giáo án dạy thêm vật lý 6

Giáo án dạy thêm vật lý 6

- Ôn lại cho học sinh các kiến thức về đo độ dài, đo thể tích, đo khối lượng.

- Ôn lại cho học sinh các kiến thức về hai lực cân bằng, trọng lực, lực đàn hồi

2 Kỹ năng

- Biết các cách đo thể tích, đo độ dài, khối lượng Biết đổi các đơn vị độ dài, đơn vị

thể tích, đơn vị khối lượng

- Biết các tính trọng lượng của một vật khi biết khối lượng

- Dụng cụ dùng để đo độ dài là; thước kẻ thước mét, thước dây

- GHĐ là độ dài lớn nhất ghi trên thước

- ĐCNN là độ dài giữa hai vạch liên tiếp ghi trên thước

- Đơn vị đo độ dài hợp pháp của nước ta là mét

- Khi dùng thước đo độ dài cần chú ý xác định GHĐ và ĐCNN của thước

Cách đo.

- Quy tắc đo độ dài

+ Ước lượng độ dài cần đo

+ Chọn thước có GHĐ và ĐCNN thích hợp

+ Đặt thước dọc theo độ dài cần đo sao cho một đầu của vật ngang bằng với vạch số

0 của thước

+ Đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với cạnh thước ở đầu kia của vật

+ Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với đầu kia của vật

II Đo thể tích

- Mỗi vật, dù to hay nhỏ, đều chiếm một thể tích trong không gian

- Đơn vị đo thể tích trong hệ thống đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta là mét

1m Lít (kí hiệu l) là thể tích bằng 1dm3 Đơn vị thể tích nhỏ hơn lít là mililít(ml)

1m3 = 1000dm3 ; 1000000cm3 = 1000000cc

1l = 1dm3 = 1000ml = 1000cc

- Các dụng cụ đo thể tích thường dùng là: bình chia độ, bơm tiêm, ca đong có

3 Giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của dụng cụ đo

- GHĐ, ĐCNN của cân( Xem phần GHĐ, ĐCNN của dụng cụ đo phần chủ đề 1)

* Chú ý: Đối với cân GHĐ là tổng giá trị của tất cả các quả cân kèm theo cân.

ĐCNN là giá trị của quả cân nhỏ nhất kèm theo cân

Cách đo.

- Quy tắc đo khối lượng của vật bằng cân Rôbecvan

+ Ước lượng khối lượng của vật đem cân

+ Tính tổng khối lượng các quả cân ta được khối lượng của vật đem cân

IV LỰC, HAI LỰC CÂN BẰNG, TÌM HIỂU KẾT QUẢ TÁC DỤNG LỰC TRỌNG LỰC, ĐƠN VỊ LỰC.

-1 Lực

- Tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác gọi là lực

- Mỗi lực đều có ba yếu tố: Điểm đặt, hướng( phương,chiều), độ lớn

- Kết quả tác dụng lực: Lực tác dụng lên một vật có thể làm biến đổi chuyển độngcủa vật hoặc hoặc làm cho vật bị biến dạng

- Hai lực cân bằng là hai lực cùng tác dụng lên một vật, có cường độ bằng nhau, cócùng phương, nhưng có chiều ngược nhau Nếu hai lực cân bằng tác dụng vào mộtvật đang đứng yên thì nó vẫn tiếp tục đứng yên.

2 Trọng lực.

- Trọng lực là lực hút của trái đất tác dụng lên vật đó

- Trọng lượng là cường độ của trọng lực

* Chú ý: Trọng lượng của một vật phụ thuộc vào vị trí của vật trên trái đất, chẳng

hạn khi lên cao thì trọng lượng của vật giảm, trên mặt trăng trọng lượng của vậtgiảm gần 6 lần so với ở trái đất

3 Lực đàn hồi.

+ Biến dạng đàn hồi: Khi bị lực kéo( Ví dụ lực kéo của các quả nặng treo vào đầu

của lò xo được treo trên giá) tác dụng vào thì lò xo bị biến dạng, chiều dài của nótăng lên Khi bỏ lực kéo đi( Bỏ các quả nặng đi) thì chiều dài của lò xo trở lại bằngchiều dài ban đầu của nó Lò xo lại có hình dạng ban đầu Biến dạng của lò xo cóđặc điểm như trên gọi là biến dạng đàn hồi, lò xo được gọi là vật đàn hồi

