giao an mi thuat moi

+ Sau đó việc thành lập trờng phái mĩ thuật Đông Dơng 1925 các hoạ sĩ Việt Nam đã tiếp thu kiến thức hội hoạ phơng Tây, song đã biết chắt lọc, gạt bỏ những yếu tố lai căng, pha tạp để tạ

Ngày soạn: / /200

Ngàygiảng:9A: / /200 9B: / /200 9C: / /200

Bài 1 - tiết 1

Thờng thức mĩ thuật sơ lợc về mĩ thuật thời nguyễn

(1802 - 1945) I/ Mục tiêu:

- Học sinh hiểu biết đợc một số kiến thức sơ lợc về mĩ thuật thời Nguyễn

- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của học sinh

- Học sinh có nhận thức đúng đắn về truyền thống dân tộc, biết trân trọng và yêu quý các di tích lịch sử - văn hoá quê hơng

II/ Chuẩn bị:

1/ Giáo viên:

-Bộ ĐDDH MT9

-ảnh chụp các công trình kiến trúc của cố đô Huế

-Tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn

bối cảnh lịch sử thời Nguyễn.

- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I -

SGK)

? Em hãy nêu một vài nét về bối cảnh lịch

sử thời Lê?

- Sau 10 năm kháng chiến chống quân

Minh thắng lợi, nhà Lê đã xây dựng một

nhà nớc phong kiến trung ơng tập quyền

hoàn thiện với nhiều chính sách tích cực,

tiến bộ

- Tuy có bị ảnh hởng t tởng nho giáo và

văn hoá Trung Hoa, nhng mĩ thuật Việt

Nam vẫn đạt đỉnh cao, đậm đà bản sắc

I/ Vài nét về bối cảnh lịch sử.

- Sau khi thống nhất đất nớc, nhà Nguyễn thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền, chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến

- Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến trong lịch sử Việt Nam Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển đa dạng và phong phú, còn để lai cho kho tàng văn hoá dân tộc một số lợng công trình và tác phẩm đáng kể

dân tộc.

? Sau khi thống nhất đất nớc, nhà Nguyễn

đã làm gì?

(Thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền,

chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến)

đồn điền nhng do ít giao thiệp với bên

ngoài => Phát triển chậm => Nguy cơ mất

nớc vào tay thực dân Pháp

Hoạt động 2:

Hớng dẫn học sinh tìm hiểu sơ lợc về mĩ

thuật thời Nguyễn.

- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -

SGK)

- Giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học, kết

hợp minh hoạ với thuyết trình, gợi mở

? Xem bài 1 trang 54 và cho biết mĩ thuật

thời Nguyễn có những loại hình nghệ

thuật nào?

(Kiến trúc, điêu khắc, đồ hoạ, hội hoạ)

? Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển nh thế

nào? Có những thành tựu gì?

(Đa dạng, phong phú, nhiều công trình

kiến trúc quy mô lớn)

1 Kiến trúc: Kinh đô Huế

- Giáo viên nhấn mạnh ý: Nhà Nguyễn rời

kinh đô vào Huế và xây dựng kinh đô

mới, vì thế kiểu kiến trúc cung đình ở Huế

là tiêu biểu cho kiến trúc thời Nguyễn

? Kinh thành Huế nằm ở đâu?

(Nằm ở bên bờ sông Hơng là một quần

thể kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nớc ta

thời đó)

- Thành có 10 cửa để ra vào Bên trên cửa

thành xây các vọng gác có mái uốn cong

hình chim phợng Nằm giữa kinh thành

Huế là Hoàng Thành Cửa chính vào

Hoàng Thành gọi là Ngọ Môn Tiếp đến

là hồ Thái Dịch, ven hồ có hàng cây dại

Cầu Trung Đạo bắc qua hồ Thái Dịch dẫn

đến điện Thái Hoà nguy nga tráng lệ, là

nơi tổ chức các cuộc lễ lớn Quanh điện

Thái Hoà là hệ thống cung điện dành

riêng cho vua và hoàng tộc

* Lăng tẩm:

? Lăng tẩm là nh thế nào ?

(Là các công trình kiến trúc có gá trị nghệ

II/ Một số thành tựu về mĩ thuật.

