giaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cực giaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cực giaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cực giaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cực giaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cực giaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cựcgiaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cựcgiaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cựcgiaó án toán 9 ĐẠI số CHƯƠNG 2 hay cực
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾT 19: NHẮC LẠI VÀ BỔ SUNG CÁC KHÁI NIỆM VỀ HÀM SỐ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Nắm vững khái niệm về hàm số, kí hiệu hàm số, giá trị của hàm số, đồ thị của hàm
số trên mặt phẳng tọa độ, các khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến trên R
2 Kỹ năng: Tính thành thạo các giá trị của hàm số, biểu diễn các cặp số x y; trên mặt phẳng tọa
độ, biết vẽ đồ thị của hàm số
3 Thái độ: Cẩn thận trong tính toán Kiên trì trong học tập và công việc.
4 Định hướng năng lực, phẩm chất
- Năng lực: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực lập luận lôgic.
- Phẩm chất: Bền bỉ, có trách nhiệm với bản thân và công việc.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Đồ dùng dạy học: SGK, SBT, giáo án, máy tính, máy chiếu
- Bảng phụ 1: Ghi ví dụ 1 trong SGK – Trang 42
- Bảng phụ 2: Vẽ mặt phẳng tọa độ
- Bảng phụ 3: Ghi nội dung ?3
- Bảng phụ 4: Ghi nội dung bài tập
2 Học sinh:
- Nội dung kiến thức học sinh ôn tập, chuẩn bị trước ở nhà: Kiến thức về hàm số (lớp 7)
- Dụng cụ học tập: Thước thẳng, máy tính bỏ túi, SGK, SBT, vở ghi
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Nội dung
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
A Hoạt động khởi động (7 phút) Mục tiêu: Học sinh nhớ lại được khái niệm hàm số đã làm quen ở lớp 7
Phương pháp: Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Giáo viên yêu cầu học sinh thực
hiện hai câu hỏi:
- Với mỗi giá trị của x cho ta một
giá trị của y Khi đó y gọi là gì
- Với mỗi giá trị của x cho ta một giá trị của y
Khi đó y gọi là hàm số của x
6
4
Trang 22 Cho biểu thức y2 x Tìm y,
biết x nhận các giá trị 1;4;9
- Em có nhận xét gì về số giá trị
tương ứng của x với y?
- Với mỗi giá trị của x cho ta một
giá trị của y Khi đó y gọi là hàm
số Học sinh nhận diện được đâu là hàm số y của x, giải được bài toán tìm điều kiện xác định của hàm số
Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở vấn đề.
- Yêu cầu học sinh đọc lại khái
niệm về hàm số (Treo bảng phụ)
- Theo khái niệm vừa nêu, khi
nào đại lượng y được gọi là hàm
số của đại lượng thay đổi x?
- Treo bảng phụ nêu ví dụ 1a
Yêu cầu học sinh đọc và giải thích
+ Đại lương y phụ thuộc x
+ Mỗi giá trị của x chỉ xác định được một giá trị của y
- Đọc ví dụ 1a Suy nghĩ giảithích: Vì đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x và với mỗi giá trị của
x ta luôn xác định được một và chỉ một giá trị tương ứng của y
- Học sinh giải thích tương
b Hàm số có thể cho bởi bảng hoặc công thức
Ví dụ: y2x1
Trang 3- Lắng nghe và hiểu bài
- Khi x thay đổi thì y luôn nhận giá trị không thay đổi2
y
- Khi x thay đổi mà y luôn nhận một giá trị thì y gọi là hàm hằng
(hàm số cho bởi công thức)
c Hàm số yf x
ta hiểu rằng biến số x chỉ lấy những giá trị mà tại đó f(x) xác định
d Khi y là hàm số của x ta có thể viết yf x y g x ; ;
*) Khi x thay đổi mà y luôn nhận một giá trị thì y gọi là hàm hằng
Ví dụ: y3
Hoạt động 2: Đồ thị hàm số (8 phút) Mục tiêu: Học sinh biểu diễn được các điểm trên mặt phẳng tọa độ Học sinh trình bày được
khái niệm đồ thị của hàm số Học sinh giải được bài toán điều kiện để một điểm thuộc đồ thị hàm số
Phương pháp: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề.
- Treo bảng phụ 2 ghi ?2 vẽ sẵn
mặt phẳng tọa độ yêu cầu học
sinh biểu diễn các điểm
- Lên bảng biểu diễn các điểm trên mặt phẳng tọa độ
2 Đồ thị hàm số
?2
a Biểu diễn các điểm
Trang 4- Cả lớp biểu diễn các điểm trên
trên mặt phẳng tọa độ vào vở
- Yêu cầu học sinh thực hiện ý b
của ?2: Vẽ đồ thị hàm số y2x
- Yêu cầu học sinh làm bài vào
vở
- Các cặp số câu a của ?2 là của
hàm số nào trong các ví dụ trên ?
