chủ đề: bệnh vô sinh

TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH VÔ SINH Ở NỮ Tuyến vú phát triển kém: Đến tuổi trưởng thành (từ trên 18 tuổi) mà nữ giới vẫn còn trong tình trạng ngực nép thì có thể do cơ thể bị thiếu hụt hormone nữ đặc biệt là hormone estrogen. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng tới tuyến vú mà còn làm ảnh hưởng đến sự phát triển của buồng trứng và có thể gây vô sinh ở nữ giới. Kinh nguyệt bất thường: Kinh nguyệt của phụ nữ có những thay đổi khác thường như kinh nguyệt đến sớm hoặc muộn, máu kinh ra quá nhiều hoặc quá ít, đau bụng kinh, tắc kinh hoặc âm đạo xuất huyết không theo quy

CHỦ ĐỀ: BỆNH VÔ SINH

A Tổng quát về vô sinh

TỔNG QUÁT VỀ VÔ SINH

1 Khái niệm

Vô sinh được định nghĩa là tình trạng vợ chồng sau một năm chung sống, quan hệ tình dục trung bình 2-3 lần/tuần, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào

mà người vợ vẫn chưa có thai.

Vô sinh được định nghĩa là tình trạng vợ chồng sau một năm chung sống, quan hệ tình dục trung bình 2-3 lần/tuần, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào

mà người vợ vẫn chưa có thai.

TỔNG QUÁT VỀ VÔ SINH

3 Tỉ lệ vô sinh

Theo tổ chức WHO, có khoảng 8-10% các cặp vợ chồng có vấn đề liên quan đến vô sinh

Ở Pháp: 18%

Ở Việt Nam: 10%

Theo tổ chức WHO, có khoảng 8-10% các cặp vợ chồng có vấn đề liên quan đến vô sinh

Ở Pháp: 18%

Ở Việt Nam: 10%

đúng?

TỔNG QUÁT VỀ VÔ SINH

4 Vô sinh là bệnh của vợ hay chồng

II Nguyên nhân

Vô sinh có thể xảy ra ở bất cứ phụ nữ nào tuy nhiên bệnh có nguy

cơ xảy ra cao hơn đối với những phụ nữ mắc bệnh viêm nhiễm phụ khoa, có tiền sử nạo phá thai, lạm dụng thuốc tránh thai, chất kích thích Đây là những nguyên nhân vô sinh ở phụ nữ phổ biến.

1 Nữ giới bị đa nang buồng trứng

Những bênh nhân khi mắc phải hội chứng này đều mất cân bằng hormone trong hệ thống sinh sản nữ, làm giảm lượng trứng dẫn đến khả năng sinh sản ngày càng kém đi.

II Nguyên nhân

3 Các bệnh về tử cung

Các bệnh về tử cung như: viêm cổ tử cung, u xơ tử cung, dính buồng tử cung, có dị vật trong tử cung… Tất cả những bệnh lý trên đều có thể làm tinh trùng không thể gặp trứng và thụ tinh hoặc khi trứng đã được thụ tinh cũng không thể di chuyển vào tử cung để làm tổ

Bên cạnh đó, khi bị viêm nhiễm cổ tử cung cũng khiến cho dịch nhầy ở cổ tử cung quá ít hoặc kém chất lượng làm tinh trùng khó di chuyển hoặc gây chết tinh trùng dẫn đến việc không thể mang thai.

4 Các bệnh lý ở buồng trứng

Các bệnh lý ở buồng trứng như: viêm buồng trứng, u nang buồng trứng… làm cho hoạt động ở buồng trứng trở nên bất bường, ảnh hưởng đến hiện tượng phóng noãn và chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn Đây là nguyên nhân vô sinh ở nữ giới rất phổ biến.

II Nguyên nhân

5 Viêm nhiễm phụ khoa

Vô sinh nữ nguyên nhân phổ biến do các bệnh lý về đường sinh dục, các viêm nhiễm phụ khoa Các viêm nhiễm như nấm phụ khoa, nấm âm đạo… nếu không được điều trị kịp thời có thể gây viêm tử cung, vòi trứng, thậm chí có thể gây viêm vùng chậu, tắc vòi trứng là nguyên nhân vô sinh của phụ nữ.

6 Do rối loạn nội tiết

Rối loạn nội tiết gây nên sự mất cân bằng hoocmon sinh sản là nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt, u xơ, u nang… làm giảm phản nhưng của hoocmon nữ ảnh hưởng đến điều tiết của hệ nội tiết làm giảm khả năng thụ thai thành công.

Ngoài ra, nguyên nhân gây vô sinh nữ giới cũng do lạm dụng thuốc tránh thai, các chất kích thích hay do yếu tố tuổi tác.