1 Kiến trúc: Kinh đô Huế

- Nhà Nguyễn rời kinh đô vào Huế và xây dựng kinh đô mới, vì thế kiểu kiến trúc cung đình ở Huế là tiêu biểu cho kiến trúc

(Lê Huy Miến) ông còn để lại một vài tác phẩm sơn dầu với lối vẽ kĩ, tỷ mỉ theo xu hớng hiện thực

+ Sau đó việc thành lập trờng phái mĩ thuật Đông Dơng (1925) các hoạ sĩ Việt Nam đã tiếp thu kiến thức hội hoạ phơng Tây, song đã biết chắt lọc, gạt bỏ những yếu tố lai căng, pha tạp để tạo nên một phong cách hội hạo hiện đại mang bản sắc dân tộc

thuật cao, đợc xây dựng theo sở thích của

các vị vua, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc

và thiên nhiên)

? Có những khu lăng tẩm lớn nào?

(Lăng Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức là

những khu vờn rộng và đẹp, trong đó có

cung điện nh một Hoàng Thành thu nhỏ;

lăng Khải Định nguy nga tráng lệ đợc

trang trí bằng các mảng hình gắn gốm, sứ

rất công phu)

? Khuynh hớng kiến trúc cung đình là gì?

(Là hớng tới những công trình có quy mô

lớn, thờng sử dụng những mẫu hình trang

trí mang tính quy phạm gắn với t tởng

chính thống (Nho giáo) cách thể hiện

nghiêm ngặt, chặt chẽ)

=> Yếu tố thiên nhiên và cảnh quan luôn

đợc coi trọng đã tạo nên nét đặc trng riêng

của kiến trúc kinh thành Huế

- Cố đô Huế đợc UNESCO công nhận là :

"Di sản văn hoá thế giới"

mang tính quy phạm gắn với t tởng chính

thống (Nho giáo) cách thể hiện nghiêm

ngặt, chặt chẽ)

=> Yếu tố thiên nhiên và cảnh quan luôn

đợc coi trọng đã tạo nên nét đặc trng riêng

của kiến trúc kinh thành Huế

- Cố đô Huế đợc UNESCO công nhận là :

"Di sản văn hoá thế giới"

3 Đồ hoạ, hội hoạ

- Giáo viên nhắc lại những nét đặc sắc của

+ Bộ tranh "Bách khoa th văn hoá văn hoá

vật chất của Việt Nam" là một tập hợp

hơn 4000 bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi

tiết về các sinh hoạt xã hội ở các vùng

theo xu hớng hiện thực

+ Sau đó việc thành lập trờng phái mĩ thuật Đông Dơng (1925) các hoạ sĩ Việt Nam đã tiếp thu kiến thức hội hoạ phơng Tây, song đã biết chắt lọc, gạt bỏ những yếu tố lai căng, pha tạp để tạo nên một phong cách hội hạo hiện đại mang bản sắc dân tộc

đồng bằng miền Bắc Việt Nam, các ngành

nghề và đồ dùng gia đình, dụng cụ lao

động thờng đợc dùng củangời dân thời kì

đó

- Về hội hoạ:

+ Mĩ thuật Việt Nam giai đoạn cuối thế kỉ

XIX - đầu thế kỉ XX nằm trong một quá

trình chuyển biến và phân hoá quan trọng

Sự giao tiếp với phơng Tây và ảnh hởng

của văn hoá Trung Hoa đã tạo nên một

nền nghệ thuật đa dạng, song nghệ thuật

cổ điển vẫn đợc bảo lu

+ Về hội hoạ cha có thành tựu gì đáng kể,

hiện còn một số tranh vẽ trên tờng ở các

chùa hay tranh vẽ trên kính ở kinh đô

Huế Gii đoạn này có một hoạ sĩ duy nhất

của Việt Nam đợc đào tạo tại Pháp là Lê

Văn Miến

(Lê Huy Miến) ông còn để lại một vài tác

phẩm sơn dầu với lối vẽ kĩ, tỷ mỉ theo xu

hớng hiện thực

+ Sau đó việc thành lập trờng phái mĩ

thuật Đông Dơng (1925) các hoạ sĩ Việt

Nam đã tiếp thu kiến thức hội hoạ phơng

Tây, song đã biết chắt lọc, gạt bỏ những

yếu tố lai căng, pha tạp để tạo nên một

phong cách hội hạo hiện đại mang bản sắc

dân tộc

4/ Củng cố:

? Em hãy nêu một vài nét về bối cảnh lịch sử thời Nguyễn?

? Kiến trúc thời Nguyễn đợc phát triển nh thế nào?

? Điêu khắc thờng đợc gắn với loại hình nghệ thuật nào?

5/ Dặn dò:

-Về nhà học bài

-Xem truớc bài mới

-Học sinh hiểu một số kiến thức sơ lợc về trang trí hội trờng.

