
có sức sống trong thực tế Hơn thế, việc thực hiện các quy tắc đạo đức trong thực
tế thường bị xem như là sự xâm phạm các quyền và quyền tự do của cá nhân, hoặc
là 1 sự không tưởng Chính vì vậy, đạo đức công chức không chỉ là những quyphạm, chuẩn mực đọa đức mang tính kêu gọi, mà bao gồm trong đó nhiều chuẩnmực, giá trị đạo đức được pháp điển hóa có tính bắt buộc phải thực thi trên thực tế
Do đó, người công chức chấp hành pháp luật công vụ cũng có nghĩa là thực hiệncác quy tắc đạo đức Có thể coi việc chấp hành các quy chế, pháp luật công vụ là
Trang 14đạo đức đầu tiên, đạo đức tối thiểu và quan trọng nhất của người công chức trongthực thi công vụ ở các cơ quan công quyền
Cần nghiên cứu xây dựng Luật Đạo đức công chức bằng cách cụ thể hoánhững nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi của người công chức, quy định cụ thểnhững điều công chức được, không được và không nên làm Xác định rõ nhữngtiêu chuẩn về phẩm hạnh, đạo đức của người công chức làm căn cứ để khen thưởnghoặc kỷ luật nếu vi phạm đạo đức công chức Phải xử lý nghiêm minh, kịp thời(các hình thức xử lý kỷ luật cần kèm theo chế tài trừ lương, hạ lương, phạt tiền, bồithường…) và công bằng những sai phạm của cán bộ, công chức Bên cạnh đó, cần
rà soát, kiện toàn hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách để chủ động phòng ngừa,giảm thiểu các kẽ hở, để công chức khó sa vào tham nhũng, tiêu cực; xác định rõtrách nhiệm của mỗi công chức, nhất là người đứng đầu cơ quan, tổ chức trongviệc để xảy ra tiêu cực, tham nhũng)
Các quy phạm pháp luật về đạo đức, phẩm chất đạo đức của công chứctrong các văn bản pháp luật: Luật cán bộ, công chức; Luật khiếu nại; Luật tố cáo;Luật thực hành thiết kiệm, chống lãng phí; Luật phòng chống tham nhũng Ngoài
ra, có nhiều ngành nghề đã có những quy định cụ thể ở lĩnh vực chuyên môn củamình về đạo đức nghề nghiệp, như đạo đức nghề y với các quy định về y đức, đạođức nhà báo, đạo đức nghề luật,
Đạo đức công vụ không chỉ là chuyện riêng có của một quốc gia Tuynhiên, giải quyết vấn để này thế nào là tùy thuộc vào tầm nhận thức của hệ thốngchính trị Kinh nghiệm ở những nước có bộ máy hành chính năng động, hiệu quảcho thấy, đạo đức công vụ là một khái niệm được luật hóa, với những quy đinh cụthể
Ví dụ Thái Lan: Bộ luật Công vụ của nước này được chính thức ban hành
năm 1992 với 4 chương quy định cụ thể về những giá trị cốt lõi của cho công chức
áp dụng vào công việc hằng ngày
Trang 15Ở Việt Nam, tuy chưa có một văn bản pháp luật nói riêng về đạo đức côngchức, hay đạo đức của công chức trong thực thi công vụ, nhưng vấn đề đạo đứccông chức ít nhiều đã được đề cập đề ở các khía cạnh khác nhau, thường mang tínhđịnh hướng đã tồn tại ở một số văn bản pháp luật liên quan đến cán bộ, công chứcnhư: Sắc lệnh số 76 (năm 1950), Hiến pháp năm 2013; Pháp lệnh cán bộ công chứcnăm 1998 (sửa đổi bổ sung năm 2000 và 2003) và các văn bản pháp luật có liênquan, đặc biệt là Luật cán bộ, công chức 2008 – đây là văn bản pháp luật cao nhấtliên quan đến vấn đề cán bộ, công chức.
