SINH lý hệ THẦN KINH vận ĐỘNG (SINH lý) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

SINH LÝ HỆ THẦN KINH VẬN ĐỘNG... Sợi co nhanh: Kth ớc lớn, lực co mạnh Tốc độ co nhanh Năng l ợng: glycogen ATP Sợi co chậm :Kth ớc nhỏ, co lâu Năng l ợng: Oxy hoá  ATP Có tính chất cả

SINH LÝ HỆ THẦN KINH VẬN ĐỘNG

tËn

cïng Sîi TK kÝch thÝch c¬

trúc thần kinh trong kiểm soát và điều hoà vận

động.

Tuỷ sống

Sợi co nhanh: Kth ớc lớn, lực co mạnh Tốc độ co nhanh

Năng l ợng: glycogen ATP

Sợi co chậm :Kth ớc nhỏ, co lâu Năng l ợng: Oxy hoá  ATP

Có tính chất cả 2 loại sợi

N liên hợp: Chức năng phối hợp

Đơn vị vận động

Neuron vận động tuỷ sống

Sợi thần kinh chi phối hoạt động cơ

1 Đặc điểm của đơn vị vận động

◦ Nhiều đvị vđộng/1cơ: 2- 1000 sợi/đvị Nhỏ: cxác(cử động ntay,

vận nhãn)

◦ N h ng phấn co tất cả sợi cơ/đvị vận động đó

◦ Sợi cơ/ đơn vị vđộng: phân bố rải rác co cơ xra rải rác

2 Tham gia đơn vị vận động/ co cơ

◦ Theo thứ tự: đvị vđộng nhỏ huy động tr ớc cơ lâu mỏi

Chức năng vận động

của tuỷ sống

 Ph¶n x¹ c¨ng c¬:C¬ co l¹i khi bÞ kÐo d·n ra

Suốt cơ

Suốt cơ

Sợi có túi nhân

Sợi nội suốt:

Sợi cơ vân mảnh Chỉ co ở 2 đầu,

-Nhân: nối thành hàng -6-10 sợi/ 1suốt

Sợi c/g: Sợi sơ cấp (Ia)  sợi nội suốt/ttâm

Sợi thứ cấp IIa  2 đầu sợi/chuỗi nhân

Sợi v/đ:  động,cfối sợi túi nhân

 tĩnh, cfối sợi chuỗi nhân

Sợi nội suốt

Suèt c¬

Phản xạ căng cơ, pxạ duỗi ( cơ co lại sau khi bị kộo dón ra)

 ý nghĩa:

 Cơ bị kéo dài đột ngột gây pxạ co để k bị kéo dài quá mức

 Động tác kéo dài, không bị run rẩy, giật cục (Sợi sơ cấp và thứ cấp kthích Re căng cơ tĩnh)duy trì đ ợc vị trí, t thế khi mang vật nặng

(N)

Ia Sợi sau Kthích Sợi tr ớc

N và N liên hợp

II

Phản xạ duỗi

Ph¶n x¹ duçi,

ho¹t ho¸ c¬ duçi,

øc chÕ c¬ co

Phản xạ căng cơ

◦ Re c/g có vỏ bọc : 10-15 sợi cơ cq Golgi

◦ Nhận biết& kiểm soát mức độ co cơ

◦ Đáp ứng động và đáp ứng tĩnh

◦ Dẫn truyền tín hiệu TKTW

◦ Vai trò bảo vệ: feedback âm tính

◦ Phân bố đồng đều lực co giữa các nhóm sợi cơ

Thể Golgi

Tuû sèng/sõng sau TiÓu n·o, vá n·o

Ib Lín- 16µm

Tñy- tiÓu n·o

ThÓ Golgi

Jendrassik

 Phản xạ gấp cơ: Kthích xúc giác chi, gây pxạ gấp cơ tránh tác nhân kthích.

 Cung phản xạ (3-4 N): Tín hiệu tủy: N liên hợp và sợi 2 đến N sừng tr ớc

◦ Kích thích đau/cánh tay: pxạ gấp và duỗi để đẩy tay xa kthích

◦ Giúp cơ thể tránh tác nhân gây đau

Phản xạ tuỷ

(Phản xạ gấp cơ, phản xạ rút lui)

Phản xạ rút lui

Khi gãi trên da gây co cơ ở gần hoặc d ới chỗ đó

N trung gian của pxạ nằm ở bó gai thị tr ớc: mất bó này mất pxạ da

Px Babinski: đánh giá tổn th ơng bó tháp

Phản xạ tuỷ

(Phản xạ da)

Babinski

 Håi phôc sau vµi giê, vµi tuÇn (Tb TK tuû t¨ng h ng phÊn), hoÆc g©y hiÖn t îng h ng phÊn qu¸ møc.

