Tự chọn Văn 8

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT -Kiến thức: Học sinh nắm chắc khái niệm văn tự sự, những yếu tố cần thiết trong văn tự sự, biết xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả biểu cảm -Kỹ năng: Có kĩ nă

Trang 1

Tuần : 1

Tiết : 1

Ngày soạn : 15/ 8/2010Ngày dạy : 17/08/2010

CHỦ ĐỀ 1

RÈN KỸ NĂNG TẠO LẬP VĂN BẢN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

- Kiến thức : Học sinh nắm chắc tính thống nhất về chủ đề của văn bản , là sự liên kết chặt chẽ, gắn

bó hoà hợp của các bộ phận của tác phẩm như nhan đề, lời đề từ, từ ngữ, câu

- Kỹ năng : Có kỹ năng phát hiện chủ đề văn bản qua tìm hiểu các bộ phận của văn bản

* TT : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiiện như thế nào ?

II CHUẨN BỊ

- SGK, tài liệu tham khảo, giáo án

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: 5’

GV kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của hs.

? Tìm chủ đề của bài thơ “Bánh

trôi nước” – Hồ Xuân Hương

Gv đọc bài thơ (ghi bảng phụ)

Có thể có một hoặc nhiều chủ đề

- Đọc bài thơ

- Thảo luận nhóm

- Trình bày nhận xét

I Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

1 Chủ đề của văn bản.

a Bánh trôi nước.

(Hồ Xuân Hương)

- Lòng tự hào về một loại bánh ngon của dân tộc

- Ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ

Trang 2

trong “cuộc chia tay ” được thể

hiện như thế nào ? qua nhan đề,

cốt truyện, tình tiết trong

truyện ?

Bổ sung

2 anh em về chia tay cô giáo, các

bạn -> chia tay, anh nhìn theo

+ Sáng sớm Thành đau buồn

ra vườn ngồi một mình, em gái theo ra

+ Hai anh em chia đồ chơi

+ Trước lúc lên xe, Thuỷ đổi lại cho anh hai đồ chơi: 2 con búp bê

- Cảm thông với thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ

- Các phần của văn bản

4/ Củng cố:3’

Em hiểu thế nào là chủ đề của văn bản ?

Trang 3

Tính thống nhất về chủ đề của văn bản là gì ?

5 / Hướng dẫn về nhà: 2’

- Nắm vững lí thuyết

- Làm BT – văn bản “Rừng cọ quê tôi” – trang 10,11 Ngữ văn 8

- Tìm hiểu lại “Tôi đi học” – các hình ảnh so sánh trong văn bản

Trang 4

Tuần : 2

Tiết : 2

Ngày soạn : 20/8/2010Ngày dạy : 24/08/2010

- Kiến thức : Tiếp tục tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản qua việc tìm phân tích những

từ ngữ hình ảnh cụ thể trong văn bản

-Kỹ năng :Từ đó có kỹ năng triển khai một đề bài thành dàn ý có tính mạch lạc

* TT : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiện ở một số văn bản

12’ Yêu cầu HS đọc lại văn bản

Tình yêu mến quê nhà của người sông Thao

+ Rừng cọ quê tôi

+ Rừng cọ trập trùng.+

Trang 5

vẻ đẹp của rừng cọ trong nỗi nhớ

của người xa quê

? Câu hỏi tương tự

khi em sắp vào học lớp 8 Chiếc

cặp đã gợi nhớ kỷ niệm lầm đầu

tiên đi học lớp 1

b Cách đây 8 năm, ngày đầu tiên

đi học cấp 1, bà nội em đưa em đi

vì bố mẹ em đi công tác xa

c, Bà đã già nên không kịp đi phố

mua cặp mới cho em, em đựng

sách trong một cái túi vải rất to của

bà, trông rất ngộ

d, Hai bà cháu đến trường, không

khi như ngày hội em không chạy

nhảy nô nghịch như những lần

khác đứng nghiêm chỉnh

e, Ấn tượng nhất là cô giáo

? Theo em hướng triển khai của

- > rừng mặt trời

Thảo luận -> tìm những hình ảnh so sánh

2 “Tôi đi học”

Hình ảnh so sánh -> làm nổi bật tâm trạng, suy nghĩ nhân vật “Tôi” làm cho những kỉ niệm rõ rệt, sâu sắc hợn

3 Triển khai đề bài.

“Kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học lớp 1 của em”

Cảm giác, tâm trạng của

em, hồi hộp, lo lắng, bỡ ngỡ

Trang 7

Tuần : 3

Tiết : 3

Hướng dẫn thảo luận

? Theo em ý nào làm cho bài viết lạc đề ?

Gv kết luận: b, d

? Tìm những ý lạc chủ đề trong bài tập ?

? Em hãy sắp xếp điều chỉnh lại ?