+ Lực lò xo tác dụng vào quả nặng khi treo vào lò xo gọi là lực đàn hồi

+ Độ biến dạng của lò xo càng lớn thì cường độ của lực đàn hồi càng lớn

Chú ý: - Nếu kéo lò xo bằng một lực quá mạnh thì lò xo bị mất tính đàn hồi khi đó

nếu thôi không kéo lò xo nữa thì chiều dài của lò xo không thể trở lại bằng chiều dàiban đầu của nó

- Tính đàn hồi của lò xo phụ thuộc vào vật liệu làm lò xo Thép và đồng thau đàn hồirất tốt nên thường được dùng để làm lò xo

- Không phải chỉ lò xo mới có tính đàn hồi, rất nhiều vật khác cũng có tính đàn hồi

Ví dụ: Khi đặt một quả nặng lên mặt bàn, thì mặt bàn bị biến dạng và tác dụng lựcđàn hồi lên quả nặng Chính lực này cân bằng với trọng lực tác dụng lên quả nặnglàm cho quả nặng đứng yên trên mặt bàn

4 Một bạn học sinh dùng thước có ĐCNN là1 cm để đo chiều dài cái bàn Cách ghikết quả nào sau đây là đúng.

- Thả cục đá xuống giếng đến khi nó chạm đáy (dây chùng)

- Làm dấu dây chỗ ngang miệng giếng

- Kéo cục đá lên, đo chiêu dài từ chỗ cục đá tới chỗ làm dấu

Cách 1: Đặt bát lên đĩa Đổ nước từ chai vào đầy bát Thả trứng vao bát nước tràn ra

đĩa đổ nước từ đĩa vào bình chia độ Thể tích chất lỏng ở bình chia độ bằng thể tíchquả trứng

Cách 2: Đổ nước vào đầy bát Đổ nước từ bát vào bình chia độ Bỏ quả trứng vào

bát Đổ nước từ bình chia độ vào đầy bát Phần chất lỏng cịn lại trong bình bằng thểtích quả trứng

15 Cĩ hai bình dung tích 2lít và 5lít Hãy tìm cách đong được 1lít ?

b Trung bình mỗi người dân ở thành phố hiện nay tiêu

thụ mỗi ngày 80 lít nước Nếu mỗi gia đình có 4 người thìtrong một tháng(30 ngày) sẽ tiêu thụ bao nhiêu mét khốinước?

19 Hãy lập phương án để cân 1kg gạo từ một bao đựng 10kg gạo khi chỉ có một cânRobecvan và một quả cân 4kg.

Giải

Ta thực hiện như sau

- Bỏ quả cân 4kg lên một đĩa cân Đĩa bên kia đổ gạo để cân thăng bằng Lấy quacân ra, chia gạo đã cân lên hai đĩa điều chỉnh từng lượng nhỏ để cân thăng bằng.Như vậy mỗi đĩa có 2kg Trút gạo ở một đĩa vao bao chia gạo ở đĩa cân còn lại thànhhai đĩa như đã làm Mỗi đĩa cân có 1kg gạo

20 Hiện tượng gì chứng tỏ răng trong khi một quả cầu đang bay lên cao thì luôn cómột lực tác dụng vào quả cầu

Giải

Quả cầu đang bay lên cao chuyển động của nó luôn bị đổi hướng Điều này chứng tỏluôn có lực tác dụng vào quả cầu làm đổi hướng chuyển động của nó

21 Một chiếc cân đĩa thăng bằng khi:

a Ở đĩa cân bên trái có 2 gói bánh, ở đĩa cân bên phải có các qủa cân 100g, 50g, 20g, 20g, 5g, 2g và 1g

b Ở đĩa cân bên trái có 4 gói bánh, ở đĩa cân bên phải có 3 gói kẹo

Hãy xác định khối lượng của 1 gói bánh và khối lượng của 1 gói kẹo Cho biết các gói bánh giống hệt nhau, các gói kẹo giống hệt nhau

A, Chỉ có quả bóng cao su bị biến dạng

B, Cả quả bóng và tay bị biến dạng

24 Một nhà du hành vũ trụ có khối lượng 60Kg

a Hãy tính trọng lượng của người này trên trái đất ?