- Giới thiệu các điểm A, B, C, D,
hiểu sâu sắc khái niệm
- Thực hiện yêu cầu
- Vẽ đồ thị hàm số y2x
- Làm bài vào vở
- Của ví dụ 1 a được cho bằng bảng trong SGK trang 42
- Nêu khái niệm theo ý hiểu
- Là đường thẳng OA trong mặt phẳng toạ độ Oxy
- Nghe, hiểu khái niệm đồ thị hàm số
x
y
O 1 2 3 41
2 4 6
1 3 1 2
A
B
C D
E F
b Vẽ đồ thị hàm số y = 2xVới x 1 y2
Đồ thị của hàm số yf x
Là tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương ứng (x ; f(x)) trên mặt phẳng toạ độ
Hoạt động 3: Hàm số đồng biến, nghịch biến (6 phút) Mục tiêu: Học sinh nêu được khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến Xét được điều kiện để
một hàm số là đồng biến hoặc nghịch biến
Phương pháp: Thảo luận nhóm kết hợp hoạt động cá nhân
- Yêu cầu học sinh làm ?3
(treo bảng phụ 3 và yêu cầu học
sinh thảo luận nhóm điền vào
bảng)
- Điền vào bảng phụ giáo viên đã chuẩn bị
3 Hàm số đồng biến, nghịch biến
- Khi x tăng dần thì các giá trị tương ứng của y2x1cũng tăng dần
- Lắng nghe và hiểu bài
Tổng quát:
Cho hàm sốyf x
xác địnhmọi giá trị của x thuộc RVới x x1 , 2
bất kì thuộc RNếu x1 x2mà f x 1 f x 2
Trang 5- Treo bảng phụ khái niệm
- Khi x tăng dần thì các giátrị tương ứng của
2 1
y x giảm dần nên làhàm số nghịch biến
- Đọc phần tổng quát SGK trang 44
thì hàm số yf x
đồng biến trên R
Nếu x1 x2mà f x 1 f x 2
thì hàm số yf x
nghịch biến trên R
C Hoạt động luyện tập (6 phút) Mục tiêu: Học sinh luyện tập tập các bài toán về xét tính đồng biến, nghịch biến, vẽ đồ thị của
y xa) Tính các giá trị tương ứng của
y theo x
- Yêu cầu học sinh điền vào bảng
sau
- Đọc nội dung bài toán
- Thực hiện điền vào bảng
y x
là hàm sốđồng biến hay nghịch biến Vì
y x
là hàm số nghịch biến Vì x tăng mà giá trị hàm số y giảm
- Vẽ đồ thị của hàm số2
vì khi giá trị của x tăng (giảm) thì giá trị tương ứngcủa y giảm (tăng)
Bài 3: SGK – Trang 45
D Hoạt động vận dụng (6 phút) Mục tiêu: Học sinh dựa vào kiến thức đã học về hàm số bậc nhất để sáng tạo ra các bài tập vận
Trang 6dụng
Phương pháp: Hoạt động nhóm
- Giáo viên yêu cầu mỗi nhóm
sáng tác ra 3 bài toán:
Bài 1: Bài toán về nhận diện hàm
số đồng biến, nghịc biến (một bài
có chứa tham số)
Bài 2: Bài toán kiểm tra một
điểm thuộc đồ thị hàm số hay
không (1 bài có chứa tham số.)
Bài 3: Bài toán về vẽ đồ thị của
hàm số yax (3 đồ thị)
- Các nhóm có 4 phút để thực
hiện
Sau đó giáo viên cho các nhóm
đổi chéo đề bài để kiểm tra sự
sáng tạo của đề bài
- Giáo viên thu lại đề của các
nhóm để tiết sau chữa
- Các nhóm cùng thực hiện
- Các nhóm trao đổi chéo
đề bài cho nhau để cùng kiểm tra
E Hoạt động tìm tòi mở rộng (2 phút) Mục tiêu: Học sinh biết cách ôn tập bài học ở nhà, tìm hiểu thêm các kiến thức liên quan đến
bài học
Phương pháp: Thuyết trình, củng cố
- Ra bài tập về nhà: Bài tập số 1, 4, 5, 6 trong SGK
- Chuẩn bị bài mới:
+ Ôn tập các kiến thức khái niệm hàm số, đồ thị hàm số, hàm số đồng biến, nghịch biến.+ Chuẩn bị thước, máy tính bỏ túi
+ Tiết sau: LUYỆN TẬP
Trang 7- Năng lực: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, năng lực lập luận logic.