-Vẽ đợc phác thảo trang trí hội trờng

-Thấy đợc vẻ đẹp và sự cần thiết của trang trí hội trờng

II/ Chuẩn bị:

1/ Giáo viên:

-Tranh, ảnh về trang trí hội trờng

-Một số bài vẽ về trang trí hội trờng (phóng to)

-Bài vẽ trang trí hội trờng của học sinh lớp trớc

-Hình gợi ý cách trang trí hội trờng

2/ Kiểm tra đầu giờ.

- Nêu cách vẽ tranh về đề tài lễ hội?

- Giáo viên cho học sinh xem một số

hình ảnh trang trí hội trờng và gợi ý học

sinh nhớ lại những ngày lễ, ngày hội

? ở trờng ta có hội trờng không?

? Em đã thấy ở đâu có hội trờng?

(Học sinh suy nghĩ => Trả lời)

=> Giáo viên tóm tắt bổ sung

? Trang trí hội trờng gồm những gì?

(Phông, khẩu hiệu, cờ, hoa, cây cảnh, bục

nói chuyện, bàn ghế )

? Hình mảng nào chiếm vị trí lớn nhất?

I/ Quan sát, nhận xét.

- Giáo viên cho học sinh xem một số VD

khác nhau về trang trí hội trờng: Trang trí

đối xứng, không đối xứng

- Giáo viên gợi ý học sinh tìm nội dung

trang trí hội trờng: Lễ kỉ niệm, hội thảo,

lễ kết nạp đoàn viên, mít tinh về các hoạt

động xã hội

? Để trang trí đợc một hội trờng ta cần

tiến hành nh thế nào?

- Tìm tiêu đề và xác định nội dung (xúc

tích, ngắn gọn, đúng nội dung ngày lễ

- Tìm hình và các chi tiết trang trí

- Vẽ màu (màu sắc phông màn, chậu

cảnh, khăn trải bàn, biểu trng, khẩu

hiệu cần kết hợp hài hoà)

Hoạt động 3:

Hớng dẫn học sinh làm bài.

- Giáo viên giao bài tập cho học sinh

- Có thể cho một số học sinh làm bài vẽ

theo nhóm trên khổ giấy A3

- Học sinh làm bài theo suy nghĩ và cảm

nhận riêng trên giấy A4

- Giáo viên gợi ý học sinh làm bài;

II/ Cách trang trí hội trờng.

- Tìm tiêu đề và xác định nội dung

- Tìm các hình ảnh cần cho nội dung

-Hoµn thµnh bµi tËp (nÕu cha xong).

-ChuÈn bÞ: Su tÇm tranh, ¶nh vÒ mÜ thuËt c¸c d©n téc Ýt ngêi ë ViÖt Nam

-Học sinh hiểu sơ lợc về mĩ thuật các dân tộc ít ngời ở Việt Nam.

-Thấy đợc sự phong phú đa dạng của nghệ thuật dân tộc Việt Nam

-Có thái độ trân trọng, yêu quý và có ý thức bảo vệ các di sản nghệ thuật của dân tộc

-Phơng pháp trực quan, vấn đáp, thuyết trình, hoạt động theo nhóm

III/ Tiến trình dạy - học:

1/ ổn định tổ chức lớp:

2/ Kiểm tra đầu giờ:

-Nêu cách trang trí hội trờng?

3/ Bài mới:

HĐ của giáo viên và học sinh Nội dung

Hoạt động 1:

Hớng dẫn học sinh tìm hiểu vài nét

khái quát về các dân tộc ít ngời ở Việt

? Lịch sử đã cho thấy điều gì về mối

quan hệ giữa các dân tộc Việt Nam trong

quá trình dựng nớc giữ nớc?

(Các dân tộc Việt Nam luôn kề vai sát

cánh trong quá trình đấu tranh với giặc

ngoại xâm, với thiên nhiên khắc nghiệt

để bảo vệ và xây dựng đất nớc)

? Hãy kể tên một số dân tộc mà em biết?

I/ Vài nét khái quát.