b Hãy tính trọng lượng của người naỳ trên mặt trăng biết lực hút của mặt trăng bằng

- Tính giá trị TB của các kết quả đo là :

( V1+V2+ V3) : 3 = (15,8+ 16,0+ 16,2) : 3 = 16,00(ml)

Vì ĐCNN của bình chia độ cỡ phần mười ml nên giá trị trung bình của các kết quả

đo cũng lấy đến phần mười ml Vậy kết quả đo thể tích trung bình của bạn đó là16,0ml

27: Có nên dùng bình chia độ có ĐCNN = 5 cm3 để đo thể tích của một hòn sỏi cỡ7cm3 không? Tại sao?

28: Kết quả đo độ dài trong một bài báo cáo kết quả thực hành được ghi như sau :

a l = 15,1cm

b l= 15,5cm

Hãy cho biết ĐCNN của thước đo dùng trong bài thực hành trên

29 Kết quả đo khối lượng trong một bài báo cáo thực hành được ghi như sau:

30 Một đĩa cân chứa các quả cân: 20g, 10g, 2g và đĩa bên kia chứa một cái cốc khô

và quả cân 5 g thì cân thăng bằng

a, Tính khối lượng cái cốc khô

b, Làm thế nào để cân 10g bột ngọt trong khi không còn quả cân nào bên ngoài?

- Cho bột ngọt vào cốc cho đến khi cân thăng bằng Lượng bột ngọt trong cốc là 10g

31: a Một vật có khối lượng là 50kg thì trọng lượng của vật là bao nhiêu?

b Một vật có khối lượng là 10N thì khối lượng là bao nhiêu?

Giải.

a Trọng lượng của vật đó là:

P = 10.m Vậy P= 50.10= 500(N)

b Khối lượng của vật là: m =

Gọi ∆ = −l l0(cm) là độ giãn của lò xo dưới tác dụng lủa lực F.

Hãy vẽ đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của độ dãn ∆vào lực kéo F theo hướng dẫnsau

**********************************************************

Ngày soạn: 10/12/2019

Buổi 2:

ÔN TẬP VỀ TRỌNG LỰC, KHỐI LƯỢNG RIÊNG , TRỌNG LƯỢNG

RIÊNG, MÁY CƠ ĐƠN GIẢN

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Ôn lại cho học sinh các kiến thức về trọng lực, khối lượng riêng, trọng lượng riêng,

máy cơ đơn giản

2 Kỹ năng

- Biết cách tính trọng lượng của một vật khi biết khối lượng

- Biết vận dụng công thức khối lượng riêng, công thức tính trọng lượng riêng để giảicác bài tập

- Biết vận dụng kiến thức về máy cơ đơn giản để giải thích một số ứng dụng trongcuộc sống

- Dụng cụ để đo lực là lực kế Lực kế thường dùng là lực kế lò xo GHĐ của lực kế

lò xo là giá trị lớn nhất ghi trên bảng chia vạch của lực kế; ĐCNN của lực kế lò xo làgiá trị ứng với hai vạch liên tiếp trên bảng chia vạch

- Cách dùng lực kế lò xo để đo lực Để đo lực bằng lực kế lò xo cần theo quy trìnhsau:

+ Ước lượng cường độ lực phải đo để chọn lực kế thích hợp Phải chọn lực kế cóGHĐ lớn hơn cường độ lực cần đo

+ Điều chỉnh lực kế sao cho khi chưa đo thì kim chỉ thị của lực kế nằm đúng vạch 0.(Đối với lực kế ống thì phải điều chỉnh sao cho mép của vỏ lực kế trùng với vạch số 0của bảng chia vạch của lực kế)

+ Cho lực cần đo tác dụng vào lò xo của lực kế Phải cầm vỏ lực kế và giữ sao cho lò

xo của lực kế nằm dọc theo phương của lực cần đo

+ Đọc và ghi số chỉ của lực kế : Đọc giá trị của vạch gần nhất với kim của lực kế vàghi giá trị đo được tới ĐCNN

2 Liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng

- Khối lượng và trọng lượng của một vật có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: Vật cókhối lượng càng lớn thì trọng lượng của nó càng lớn

- Công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng của cùng một vật:

