Lực hướng tâm(thao giảng)

- Đặc điểm của lực ma sát trượt: + không phụ thuộc vào diện tích mặt tiếp xúc và tốc độ của vật + tỷ lệ với độ lớn của áp lực +phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc -

Kính chào quý thầy cô về dự

giờ cùng lớp 10C

GV: Trịnh Trung Nhật

ĐT: 0984484555

Kiểm tra bài cũ

1 Nêu đặc điểm của lực ma sát

trượt? Hệ số ma sát trượt là gì?

Nó phụ thuộc vào những yếu tố

nào? Viết biểu thức tính của lực

ma sát trượt?

- Đặc điểm của lực ma sát trượt:

+ không phụ thuộc vào diện tích mặt tiếp xúc và tốc độ của vật

+ tỷ lệ với độ lớn của áp lực +phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc

-Hệ số ma sát trượt là tỷ lệ giữa độ

lớn lực ma sát trượt và độ lớn của áp lực

- Hệ số ma sát trượt phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc

- Công thức tính ma sát trượt:

2 Chuyển động tròn đều là

chuyển động như thế nào? Vận

tốc trong chuyển động tròn đều

là đại lượng như thế nào?

- Chuyển động tròn đều là chuyển

động có quỹ đạo là đường tròn

và tốc độ trung bình trên mọi cung tròn là như nhau

- Vận tốc trong chuyển động tròn

đều là đại lượng có độ lớn không thay đổi và hướng luôn là tiếp tuyến của quỹ đạo chuyển động

N

t =

µ

Tại sao đường ở những đoạn cong

thường phải làm nghiêng ?

Ý TƯỞNG CỦA NIU-TƠN

Việc phóng vệ tinh nhân tạo của Trái Đất dựa trên cơ sở khoa học nào?

A B

C

I LỰC HƯỚNG TÂM

Bài 14: LỰC HƯỚNG TÂM

ht

F

uur

O

1 Định nghĩa

Lực (hay hợp lực của các lực) tác

dụng vào một vật chuyển động tròn

đều và gây ra cho vật gia tốc hướng

tâm gọi là lực hướng tâm

Để gây ra gia tốc hướng tâm cho vật

ta cần phải có điều

kiện nào?

ht

a uur

2 Công thức

2

2

ht ht

mv

Vật chuyển động tròn đều có gia tốc hay không? Nếu có thì gia tốc này có đặc

điểm gì?

Hãy nêu định nghĩa của

lực hướng tâm?

Hãy nhắc lại biểu thức của định luật II Niu-tơn

và biểu thức của gia tốc

hướng tâm?

Từ hai biểu thức trên hãy suy ra biểu thức của lực hướng tâm?

I LỰC HƯỚNG TÂM

Bài 14: LỰC HƯỚNG TÂM

3 Ví dụ

Trái đất chuyển động tròn đều quanh Mặt Trời thì lực nào đóng vai trò là lực

hướng tâm?

Lực hấp dẫn giữa Trái Đất

và Mặt Trời đóng vai trò

là lực hướng tâm

2 Công thức

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

Bài 14: LỰC HƯỚNG TÂM

Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh trái đất Lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?

a Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và vệ

tinh nhân tạo đóng vai trò là lực

hướng tâm

3 Ví dụ

2 Công thức

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

R

h

Bài 14: LỰC HƯỚNG TÂM

2 Hệ thức

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

N

uur

P

ur

a Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và

vệ tinh nhân tạo đóng vai trò là lực

hướng tâm

b Lực ma sát nghỉ giữa vật và bàn

quay đóng vai trò là lực hướng tâm

msn

F

ur

Lực nào đóng vai trò

là lực hướng tâm?

Bài 14: LỰC HƯỚNG TÂM

2 Hệ thức:

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

3 Ví dụ

a Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và

vệ tinh nhân tạo đóng vai trò là lực

hướng tâm

b Lực ma sát nghỉ giữa vật và bàn

quay đóng vai trò là lực hướng tâm

P r

N r

F r

c Hợp lực của phản lực N và trọng

lực P khi xe qua đường cong đóng

vai trò là lực hướng tâm

Tại sao ở những đoạn đường cong mặt đường phải làm nghiêng?