- Phẩm chất: Bền bỉ, có trách nhiệm với bản thân và công việc.
- Nêu khái niệm hàm số, cho
ví dụ
- Chữa bài tập 1 trong SGK
- Nêu khái niệm như SGKVD: y2x1
- Lên bảng chữa bài
33
13
123
33
233
B Hoạt động luyện tập (10 phút) Hoạt động 1: Dạng bài tập nhận biết hàm số bậc nhất Mục tiêu: Tiếp tục rèn luyện kỹ năng tính giá trị của hàm số, kỹ năng vẽ đồ thị hàm số, kỹ
năng đọc đồ thị hàm số
Phương pháp: Hoạt động cá nhân, cặp đôi, nhóm, hoạt động chung cả lớp
Trang 8- Cho học sinh chữa bài 3
- Phát cho 2 học sinh, mỗi học
sinh 1 tờ giấy trong đã vẽ sẵn
hệ tọa độ Oxy có lưới vuông
- Yêu cầu 2 học sinh lên bảng
vẽ hình
- Vẽ đường thẳng song song
với trục Ox theo yêu cầu bài
toán
+ Xác định tọa độ giao điểm
A, B
+ Viết công thức tính chu vi
của tam giác ABO
+ Trên hệ Oxy thì AB = ?
+ Tính OA, OB dựa vào đồ
thị
- 1 học sinh nhắc lại công
thức tính diện tích tam giác
vuông
- Còn cách nào tính diện tích
tam giác ABO không?
- Đọc nội dung bài toán
- Lấy hai điểm trên hệ trục tọa độ Oxy rồi vẽ đường thẳng đi qua hai điểm
- Ta kiểm tra hệ số a của hàm số rồi kết luận
- 1 vài học sinh đọc bài
- Quan sát, suy nghĩ và làm bài
- Học sinh nhận giấy và chuẩn bị cách vẽ
Cho x 0 y 0 0;0Cho x 1 y 2 1; 2
Trang 9- 1 học sinh trình bày cách 2
- Nhận xét, sửa sai và rút kinh
nghiệm cho học sinh
- Lên bảng trình bày
- Lắng nghe và hiểu bài
c) Diện tích tam giác OAB là:
2
1.2.4 42
đọc đồ thị hàm số
Phương pháp: Hoạt động các nhân kết hợp nhóm nhỏ
- Cho học sinh chữa bài 4
trong SGK
- Đưa hình vẽ lên màn hình
- Gọi đại diện 1 vài học sinh
trình bày cách vẽ đồ thị hàm số
- Giáo viên hướng dẫn dùng
thước kẻ, compa vẽ lại đồ thị
và bổ sung nếu sai sót
- Vẽ lại đồ thị vào vở theo hướng dẫn của giáo viên
Bài 4: SGK – Trang 45
Cách vẽ:
- Vẽ hình vuông cạnh 1 đơn vị, đỉnh O, đường chéo OB có độ dài bằng 2
- Trên tia Ox đặt điểm C sao cho OCOB 2
D Hoạt động tìm tòi (2') Mục tiêu: Khuyến khích học s inh tìm tòi phát hiện một số tình huống, bài toán có thể đưa tính
giá trị của hàm số, kỹ năng vẽ đồ thị hàm số, kỹ năng đọc đồ thị hàm số
Phương pháp: hoạt động cá nhân, cặp đôi
- Ôn lại các kiến thức đã học: Hàm số, hàm số đồng biến, nghịch biến trên R
- Làm các bài 6, 7 trong SGK trang 45, 46
- Đọc trước bài: Hàm số bậc nhất
Trang 10Ngày soạn: 02/11/2019
Ngày dạy: 05/11/2019
TIẾT 21: HÀM SỐ BẬC NHẤT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Nắm được khái niệm hàm số bậc nhất là hàm số có dạng y ax b a 0
- Hàm số bậc nhất y ax b a 0luôn xác định với mọi giá trị của biến x R
- Hàm số bậc nhất y ax b a 0đồng biến trên R khi a0,nghịch biến trên R khi a0
2 Kỹ năng: Học sinh hiểu và chứng minh được hàm số đồng biến, nghịch biến trên R trường hợp
cụ thể và trường hợp tổng quát
- Giải đưuọc một số dạng bài tập liên quan đến nội dung hình học
3 Thái độ: Học sinh thấy được toán học là môn học trừu tượng và toán học bắt nguồn từ thực tế
sinh động Học sinh cần có thái độ tư duy tích cực trong bài học
4 Định hướng phát triển năng lực và hình thành phẩm chất.