X X

Những kiểm tra y tế dưới đây thường được bác

sĩ chỉ định để xem xét khả năng sinh sản ở nữ giới:

• Theo dõi lịch sử rụng trứng;

• Chụp cản quang vòi trứng tử cung;

• Phẫu thuâật nôậi soi;

• Thử nghiêậm hormone;

• Xét nghiêậm dự trữ buồng trứng (AMH)

TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH VÔ SINH Ở NỮ

•Tuyến vú phát triển kém: Đến tuổi trưởng thành (từ trên 18 tuổi) mà nữ giới vẫn còn trong tình trạng ngực nép thì có thể do cơ thể

bị thiếu hụt hormone nữ đặc biệt là hormone estrogen Điều này không chỉ gây ảnh hưởng tới tuyến vú mà còn làm ảnh hưởng đến sự phát triển của buồng trứng và có thể gây vô sinh ở nữ giới

•Kinh nguyệt bất thường: Kinh nguyệt của phụ

nữ có những thay đổi khác thường như kinh nguyệt đến sớm hoặc muộn, máu kinh ra quá nhiều hoặc quá ít, đau bụng kinh, tắc kinh hoặc âm đạo xuất huyết không theo quy luật,

…

•Viêm âm đạo: Phụ nữ bị viêm âm âm làm cho âm đạo có các chất thải, bài tiết ra quá nhiều và ép làm cho bụng đau.

•Các triệu chứng đau: Đau khi giao hợp hay bị chuột rút kinh nguyệt là những dấu hiệu cảnh báo bạn có thể bị các khối u xơ, viêm vùng chậu, tổn thương tử cung…

•Sẩy thai: Phụ nữ từng bị sẩy thai hoặc sảy thai liên tiếp 3 lần có thể là dấu hiệu vô sinh

ở nữ Các nhà khoa học cho biết 30% phụ nữ gặp phải tình trạng này có khả năng bị vô sinh hiếm muộn

IV CÁCH ĐIỀU TRỊ VÔ SINH Ở NỮ

Điều trị nội khoa

Phương pháp này thường áp dụng cho trường hợp nữ giới bị vô sinh do mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa, các bác sĩ sẽ sử dụng thuốc kháng sinh chuyên khoa để loại bỏ tác nhân gây bệnh, điều trị ổn định viêm.

Điều trị ngoại khoa

Điều trị ngoại khoa được áp dụng đối với các trường hợp viêm nhiễm nặng hoặc một số bệnh lý cần phải tiến hành tiểu phẫu để tránh gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản như: Khắc phục các khuyết tật bẩm sinh, loại bỏ các tổ chức viêm dính, polyp, lạc nội mạc tử cung, u nang, thông ống dẫn trứng và tăng trưởng các

tế bào bất thường khác…

IV CÁCH ĐIỀU TRỊ VÔ SINH Ở NỮ

Bơm tinh trùng vào buồng

tử cung (IUI)

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)

Phương pháp trưởng thành noãn trong ống nghiệm IVM

VÔ SINH Ở NAM GIỚI

NGUYÊN NHÂN

ĐIỂU TRỊ

1 NGUYÊN NHÂN Y TẾ

2 NGUYÊN NHÂN MÔI TRƯỜNG

3 SỨC KHỎE, Y TẾ VÀ MỘT SỐ NGUYÊN

NHÂN KHÁC

• Các vấn đề về khả năng sinh sản

của nam giới có thể do nhiều vấn

đề sức khỏe và điều trị y tế gây

ra Một trong số này bao gồm:

• Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Giãn

tĩnh mạch thừng tinh là sự giãn

của những tĩnh mạch của tinh

hoàn, nó là nguyên nhân phổ biến

nhất gây nên vô sinh ở nam giới

Nó liên quan đến việc điều hòa

nhiệt độ tinh hoàn Giãn tĩnh

mạch thừng tinh làm giảm chất

lượng tinh trùng

1 NGUYÊN NHÂN Y TẾ

• Nhiễm trùng: Một số bệnh nhiễm

trùng có thể ảnh hưởng đến việc sản

xuất tinh trùng hoặc sức khỏe tinh

trùng hoặc có thể gây nên sẹo làm

tắc nghẽn ống dẫn tinh Những

nhiễm trùng này bao gồm viêm mào

tinh hoặc viêm tinh hoàn và một vài

nhiễm trùng lây truyền qua đường

tình dục, bao gồm lậu cầu hoặc HIV

Mặc dù một vài nhiễm trùng có thể

gây nên thương tổn tinh hoàn vĩnh

viễn, nhưng thường thì tinh trùng

vẫn có thể thu thập được.