Trong đó : P là trọng lượng có đơn vị là N

m là khối lượng có đơn vị là kg

Hệ số 10 có đơn vị là :N/kg

* Chú ý: - Số 10 trong hệ thức trên chỉ là con số gần đúng Thực ra, một vật có khốilượng 1 kg thì có trọng lượng là 9,7N khi đặt ở Xích đạo, và 9,82 N khi đặt ở Địacực

- Vì trọng lượng và khối lượng của cùng một vật luôn tỉ lệ với nhau, nên trong đờisống hằng ngày người ta thường thông qua cảm nhận về trọng lượng để nhận biếtkhối lượng Ví dụ, người ta thường nói: " Thử nhấc con cá này xem được bao nhiêukilôgam" Đây cũng chính là cơ sở của việc dùng cân lò xo hoặc cân bỏ túi để đokhối lượng, Các cân này thực chất là các lực kế, chỉ khác ở chỗ, trên vạch chia người

ta không ghi các giá trị của trọng lượng mà ghi các giá trị của khối lượng

- Bảng so sánh khối lượng và trọng lượng

Khối lượng Trọng lượng

1 Định nghĩa khối lượng của một vật chỉ lượng

chất tạo thành vật đó

Trọng lượng của một vậtchỉ cường độ của trọnglực tác dụng lên vật đó

3 Khối lượng riêng

- Khối lượng riêng của một chất được xác định bằng khối lượng của một đơn vị thểtích (1m3) chất đó

- Đơn vị của khối lượng riêng là ki lô gam trên mét khối( kg/m3)

- Công thức tính khối lượng riêng:

Trong đó: D là khối lượng riêng(kg/m3)

- Đơn vị của trọng lượng riêng là Niutơn trên mét khối (N/m3)

- Công thức tính trọng lượng riêng là :

P=10 m

m D V

=

Trong đó: d là trọng lượng riêng (N/m3)

+ Mặt phẳng nghiêng giúp làm biến

đổi cả phương và độ lớn của lực

Bài 2: Một chai dầu ăn có thể tích 1 lít và khối lượng 860g Tính trọng lượng riêng

của dầu ăn

d=10 D

P

F h

l

P d V

=

Thể tích phần đặc của viên gạch là: V = 1 200 - 192.2 =816 (cm3)= 0,000816( m3).Khối lượng riêng của viên gạch là: D m 1960,8

V

= = (kg/m3)Trọng lượng riêng của viên gạch là: d = 10D= 19 608( N/m3)

Bài 6: Đặt một bình chia độ rỗng lên bàn cân tự động thấy kim này chỉ vạch 125g.

Đổ vào bình chia độ 250cm3 dầu hoả, thấy kim của cân chỉ vào vạch 325g

a Xác định khối lượng riêng của dầu hoả

b Xác định thể tích thuỷ tinh dùng làm bình chia độ ( Dựa vào bảng khối lượngriêng của các chất ở SGK vật lí 6 và số chỉ của cân)

HD

a Thể tích của lượng dầu hoả trong bình chia độ là: V= 250cm3

Khối lượng dầu hoả là: m = 325- 125 = 200(g)

Khối lượng riêng của dầu hoả là: D m 0,8

V

= = (g/cm3)

b Tra bảng ta thấy khối lượng riêng của thuỷ tinh là: D/ = 2,5 g/cm3

Khối lượng của bình chia độ là: m/ = 125g

Thể tích của bình chia độ là: / /

m V D

= = (cm3)

Bài 7: Hãy lập phương án xác định khối lượng riêng của một hòn đá với các dụng cụ

sau:

- Cân và các quả cân

- Bình chia độ có kích thước nhỏ hơn hòn đá

- Đổ nước vào đầy bình tràn

- Đặt chậu( Không có nước) vào sát bình tràn sao cho vòi của bình tràn nằm trên miệng chậu để nước từ bình tràn có thể chảy vào chậu

- Thả hòn đá vào bình tràn Khi đó nước trong bình sẽ tràn ra chậu

- Đổ nước từ chậu vào bình chia độ để đo thể tích của nước đã tràn vào chậu Thể tích của nước tràn vào chậu chính là thể tích của hòn đá

Lặp lại các thao tác như trên ba lần để đo giá trị của khối lượng và thể tích hòn đá

3 Ghi các kết quả đo vào bảng và dùng công thức tính khối lượng riêng để tính D

- Ghi kết quả đo vào bảng:

2

3

- Dùng công thức D m

V

= để tính khối lượng riêng của đá trong từng lần đo.