- Việt Nam có 54 dân tộc anh em sinh sống

- Các dân tộc Việt Nam luôn kề vai sát cánh trong quá trình đấu tranh với giặc ngoại xâm, với thiên nhiên khắc nghiệt

để bảo vệ và xây dựng đất nớc

- Những nét văn hoá đặc sắc, đã tạo nên

sự phong phú, đa dạng cho nền văn hoá Việt Nam

(Dân tộc Kinh, Mờng, H'Mông, Phù lá,

Ba na, Ê đê, Chăm, Khơ me )

- Ngoài những điểm chung ở sự phát triển

về kinh tế, xã hội và văn hoá, mỗi cộng

đồng các dân tộc trên đất nớc Việt Nam

lại có những nét dặc sắc riêng, tạo nên

một bức tranh nhiều màu sắc, phong phú

về hình thức và sinh động về nội dung

của nền văn hoá dân tộc Việt Nam

- Mỗi cộng đồng các dân tộc có những

nét văn hoá đặc sắc, đã tạo nên sự phong

phú, đa dạng cho nền văn hoá Việt Nam

? Miền núi phía Bắc nớc ta (trải dài theo

biên giới phía Bắc và phía tây Bắc bộ)

gồm có những vùng nào?

(Có vùng Việt Bắc và Tây Bắc là quê

h-ơng của cách mạng Việt Nam)

? ở miền núi phía Bắc có những dân tộc

? Tranh thờ thờng có nội dung gì?

(Thể hiện quan niệm dân gian, dung hoà

giữa phật giáo và đạo chúa Bên cạnh

các ôngThiện, ông ác, Thập diện, Phật bà

Quan Âm còn có các tranh: Thần Nông,

Địa trạch, ngời chim, cúng mặn, Vơng

tinh )

? Tranh thờ do ai vẽ? Màu sắc là gì?

(Tranh do thầy mo hoặc ngời khéo tay

vẽ Màu là bột khoáng (lấy từ đá thiên

nhiên) đợc pha với nhựa cây sung, cây

sơn Tranh thờ thờng dùng màu nguyên

- Tranh thờ do thầy mo hoặc ngời khéo tay vẽ

- Màu sắc: Là bột khoáng (lấy từ đá thiên nhiên) đợc pha với nhựa cây sung, cây sơn Tranh thờ thờng dùng màu nguyên chất)

- Với lối bố cục và diễn tả thuận mắt, khéo léo

- Bố cục và diễn tả thuận mắt, khéo léo

(khác với cách tạo hình mộc mạc, đơn

giản của một số dòng tranh dân gian của

ngời Kinh)

b, Thổ cẩm

- Là nghệ thuật trang trí trên vải đặc sắc,

đợc thể hiện bằng bàn tay khéo léo, tinh

xảo của ngời phụ nữ dân tộc

- Mỗi dân tộc có cách trang trí trang phục

và ăn mặc khác nhau Ngời H'Mông, Cao

Lan, Dao sử dụng rất nhiều màu sắc,

hoa văn để trang trí trên y phục

? Hoa văn trang trí thờng là hình ảnh gì?

- Là những hình ảnh thiên nhiên quen

thuộc nh: Dãy núi, cây thông, chim

muông, cỏ hoa, các con thú đợc thêu

bằng chỉ màu trên nền vải đậm Vì thế,

màu sắc của thổ cẩm luôn tơi sáng, rực rỡ

nhng không chói gắt, loè loẹt Màu sắc

của thổ cẩm làm tôn thêm vẻ đẹp của

trang phục

- Bố cục trang trí ở thổ cẩm thờng cân

xứng, các hoạ tiết đợc nhắc đi nhắc lại và

có nhiều loại hình nét khác nhau (dài,

- Là ngôi nhà chung của buôn làng, có vị

trí tơng tự nh đình làng của ngời kinh ở

rất đẹp cho ngời chết, gọi là nhà mồ Nhà

mồ có nhiều tợng đặt ở xung quanh để

làm vui lòng những ngời đã khuất theo

phong tục lâu đời của các dân tộc Tây

Nguyên

b, Thổ cẩm

- Là nghệ thuật trang trí trên vải đặc sắc,

đợc thể hiện bằng bàn tay khéo léo, tinh xảo của ngời phụ nữ dân tộc

- Là những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc nh: Dãy núi, cây thông, chim muông, cỏ hoa, các con thú

- Bố cục trang trí ở thổ cẩm thờng cân xứng, các hoạ tiết đợc nhắc đi nhắc lại và

có nhiều loại hình nét khác nhau

2 Nhà rông và tợng gỗ Tây Nguyên

a, Nhà Rông

- Là ngôi nhà chung của buôn làng, có vị trí tơng tự nh đình làng của ngời kinh ở m,iền xuôi

b, Tợng gỗ Tây Nguyên (tợng nhà mồ)

- Nhà mồ có nhiều tợng đặt ở xung quanh

để làm vui lòng những ngời đã khuất theo phong tục lâu đời của các dân tộc Tây Nguyên

