SINH lý bài 17 sinh lý hệ thần kinh vận động

Trình bày đ ợc đặc điểm cấu trúc- chức năng của đơn vị vận động và của suốt cơ... Nội dung  Cấu trỳc và chức năng vận động của tuỷ sống: đơn vị vđ và pxạ tuỷ  Chức năng vận động của t

Mục tiêu học tập

1 Trình bày đ ợc đặc điểm cấu trúc- chức

năng của đơn vị vận động và của suốt cơ

Nội dung

 Cấu trỳc và chức năng vận động của tuỷ sống: đơn vị vđ và pxạ tuỷ

 Chức năng vận động của thân não

 Các nhân ở nền não

 Tiểu não

 Vỏ não

Tuỷ sống

N¨ng l îng: Oxy ho¸  ATP

Cã tÝnh chÊt c¶ 2 lo¹i sîi

phèi hîp

Đơn vị vận động

Neuron vận động tuỷ sống

Sợi thần kinh chi phối hoạt động cơ

1 Đặc điểm của đơn vị vận động

◦ Nhiều đvị vđộng/1cơ: 2- 1000 sợi/đvị Nhỏ: cxác(cử

động ntay, vận nhãn)

◦ N h ng phấn co tất cả sợi cơ/đvị vận động đó

◦ Sợi cơ/ đơn vị vđộng: phân bố rải rác co cơ xra rải

rác

2 Tham gia đơn vị vận động/ co cơ

◦ Theo thứ tự: đvị vđộng nhỏ huy động tr ớc cơ lâu

mỏi

 Ph¶n x¹ c¨ng c¬: C¬ co l¹i khi bÞ kÐo d·n ra

Suốt cơ

Sợi có túi nhân

Sợi nội suốt:

Sợi cơ vân mảnh Chỉ co ở 2 đầu,T/d của N

-4mm, 7à m

-Nhân: nối thành hàng -6-10 sợi/ 1suốt

Sợi c/g: Sợi sơ cấp (Ia)  sợi nội suốt/ttâm Sợi thứ cấp IIa  2 đầu sợi/chuỗi nhân

Sợi v/đ:  động,cfối sợi túi nhân  tĩnh, cfối sợi chuỗi nhân

Sợi nội suốt

Suèt c¬

Phản xạ căng cơ, pxạ duỗi ( cơ co lại sau khi bị kéo dãn ra)

(N)

IaSîi sauKthÝchSîi tr íc

N vµ N liªn

hîp

II

Phản xạ duỗi

Ph¶n x¹ duçi,

ho¹t ho¸ c¬ duçi,

øc chÕ c¬ co

Phản xạ căng cơ

◦ Re c/g có vỏ bọc : 10-15 sợi cơ cq Golgi

◦ Nhận biết& kiểm soát mức độ co cơ

◦ Đáp ứng động và đáp ứng tĩnh

◦ Dẫn truyền tín hiệu TKTW

◦ Vai trò bảo vệ: feedback âm tính

◦ Phân bố đồng đều lực co giữa các nhóm sợi cơ

Tuû sèng/sõng sau TiÓu n·o, vá n·o

IbLín-16µm

Tñy- tiÓu n·o

ThÓ Golgi

Jendrassik

 Phản xạ gấp cơ: Kthích xúc giác chi, gây pxạ gấp cơ tránh tác nhân kthích.

 Cung phản xạ (3-4 N): Tín hiệu tủy: N liên hợp và sợi 2 đến

Phản xạ rút lui

Khi gãi trên da gây co cơ ở gần hoặc d ới chỗ đó

N trung gian của pxạ nằm ở bó gai thị tr ớc: mất

bó này mất pxạ da

Px Babinski: đánh giá tổn th ơng bó tháp

Phản xạ tuỷ

(Phản xạ da)

Babinski

 Choáng tuỷ:

năng và pxạ tuỷ hiện t ợng choáng tuỷ.

hiệu h ng phấn của sợi TK từ trung tâm cao hơn xuống tuỷ (l ới tuỷ, tiền đình tuỷ, và vỏ tuỷ)

ng phấn), hoặc gây hiện t ợng h ng phấn quá

mức.

phục sau vài tuần)

Phản xạ tuỷ

(Rối loạn tổn th ơng tuỷ)

 Hội chứng Brown- Sequard: Đứt một nửa tuỷ

 Bên lành: còn vđộng, c/g sâu; mất c/g đau, xúc giác

PPC

B¸n cÇu F

B¸n cÇu T

Vựng vận động/vỏ nóo

◦ Vùng vđ sơ cấp: Vùng 4

 Tổn th ơng: liệt cơ Còn tiền vđ và vđ bổ sung: vẫn duy trì đ ợc t thể cơ thế, mất vđộng bàn, ngón tay và vđ tinh vi

◦ Vùng tiền vận động: : Vùng 6,

 Cử động nhóm cơ gây động tác chuyên biệt

 Tiền vđnhân nền đthị vđ sơ cấp: kthích nhóm cơ, cử động phức tạp nhiều cơ.