- Năng lực chuyên biệt: Giải quyết các vấn đề toán học, vận dụng các cách trình bày toán học,
sử dụng các ký hiệu, công thức, các yếu tố toán học
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực tự quản lý, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết
vấn đề, năng lực sử dụng ngôn ngữ giao tiếp, năng lực suy nghĩ sáng tạo, năng lực tính toán
- Hình thành phẩm chất: Yêu gia đình, quê hương, đất nước Nhân ái, khoan dung Trung thực,
tự trọng, chí công vô tư Tự lập, tự tin, tự chủ và có tinh thần vượt khó
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Đồ dùng dạy học: SGK, SBT, giáo án, máy tính, máy chiếu và:
+ Bảng phụ 1: Ghi nội dung bài toán
+ Bảng phụ 2: Ghi nội dung bài tập 2
+ Bảng phụ 3: Ghi nội dung đáp án ?3
- Phương án tổ chức lớp học: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm theo kỹ thuật khăn trải bàn
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Nội dung kiến thức học sinh ôn tập, chuẩn bị trước ở nhà: Ôn tập tính giá trị của hàm số
- Dụng cụ học tập: Thước thẳng, máy tính bỏ túi, SGK, SBT, vở ghi
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp
2 Nội dung
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
A Hoạt động khởi động (6 phút) Mục tiêu: Kiểm tra kiến thức bài cũ và dẫn dắt học sinh đi vào chủ đề bài mới.
Phương pháp: Phương pháp giải thích, gợi mở vấn đề.
Câu hỏi 1: Cho hàm số
Câu hỏi 2: Cho biết hàm số
trên đồng biến hay nghịch biến
trên R
- Học sinh suy nghĩ giải quyết vấn đề, một học sinh lên bảng trình bày, còn lại làm vào vở
Trang 11- Gọi học sinh nhận xét, đánh
giá sau đó giáo viên nhận xét,
sửa sai, đánh giá ghi điểm
dạng phương trình như thế nào?
Tính chất của hàm số và sự biến
thiên của hàm số ra sao? Chúng
ta cùng tìm hiểu
- Nhận xét đánh giá bài làmcủa bạn
- Lắng nghe giáo viên giảng bài
- Biết cách xác định hàm số bậc nhất
Phương pháp: Phương pháp gợi mở - vấn đáp, thuyết trình vấn đề, trình diễn vấn đề bằng hình
minh họa
- Treo bảng phụ 1 yêu cầu học
sinh trao đổi nhóm thống nhất
Sau 1 giờ ôtô đi được 50km
Sau t giờ ôtô đi được 50t (km)
Sau t giờ ôtô cách trung tâm Hà Nội là: S 50t8
là phương trình bậc nhất
1 Khái niệm về hàm số bậc nhất
Định nghĩa:
Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức
Trong đó a, b là các số cho trước và a 0
Chú ý: Khi b = 0, hàm số có dạng y ax (lớp 7)
Trang 12- Học sinh suy nghĩ, phát biểu và giải thích.
- Học sinh lên bảng thực hiện yêu cầu của giáo viên
- Lắng nghe, ghi bài
Bài 8: SGK – Trang 48
Các hàm số bậc nhấta) y 1 5x a 5;b1b) y0,5x a 0,5;b0c) y 2(x1) 3
bậc nhất là hàm đồng biến hay nghịch biến
- Học sinh biết cách xác định tính đồng biến, nghịch biến của hàm số bậc nhất
Phương pháp: Phương pháp gợi mở - vấn đáp, thuyết trình vấn đề, thảo luận nhóm, quan sát.
- Cho hàm số yf x 3x1
Chứng minh hàm số nghịch biến
trên R
- Cho học sinh đọc SGK trong 3
phút rồi nêu các bước chứng
minh hàm số y3x1nghịch
biến trên R (dựa vào ví dụ ở bài
kiểm tra đầu giờ)
- Yêu cầu các nhóm học sinh
thảo luận ?3
- Gọi một đại diện lên bảng trình
bày Sau đó gọi đại diện khác
- Hoạt động nhóm thảo luậnthống nhất kết quả
- Một học sinh trình bày bảng, các đại diện khác nhận xét
- Quan sát đáp án và kiểm chứng kết quả của nhóm mình
1 2 3 1 2 0
f x f x x x
Trang 13Nếu a0 thì hàm số đồng biến trên R.