3 Tháp Chăm và điêu khắc Chăm

a, Tháp Chăm

- Tháp Chăm có cấu trúc hình vuông, nhiều tầng Kĩ thuật xây dựng tháp của ngời Chăm - Pa cổ rất cao

- Tợng nhà mồ đợc những ngời dân Tây

Nguyên khéo tay, mạnh khoẻ dùng rìu

đẽo trực tiếp từ những khúc gỗ theo các

đề tài về ngời và vật với các hoạt động

trong sinh hoạt đời thờng Do đó, tợng

nhà mồ giàu tính ngẫu hứng, tợng trng

mang vẻ đẹp hồn nhiên, dân dã

=> Kết luận: Tợng nhà mồ Tây Nguyên

nh một bản hợp ca về cuộc sống của con

ngời vàthiên nhiên, vừa hoang sơ, vừa

hiện đại với ngôn ngữ tạo hình, tạo khối

đơn giản, giàu tính tợng trng khái quát

nhiều tầng Kĩ thuật xây dựng tháp của

ngời Chăm - Pa cổ rất cao và vẫn đang là

bí ẩn đối với các nhà khoa học hiện nay

? Sau khi chiến tranh và thiên tai tàn phá

hiện còn lại tháp nào ở đâu?

- Hiện còn một số khu tháp Chăm tuyệt

đẹp ở Bình Định, Nha Trang, Phan

Rang đặc biệt là khu thánh địa Mỹ Sơn

- Nghệ thuật tạc tợng của ngời Chăm

giàu chất hiện thực và mang đậm dấu ấn

-Giáo viên nhận xét về ý thức học tập của học sinh và khen ngợi những học sinh có nhiều ý kiến hay để xây dựng bài.

-Giáo viên tổng kết ý chính của toàn bài

5/ Dặn dò:

-Học bài ở SGK

-Su tầm các tranh, ảnh, bài viết liên quan đến bài học

-Quan sát dáng ngời khi hoạt động

-Chuẩn bị: Giấy vẽ, bút chì

-Học sinh hiểu đợc sự thay đổi của dáng ngời ở các t thế hoạt động.

-Biết cách vẽ dáng ngời và vẽ đợc dáng ngời ở một vài t thế: Đi, đứng, ngồi, chạy

-Học sinh thích quan sát, tìm hiểu các hoạt động xung quanh

II/ Chuẩn bị:

1/ Giáo viên.

-Một số tranh, ảnh có các dáng hoạt động của con ngời

-Bài vẽ về đề tài sinh hoạt (có các dáng ngời) của học sinh

-Một số bức kí hoạ dáng ngời hoặc tranh (phiên bản) về đề tài sinh hoạt của con ngời

-Phơng pháp trực quan, vấn đá, luyện tập, gợi mở, đánh giá

III/ Tiến trình dạy - học:

1/ ổn định tổ chức lớp.

2/ Kiểm tra đầu giờ.

-Nêu một số nét cơ bản về mĩ thuật các dân tộc ít ngời?

- Giáo viên giới thiệu một số hình ảnh để

học sinh nhận ra các t thế của ngời khi

hoạt động: Đứng, đi, chạy

? Em thấy t thế của ngời đang hoạt động

thì đầu, thân, tay, chân của ngời khi cúi,

đứng, đi nh thế nào?

(Học sinh quan sát => Trả lời)

- Giáo viên gợi ý học sinh tìm ra tỷ lệ các

bộ phận: Đầu, thân, tay, chân; biết so

sánh các tỷ lệ với nhau

- Giáo viên cho học sinh xem tranh vẽ

I/ Quan sát, nhận xét.

với những hoạt động khác nhau của các

động cùng tỷ lệ của đầu, thân, tay, chân

- Vẽ các nét để diễn tả hình thể, quần áo

- Nhìn mẫu, sửa hình cho đúng

Hoạt động 3:

Hớng dẫn học sinh làm bài.

- Giáo viên nêu yêu cầu của bài tập

- Bài này có thể thực hiện nh sau:

+ Cho một vài học sinh làm mẫu (dáng

đứng, đi, chạy ) các học sinh khác vẽ

theo nhóm hoặc cả lớp vẽ theo cá nhân

+ Có thể cho học sinh vẽ ngoài trời (vẽ

dáng ngời ở sân trờng hay công viên,

động cùng tỷ lệ của đầu, thân, tay, chân

- Vẽ các nét để diễn tả hình thể, quần áo

- Nhìn mẫu, sửa hình cho đúng