Như vậy, xu thế chung của các nước trên thế giới là pháp luật hóa các giá trịcốt lõi của công vụ và pháp luật hóa các quy tắc, chuẩn mực giá trị đạo đức côngchức trong thực thi công vụ Vì đến đầu thế kỉ 21, “đạo đức công chức được đặt ranhư 1 vấn đề trung tâm của nền công vụ của tất các nước trên thế giới” Việc tuânthủ đạo đức công chức trong thực thi công vụ sẽ góp phần không nhỏ vào nổ lựccải cách công vụ quốc gia và thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển
Phân tích các nguyên tắc xây dựng pháp luật về đạo đức công vụ:
Dựa trên 3 nhóm nguyên tắc sau đây:
Thứ nhất, nguyên tắc pháp luật – công vụ bắt buộc: Đạo đức công chức đòi hỏi mang tính bắt buộc công chức trong quá trình thực thi công vụ phải tuân thủ
những quy định, chuẩn mực trong các quan hệ với nhân dân, với đồng nghiệp, vớicấp trên cấp dưới,
Thứ hai, nguyên tắc nghề nghiệp – đạo đức nghề nghiệp: Các loại công vụ
mà công chức thực hiện mang tính nghề nghiệp rất khác nhau Về nguyên tắc đạo
đức công chức cũng phải được xây dựng dựa trên những giá trị chuẩn mực đạo đứcnghề nghiệp mà hiệp hội nghề nghiệp hay pháp luật nhà nước có liên quan quyđịnh cách thức hành nghề
Thứ ba, nguyên tắc xã hội – đạo đức cá nhân, xã hội: Pháp luật quy định văn hóa ứng xử của công chức trong thực thi công vụ bao gồm những nét văn hóa
Trang 16thể hiện nơi công sở cũng như văn hóa của công chức tại nơi công cộng Cách ứng
xử của họ thể hiện giá trị công vụ mà họ thực hiện Đồng thời họ sẽ là tấm gươngcho công dân noi theo về cách ứng xử
Khi xây dựng đạo đức công chức, thường có 2 cách tiếp cận: Cách tiếp cận thứnhất thường đưa ra những quy định mang tính “không được làm, không được ứngxử”, cách tiếp cận thứ hai của chuẩn mực đạo đức là đưa ra các giá trị và nhữngloại hành vi biểu hiện giá trị đó (đạo đức học chuẩn tắc)
Khi công chức vi phạm đạo đức nghề nghiệp thường xử lý như thế nào? Liên hệ thực tiễn về vấn đề này?
Trong Sắc lệnh số 76 (ban hành ngày 20/5/1950) đã ấn định những hình thức
xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của công chức với tư cách là những ngườiphục vụ Nhà nước khi đã được Nhà nước tuyển dụng, là: Cảnh cáo, khiển trách,hoãn dụ thăng lương trong hạn một hoặc hai năm, xóa tên trong bản thăng thường,giáng một hoặc hai trật; từ chức bắt buộc; cách chức
Hình thức xử lý kỷ luật đối với công chức
Tình trạng vi phạm kỷ luật của một bộ phận công chức diễn ra ngày càngphức tạp, nghiêm trọng, dưới nhiều hình thức khác nhau gây ảnh hưởng nghiêmtrọng tới bộ máy hành chính trong sạch, vững mạnh
Luật Cán bộ, công chức năm 2008 ra đời đã hoàn thiện quy định của phápluật về xử lý kỷ luật đối với công chức, góp phần xử lý nghiêm minh, kịp thời côngchức có hành vi vi phạm kỷ luật
Ngày nay, luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định có các hình thức xử lý
kỷ luật đối với công chức như sau:
Điều 79 Các hình thức kỷ luật đối với công chức
1 Công chức vi phạm quy định của Luật này và các quy định khác của phápluật có liên quan thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm phải chịu một trong
Trang 17những hình thức kỷ luật sau đây: a) Khiển trách; b) Cảnh cáo c) Hạ bậclương; d) Giáng chức; đ) Cách chức; e) Buộc thôi việc.