+ Hàm số y 2(x1) 3
là hàm số đồng biến trên R
- Lắng nghe và hiểu bài
Vậy hàm số đồng biến trên R
Hàm số bậc nhất y ax b xác định với mọi giá trị của x thuộc R và có tính chất sau:a) Đồng biến trên R khi a0
b) Nghịch biến trên R khi
0
C Hoạt động luyện tập (10 phút) Mục tiêu: Học sinh biết xác định hàm số đồng biến, nghịch biến, biết áp dụng điều kiện của
hàm số, hàm số đồng biến, nghich biến vào giải bài toán liên quan
Phương pháp: Phương pháp gợi mở - vấn đáp, thuyết trình vấn đề, phương pháp ôn luyện.
- Cho học sinh làm bài 9 trong
số a? đồng biến trên R khi
nào ? nghịch biến khi nào?
- Chốt lại muốn biết hàm số bậc
nhất đồng biến hay nghịch biến
trên R, ta dựa vào điều kiện
- 1 vài học sinh đọc bài
- Học sinh trả lời câu hỏi
- Hàm số y ax b a 0
0
a hàm số nghịch biến
- Hàm số ym 2x3đồng biến trên R khi: m 2 0
2
- Hàm số ym 2x3nghịch biến trên R khi:
Trang 14- Lĩnh hội kiến thức
D Hoạt động vận dụng ( 5 phút) Mục tiêu: Học sinh biết cách xác định được bài toán có thể giải được bằng cách lập hàm số bâc
nhất và giải một số bài toán thực tế bằng cách lập hàm số bậc nhất
Phương pháp: Phương pháp luyện tập, thực hành, ôn luyện.
Hãy vận dụng hàm số bậc nhất
vào giải một bài toán thực tế
- Chiếu nội dung bài 10 trong
- Khi bớt mỗi chiều đi x (cm) thì
kích thước hình mới là bao
Làm được một số bài mở rộng, nâng cao về hàm ssos bậc nhất
Phương pháp: Phương pháp luyện tập, thực hành, ôn luyện, gợi ý, gợi mở.
b) Hàm số vừa tìm đồng biến hay nghịch biến
Hướng dẫn: Tính giá trị của hàm số tại x 1
Chuẩn bị bài mới:
- Ôn lại các kiến thức định nghĩa hàm số bậc nhất y ax b
- Chuẩn bị thước, máy tính bỏ túi
- Chuẩn bị tiết sau: Luyện tập
Trang 152 Kỹ năng: Học sinh vận dụng được tính chất của hàm số bậc nhất để nhận biết hàm số bậc nhất
đồng biến, nghịch biến, vẽ đồ thị hàm số, giải bài toán liên quan
3 Thái độ: Cẩn thận trong tính toán và biến đổi căn thức Kiên trì trong học tập và công việc.
4 Định hướng năng lực, phẩm chất
- Năng lực: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, năng lực lập luận lôgic.
- Phẩm chất: Bền bỉ, có trách nhiệm với bản thân và công việc.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Đồ dùng dạy học: SGK, SBT, giáo án, máy tính
- Bảng phụ 1: Hình ảnh mặt phẳng tọa độ
- Bảng phụ 2: Nội dung bài tập 14
- Bảng phụ 3: kiểm tra bài cũ, phiếu học tập vẽ sẵn hệ trục tọa độ để cho học sinh làm bài tập 11 SGK
của hàm số bậc nhất Qua đó vận dụng để giải được bài toán đã học về tính chất của hàm số bậcnhất
Phương pháp: Vấn đáp, kiểm tra.
Trang 16B Hoạt động hình thành kiến thức (10 phút) Hoạt động 1: Dạng bài tập nhận biết hàm số bậc nhất Mục tiêu: Học sinh dựa vào kiến thức đã học về hàm số bậc nhất để chỉ ra được hàm số bậc
- Các nhóm nhận xét chéo lẫn nhau
điều kiện của tham số m để thỏa mãn điều kiện cho trước
Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động cá nhân
- Chiếu nội dung bài 7 trong
đồng biến khi nào ? nghịch
biến khi nào?