P r

N r

F r

F r

N r

P r

Khi xe chuyển động trên mặt đường nghiêng lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?

Bài 14: LỰC HƯỚNG TÂM

2 Hệ thức:

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

3 Ví dụ

Lưu ý: Lực hướng tâm không phải là loại

lực mới thêm vào các lực đã biết như trọng

lực, lực ma sát, lực đàn hồi, mà chỉ là một

trong các lực đó hay hợp lực của các lực

đó Và nó gây ra gia tốc hướng tâm nên gọi

là lực hướng tâm

Vậy lực hướng tâm có phải

là một lực lạ không?

2 Hệ thức

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

3 Ví dụ

Bài 11: LỰC HƯỚNG TÂM

II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM

1 Định nghĩa

Chuyển động li tâm là chuyển động

lệch ra khỏi quỹ đạo tròn theo phương

tiếp tuyến với quỹ đạo của vật

Hãy nêu định nghĩa chuyển động li tâm?

2 Hệ thức

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

3 Ví dụ

Bài 11: LỰC HƯỚNG TÂM

II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM

1 Định nghĩa

2 Ứng dụng

Máy vắt li tâm

2 Hệ thức

I LỰC HƯỚNG TÂM

1 Định nghĩa

3 Ví dụ

II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM

1 Định nghĩa

2 Ứng dụng

Bài 11: LỰC HƯỚNG TÂM

Hạn chế tốc độ

Xe qua chỗ rẽ mà chạy nhanh quá sẽ bị trượt li tâm dễ gây tai nạn.

3 Cần tránh

Để tránh trượt li tâm nên giảm

tốc độ khi đi qua đường cong

HÌNH ẢNH VỀ NHỮNG MẶT ĐƯỜNG CONG ĐƯỢC LÀM

NGHIÊNG TRONG THỰC TẾ.

CŨNG CỐ

Lực hướng tâm

Câu 1: Định nghĩa lực hướng tâm

Lực (hợp lực) tác dụng vào một vật

chuyển động tròn đều và gây ra

cho vật gia tốc hướng tâm gọi là

lực hướng tâm

Câu 2 Viết biểu thức tính lực

2

mv

Câu 3: Trong chuyển động của

Mặt Trăng quanh Trái Đất lực nào

đóng vai trò là lực hướng tâm?

Chuyển động li tâm

Câu 4: Thế nào là chuyển động li tâm

Chuyển động li tâm là chuyển động lệch ra khỏi quỹ đạo tròn theo phương tiếp tuyến với quỹ đạo của vật

Câu 5: Nêu ứng dụng của chuyển động li tâm

Giảm tốc độ xe khi đi qua đường cong

Câu 6: Để tránh trượt li tâm khi lái xe qua đường cong ta làm như thế nào

Máy vắt li tâm

Lực hấp dẫn giữa Mặt Trăng và

Trái Đất

Tìm vận tốc của vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất? (Biết vệ tinh nhân tạo được phóng ở gần mặt đất và lấy

g = 9,8 m/s2, bán kính Trái Đất R = 6,4.106 m)

VẬN DỤNG

Tóm tắt:

h << R

g = 9,8 m/s2

R = 6,4.106 m

Tìm:

v = ?

Giải:

Khi vệ tinh chuyển động tròn đều quanh Trái Đất, lực hấp dẫn của Trái Đất đóng vai trò là lực hướng tâm

2 2

( )

hd ht

GmM mv

F F

R h R h

GM v

R h

⇒ =

+

GM v

R

⇒ =

Vì vệ tinh nhân tạo được phóng ở gần mặt đất nên

h << R

g

R

7919,6( / ) 7,9 /

Đây là vận tốc vũ trụ cấp I

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

 Học bài và làm bài tập sách giáo khoa trang 82 – 83

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÍ THẦY CÔ

VÀ CÁC EM HỌC SINH