2 Việc giáng chức, cách chức chỉ áp dụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý
3 Công chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo thì đươngnhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật;công chức lãnh đạo, quản lý phạm tội bị Tòa án kết án và bản án, quyết định
đã có hiệu lực pháp luật thì đương nhiên thôi giữ chức vụ do bổ nhiệm
4 Chính phủ quy định việc áp dụng các hình thức kỷ luật, trình tự, thủ tục và thẩm quyền xử lý kỷ luật đối với công chức
Nghị định 34/2011/NĐ-CP Quy định về xử lý kỷ luật đối với công chức hướng dẫn
d) Buộc thôi việc
2 Áp dụng đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý:
Trang 18Các hình thức kỉ luật trên được quy định rõ trong các điều 9,10,11,12,13,14của Bộ luật Bên cạnh bị xử lý theo quy định pháp luật, công chức vi phạm đạo đứcnghề nghiệp còn bị xã hội lên án, lương tâm cắn rứt.
*
* Đạo đức của người cán bộ Kiểm sát trong Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân năm 2014:
Điều 83 Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Kiểm sát viên
1 Khi thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, Kiểm sát viên tuân theo pháp luật và chịu sự chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân
Kiểm sát viên tuân theo pháp luật và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật
về hành vi, quyết định của mình trong việc thực hành quyền công tố, tranh tụng tạiphiên tòa và kiểm sát hoạt động tư pháp
Kiểm sát viên phải chấp hành quyết định của Viện trưởng Viện kiểm sátnhân dân Khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật thì Kiểm sát viên
có quyền từ chối nhiệm vụ được giao và phải kịp thời báo cáo bằng văn bản vớiViện trưởng; trường hợp Viện trưởng vẫn quyết định việc thi hành thì phải có vănbản và Kiểm sát viên phải chấp hành nhưng không phải chịu trách nhiệm về hậuquả của việc thi hành, đồng thời báo cáo lên Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dâncấp trên có thẩm quyền Viện trưởng đã quyết định phải chịu trách nhiệm trướcpháp luật về quyết định của mình
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân có trách nhiệm kiểm tra, xử lý nghiêmminh đối với vi phạm pháp luật của Kiểm sát viên khi thực hiện nhiệm vụ đượcgiao; có quyền rút, đình chỉ hoặc hủy bỏ các quyết định trái pháp luật của Kiểm sátviên
2 Nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của Kiểm sát viên khi thực hành quyền công tố,kiểm sát hoạt động tư pháp do luật định
Trang 193 Trong vụ việc có nhiều Kiểm sát viên tham gia giải quyết thì Kiểm sát viên
ở ngạch thấp hơn phải tuân theo sự phân công, chỉ đạo của Kiểm sát viên ở ngạch cao hơn
4 Khi thực hiện nhiệm vụ, Kiểm sát viên có quyền ra quyết định, kết luận, yêu cầu, kiến nghị theo quy định của pháp luật
Điều 84 Những việc Kiểm sát viên không được làm
1 Những việc mà pháp luật quy định cán bộ, công chức không được làm
2 Tư vấn cho người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác làm cho việc giải quyết vụ án, vụ việc không đúng quyđịnh của pháp luật
3 Can thiệp vào việc giải quyết vụ án, vụ việc hoặc lợi dụng ảnh hưởng của mình tác động đến người có trách nhiệm giải quyết vụ án, vụ việc
4 Đưa hồ sơ, tài liệu của vụ án, vụ việc ra khỏi cơ quan nếu không vì nhiệm
vụ được giao hoặc không được sự đồng ý của người có thẩm quyền
5 Tiếp bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác trong vụ án,
vụ việc mà mình có thẩm quyền giải quyết ngoài nơi quy định
Câu 6 & 8: Chuẩn mực đạo đức công chức là gì? Làm thế nào để nâng cao đạo đức công chức trong thực thi công vụ Liên hệ với nhiệm vụ học tập của sinh viên trường Đại học Kiểm sát Hà Nội? Vì sao nâng cao đạo đức công chức trong thực thi công vụ có thể góp phần phòng chống tham nhũng?