- Cho học sinh đọc nội dung
- 1 vài học sinh đọc bài
- Khi biết giá trị biến x và giá trị hàm số của y Ta thay các giá trị vào hàm số
3
y ax rồi tính a
- Đọc nội dung bài toán
Bài 2 (Bài 7: SBT – Trang 57)
- Hàm số ym1x5đồng biến khi và chỉ khi
0
- Hàm số ym1x5nghịch biến khi và chỉ khi
0
Bài 3 (Bài 12: SGK – Trang 48)
Cho hàm số yax3Khi x1;y2,5ta có:
2,5 a.1 3 2,5 a 3
2, 5 3 0,5
a a
Vậy hệ số của hàm số là 0,5
a
Bài 4 (Bài 8: SBT – Trang 57)
a) Ta có: a 3 2 0 hàm
Trang 17bài 8 trong SBT
Cho hàm số y3 2x1
a) Hàm số trên là hàm số
đồng biến hay nghịch biến
b) Tính giá trị tương ứng của
y khi x nhận các giá trị sau:
Với y 0 ta được điều gi?
- Yêu cầu 1 học sinh lên
hoàn thiện
- Nhận xét, sửa sai và yêu
cầu học sinh về nhà làm tiếp
Hãy cho biết a ?
- So sánh a với 0 rồi kết luận
hàm số đồng biến hay nghịch
biến
- Hãy thay x 1 5vào hàm
số rồi tính y?
- Gọi học sinh lên bảng trình
bày, cả lớp cùng làm bài vào
vở
- Yêu cầu vài học sinh nhận
xét, bổ sung, sửa chữa
- Lên bảng thực hiện
- Nhận xét bài làm của bạn
- Lên bảng thực hiện tính
- Lắng nghe và hiểu bài
- Nghiên cứu đầu bài và suy nghĩ cách làm
Bài 5 (Bài 14: SGK – Trang 48)
a) Với y 1 5x1
Ta có: a 1 5 < 0Vậy hàm số đã cho nghịch biến trên R
b) Thay x = 1 5 vào hàm số
1 5 1
y x
Ta cóy 1 5 1 5 1 5c) Thay y 5 vào hàm số
Trang 18- Cho học sinh làm bài 11
trong SGK
- Làm thế nào để biểu diễn tọa
độ của các điểm trên cùng
mặt phẳng tọa độ
- Treo bảng phụ có vẽ sẵn hệ
trục tọa độ yêu cầu học sinh
biểu diễn tọa độ các điểm
trên mặt phẳng tọa độ
- Phát phiếu học tập cho học
sinh
- Biểu diễn tọa độ của một
điểm lên mặt phẳng tọa độ
giúp ta có thể biểu diễn tập
hợp các điểm là đồ thị của
hàm số cho trước
- Vẽ trên cùng một hệ trục tọa độ
- Lên bảng thực hiện yêu cầu
- Dưới lớp thực hành nhanh vào phiếu học tập và nộp chogiáo viên
Bài 6 (Bài 11: SGK – Trang 48)
D Hoạt động vận dụng (6 phút) Mục tiêu: Học sinh dựa vào các kiến thức về hàm số bậc nhất để tự sáng tác ra các bài tập
tương tự
Phương pháp: Thảo luận nhóm.
- Giáo viên yêu cầu mỗi
Bài 3: Liên quan đến biểu
diễn tọa độ điểm trên mặt
đó nộp sản phẩm cho giáo viên
- Các nhóm thực hiện theo yêu cầu
- Nhận xét chéo lẫn nhau
E Hoạt động tìm tòi, mở rộng (3 phút) Mục tiêu: Học sinh dựa vào các kiến thức về hàm số bậc nhất để giải các bài tập mở rộng liên
quan đến tham số
Phương pháp: Vấn đáp, gợi mở.
*) Ra bài tập về nhà: Làm bài tập 13 SGK trang 48; Bài 8, 10, 11 SBT trang 57, 58
+ Hướng dẫn: Bài tập 13 SGK: Với giá trị nào của m thì mỗi hàm số sau là hàm số bậc nhất
a) y 5 m x( 1) b)
13,51
Trang 19Câu a) Theo định nghĩa hàm số bậc nhất có dạng y ax b a 0
Vậy y 5 m x( 1) hay y 5 m x. 5 m là hàm số bậc nhất 5 m 0 5 m0
- Chuẩn bị thước, máy tính bỏ túi
- Đọc nghiên cứu trước bài: ĐỒ THỊ HÀM SỐ y ax b a 0
Trang 202 Kỹ năng: Học sinh biết vẽ đồ thị hàm số y ax b a 0bằng cách xác định hai điểm thuộc
đồ thị
3 Thái độ: Học sinh nhận thấy được mối liên hệ mật thiết giữa đại số và hình học Rèn cho học
sinh tính cẩn thận, suy luận và làm việc khoa học
4 Định hướng phát triển năng lực và hình thành phẩm chất.
