I. Mục tiêu1. Kiến thức Giải thích được tại sao Menđen lại thành công trong việc phát hiện ra các quy luật di truyền. Giải thích được một số khái niệm cơ bản làm cơ sở nghiên cứu các quy luật di truyền. Giải thích được kết quả TN cũng như định luật phân li của Men đen bằng thuyết NST.2. Kỹ năng Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, tổng hợp, suy luận logic Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp.Kĩ năng trình bày ý tưởngsuy nghĩ.Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin3.Thái độBiết vận dụng kiến thức toán học trong việc giải quyết vấn đề của sinh học.
Trang 1Tiết 9 - Bài 8: QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Giải thích được tại sao Menđen lại thành công trong việc phát hiện ra các quy luật di truyền
- Giải thích được một số khái niệm cơ bản làm cơ sở nghiên cứu các quy luật di truyền
- Giải thích được kết quả TN cũng như định luật phân li của Men đen bằng thuyết NST
2 Kỹ năng
-Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, tổng hợp, suy luận logic
-Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
-Kĩ năng trình bày ý tưởng/suy nghĩ
-Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
3.Thái độ
Biết vận dụng kiến thức toán học trong việc giải quyết vấn đề của sinh học
II Trọng tâm bài dạy
- I Phương pháp nghiên cứu di truyền của Menđen
-II Hình thành học thuyết khoa học
III Phương pháp giảng dạy
Trực quan , giải thích kết hợp vấn đáp, thảo luận nhóm.
IV Chuẩn bị
- Bảng 8/ 35 (SGK)
- Hình 8.2
- Hình 11 2 (SGK-NC)
V Tiến trình bài giảng
1 Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ: (không kiểm tra)
3 Bài mới
Tại sao chỉ bằng việc phân tích kết quả của các phép lai, Menđen lại có thể biết được bên trong tế bào của cơ thể, mỗi cặp nhân tố di truyền qui định một tính trạng và trong mỗi giao tử lại chỉ có một nhân tố di truyền? Để trả lời được câu hỏi trên, ta
cùng nghiên cứu bài 8: Quy luật Menđen: quy luật phân li.
Trang 2Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* Hoạt động 1:Phương pháp nghiên
cứu di truyền học của Menđen :
- GV: Cho HS nghiên cứu mục I và ví
dụ SKG
- Phát PHT, yêu cầu 2 em một nhóm
thảo luận điền vào PHT
- GV gọi đại diện nhóm trình bày,
nhóm khác nhận xét bổ sung
- GV nhận xét, đưa ra đáp án đúng
- GV:Sau tỉ lệ kiểu hình F2 3:1 là
1:2:1(1đỏ tc:2đỏ không thuần
chủng:1trắng thuần chủng).Còn tỉ lệ
kiểu hình 3:1 là do một alen bằng
cách nào đó lấn át được sự biểu hiện
kiểu hình của alen kia Để chứng
minh điều đó, sang phần II:
* Hoạt động 2: Hình thành học
thuyết khoa học :
- GV nhắc lại: kết quả sau khi tự thụ
phấn các cây hoa đỏ F2 là:
+1/3 số cây hoa đỏ F2 cho F3 toàn
cây hoa đỏ
+2/3 số cây hoa đỏ F2 cho F3 tỉ lệ : 3
hoa đỏ: 1 hoa trắng
Và hỏi:
+ Mỗi tính trạng do mấy nhân tố di
truyền qui định?
+ Theo thí nghiệm I: em có nhận xét
gì về sự di truyền của bố, mẹ cho
con ?
- GV thông báo: Nhân tố di truyền
ngày nay gọi là alen, gen Gọi nhân tố
thứ nhất là A, thứ 2 là a, F1 có kiểu
gen Aa Hỏi:
Bố, mẹ truyền cho con một trong 2
thành viên của nhân tố di truyền đó là
gì? Mỗi nhân tố chiếm tỉ lệ bao
nhiêu?
- GV treo bảng 8/35 lên bảng cho HS
quan sát, cho ví dụ các con lai ở F2:
AA, Aa: hoa đỏ; aa: trắng.Hỏi:
- ?Xác suất một giao tử F1 chứa alen
A? alen a?
→ ?Xác suất một hợp tử F2 chứa cả 2
alen A?
→Tương tự ?Xác suất một hợp tử F2
chứa cả 2 alen a?
- ?Xác suất một hợp tử F2 chứa có
kiểu gen dị hợp Aa?
- GV hỏi: các hợp tử được hình thành
như thế nào?
- Nghiên cứu nội dung SGK
- Thảo luận điền vào PHT
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét bổ sung
- Hoàn thành nội dung PHT vào vở
+HS trả lời +HS trả lời
- A, a Tỉ lệ: 50%
- HS trả lời:
+ 0,5 + 0,25 + 0,25 + 0,25+0,25=0,5
- Alen trội A át hoàn toàn alen lặn a
I Phương pháp nghiên cứu di truyền học của Menđen:
( Phiếu học tập )
II Hình thành học thuyết khoa học:
Menden dã vận dụng quy luật xác suất thống thống
kê để lí giải tỉ lệ phân li 1:2:1 và đưa ra giả thuyết như sau:
- Mỗi tính trạng đều do một cặp nhân tố di truyền qui định Trong tế bào các nhân tố di truyền không hòa trộn vào nhau
- Bố, mẹ chỉ truyền cho con 1 trong 2 thành viên của cặp nhân tố di truyền
- Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp với nhau một cách ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử
Trang 34 Củng cố
- Có thể sử dụng Hình 11 2 : Cơ sở tế bào học của quy luật phân li (SGK-NC) cho
HS viết sơ đò lai
- Sử dụng câu hỏi và bài tập SGK
5 Dặn dò
- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK
- Đọc trước bài 9
PHIẾU HỌC TẬP
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP
Quy trình thí nghiệm
- Bước 1: ?
- Bước 2: ?
- Bước 3: ?
- Bước 4: ?
Kết quả thí nghiệm
- F1?
- F2?
- F3?
Quy trình thí
nghiệm
- Bước 1: Tạo các dòng thuần chủng về từng tính trạng
- Bước 2: Lai các dòng thuần chủng khác biệt nhau bởi một hoặc nhiều tính trạng rồi phân tích kết quả ở đời F!, F2, F3
- Bước 3: Sử dụng toán xác suất để phân tích kết qủa lai, đưa
ra giả thuyết
- Bước 4: Thí nghiệm chứng minh giả thuyết
Kết quả thí nghiệm
- F1: 100% cây hoa đỏ
- F2 : ¾ cây hoa đỏ: ¼ cây hoa trắng
- F3: 1/3 số cây hoa đỏ F2 cho F3 toàn cây hoa đỏ 2/3 số cây hoa đỏ F2 cho F3 tỉ lệ : 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng 100% cây hoa trắng F2 cho F3 toàn cây hoa trắng