Gv nhận xét đưa ra đáp án, bảng phụ

1, Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em

nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến

trường, lòng lại nao nức, xốn xang

2, Cảm thấy con đường quen đi học, thấy

lạ cảnh vật thay đổi

3, Muốn thử sức

4, Cảm thấy ngôi trường có nhiều thay

đổi

5, Cảm thấy gần gũi, thân thương đối với

lớp học, với những người bạn mới

? Để chứng minh cho luận điểm: “sách

có lợi ích rất lớn đối với con người” Một

bạn đã triển khai các ý sau (Gv sử dụng

bảng phụ)

H/s đọc bài tập Thảo luận nhóm Các nhóm trình bày kết quả thảo luận

Thảo luận nhanh

Trình bày, bổ sung

Ý lạc chủ đề: (c,g)

Có nhiều ý hợp với chủ đề nhưng do cách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề như b, e

Trang 8

được quy luật tự nhiên.

c Sách giúp con người hiểu được chính

bản thân con người

d Sách do con người làm ra

e Sách dạy bảo con người biết sống hay,

sống đẹp

g Sách đem lại sự thư giãn thoải mái cho

con người sau những giờ lao động mệt

? Góp ý cho cách triển khai đề: “Kể lại kỉ

niệm ngày dầu tiên đi học lớp 1 của em”

+ Chú ý các ý lôgíc, mạch lạc

H/s thảo luận

Trong các ý trên ý d không đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

vì nó giải thích nguồn gốc của sách còn các

ý trên nói về lợi ích của sách

Trình bày: ý dGiải thích

Nhận xét

Trình bày cách triển khai đề về nhà

Cả lớp góp ý, hoàn thiện cho bài cá nhân

Kết luận:

ý d không đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

Bài tập bổ sung

4 Củng cố: 3’

? Nhấn mạnh các yếu tố thể hiện tính thống nhất về chủ đề của văn bản

5 Hướng dẫn về nhà: 2’ - Viết bài dựa trên các ý đã sửa.

- Chú ý kết hợp các phương thức biểu đạt Tìm hiểu bố cục văn bản

Trang 9

Tuần : 4

Tiết : 4

Gv phân tích bài “Bánh trôi nước”

? Một bài thơ thất ngôn bát cú gồm mấy

phần ?

? Nhiệm vụ của từng phần

Gv kết luận

Hướng dẫn phân tích văn bản “Dê đen

và Dê trắng cùng qua một chiếc cầu hẹp

Dê đen đi đằng này lại Dê trắng đi đằng

kia sang Con nào cũng muốn tranh sang

trước, không con nào chịu nhường con

nào Chúng húc nhau cả hai đều rơi tõm

xuống suối ”

? Văn bản có thể chia thành mấy phần

chỉ rõ nội dung của từng phần ?

Tổ chức sắp xếp các phần các đoạn hợp lí

Trang 10

Gv nhận xét bổ sung

3 phần: giới thiệu nhân vật, PT truyện,

kết thúc

? Đặt đầu đề cho văn bản?

Gv: Hai con dê trên một cái cầu

? Nội dung phần TB được sắp xếp như

quả Từ ngữ chỉ tầm quan trọng: đ2 quan

trọng đầu tiên, sau đó

? Cho đề văn: Hãy giải thích câu tục ngữ

“Uống nước nhớ nguồn’

MB: Dê đen cầu hẹp

TB: Dê đen con nào

KB: Còn lạiH/s đặt Nhận xét

Theo trình tự thời gian

Theo trình tự không gian

H/s thảo luận trình bày nhận xét

Giải thích nghĩa câu tục ngữ nghĩa đen là: Uống nước, nhớ nguồn

nghĩa bóng: Khi ta hưởng thành quả cần phải biết ơn và nhớ đến công lao của những người đã tạo ra thành quả

Nhớ nguồn là phải nhớ ơn tổ tiên

Học tập tu dưỡng, xây dựng đất nước ngày càng giầu đẹp

3 Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài.

+ Theo thứ tự thời gian.+ Theo tâm lí cảm xúc.+ Theo quan hệ khách quan đt

+ Theo lôgíc chủ quan của người viết

BT: Giải thích câu tục ngữ “uống nước nhớ nguồn” Dàn ý

a Nên hiểu câu tục ngữ ntn ?

b Tại sao uống nước -> nhớ nguồn

c Nhớ nguồn ta phải làm gì

-Kiến thức:Học sinh nắm vững bố cục của văn bản, cấu trúc của bố cục văn bản, cách xây dựng

đoạn trong văn bản

Trang 11

Kỹ năng: Có kỹ năng.tìm, phát hiện bố cục văn bản, biết viết đoạn văn theo các cách khác nhau, xác định được chủ đề, câu chủ đề, từ ngữ chủ đề

* TT : Cách trình bày nội dung đoạn văn

? Thế nào là đoạn văn

Gv nhấn mạnh: Là đơn vị trực tiếp tạo

nên văn bản bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi

đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm

xuống dòng và thường biểu đạt một ý

tương đối hoàn chỉnh

Đoạn văn có thể gồm một câu

Trần Đăng Khoa rất biết yêu thương

Em thương bác đẩy xe bò “mồ hôi ướt

lưng, căng sợi dây thừng” chở vôi cát

về xây trường học và mời bác về nhà

mình

Em thương thầy giáo một hôm trời mưa

đường trơn bị ngã, cho nên dân làng bèn

H/s nêu

Thảo luận nhóm

Trình bày Câu chủ đề: Trần Đăng Khoa rất biết yêu thương

Từ ngữ chủ đề: Trần Đăng Khoa, yêu thương, em thương

2.Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn.