• Vấn đề về xuất tinh: Xuất tinh ngược dòng là hiện tượng tinh trùng đi vào trong bàng quang khi đạt cực khoái thay vì chúng được xuất ra ngoài qua đầu dương vật Những tình trạng sức khỏe có thể gây nên xuất tinh ngược dòng như: đái tháo đường, chấn thương tủy sống, thuốc và những phẫu thuật ở bàng quang, tiền liệt tuyến hoặc niệu đạo.

Những kháng thể kháng tinh trùng là những tế bào hệ thống miễn dịch mà nhận định sai tinh trùng như là kẻ xâm lược có hại và cố gắng loại

bỏ chúng

• Khối u: Ung thư và những khối u lành tính có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ quan sinh sản nam giới, thông qua các tuyến mà tiết hóc-môn liên quan đến sinh sản như tuyến yên, hoặc do những nguyên nhân không được biết đến Trong một vài trường hợp, phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị để điều trị khối u có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản nam giới

• Tinh hoàn lạc chỗ: Ở một vài nam giới, trong quá trình phát triển bào thai, một hoặc hai tinh hoàn bị lỗi trong quá trình di chuyển từ bụng xuống bìu Giảm khả năng sinh sản thường gặp ở nam giới mắc bệnh lý này.

• - Mất cân bằng hóc-môn: Vô sinh có thể do rối loạn của tinh hoàn hoặc bất thường ảnh hưởng đến hệ thống hóc-môn khác bao gồm vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến giáp và tuyến thượng thận Nồng độ testosterone thấp và những vấn đề hóc- môn khác có nguy cơ tiềm ẩn.

Có rất nhiều ống khác nhau

để vận chuyển tinh trùng Chúng có thể bị tắc nghẽn

do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm những chấn thương vô ý trong phẫu thuật, nhiễm trùng trước đó, chấn thương hoặc những phát triển bất thường như

xơ nang hoặc các bệnh di truyền tương tự

• Bất thường nhiễm sắc thể: Các rối loạn di truyền như hội chứng Klinefelter- trong đó người nam được sinh ra với 2 nhiễm sắc thể

X và 1 nhiễm sắc thể Y (thay vì 1 nhiễm sắc thể X và 1 nhiễm sắc thể Y) – gây nên phát triển bất thường về cơ quan sinh dục nam giới Các hội chứng di truyền khác liên quan đến vô sinh bao gồm: xơ nang, hội chứng Kallman

và hội chứng Kartagener.

Những vấn đề bao gồm khó khăn trong việc giữ và duy trì việc cương cứng đủ để quan hệ (rối loạn cương dương), xuất tinh sớm, đau khi quan hệ, những bất thường về giải phẫu như dị tật lỗ tiểu thấp (lỗ tiểu nằm bên dưới dương vật) hoặc những vấn đề về tâm lý hoặc những mối quan hệ mà cản trở tình dục

• Việc tiếp xúc quá mức với những yếu tố môi trường như nhiệt, chất độc và hóa chất có thể làm giảm sản xuất tinh trùng hoặc chức năng tinh trùng Những nguyên nhân đặc biệt bao gồm:

• Hóa chất công nghiệp: Tiếp xúc lâu dài với benzene, toluene, xylene, thuốc trừ sâu, thuốc diệt

cỏ, dung môi hữu cơ, hóa chất nhuộm và chì có thể góp phần làm giảm số lượng tinh trùng

Nguyên nhân môi trường

chì hoặc những kim loại nặng khác có thể gây nên vô sinh.

• - Xạ trị hoặc tia X: Tiếp xúc với phòng xạ

có thể làm giảm sản xuất tinh trùng, mặc

dù nó thường trở lại bình thường Với liều cao bức xạ, sản xuất tinh trùng có thể bị giảm vĩnh viễn.

• - Tinh hoàn quá nóng: Nhiệt độ cao làm giảm sản xuất và chức năng tinh trùng Mặc dù các nghiên cứu còn hạn chế và không kết luận, thường xuyên

sử dụng phòng sông hơi hoặc tắm bồn nước nóng

có thể làm giảm tạm thời số lượng tinh trùng

• - Ngồi trong thời gian dài, mặc quần áo chật hoặc làm việc bằng máy tính sách tay (đặt trên đùi)

trong một thời gian dài cũng có thể làm tăng nhiệt

độ vùng bìu và có thể làm giảm nhẹ sản xuất tinh trùng

• - Sử dụng thuốc trái phép: Các steroid

đồng hóa để kích thích sự phát triển

và sức mạnh cơ bắp có thể gây tinh

hoàn nhỏ lại và sản xuất tinh trùng

giảm xuống Sử dụng cocaine hoặc

cần sa có thể giảm tạm thời số lượng

và chất lượng tinh trùng

• - Sử dụng rượu: Uống rượu có thể làm

thấp nồng độ testosterone, gây nên rối

loạn cương dương vật và giảm sản

xuất tinh trùng Bệnh lý gan do uống

quá nhiều rượu cũng có thể dẫn tới

vấn đề sinh sản

• Hút thuốc lá: Những người hút thuốc lá có số lượng tinh trùng thấp hơn những người không hút thuốc