- Năng lực chuyên biệt: Giải quyết các vấn đề toán học, vận dụng các cách trình bày toán học,
sử dụng các ký hiệu, công thức, các yếu tố toán học
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực sử dụng công nghệ, năng lực suy nghĩ sáng tạo,
tính toán
- Hình thành phẩm chất: Yêu gia đình, quê hương, đất nước Có trách nhiệm với bản thân, cộng
đồng, đất nước, nhân loại và môi trường thiên nhiên Thực hiện nghĩa vụ đạo đức, chấp hành kỉ luật, pháp luật
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Đồ dùng dạy học: SGK, SBT, giáo án, máy tính, máy chiếu, thước thẳng, phấn mầu
+ Bảng phụ 1: Ghi nội dung ?1
+ Bảng phụ 2: Ghi nội dung ?2
+ Bảng phụ 3: Ghi nội dung đap án ?3
- Phương án tổ chức lớp học, nhóm học: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Nội dung kiến thức học sinh ôn tập: Làm các bài tập, nắm định nghĩa và tính chất của hàm số bậc nhất
Bài tập:
Trang 21( 10 phút) Mục tiêu: Học sinh hiểu được dạng của đồ thị hàm số bậc nhất, giao điểm của đồ thị với trục
- Gọi học sinh lên bảng biểu
diễn 6 điểm trên hệ tọa độ
độ thỏa mãn2
y x nên A, B, C cùng nằm trên đồ thị hàm số2
y xhay cùng nằm trên 1 đường thẳng
- A B C;, ', ' cũng thẳng hàngnhau
- Lên bảng chứng minh
Có AA'/ /BB' (vì cùng Ox)
AA BB (đơn vị)
Tứ giác AA BB' ' là hình bình hành (vì có một cặp
Suy ra:
Nếu A, B, C cùng nằm trên một đường thẳng (d) thì A’, B’, C’ cũng nằm trên một đường thẳng (d’) song song với (d)
Trang 22- Từ đó suy ra nếu A,B,C nằm
trên đường thẳng d thì
A’,B’,C’ cùng nằm trên đường
thẳng d’ thế nào với d ?
- Yêu cầu học sinh làm ?2
- Yêu cầu học sinh biểu diễn
theo tiên đề Ơclít
- Lên bảng biểu diễn các cặp giá trị x y; trên cùng một mặt phẳng tọa độ?
- Đồ thị hàm số y2x và
2 3
y x là 2 dường thẳng song song
- Đườngthẳng y2x3cắt trục tung tại điểm: B0;3
- Trả lời câu hỏi theo ý hiểu
- Theo dõi, ghi phần tổng quát SGK vào vở
- cắt trục tung tại điểm có tung
độ bằng b
- Song song với đường thẳng
yax nếu b 0, trùng với đường thẳng y ax nếu b 0.
Hoạt động 2: Cách vẽ đồ thị hàm số y ax b a 0
( 10 phút) Mục tiêu: Hình thành kỹ năng vẽ đồ thị hàm số y ax b a 0
2 Cách vẽ đồ thị hàm số
0
y ax b a Bước1: - Cho x 0 thì yb
Ta có: P0;b thuộc trục tung
Oy
- Cho y 0thì
b x a
Trang 23như thế nào ?
- Nêu hai bước giải như SGK
- Chốt lại cho học sinh cách vẽ
đồ thị hàm số y ax b a 0
0; , ;0
A y B x
- Nêu các bước vẽ đồ thị hàm số
- Lĩnh hội kiến thức
Bước 2: Vẽ đường thẳng đi qua hai điểm P, Q ta được đồ thị của hàm số
yax b
C Hoạt động luyện tập (7 phút) Mục tiêu: Rèn luyện kỹ năng vẽ đồ thị hàm số thông qua 3 bước
diễn hai điểm đó trên hệ trục
- Vẽ đường thẳng đi qua hai
- Lắng nghe và hiểu bài
3 Luyện tập Bài 1:
D Hoạt động vận dụng (8 phút) Mục tiêu: Hình thành kỹ năng vẽ đồ thị 1 cách thuần thục, hỗ trợ những học sinh chưa nắm
chắc các bước làm
Phương pháp: Hoạt động nhóm
- Cho học sinh làm bài 15
trong SGK
- Tương tự cách giải như trên
yêu cầu lên bảng thực hiện câu
- 1 vài học sinh đọc bài
- Học sinh lên bảng thực hiện yêu cầu của bài toán,
Bài 2 (Bài 15 SGK – Trang 51)
* Đồ thị hàm số y2xlà đường thẳng đi qua O0;0 , K1;2
Trang 24- Học sinh thảo luận nhóm
vẽ bản đồ tư duy tóm tắc kiến thức
- Nhận xét bài của nhóm khác
- Quan sát bản đồ giáo viênchuẩn bị trên bảng và ghi nhớ
G
* Đồ thị hàm số
2 3
y x