- Từ ngữ chủ đề: Từ ngữ được lặp đi lặp lại

- Câu chủ đề: Mang nội dung khái quát đủ chủ vị đứng đầu hoặc cuối đoạn văn

Trang 12

5’

đoạn văn ?

Hướng dẫn H/s nhắc lại các khái niệm

Gv đưa ra lược đồ các cách trình bày

- Học nắm chắc nội dung bài học

- Tập viết đoạn văn

_

Tuần : 6

Tiết : 6

Ngày soạn : 27/ 9/2010Ngày dạy : 28 / 9/2010

-Kiến thức: Học sinh có kỹ năng xây dựng đoạn văn theo các cách, phát hiện các cách trình bày đoạn văn

Trang 13

-Kỹ năng: Có ý thức xác định câu chủ đề , trình bày đoạn mạch lạc , chặt chẽ, tạo sức thuyết phục

2 KTBC 5’ ? Thế nào là đoạn văn.

? Có mấy cách trình bày nội dung đoạn văn

3 Bài mới 1’

12’ ? Cho các đoạn văn sau, hãy xác định

cách trình bày nội dung trong đoạn văn

đó

a, Chẳng có nơi nào như sông Thao

quê tôi, rừng cọ trập trùng Thân cọ

cao vút Búp cọ dài như thanh kiếm

sắc Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến

nhọn dài

b, Rừng của chúng ta có rất nhiều loại

gỗ quý.Ví dụ như Pơmu, đinh, lim,

táu ,lát lànhững loại cây gỗ có giá trị

xuất khẩu cao Hoặc tam thất quế, hồi

là những cây dược liệu quý

c ,Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh

năm mà vẫn quanh năm đói rách Làng

xóm ta ngày nay bốn mùa nhộn nhịp

cảnh làm ăn tập thể Đâu đâu cũng có

trường học, nhà gửi trẻ, nhà hộ sinh,

câu lạc bộ , sân và kho của HTX, nhà

mới của xã viên

Đời sống vật chất ngày càng ấm no ,

đời sống tinh thàn ngày càng tiến bộ

d , Cũng như tôi mấy cậu học trò mới

bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ

dám nhìn một nửa hay đi từng bước

nhẹ Họ như con chim con đứng bên

bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay,

Đoạn b: Đoạn diễn dịch

Câu chủ đề câu 1

Đoạn c: Đoạn quy nạp

Đoạn văn gồm 4 câuCâu 1: Làng xóm ta đói rách

Câu 2: Sự đổi mới của làng xóm

Câu 3: Dẫn chứng cụ thể

Câu 4: Khái quát lại vấn đề (câu chủ đề)

Đoạn d: Đoạn song hành

Đoạn văn gồm 3 câuKhông có câu chủ đề, nội dung các câu không bao hàm

Bài tập 2:

Đoạn a trình bày theo cách diễn dịch Đoạn văn gồm có 4 câu

Đoạn b: Đoạn diễn dịch

Đoạn c: Đoạn quy nạp.Đoạn văn gồm 4 câu

Đoạn d: Đoạn song hành

Đoạn văn gồm 3 câu

Trang 14

10’

người học trò cũ, biết lớp, biết thày để

khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ

GV nhận xét các nhóm

GV kết luận

Viết đoạn văn triển khai câu chủ đề

theo 2 cách diẽn dịch và quy nạp

Gv nhận xét bổ sung và chữa lỗi cho

học sinh

? Để làm được đề văn: Kể lại kỷ niệm

ngày đầu tiên đi học lớp một của em

Em hãy dự định xấp xếp dàn ý phần

thân bài như thế nào

Theo em dàn ý bạn triển khai như trên

H/s trình bầy

Bài tập 3:

Cho câu chủ đề: “Hình ảnh bà nội hiền hậu không bao giờ phai mờ trong lòng em”

Bài tập 4:

Sắp xếp hợp lí

a, c, d, e, b

4 Củng cố 3’

? Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ?

? Đọc bài văn mẫu(đề BT4 ) Cuốn sách các dạng bài TLV T 155

5 Hướng dẫn về nhà 2’

- Học bài

- Tìm câu chủ đề- đoạn văn

- Làm hoàn thiện bài tập 4

_

Trang 16

Tuần : 7

Tiết : 7

Ngày soạn :4/10/2010Ngày dạy : 5/10/2010CHỦ ĐỀ 2

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM

-Kiến thức: Học sinh nắm chắc khái niệm văn tự sự, những yếu tố cần thiết trong văn tự sự, biết xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả biểu cảm

