SINH lý bài 19 một số chức năng cấp cao hệ thần kinh

 Phân loại trí nhớ và nêu cơ chế hình thành trí nhớ Trình bày được vai trò của các cấu trúc thần kinh và các chất truyền đạt thần kinh... Định nghĩa và phân loại Định nghĩa: Quá trìn

SINH LÝ HỌC TRÍ NHỚ

Nguyễn Thị Bình

Bộ môn Sinh lý học Đại học Y Hà Nội

 Phân loại trí nhớ và nêu cơ chế hình thành trí nhớ

 Trình bày được vai trò của các cấu

trúc thần kinh và các chất truyền đạt thần kinh

Định nghĩa và phân loại

 Định nghĩa: Quá trình hoạt động thần kinh lặp lại trên một mạch Neuron

Trí nhớ dài hạn

Thay đổi cấu trúc thần kinh:

◦ Nhiều synap hoạt động

◦ Hình thành synap mới

◦ Tăng chia nhánh đuôi gai& sợi trục; tăng gai/đuôi gai

◦ Tăng khối lượng não, vỏ não/vật đang phát triển

Thay đổi hoạt động thần kinh (kéo dài t dẫn truyền xđ qua synap)

 Tổng hợp các protein, peptid nhớ

Trí nhớ dài hạn

Thay đổi hoạt động thần kinh(kéo dài t dẫn truyền xđ qua synap)

◦ Tăng gf chất TĐTK/cúc tận cùng

◦ Tăng tạo AMPc

◦ Tăng tính thấm màng với ion

◦ Tăng nđ ion Ca++/màng sau synap

 Tổng hợp các protein, peptid nhớ

◦ Tăng t/h RNA & tăng lượng pr/não

 Học- Điều kiện hoá(conditioning): hình thành mối quan hệ mới giữa hoàn cảnh môi trường và hành

vi cá thể

Điều kiện hoá

 Khái niệm

 Điều kiện hoá đáp ứng: type I, Pavlov

 Điều kiện hoá hành động: type II, Skinner

 Nơi xảy ra:

Điều kiện hoá đáp ứng-TN Pavlov

Điều kiện hoá hành động- TN Skinner

Alzheimer

Hoạt động cảm xúc

 Hoạt động cảm xúc

 Vai trò của hệ viền

 Vai trò của amin não

 T/d kthích hoạt động cơ thể

 Trầm cảm:buồn rầu, chán nản, khó chịu

 Giảm hoạt động của não, ức chế ttâm d ới vỏ

 Pxạ có đk thành lập chậm, mối liên hệ với vỏ não hình thành chậm

 Kìm hãm hoạt động cơ thể

 Xúc cảm thấp

 Xúc cảm cao

Hệ viền

Hệ limbic và hoạt động

xúc cảm

 C/gcáu giận, hung hãn : Kthích mạnh vùng

trừng phạt (d’đồi bên & quanh não thất3) gây đ/ giận

dữ/động vật: t thế bảo vệ, giơ vuốt, dựng đuôI, gầm gừ…

◦ Kthích vùng sau: sợ hãi- bỏ trốn

 Hyppocampus&phần tr ớc limbic: hiện t ợng cáu

giận, hung hãn; tổn th ơng limbic: đvật dễ bị kích động, cáu giận

 Trung tâm th ởng bị kthích: vật dễ bảo, hiền lành

◦ Yếu tố khác:đói, no;nồng độ testosterol

 C/gcáu giận, hung hãn : Kthích mạnh vùng trừng

phạt (punishment-d’đồi bên & quanh não thất3) gây đ/ giận dữ/động vật: t thế tự vệ, giơ vuốt, dựng đuôi, gầm gừ…

◦ Kthích vùng sau: c/g sợ hãi, bỏ trốn.

◦ Kthích ttâm hài lòng (reward): yên lặng, dễ bảo, hiền lành.

Chất truyền đạt thần kinh

 Norepinephrine:Nằm 2 bên nối cầu- não giữa  tỏa khắp não T/d kthích tăng ↑hoạt tính não; ức chế/1 số vùng

Re Tạo giấc mơ/ ngủ REM

 Dopamin và chất l ới:Tr ớc phần trên não giữa

nhân đậu, d’đồi&limbic T/d ức chế nhân nền não, kthích một số vùng khác/não Tổn th ơng- Parkinson

 Serotonin:Nhân mỏng đ ờng giữa cầu- hành não  não thất bên, vỏ não, tủy sống: t/d ức chế, tạo giấc ngủ/não; xuống tủy: giảm đau

 Acetycholin:N lớn ở kthích l ới cầu & não giữa  lên

não& xuống l ới tủy:t/d kthích; kthích – thức dậy đột ngột &

h ng phấn hệ tk

Chất truyền đạt thần kinh

 Các chất TĐTK khác:GABA(lo lắng, bồn chồn), Phenylethylamin (kthích TK), Betacarbolin(ức chế hoạt

động N), chất P(buồn chán, đau khổ);

◦ Endorphin, Phenylethylamin, Betacarbolin- thay đổi cảm xúc tình cảm

 Hormon TK:ACTH (tăng sợ hãi), T3, T4( tăng hđộng

hệ TK); Testosteron (trạng thái hung hãn);

Tài liệu tham khảo

 Bài giảng Sinh lý học Y2 giành cho đối tượng bác sỹ đa khoa, Nhà xuất bản Y học.

 Guyton and Hall, Text book of Medical Physiology, eleventh edition