 HA h¹, mÊt px¹ c¬ x ¬ng, px¹ c¬ trßn mÊt (håi phôc sau vµi tuÇn)

Ph¶n x¹ tuû

(Rèi lo¹n tæn th ¬ng tuû)

 Hội chứng Brown- Sequard: Đứt một nửa tuỷ

 Bên lành: còn vđộng, c/g sâu; mất c/g đau, xúc giác

 Bên tổn th ơng: mất c/g vđộng, c/g sâu Còn c/g đau, xúc giác thô sơ.

Phản xạ tuỷ

(Rối loạn tổn th ơng tuỷ)

PPC

B¸n cÇu F

B¸n cÇu T

Bản

đồ cơ thể

vùng 4

Vỏ n o ão

Vỏ não vận động

◦ Vùng vđ bổ sung: vùng 8

 Kthích gây nắm 1 bàn tay hoăc cả 2

 Phối hợp với tiền vđ: tạo t thế các phần khác nhau của cơ thể

 Làm nền kiểm soát vđ và tiền vđ cử động tinh tế bàn tay, bàn chân

Vỏ n o ão

(các vùng vận động đặc biệt)

 Broca: Cử động nói

 Vị trí: Tr ớc vđ sơ cấp, trên rãnh ngang

 Tổn th ơng: Nói các nguyên âm, k nói đ ợc thành từ

 Vùng vỏ não liền kề hỗ trợ đtác hô hấp, cử động miệng l ỡi/lúc nói

 Cử động quay đầu:

 Vị trí: Cao hơn liên hợp vđ

 Kthích gây quay đầu

 Liên quan cử động mắt

 Cử động khéo léo bàn tay

 Vị trí: Tiền vđ, tr ớc cử động bàn, ngón tay/vđ sơ cấp

 Tổn th ơng : Động tác bàn tay k đ ợc phối hợp và k mục đích

K thực hiện đc động tác viết

Dẫn

truyền tín hiệu vận

động đI xuống

từ vỏ

n o ão

(Bó tháp)

N cgiac

Cổ, ng c Bắt chéo

Đi thẳng

Vđ bổ sung đkhiển

T thế, dáng điệu/2 bên

3%sợi lớn, V70m/s

97% sợi nhỏ: dtr tín hiệu vđộng tuỷ

điều hoà các tín hiệu cg  não

Bã th¸p

 Con đ ờng gián tiếp

 Ngoại tháp: Não và thân não k thuộc tháp, đi qua nền não, chất l ới thân não, nhân tiền đình và nhân đỏ; tiểu não.

 L ới- tuỷ, tiền đình- tuỷ (nhân l ới, tiền đình/thân não), tuỷ.

đỏ- Sợi đến TN: TN- tiền đình và TN-l ới

 Duy trì t thế và điều hoà động tác tuỳ ý

 Tổn th ơng: ↑ tr ơng lực cơ

 Điều hoà vận động

Vỏ n o ão

(đ ờng vận động)

 N·o gi÷a, cÇu n·o, hµnh n·o

 §iÒu khiÓn h« hÊp

 §iÒu khiÓn hÖ tim m¹ch

 §iÒu khiÓn chøc n¨ng tiªu ho¸

Nhân đỏ

+Não giữa

+Ức chế TLC/ Nα

+Pxa tư thế& chỉnh thế

+Hđộng phối hợp nhân tiền đình

Nhân lưới

*Lưới cầu não:

+Kthich chức năng tuỷ

+Kthich cơ kháng TL(cơ cs&cơ

+Ức chế cơ kháng

TL, ức chế tín hiệu

bó lưới cầu cơ k

bị căng quá mức

Thân não

 Củ não sinh tư:

 Tổn thương thân não:

Tiểu não

Đường đến tiểu não

Đường ra khỏi tiểu não

khả năng nói nhanh, trôi chảy

 Tăng TLC cùng bên(tt phần ở

sâu)

Nhân nền não

Nhân nền não

 Dẫn truyền tín hiệu vòng nhân đậu

 Dẫn truyền tín hiệu vòng nhân đuôi

 Tổn thương nhân: Bệnh Parkinson, Chorea (múa giật)

Vòng nhân đậu Vòng nhân đuôi

Chức năng các vùng

 Tủy sống: Vđ tại chỗ: pxạ rút lui

◦ Vđ phức tạp: cử động chi d ới/đi, phối hợp cử động 2 bên, chi d ới

◦ Thực hiện các kiểu vđộng đã đc học, ghi nhớ; lập kế hoạch vđ

 Vỏ não: Thay đổi cường độ, thời gian, tớnh chất đ/ư vđ/tuỷ

 Tiểu não: Kiểm soỏt co cơ, tạo tư thế, vđ nhanh

 Hệ viền: Tạo động cơ hành động

Tài liệu tham khảo

 Bài giảng Sinh lý học Y2 giành cho đối tượng bác sỹ đa khoa, Nhà xuất bản Y học.

 Guyton and Hall, Text book of Medical Physiology, eleventh edition

đột quỵ

trứng báo hiệu

hoặc bi ngã, đặc biệt xuất hiện kèm theo

với một trong các biểu hiện trên.

Neuron vận động anpha và gamma

Phản xạ căng cơ