-Kỹ năng: Có kĩ năng viết đoạn văn tự sự, kết hợp tả và biểu cảm

*TT: Các yếu tố trong văn tự sự

II CHUẨN BỊ

- SGK, SNC Ngữ Văn 8

- Các tài liệu tham khảo khác

-> viết để người đọc người nghe

hiểu được diễn biến ý nghĩa của

truyện

? Yếu tố nào quan trọng nhất trong

văn tự sự

? Khi xây dựng nhân vật có những

kiểu nhân vật nào

Nhân vật phải có ngoại hình, hành

động ngôn ngữ tâm lí

Là loại văn trong đó tác giả giới thiệu, thuyết minh, miêu tả nhân vật, hành động tâm tư tình cảm của nhân vật, kể lại diến biến của câu chuyện để người đọc hiểu diến biến, ý nghĩa câu chuyện

Trang 17

=> Để từ đó bộc lộ bản chất nhân

vật

? Tìm những nhân vật trong các

văn bản đã học để chứng tỏ các tác

giả đã xây dựng nhân vật dựa trên

các đặc điểm vừa nêu

? Thế nào là tình tiết truyện

? Liệt kê các sự việc trong: “Đánh

nhau với cối xay gió”

? Tình huống truyện là sự việc gây

? Phân tích ngôn ngữ của cai lệ, chị

Dậu trong văn bản:

Đánh nhau với chúng

Quan niệm về sự đau đớn

Quan niệm ăn ngủ

- Diến biến các sự việc

c Tình huống của truyện.

Trang 18

? Đặt một cuộc thoại giữa em và

mẹ

Gv hướng dẫn H/s nhận xét

Chú ý: dùng dấu ( - ) đặt đầu lời

thoại, dấu ( : ) trước lời thoại

thiết, lễ phép, có giọng van nài của người yếu thế

Trang 19

Tuần : 8

Tiết : 8

Ngày soạn : 10/10/2010Ngày dạy : 12/10/2010 CHỦ ĐỀ 2

RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM.

-Kiến thức: Học sinh nắm chắc khái niệm văn tự sự, những yếu tố cần thiết trong văn tự sự, biết xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả biểu cảm

-Kỹ năng: Có kĩ năng viết đoạn văn tự sự, kết hợp tả và biểu cảm

* TT : Các yếu tố trong văn tự sự

II.CHUẨN BỊ

- SGK, Các tài liệu tham khảo khác, bảng phụ

- H/s xem lại bài

ở mỗi đầu lời thoại có dùng dấu

gạch ngang, trước lời thoại dùng

- Tôi xúc động ngập ngừng nói:

- Mẹ thật tuyệt vời Con cảm

ơn mẹ

Giúp nhân vật hiện lên được rõ

2 Các yếu tố trong văn

Trang 20

10’

Tác dụng của miêu tả trong văn tự

sự

Gv giới thiệu những cách miêu tả

Miêu tả không gian thời gian nghệ

Chuyển những câu kể sau thành

câu kể xen lẫn miêu tả và biểu cảm

dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm

trong văn bản “Lão Hạc” của (Nam

Cao)

Phân tích giá trị các yếu tố đó

Gv giảng các yéu tố miêu tả và

biểu cảm trên đã khắc sâu vào lòng

bạn đọc một Lão Hạc khốn khổ về

hình dáng bên ngoài và đặc biệt là

thể hiện được rất sinh động sự đau

đớn quằn quại về tinh thần của một

người trong giây phút ân hận xót

xa

ràng

Sự việc cụ thể sinh động hơn

Cảm xúc: Vui buồn, giận thương,

lo lắng, mong ước, hi vọng, nhớ nhung

Cảm nghĩ cảm giác

Làng tôi có nhiều ngôi nhà ngói

đỏ tươi trông mới đẹp làm sao

Chiếc xe đạp của em theo em đã được 2 năm rồi

Bà tôi năm nay đã già yếu lắm rồi

Đoạn văn đó là

Nụ cười như mếu, mắt lão ầng ậng nước, mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chẩy

ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên

và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc

e.Miêu tả trong văn tự sự.

Làm nổi bật ngoại hình.Khắc hoạ nội tâm

g.Biểu cảm trong văn tự sự.

Cảm xúc

Suy nghĩ -> Chuyện sinh động sâu sắc

Bài tậpBài 1:

Bài 2:

Đó là đoạn văn tả lại chân dung đau khổ của Lão Hạc với nhiều chi tiết rất độc đáo

4 Củng cố 3’

? Nêu quy trình xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự

Trang 21

- Viết đoạn văn tự sự xen lẫn yếu tố miêu tả và biểu cảm kể về vẻ đẹp của quê hương em.

_

Trang 22

Tuần : 9

Tiết : 9

RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM (Tiếp)

- HS biết cách lập dàn ý bài văn tự sự, kết hợp miêu tả, biểu cảm

- Có kỹ năng dựng đoạn

- Có ý thức lập dàn ý trước khi viết bài

* TT : Dàn ý của bài văn tự sự

II CHUẨN BỊ

- HS : Ôn lại phần văn tự sự

1 Ổn định tổ chức: 1’

2 KTBC: 5’

? Em hiểu thế nào là văn bản tự sự

? Trong văn bản tự sự gồm có những yếu tố nào

hiện tai đến quá khứ

Phần thân bài khi kể cần chú ý gì

Mở đầu nêu vấn đề gì ? câu chuyện phát triển đến đỉnh điểm ở đâu? Kết thúc ở chỗ nào ? Điều gì đã tạo lên sự bất ngờ

II Lập dàn ý của bài văn tự

sự

1 Bố cục

A Mở bài

Giới thiệu sự việc, nhân vật

và tình huống xẩy ra câu chuyện

Trang 23

TB: Sự việc ấy xẩy ra ở đâu vào

lúc nào (thời gian hoàn cảnh) với

ai

Chuyện xẩy ra như thế nào ?