là đườngthẳng đi qua O0;0và F3; 2
* Đồ thị hàm số
2 5 3
y x
là đường thẳng đi qua hai điểm
0;5
D và E7,5;0
E Hoạt động tìm tòi, mở rộng (2 phút) Mục tiêu: Hướng dẫn công việc về nhà
Phương pháp: Đàm thoại, gợi mở
Ra bài tập về nhà
- Tổng hợp kiến thức
- Về nhà làm bài tập 16, 17, 18 SGK trang 51, 52
Chuẩn bị bài mới:
- Ôn lại các kiến thức định nghĩa hàm số bậc nhất yax b và cách vẽ đồ thị
- Chuẩn bị thước kẻ, máy tính
- Chuẩn bị tiết sau: Luyện tập
Trang 25Ngày soạn: 10/11/2019
Ngày dạy: 13/11/2019
TIẾT 24: LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Hiểu và nắm được cách vẽ đồ thị của hàm số y ax b a 0
2 Kĩ năng: Vẽ đồ thị của hàm số y ax và y ax b a 0thành thạo Biếtgiải một số bài toán hình học liên quan
3.Thái độ: Rèn tính cẩn thận và thấy được sự liên hệ giữa đại số và hình học.
4 Định hướng phát triển năng lực và hình thành phẩm chất
- Năng lực chuyên biệt: Giải quyết các vấn đề toán học, lập luận toán học; mô hình hóa toán
học, giao tiếp toán học, sử dụng các ký hiệu, công thức, các yếu tố toán học
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực tự quản lý, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết
vấn đề, năng lực sử dụng ngôn ngữ giao tiếp, năng lực tính toán
- Hình thành phẩm chất: Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi
trường thiên nhiên Thực hiện nghĩa vụ đạo đức, tôn trọng, chấp hành kỉ luật, pháp luật
II.CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Đồ dùng dạy học: SGK, SBT, giáo án, thước thẳng, máy chiếu và Sơ đồ tư duy sau đây:
- Phương án tổ chức lớp học: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm và cặp đôi
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Nội dung kiến thức : Làm các bài tập Ôn định nghĩa và tính chất, cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất
- Dụng cụ học tập: Thước thẳng, máy tính bỏ túi
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Trang 262 Phương pháp: Học sinh hoạt động cặp đôi trả lời câu hỏi 1.
- Gọi 1 học sinh lên bảng thực hiện câu hỏi 2
Câu hỏi kiểm tra Dự kiến hương án trả lời của học sinh Điểm
- Cắt trục tung tại điểm b
- Song song với đường thẳng y ax nếu
Vẽ đường thẳng đi qua hai điểm A, B ta được đồ thị của hàm số
1 Mục tiêu: Hiểu và nắm được cách vẽ đồ thị của hàm số y ax b a 0
2 Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm kết hợp hoạt động chung cả lớp
- Treo bảng phụ nêu đề bài 17
- Lên bảng vẽ đồ thị hàm số
1
y x và y x3 trên cùng một mặt phẳng tọa độ
- Vài học sinh nhận xét, bổ sung bài làm của bạn
- Lắng nghe và hiểu bài
- Chú ý nghe giáo viên hướng dẫn
Bài 1 (Bài 17: SGK - Trang 51)
a Đồ thị của hàm số y x 1 làmột đường thẳng đi qua hai điểm0;1 ; 1;0
Đồ thị hàm số y x3 là một đường thẳng đi qua 2 điểm
0;3 và 3;0
Trang 27+ Tìm tọa độ của điểm M:
Từ M vẽ đường thẳng song
song với trục Oy cắt Ox taị
điểm x Ta có hoành độ của
M là x
Từ M vẽ đường thẳng song
song với trục Ox cắt Oy taị
điểm y Ta có tung độ của
- Nêu cách tính diện tích của
tam giác ABC.?
- Thay các giá trị của x, y vào hàm số y ax b rồi giải phương trình bậc nhất
Ta có: CH = 2cm
Áp dụng định lý Pitago trong tam giác vuông ACH
2 2 22 22 2 2
AC AH CH Tương tự: BC 2 2
Vậy chu vi của tam giác ABC là:
CABC = AB + AC + BC = 4 + 2 2 + 2 2 9,64 cm
* Diện tích của tam giác ABC là:
Bài 2 (Bài 18: SGK – Trng 52)