- Tính giá trị trung bình của khối lượng riêng của đá

Bài 8: Hãy xác định trọng lượng của hai bồn xăng Biết bồn thứ nhất chứa 1200l

xăng, bồn thứ hai chứa bằng một nửa của bồn thứ nhất, Biết khối lượng riêng của xăng là: 700kg/m3

HD

Trọng lượng của xăng chứa trong bồn thứ nhất: P1= 8400(N)

Trọng lượng của xăng chứa trong bồn thứ hai là: P2= 4200(N)

Bài 9: Biết 800g rượu có thể tích là 1l

a Hãy tính khối lượng riêng của rượu

b Bao nhiêu lít nước sẽ có khối lượng bằng khối lượng của rượu trên

HD

a Đáp số: 800kg/m3

b 1 kg nước có thể tích là 1 lít, vậy thể tích của nước ứng với khối lượng 800g= 0,8

Bài 10: Hai chất lỏng a và b đựng trong hai bình có cùng thể tích 2 lít Biết rằng khối

lượng tổng cộng của hai chất lỏng là 4 kg, khối lượng của chất lỏng a chỉ bằng 1

3khối lượng của chất lỏng b Hãy cho biết khối lượng riêng của hai chất lỏng trên.HD

Hướng dẫn: Gọi ma ; mb là khối lượng của hai chất lỏng a và b Theo đề bài ta có

Bài 11: Người ta dùng mặt phẳng nghiêng để đưa một vật nặng lên thùng xe ô tô tải.

Muốn giảm độ nghiêng của mặt phẳng nghiêng để giảm độ lớn của lực kéo ta phảilàm như thế nào? Giải thích?

HD

Vì để nâng vật lên thùng xe, nên không thể thay đổi chiều cao của mặt phẳng

nghiêng, chiều cao này bao giờ cũng phải bằng độ cao của thùng xe Với chiều cao không đổi thì chiều dài càng lớn thì độ nghiêng càng nhỏ và khi đó lực kéo vật lên bằng mặt phẳng nghiêng cũng càng nhỏ

Do đó phương án làm là: tăng chiều dài của mặt phẳng nghiêng

Bài 12: Tại sao đường ô tô qua đèo thường là đường ngoằn ngoèo rất dài?

HD

Đường ô tô qua đèo thường là đường ngoằn ngoèo để khi ô tô lên dốc đỡ tốn lực hơn

Bài 13: Hãy cho biết tác dụng của mặt phẳng nghiêng khi nâng vật lên cao và khi di

chuyển vật từ trên xuống

Bài 14: Một mặt phẳng nghiêng dài 10m cao 2m và một mặt phẳng nghiêng khác

dài 6m cao 1,8m Mặt phẳng nghiêng nào cho ta lợi về lực hơn? ( Tức là lực kéo vậtlên nhỏ hơn)

Bài 15: H·y tÝnh khèi lîng riªng cña g¹ch biÕt mét thïng g¹ch cã thÓ

Bài 16: Một vật có khối lượng m = 200kg, thể tích vật 1m3 Tính trọng lượng riêng của vật đó.

HD

Trọng lượng riêng của vật: d = p

2000 1

N

m = 2 000N/m3Đáp số: d =2000N/m3

*******************************************************

Ngày 18/12/2018

Buổi 3:

ÔN TẬP VỀ TRỌNG LỰC, KHỐI LƯỢNG RIÊNG , TRỌNG LƯỢNG

RIÊNG, MÁY CƠ ĐƠN GIẢN

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Luyện tập cho học sinh các kiến thức về trọng lực, khối lượng riêng, trọng lượng

riêng, máy cơ đơn giản

- Đổi các đơn vị về đo độ dài, đo khối lượng, đo trọng lượng

2 Kỹ năng

- Biết cách tính trọng lượng của một vật khi biết khối lượng

- Biết vận dụng công thức khối lượng riêng, công thức tính trọng lượng riêng để giảicác bài tập

- Biết vận dụng kiến thức về máy cơ đơn giản để giải thích một số ứng dụng trongcuộc sống