Điều gì khiến bố mẹ em vui lòng

Niềm vui của bố mẹ được thể

hiện như thế nào ? Miêu tả các

biểu hiện của niềm vui ấy

KB: Suy nghĩ của em về việc làm

Triển khai chủ đề sau thành một

đoạn văn kể về người thầy (Cô

giáo) của em

Thảo luận nhóm

Mở bài: Trình bầy việc làm

gì của em khiến bố mẹ vui lòng

Thân bài: Sự việc ấy xẩy ra tại nhà em vào lúc chiều nhân vật là một cụ già ăn mày

Bố mẹ em vui lòng vì em có lòng tốt biết giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn

Việc làm của người ấy với em

Suy nghĩ cảm nhận của em

Viết thành đoạn văn

Đọc trước lớp

Nhận xét

1 Bài 1

Đề bài: Kể về một việc làm của em khiến bố mẹ vui lòng

Có thể viết về các việc làm của em như:

Được nhiều điểm tốt Giúp

đỡ người khó khăn, người già

2 Bài 2

Kể về người thầy (cô giáo) của em

- MB: Người thầy giáo mà

em yêu quý nhất là thầy Thành

Thầy là người đã dậy em từ năm lớp 6

4 Củng cố 3’

? Nêu dàn ý của bài văn tự sự

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự

Trang 24

- Học bài, lập dàn ý cho đề văn sau: “Buổi sinh hoạt lớp làm em nhớ mãi”

Trang 25

Tuần : 10

Tiết : 10

-Kiến thức: HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

-Kỹ năng: Có kỹ năng dựng đoạn văn, Có ý thức dựng đoạn văn, văn bản thống nhất về chủ đề

* TT : LÀM BÀI TẬP

II CHUẨN BỊ

1 Ổn định tổ chức 2’

2 KTBC 5’

? Em hiểu thế nào là văn bản tự sự

? Trong văn bản tự sự gồm có những yếu tố nào

3 Bài mới 1’

16’ ? Chuyển những câu kể sau đây thành

những câu kể có đan xen yêú tố miêu tả

hoặc yếu tố biểu cảm

1 Tôi nhìn theo cái bóng của thằng bé

đang khuất dần phía cuối con đường

2 Tôi ngước nhìn lên,thấy vòm phượng

vĩ đã nở hoa từ bao giờ

3 Nghe tiếng hò của cô lái đò trong

bóng chiều tà ,lòng tôi chợt buồn và nhớ

3 Nghe tiếng hò tha thiết của

cô lái đò trong bóng chiều tà, lòng tôi lại thấy buồn man mác và nhớ tới quê hương

1.Bài 1

Ví dụ câu 1Tôi thẫn thờ nhìn theo cái bóng dáng bé nhỏ ,

cô đơn đang khuất dần phía cuối con đường dài

và hẹp

Trang 26

- Gv nhận xét, sửa lỗi cho hs.

? Viết các đoạn văn tự sự có sử dụng

yếu tố miêu tả và biểu cảm trong 5 đề

tài sau

1 Kể chuyện một em bé đang hờn dỗi

mẹ

2 Kể chuyện một bạn học sinh phạm lỗi

3 Kể chuyện con chim con tập chuyền

đến sai thể loại văn bản

4 Cô bé lặng lẽ dõi theo cánh chim lẻ loi trên bầu trời lòng lại buồn và nhớ tới quê hương

Đó là lần đầu tiên và cũng làlần cuối cùng tôi mắc lỗi,mà đến giờ tôi vẫn ghi sâu trong lòng

HS trình bày đoạn văn vừa viết

Nhận xét

Bổ sung

Nhấn mạnh yếu tố miêu tả, biểu cảm

VD: Hồi ấy bố mẹ tôi đi làm

cả , chỉ có tôi và bà ở nhà

Một hôm nhân lúc bà ra vườn chăm sóc cây tôi liền lôi bóng

ra đá Vì sợ bà biết thì bị mắng nên tôi chỉ chơi ở trong nhà.Tôi say sưa đá bóng từ phòng trong ra phòng ngoài

Tự nhiên nổi hứng, tôi liền đá quả bóng lên cao chờ nó rơi xuống thì bắt Nhưng không ngờ

2.Bài 2

- Mở bài: Tôi còn nhớ mãi cái lần đầu tiên nói rối mẹ Đến bây giờ tôi

đã học hỏi được nhiều bài học cho cuộc sống Nhưng những lời khuyên răn, dậy bảo cảu

mẹ về bài học đầu tiên

ấy còn in đậm trong kí

ức của tôi

- Kết bài:

Đó là bài học mà tôi đã khắc sâu trong lòng Tôi thật biết ơn mẹ, người

đã dậy bảo cho tôi bài học đầu tiên và tự hứa

sẽ không để mẹ phải phiền lòng nữa

Trang 28

Tuần : 11

Tiết : 11

-Kiến thức: HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

-Kỹ năng: Có kỹ năng dựng đoạn văn tự sự, chuyển thành đoạn văn xen lẫn yếu tố miêu tả biểu cảm.Có ý thức dựng đoạn văn, văn bản thống nhất về chủ đề

* TT : LÀM BÀI TẬP

II CHUẨN BỊ

Cho chủ đề: Tuổi thơ tôi gắn bó với

cánh đồng quê (Dòng sông quê).