Chuẩn mực đạo đức công chức là gì?
Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi, quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội
Công vụ là toàn bộ hoạt động của công chức trong quản lý xã hội theo chức năng được quy định trong pháp luật thực hiện nhằm mục đích phục vụ nhân dân, xã hội và nhà nước
Trang 20Đạo đức công chức, theo nghĩa rộng là đạo đức của người công chức, theo nghĩa hẹp là đạo đức công chức trong hoạt động thực thi công vụ.
Đạo đức công chức là khái niệm liên quan đến mức độ hài lòng của nhân dân về hành vi của công chức trong thực thi công vụ, trên cơ sở các định chế pháp
lý ở mỗi giai đoạn nhất định của lịch sử Đạo đức công chức là một bộ phận đạo đức của người công chức bao gồm một hệ thống các nguyên tắc, các quy tắc hành
vi, xử sự trong công vụ, nhằm điều chỉnh thái độ, hành vi, cách xử sự của công chức trong thực thi công vụ
Đảng và Nhà nước ta đã đề ra những nguyên tắc, tiêu chuẩn cụ thể đối vớicông chức, làm nền móng cho việc nâng cao đạo đức công chức nhằm xây dựngnền công vụ Những nguyên tắc và chuẩn mực về đạo đức công chức đã thể hiện rõquan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, được phản ánh trong các văn kiện, nghịquyết của Đảng, văn bản pháp luật của Nhà nước
Thứ nhất, về phẩm chất chính trị Đây là nguyên tắc hàng đầu đối với đội ngũ công chức trong nền công vụ Mọi công chức phải vững vàng, kiên định,
không dao động, bi quan, quyết tâm thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới củaĐảng, Nhà nước và của nhân dân, đấu tranh bảo vệ uy tín của nền công vụ vì nhândân phục vụ
Thứ hai, về năng lực chuyên môn Biết vận dụng đúng đắn đường lối, chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, sáng tạo và thực hiện cóhiệu quả các quyết định của Nhà nước, thực thi công vụ có hiệu quả, không châylười, có trình độ hiểu biết, tích luỹ kinh nghiệm, biết tổ chức thực hiện và hoànthành tốt các nhiệm vụ được giao trong quá trình phục vụ nhân dân
Thứ ba, về đạo đức Phải luôn cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Công chức phải có quan hệ mật thiết với nhân dân, luôn xác định phục vụ nhân dân là
mục đích trên hết và trước hết
Trang 21Thứ tư, về tính hiệu quả trong thực thi công vụ Đối với công chức, kết quả công tác thực thi công vụ phải đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của nhân dân, làm lợi cho
dân, cho nước nhằm phục vụ nhân dân
Tóm lại, những nguyên tắc cơ bản trên đây đã thể hiện một cách tập trungnhững quan điểm, tư tưởng chỉ đạo một cách tập trung những quan điểm, tư tưởngchỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về việc xây dựng và nâng cao đạo đức côngchức trong thực thi công vụ
Làm thế nào để nâng cao đạo đức công chức trong thực thi công vụ?