lá Hít khói thuốc lá cũng ảnh hưởng đến sự sinh sản của nam giới

• - Căng thẳng: Căng thẳng có thể cản trở đến những hóc-môn cần thiết cho sản xuất tinh trùng Căng thẳng trầm trọng hoặc kéo dài, kể cả những vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản, có thể ảnh hưởng đến

số lượng tinh trùng

• + Khám tổng quát và tiền sử y khoa:

Điều này bao gồm khám bộ phận sinh

dục và hỏi về yếu tố di truyền, vấn đề

sức khỏe mạn tính, bệnh tật, những chấn

thương hoặc những phẫu thuật mà ảnh

hưởng đến khả năng sinh sản Bác sĩ

cũng hỏi về thói quen tình dục và sự

phát triển tình dục trong giai đoạn dậy

thì.

• + Phân tích tinh dịch đồ: Bạn cần cung

cấp mẫu tinh dịch bằng cách thủ dâm và

xuất tinh vào trong một cái lọ tại phòng

khám hoặc sử dụng một loại bao cao su

đặc biệt để thu thập tinh dịch trong khi

giao hợp.

thường bao gồm

• + Mẫu tinh dịch sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm

để đo số lượng tinh trùng và tìm bất cứ sự bất thường nào về hình dáng, sự di động của tinh trùng Phòng xét nghiệm cũng sẽ kiểm tra những vấn đề của tinh dịch như nhiễm trùng.

• Thông thường số lượng tinh trùng thường dao động đáng kể từ mẫu này đến các mẫu khác Hẫu hết, xét nghiệm phân tích tinh dịch được thực hiện trong một khoảng thời gian để đảm bảo kết quả chính xác Nếu kết quả bình thường, bác sĩ sẽ khuyên bạn kiểm tra

kỹ lưỡng bạn tình của bạn trước khi tiến hành những xét nghiệm vô sinh nam giới.

• - Phẫu thuật: Giãn tĩnh mạch thừng tinh có thể được điều trị bằng phẫu thuật hoặc tắc nghẽn ống dẫn tinh có thể phẫu thuật là thông thoáng Nếu thắt ống dẫn tinh trước đây thì

có thể phẫu thuật phục hồi lại Trong trường hợp nếu vô tinh (không có tinh trùng), tinh trùng có thể được lấy từ tinh hoàn hoặc mào tinh bằng kỹ thuật thu thập tinh trùng.

• - Điều trị nhiễm trùng: Điều trị kháng sinh để chữa khỏi sự nhiễm trùng đường sinh dục, những không khôi phục được khả năng sinh sản.

• - Điều trị đối với những vấn đề quan hệ tình dục: Thuốc hoặc sự tư vấn có thể giúp cải thiện rối loạn cương dương hoặc xuất tinh sớm.

pháp hóc-môn thay thế hoặc thuốc trong trường hợp vô sinh do nồng độ cao hoặc thấp của một loại hóc-môn nào đó hoặc những vấn đề do sử dụng hóc-môn gây ra.

• - Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản: Điêu trị hỗ trợ sinh sản bao gồm thu thập tinh trùng thông qua xuất tinh bình thường, phẫu thuật hoặc từ người hiến tặng, tùy theo từng trường hợp cụ thể và mong muốn của bạn Tinh trùng sau đó được bơm vào bộ phận sinh dục nữ, hoặc để thụ tinh trong ống nghiệm hoặc bơm tinh trùng vào bào tương

VÔ SINH NHƯNG KHÔNG VÔ VỌNG

• Kết luận:

- Vô sinh được định nghĩa là tình trạng vợ chồng sau một năm chung sống, quan hệ tình dục trung bình 2-3 lần/tuần, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào mà người vợ vẫn chưa có thai

- Nguyên nhân vô sinh có thể do nam giới hoặc nữ giới với tỉ lệ ngang nhau hoặc do từ 2 phía.

- Khi phát hiện vợ hoặc chồng có khả năng bị vô sinh cần bình tĩnh, đi khám bác sĩ để được đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• Kiến nghị:

- Cần cải tiến các phương pháp điều trị để tăng khả năng điều trị vô sinh và ít bị ảnh hưởng đến người điều trị.

- Các cặp vợ chồng cần theo dõi để có thể phát hiện

sớm để tăng tỉ lệ khả năng điều trị.