Xây dựng một đoạn văn tự sự xen

Kể về tuổi thơ, tình cảm gắn bó với

dòng sông, cánh đồng quê hương

Miêu tả cảnh, bộc lộ tình cảm

Văn viết chân thành, hình ảnh phong

phú

Gv gọi H/s đọc

Nhận xét, sửa lỗi trình bầy, bố cục,

Viết đoạn văn:

Hàng ngày khi ánh nắng mặt trời rải trên đường cũng là lúc

em đi học Trên đường tới trường, em đi qua cánh đồng mầu của hợp tác xã quê em

Từ xa trông cánh đồng như một tấm thảm xanh mượt mà tươi tốt Xa xa thấp thoáng những bà con xã viên đang bắt sâu nhổ cỏ

Hai bên đường là những hàng

cà chua thẳng tắp, được các bác nông dân dựng dàn vững chắc

Từng chùm cà chua tròn căng, thấp thoáng có vài quả cà chua

đỏ mọng nổi bật trên nền lá xanh um

Trang 29

Cảnh bầu trời khi thu về:

Vòm trời, mây trời ánh nắng

Cảnh cánh đồng vào mùa thu: Lúa

chín, mầu sắc hương vị, gió thu,

cảnh lao động

Cảnh trong vườn: Mầu sắc toàn khu

vườn trong nắng thu, không khí

trong vườn, những cây trái chín về

mùa thu ( Mầu sắc hương vị), lá cây

chuyển mầu, tiếng chim hót

Có thể xắp xếp ý theo thời gian:

Cảnh bầu trời, đến cánh đồng, dồi đến cảnh sắc trong vườn

Hoặc kể tả theo trình tự thời gian:

Mùa thu chớm về (gió thu se lạnh, nắng nhạt, hương vị quả chín, bầu trời, cảnh vật chuyển mùa sang thu -> đến thu về)

H/s viết đoạn văn

Trình bầy đoạn văn

Nhận xét bài viết của bạn

2 Bài 2.

Viết đoạn văn kể lại cảnh thu về trên quê hương em

Ví dụ:

Nếu mùa xuân ẩm ướt, mùa hạ nóng lực, mùa đông khô hanh và lạnh giá thì mùa thu đem lại cho người ta cảm giác mát mẻ, trong lành

Trang 30

Tuần : 12

Tiết : 12

-Kiến thức: HS nắm được vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả

và biểu cảm trong một VB hoàn chỉnh

-Kỹ năng: Có kỹ năng vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự Biết vận dụng những hiểu biết có được ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm

II CHUẨN BỊ

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

III HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

1, Ổn định tổ chức: KT sĩ số 1’

2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

3, Bài mới 2’

- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề

19’ Hoạt động 1:

- GV cho HS ôn lại một số VB tự

sự có kết hợp với miêu tả và biểu

- Hãy nhắc lại đặc điểm và các

thao tác chính của các phương

thức tự sự, miêu tả và biểu cảm

ộ GV bổ sung và chốt lại

Hoạt động 2:

- HS kể

- Thảo luận, ôn lại và phát biểu

+ Tự sự: Trình bày chuỗi sự việc

có mở đầu, diễn biến, kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

Thao tác: Kể là chính+ Miêu tả: Tái hiện lại sự việc, hiện tượng

I) Ôn tập các phương thức:

tự sự, miêu tả , biểu cảm

VB “ Bài học đường đời đầu tiên” ( trích “ Dế mèn phiêu lưu kí “ của Tô Hoài

VB “ Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn

VB “ Tôi đi học “ của Thanh Tịnh

1- Tự sự

Trang 31

20’ 1- Tự sự

+ Đặc điểm: Kể người, kể việc

+ Thao tác: Kể là chính

2- Miêu tả:

+ Tái hiện sự vật, hiện tượng

+ Thao tác: Quan sát, liên tưởng,

+ Thao tác: Bộc lộ trực tiếp hoặc

thông qua ý nghĩ, cảm xúc của

nhân vật

- GV nhấn mạnh và chuyển ý

Vậy các yếu tố miêu tả và biểu

cảm có vai trò như thế nào trong

văn tự sự, tiết sau ta tìm hiểu tiếp

Thao tác: Quan sát, liên tưởng, so sánh, nhận xét

+ Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái độ của mình với sự vật, hiện tượng

Thao tác : Bộc lộ trực tiếp những cảm xúc của chính người viết hoặc thông qua ý nghĩ, cảm xúc của các nhân vật

- Nghe kết hợp tự ghi những ý chính

2- Miêu tả:

3- Biểu cảm:

4, Củng cố: ( 2 phút)

? Các phương thức tự sự , miêu tả, biểu cảm có đặc điểm gì? Các thao tác

chính của các phương thức đó? Có khi nào em thấy trong một VB chỉ

xuất hiện duy nhất một phương thức biểu đạt không? Tại sao?