Hiện nay, đất nước ta đang trong thời kì đổi mới, toàn cầu hóa và hội nhập quốc
tế, hướng tới đáp ứng tốt hơn nữa những nhu cầu của Nhân dân, đòi hỏi phải xâydựng một nền công vụ phục vụ Nhân dân, vì lợi ích của Nhân dân Để xây dựngđược nền công vụ ấy thì nhất thiết công chức phải có đạo đức trong thực thi công
vụ Do đó, nâng cao đạo đức công chức là đòi hỏi tất yếu trong quá trình phát triểnđất nước và là mối quan tâm hàng đầu hiện nay Để nâng cao đạo đức công chứctrong thực thi công vụ, cần phải quán triệt một số yêu cầu sau:
Thứ nhất, coi trọng thực sự và phát huy tốt hơn nữa, thực chất hơn nữa quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện dân chủ hoá tất cả các mặt, các lĩnh vực
của đời sống xã hội, đảm bảo Nhà nước ta thực sự là Nhà nước của dân, do dân, vì
dân Muốn vậy, một mặt, phải giữ vững bản chất của nền công vụ vì dân, có trách nhiệm với dân, phục vụ nhân dân, mặt khác, thực hành dân chủ ngày càng thiết
thực, rộng rãi, động viên sức mạnh của nhân dân nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tìnhtrạng suy thoái đạo đức, tham những, sách nhiễu của công chức, của nền công vụ
Thứ hai, phải kiên quyêt chấn chỉnh nghiêm khắc tổ chức bộ máy công chức,
làm cho bộ máy ấy ngày càng trong sạch hơn, liêm chính hơn và thể hiện đượctrọng trách của nền công vụ có trách nhiệm với dân, phục vụ nhân dân Về thể chế,nền công vụ phải thực sụ vì dân, phục vụ nhân dân, không gây phiền hà cho dân.Các chính sách pháp luật không được chồng chéo, mọi thủ tục phải dễ dàng và
Trang 22thuận lợi để toạ điều kiện cho người dân làm ăn sinh sống sao cho ngày càng thịnhvượng, hạnh phúc Thực hiện nghiêm trách nhiệm của công chứcl công thức theochức phận mà thi hành, chức phận càng cao càng phải nêu gương trách nhiệm…
Đó mới thực sự là nền công vụ phục vụ nhân dân, nền công vụ có đạo đức
Biện pháp cụ thể nhằm nâng cao đạo đức công chức trong điều kiện hiện nay
là cần phải xây dựng nền công vụ ưu tiên theo hướng:
- Xây dựng nền công vụ có khả năng phòng ngừa, ngăn chặn quan liêu, thamnhũng, lợi ích nhóm, thượng tôn pháp luật
- Xây dựng nền công vụ bảm đảm cho công chức tuy không tham gia vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn thoả mãn được nhu cầu tồn tại, phát triển
- Xây dựng nền công vụ đặt trên nguyên tắc công chức chỉ được làm những việc mà pháp luật cho phép, làm tốt nhất có thể với tinh thần liêm chính, tự giác phục vụ nhân dân một cách có trách nhiệm
- Xây dựng nền công vụ đảm bảo sự kiểm soát của nhân dân đối với côngchức nền công vụ có tính minh bạch cao, dân chủ, triệt để thực hiện trách nhiệmgiải trình, trách nhiệm cá nhân
- Xây dựng nền công vụ toạ điều kiện cho việc xây dựng đạo đức trongsáng, liêm chính của người công chức, không có đạo đức, liêm chính thì có tài giỏiđến đâu cũng không phục vụ được nhân dân và dân tộc
Liên hệ nhiệm vụ học tập của sinh viên trường ĐHKSHN
Đối với sinh viên Kiểm sát, những Kiểm sát viên tương lại thì cố gắng học tập và không ngừng nâng cao trình độ hiểu biết là một yêu cầu thiết yếu Vì vậy,
sinh viên Kiểm sát phải:
- Không ngừng học tập, kiên trì, cố gắng trau dồi kiến thức
- Mở mang vốn hiểu biết của mình
Trang 23- Học hỏi, tiếp thu những cái hay của bạn bè, thầy cô để làm giàu cho vốn kiến thức của mình.
- Không ngừng học hỏi, tìm hiểu bên ngoài để có cái nhìn khách quan, đúng đắn về các vấn đề,
- Tích cực, chăm chỉ học tập
- Rèn luyện đạo đức, tính liêm khiết, tinh thần trách nhiệm cao
- Thực hiện đúng câu nói của Bác Hồ tặng cho ngành “công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”
- Rèn luyện chuẩn mực đạo đưc cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Vì sao nâng cao đạo đức công chức trong thực thi công vụ có thể góp phần phòng, chống tham nhũng?