Bản

đồ cơ thể

vùng 4

Vỏ não

Vỏ não vận động

◦ Vùng vđ bổ sung: vùng 8

 Kthích gây nắm 1 bàn tay hoăc cả 2

 Phối hợp với tiền vđ: tạo t thế các phần khác nhau của cơ thể

 Làm nền kiểm soát vđ và tiền vđ cử động tinh tế bàn tay, bàn chân

Vỏ não

(các vùng vận động đặc biệt)

 Vị trí: Tr ớc vđ sơ cấp, trên rãnh ngang

 Tổn th ơng: Nói các nguyên âm, k nói đ ợc thành từ

 Vùng vỏ não liền kề hỗ trợ đtác hô hấp, cử động miệng l ỡi/lúc nói

 Vị trí: Cao hơn liên hợp vđ

 Kthích gây quay đầu

 Liên quan cử động mắt

 Vị trí: Tiền vđ, tr ớc cử động bàn, ngón tay/vđ sơ cấp

 Tổn th ơng : Động tác bàn tay k đ ợc phối hợp và k mục

đích

K thực hiện đc động tác viết

Dẫn

truyền

tín hiệu vận

động

đI

xuống

từ vỏ não

(Bó tháp)

N cgiac

Cổ, ng cBắt chéo

Đi thẳng

Vđ bổ sung đkhiển

T thế, dáng điệu/2 bên

3%sợi lớn, V70m/s

97% sợi nhỏ: dtr tín hiệu vđộng tuỷ

điều hoà các tín hiệu cg não

Bã th¸p

 Con đ ờng gián tiếp

 Ngoại tháp: Não và thân não k thuộc tháp, đi qua nền não, chất l ới thân não, nhân tiền đình và nhân đỏ; tiểu não.

 L ới- tuỷ, tiền đình- tuỷ (nhân l ới, tiền

đình/thân não), đỏ-tuỷ.

 Sợi đến TN: TN- tiền đình và TN-l ới

 Duy trì t thế và điều hoà động tác tuỳ ý

 Tổn th ơng: ↑ tr ơng lực cơ

 Điều hoà vận động

Vỏ não

(đ ờng vận động)

 N·o gi÷a, cÇu n·o, hµnh n·o

 §iÒu khiÓn h« hÊp

 §iÒu khiÓn hÖ tim m¹ch

 §iÒu khiÓn chøc n¨ng tiªu ho¸

Nhân lưới

*Lưới cầu não:

+Kthich chức năng tuỷ

+Kthich cơ kháng TL(cơ cs&cơ

+Ức chế cơ kháng

TL, ức chế tín hiệu

bó lưới cầu cơ k

bị căng quá mức

Thân não

 Củ não sinh tư:

◦ Trước: Px định hướng a sáng

◦ Sau: Px định hướng âm thanh

 Tổn thương thân não:

◦ Choáng tuỷ

◦ Duỗi cứng mất não

Tiểu não

Đường đến tiểu não

Đường ra khỏi tiểu não

Nhân nền não

Nhân nền não

 Dẫn truyền tín hiệu vòng nhân đậu

 Dẫn truyền tín hiệu vòng nhân đuôi

 Tổn thương nhân: Bệnh Parkinson, Chorea (múa giật)

Vòng nhân đậu Vòng nhân đuôi

Chức năng các vùng

 Tủy sống: Vđ tại chỗ: pxạ rút lui

◦ Vđ phức tạp: cử động chi d ới/đi, phối hợp cử động 2 bên, chi

◦ Thực hiện các kiểu vđộng đã đc học, ghi nhớ; lập kế hoạch vđ

 Vỏ não: Thay đổi cường độ, thời gian, tớnh chất đ/ư vđ/tuỷ

 Tiểu não: Kiểm soỏt co cơ, tạo tư thế, vđ nhanh

 Hệ viền: Tạo động cơ hành động

Tài liệu tham khảo

 Bài giảng Sinh lý học Y2 giành cho đối tượng bác sỹ đa khoa, Nhà xuất bản Y học.

 Guyton and Hall, Text book of Medical Physiology, eleventh edition

đột quỵ

triệu trứng báo hiệu

vững hoặc bi ngã, đặc biệt xuất

hiện kèm theo với một trong các biểu hiện trên.

Neuron vận động anpha và gamma

Phản xạ căng cơ