5, HD về nhà: ( 1phút)

- Học bài, nắm chắc đặc điểm của các phương thức tự sự, miêu tả và biểu

cảm đã được học

Trang 32

Tuần : 13

Tiết : 13

Ngày soạn : 12/11/2010Ngày dạy :16/11/2010 CHỦ ĐỀ 2

II/ CHUẨN BỊ:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

III/ HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

với miêu tả và biểu cảm đã học,

em thấy yếu tố miêu tả có vai

trò gì trong VB tự sự?

? Em thường thấy những yếu tố

miêu tả nào xuất hiện trong văn

- Trả lời+ Miêu tả nhân vật+ Miêu tả cảnh thiên nhiên+ Miêu tả cảnh sinh hoạt

’ HS lấy VD cụ thể+ Miêu tả nhân vật: Đoạn văn miêu tả ngoại hình của Dế Mèn

II) Vai trò của các yếu

tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

1- Yếu tố miêu tả trong văn tự sự

Nhờ có yếu tố miêu tả

mà có thể tái hiện cảnh vật, con người một cách cụ thể, sinh động trong không gian, thời gian

Trang 33

 GV bổ sung thêm và chốt lại

* Các loại miêu tả

a Miêu tả nhân vật

+ Miêu tả ngoại hình: gương

mặt, dáng người, trang phục

+ Miêu tả các trạng thái hoạt

động: Việc làm, lời nói

b Miêu tả cảnh thiên nhiên

c Miêu tả cảnh sinh hoạt

Mục đích: Cốt truyện hay hơn,

hấp dẫn hơn, nhân vật hiện lên

cụ thể sinh động hơn

? Yếu tố miêu tả thường được

thể hiện qua những dấu hiệu nào

giá trị gợi tả và biểu cảm như từ

láy tượng hình, tượng thanh; các

biện pháp nghệ thuật so sánh,

và Dế Choắt trong VB “ Bài học đường đời đầu tiên” của Tô Hoài+ Miêu tả cảnh thiên nhiên: Đoạn văn đầu tiên của VB “ Tôi

đi học” của Thanh Tịnh+ Miêu tả cảnh sinh hoạt: Đoạn văn miêu tả cảnh hộ đê trong VB

“Sống chết mặc bay “ của Phạm Duy Tốn

- Nghe, kết hợp tự ghi

- Thảo luận, phát biểuQua các từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả và biểu cảm như từ láy tượng hình, tượng thanh, nghệ thuật so sánh, nhân hoá

Trang 34

? Trong VB tự sự, em thấy yếu

tố biểu cảm thường được thể

hiện như thế nào?

 GV chốt lại

+ Biểu cảm thông qua cảm xúc

của chính nhà văn đối với nhân

thông qua cảm xúc của chính

nhà văn đối với nhân vật, sự

việc được thể hiện cụ thể qua

từng ngôi kể

Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc của

nhà văn thường lồng vào cảm

xúc của nhân vật “tôi”

VD: VB “ Bài học đường đời

đầu tiên”

Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc của

nhà văn thường được thể hiện

thông qua lời dẫn truyện

VD: VB “ Sống chết mặc bay”

? Về hình thức, em thấy yếu tố

biểu cảm thường xuất hiện qua

những dấu hiệu nào trong VB tự

sự?

 GV chốt lại

- Phát biểuBiểu cảm: Thể hiện thái độ, tình cảm của nhà văn với nhân vật,

sự việc được kể

- Thảo luận, phát biểuBiểu cảm thông qua hai hình thức: trực tiếp qua cảm xúc của chính nhà văn với nhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm xúc, ý nghĩ của các nhân vật

- Nghe, tự ghi

- Nghe

2- Yếu tố biểu cảm trong văn tự sự

Trang 35

+ Yếu tố biểu cảm thường xuất

hiện qua những câu cảm thán,

những câu hỏi tu từ

- Suy nghĩ, trả lờiQua những câu cảm thán, những câu hỏi tu từ

Trang 36

Tuần : 14

Tiết : 14

Ngày soạn : 01/12/2007Ngày dạy :

CHỦ ĐỀ 2

RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰKẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM (Tiếp) A/ MỤC TIÊU :

Qua tiết học, HS nắm được

- Thấy được cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự cùng các bước thực hiện

- Có kĩ năng viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm bất kì

III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự sự có

kết hợp với miêu tả và biểu cảm

1- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu tả và

biểu cảm bất kì

? Để viết được đoạn văn tự sự kết hợp với

miêu tả và biểu cảm bất kì, ta thực hiện theo

mấy bước? Là những bước nào?

 GV chốt lại các ý chính của mỗi bước cho

Trang 37

+ Lựa chọn ngôi kể: Thứ nhất hay thứ ba

+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ đâu, diễn ra

như thế nào và kết thúc ra sao?