Tham nhũng chính là "vật cản" làm chậm, cản trở việc thực hiện các chính sáchđổi mới mà Đảng và Nhà nước ta đã đề ra Nếu xét về mặt khách quan, tham nhũng
là "căn bệnh" đã có nguồn gốc từ "xưa" nên rất khó khăn trong việc ngăn chặn, đẩylùi, tiêu diệt Ngay từ thời phong kiến và trước đó, hiện tượng tham nhũng, lãngphí tiền của của quốc gia đã xuất hiện Có khác chăng với bây giờ chỉ là khác vềquy mô, còn hình thức, bản chất thì vẫn như thế Xét về mặt chủ quan, tham nhũng
là hành vi bị xã hội lên án, pháp luật nghiêm cấm, ngăn chặn Chế tài xử lý tráchnhiệm hình sự đối với hành vi này là bắt buộc chủ thể phải là người có chức vụ,quyền hạn liên quan nhất định Nghĩa là, một người dân bình thường thì không thểnào thực hiện được hành vi tham nhũng Như vậy, để từng bước ngăn ngừa, tiêudiệt tận gốc các hành vi tham nhũng thì trước hết phải bắt đầu từâ công tác đào tạo,bồi dưỡng nghiệp vụ, đạo đức công vụ, quản lý thật tốt cán bộ, công chức, viênchức (bao gồm cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể) nói chung, đặc biệt là số cán
bộ, công chức, viên chức trực tiếp tiếp xúc, thực thi, giải quyết công việc đối vớingười dân
Trang 24Thực hiện Luật phòng, chống tham nhũng, thời gian qua các cơ quan cótrách nhiệm chính trong việc triển khai công tác phòng, chống tham nhũng đã phốihợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị thực hiện có hiệuquả nhiệm vụ được giao Vấn đề trọng tâm đang được đặt ra đối với công tác quản
lý cán bộ, công chức, viên chức hiện nay là phải xây dựng được đội ngũ cán bộ,công chức, viên chức các cấp, các ngành "vừa hồng, vừa chuyên" Phải nêu cao tácphong, vai trò đạo đức, gương mẫu trong công tác, tiếp xúc, giải quyết công việccủa công dân có chất lượng, đúng thời gian theo luật định và có văn hóa Các cấpchính quyền, các ngành chức năng theo thẩm quyền của mình phải thường xuyênsửa đổi, bổ sung các quy định, quy chế cho sát hợp; đồng thời quản lý cán bộ, côngchức, viên chức sao cho phù hợp với thực tế tại địa phương, ngành, đơn vị mình
Câu 7: Đạo đức công chức khác với đạo đức xã hội thông thường như thế nào? Chuẩn mực đạo đức công chức là gì? Làm thế nào để nâng cao đạo đức công chức trong thực thi công vụ Liên hệ với nhiệm vụ học tập của sinh viên trường Đại học Kiểm sát Hà Nội.
Đạo đức công chức khác với đạo đức xã hội thông thường như thế nào?
- Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được dư luận xã hội thừa nhận, quy định hành vi, quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội
- Công vụ là toàn bộ hoạt động của công chức trong quản lý xã hội theo chức năng được quy định trong pháp luật thực hiện nhằm mục đích phục vụ nhân
dân, xã hội và nhà nước
- Đạo đức công chức, theo nghĩa rộng là đạo đức của người công chức, theonghĩa hẹp là đạo đức công chức trong hoạt động thực thi công vụ
- Đạo đức công chức khác với đạo đức thông thường nói chung:
Thứ nhất, khác nhau về chủ thể sáng tạo, đạo đức thông thường được sáng tạo qua quá trình sống, lao động của con người trong các mối quan hệ xã hội Còn
chủ thể sáng tạo các quy tắc đạo đức công chức là những cơ quan nhà nước, tổ