Bai 3: Ca dao dân ca (Dự thi giảng trong Giao lưu cum SP Trung Bắc)

Những câu ca dao về tình cảm gia đìnhI, Giới thiệu chung Bài 3 CA DAO DÂN CA... 2.Chiều chiều ra đứng ngõ sau, Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.3.Ngó lên nuộc lạt mái nhà, Bao nhiêu n

Những câu ca dao về tình cảm gia đình

I, Giới thiệu chung

Bài 3

CA DAO DÂN CA

1 C«ng cha nh nói ngÊt trêi, NghÜa mÑ nh n íc ë ngoµi biÓn §«ng Nói cao biÓn réng mªnh m«ng,

Cï lao chÝn ch÷ ghi lßng con ¬i!

2.Chiều chiều ra đứng ngõ sau, Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

3.Ngó lên nuộc lạt mái nhà, Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu.

1.C«ng cha nh nói ngÊt trêi, NghÜa mÑ nh n íc ë ngoµi biÓn §«ng.

Nói cao biÓn réng mªnh m«ng,

Cï lao chÝn ch÷ ghi lßng con ¬i!

Bµi ca dao sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt g×?

Câu ca dao sử dụng nghệ thuật so sánh,

ngợi ca công lao sinh thành, d ỡng dục

của cha mẹ

hai câu sau là lời nhắn nhủ cho những ng ờicon phải ý thức đền đáp công ơn sinh thànhấy

ý nghĩa của bài ca dao này là gì?

Núi cao biển rộng mênh mông

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

Chín chữ cù

lao

Sinh (đẻ) Cúc (nâng đỡ) Phủ ( vuốt ve) Súc ( cho bú, cho ăn)

Tr ởng (nuôi cho lớn) Dục (dạy dỗ)

Cố ( trông nom, đoái hoài) Phục ( theo dõi để uốn nắn) Phúc ( che chở)

Em h·y t×m nh÷ng c©u ca dao kh¸c kÓ vÒ

c«ng lao cha mÑ?

¥n cha nÆng l¾m ai ¬i NghÜa mÑ b»ng trêi chÝn th¸ng c u mang

Nhà em có vại cà đầy

Có ao rau muống có đầy chum t ơng

Dù không mĩ vị cao l ơng Trên thờ cha mẹ d ới nh ờng anh em

Một nhà vui vẻ êm đềm

Đói no tùy cảnh không luồn lụy ai

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ Năm canh dài mẹ thức cả năm

Ba n¨m bó mím con th¬

KÓ c«ng cha mÑ biÕt c¬ ngÇn nµo

D¹y r»ng chÝn ch÷ cï lao

BÓ s©u kh«ng vÝ trêi cao kh«ng b×

Anh ¬i em b¶o anh nµy

• Tãm l¹i:C«ng lao cha mÑ th× kh«ng g× so s¸nh næi bëi vËy con c¸i ph¶i cã nghÜa vô biÕt ¬n vµ kÝnh yªu cha mÑ.

2.Chiều chiều ra đứng ngõ sau, Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Câu ca dao thể hiện tâm trạng sầu

th ơng, buồn nhớ quê nhà của ng ời

phụ nữ lấy chồng xa

Yếu tố thời gian, không gian và hành động nào của cô gái thể hiện tâm trạng

ấy?

Thời gian “chiều chiều”

Buổi chiều là thời gian gợi buồn Nhịp “chiều

chiều” gợi tả sự đều đặn đến khắc khoải của thời gian

Không gian: đứng ở ngõ sau/

trông về quê mẹ

“Ngõ sau” nh một góc khuất của tâm hồn để cô gáI h ớng cả tấm lòng, tình cảm của mình về quê nhà

Em hãy cho biết bài ca dao này sử dung môtíp gì? Hãy tìm một số câu ca dao khác sử dụng môtíp này?

Chiều chiều ra đứng bờ sông, Muốn về quê mẹ mà không có đò.

Chiều chiều ra ngõ ngó xuôi, Ngó không thấy mẹ ngùi ngùi nhớ th ơng.

xót xa tâm trạng nhớ quê h ơng, gia đình của một ng ời con gái lấy chồng xa

3 Ngó lên nuộc lạt mái nhà, Bao nhiêu nuộc lạt, nhớ ông bà bấy nhiêu.

Câu ca dao diễn tả nỗi nhớ và sự yêu

kính đối với ông bà Cái hay của cách

diễn tả tình cảm ấy ở đâu?

CÆp tõ so s¸nh: “bao nhiªu - bÊy nhiªu” thÓ hiÖn

4, Anh em nµo ph¶i ng êi xa,Cïng chung b¸c mÑ, mét nhµ cïng th©n.

Yªu nhau nh thÓ tay ch©n,Anh em hßa thuËn, hai th©n vui vÇy

T×nh c¶m anh em ruét thÞt trong bµi ca dao trªn

® îc thÓ hiÖn nh thÕ nµo?

Em hãy tìm những câu ca dao khác cũng

nói về tình cảm anh em trong

gia đình mà em biết?

Ng ời d ng có ngãi thì đãi ng ời d ng

Anh em vô ngãi thì đừng anh em

Đắng cay vẫn thể ruột rà

Dù xa, xa lắm vẫn là anh em.

Em khôn cũng là em chị Chị dại cũng là chị em.

C©u hái th¶o luËn

Sau khi t×m hiÓu bèn bµi ca dao trªn em rót ra

® îc nh÷ng bµi häc g×?

Bốn bài ca dao trên khuyên chúng ta:

điểm

ý 1 Khuyên chúng ta phải biết yêu th ơng, chia sẻ,

giúp đỡ ông bà, cha mẹ, anh em ruột thịt vì đó

là những ng ời thân yêu trong gia đình. 4

ý 2 Khuyên chúng ta phải trân trọng, giữ gìn tình

cảm gia đình vì đó là tình cảm thiêng liêng và

ý 3 Khuyên chúng ta biết trân trọng và giữ gìn giá

trị đạo đức truyền thống của ng ời Việt. 2

III, Kết luận chung

Ca dao,dân ca,bao đời nay vẫn chảy mãi những

khúc hát thiết tha, ngọt ngào ngợi ca về tình cảm thiêng liêng trong gia đình Bằng nghệ thuật so sánh, ngôn ngữ , hình ảnh giản dị và những âm

điệu nhẹ nhàng êm ái nh những lời ru, mỗi câu

ca đã để lại trong lòng ng ời tình cảm sâu lắng, những bài học chan chứa nghĩa tình, giàu tính

nhân văn.

XIN TR¢N TRäNG C¶M ¥N !

QU£ H¦¥NG Hµ GIANG