+ Viết thành đoạn với các yếu tố: kể, miêu tả,

biểu cảm

* Cần phải nắm vững 5 bước thực hiện khi

viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu

cảm trong bố cục một bài văn

? Bố cục một bài văn tự sự gồm mấy phần? Là

những phần nào?

Vậy cách viết các đoạn văn tự sự kết hợp miêu

tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn như

thế nào gời sau ta học tiếp

- Trả lờiGồm 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài

CHỦ ĐỀ 2

RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰKẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM (Tiếp) A/ MỤC TIÊU:

- Nắm được cách viết cụ thể để viết các đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn

Trang 38

- GV nhắc lại kĩ năng viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm bất kì để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)

III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự sự có

kết hợp với miêu tả và biểu cảm( tiếp)

2- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu tả và

biểu cảm trong bố cục một bài văn

a Đoạn mở bài

- GV cho HS hoạt động nhóm tìm ra các cách

viết đoạn mở bài

 GV bổ sung và chốt lại mỗi cách cho HS

* Cách 1: Dùng phương thức tự sự kết hợp với

miêu tả để giới thiệu sự việc, nhân vật và tình

huống xảy ra câu chuyện

VD: Sách “ Một số kiến thức, kĩ năng và bài

tập nâng cao - Ngữ văn 8”

* Cách 2: Dùng phươngthức tự sự là chính có

kết hợp với biểu cảm để nêu kết quả của sự

việc hoặc kết cục số phận của nhân vật lên

trước; sau đó dùng một vài câu dẫn dắt để quay

về từ đầu diễn biến cốt truyện

chính để dẫn dắt vào truyện ( thường dành cho

những câu chuyện có tính chất hồi tưởng, hoài

niệm)

VD: VB “ Tôi đi học”

b Thân bài

? Cách viết các đoạn thân bài như thế nào?

Yếu tố nào đóng vai trò chủ đạo?

- Thảo luận nhóm kết hợp tham khảo các VB tự

sự kết hợp miêu tả và biểu cảm đã học để nêu các cách viết đoạn mở bài

- Đại diện các nhóm lần lượt phát biểu và bổ sung cho nhau

- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức cơ bản

- Suy nghĩ, phát biểu

Trang 39

 GV chốt

Viết các đoạn thân bài: Yếu tố tự sự đóng vai

trò chủ đạo ( có sự việc, nhân vật); miêu tả và

biểu cảm chỉ được vận dụng khi cần thiết làm

tăng sức hấp dẫn cho truyện

biểu cảm để nêu kết cục và cảm nghĩ của

người trong cuộc ( Người kể chuyện hay một

- Thảo luận nhóm, nêu cách viết đoạn kết bài

- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những kiến thức cơ bản

CHỦ ĐỀ 2

RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰKẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM (Tiếp) A/ MỤC TIÊU:

- Củng cố và bổ sung kĩ năng viết đoạn văn tự sự và bài văn tự sự có kết hợp miêu tả và biểu cảm

Trang 40

- Vận dụng các kĩ năng để thực hành viết các đoạn cụ thể thông qua bài tập

- Biết phát hiện và xác định được các đoạn văn tự sự có xen yếu tố miêu tả và biểu cảm

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trước để chuyển tếp nội dung bài học

IV) Vận dụng luyện tập

1- Phát hiện, xác định được các yếu tố trong

đoạn văn

- GV cho đoạn văn ngắn ( ghi trên bảng phụ

hoặc máy chiếu), yêu cầu HS đọc và trả lời các

câu hỏi ở cuối đoạn văn

- GV phân lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm thực

hiện yêu cầu của một đoạn

a Đoạn văn 1: Bài tập 1 ( Sách “ Một số kiến

thức kĩ năng và bài tập năng cao Ngữ văn 8” )

Câu hỏi:

? Đọc đoạn văn, theo em có những phương

thức biểu đạt nào? Phương thức nào là phương

thức biểu đạt chính? Phương thức nào chỉ đóng

vai trò bổ trợ?

b Đoạn văn 2: Bài tập 2- Sách đã nêu

Câu hỏi:

? Xác định yếu tố miêu tả và biểu cảm trong

đoạn văn tự sự trên

- GV tổng kết chung và nêu yêu cầu cần đạt ở

mỗi bài tập

Bài tập 1: Đoạn văn 1

+ Đoạn văn sử dụng cả 3 phương thức biểu

đạt là tự sự, miêu tả và biểu cảm

Tự sự: Kể lại những suy nghĩ, tâm trạng của

người con khi mẹ đi làm về muộn

Bài tập 2: Đoạn văn 2Yêu cầu tìm dẫn chứng cụ thể để minh hoạ cho các yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Các nhóm có thể bổ sung, sửa chữa cho nhau nếu sai hoặc chưa đầy đủ

- Nghe kết hợp tự bổ sung, sửa chữa vào vở

Tiêu đề	Rèn Kỹ Năng Tạo Lập Văn Bản
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	85
Dung lượng	755 KB

Tự chọn Văn 8

Yếu tố biểu cảm trong văn tự sự

GV ra đề bài cho HS luyện tập