van9 tuan 14

-Nhân vật có vị trí quan trọng trong truyện:ông hoạ sĩ, vì truyện mặc dù không kể theo ngôi thứ nhất nhng đã đợc trần thuật chủ yếu từ điểm nhìn và ý nghĩ của nhân vật ông hoạ sỹ.. -Kiểm

Tuần 14

Soạn:14/11/2010

Giảng:

Tiết 66: lặng lẽ sa pa

Nguyễn Thành Long

-A-mục tiêu

Giúp HS: - Cảm nhận đợc vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, chủ yếu là nhân vật anh

thanh niên trong công việc thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm, trong quan hệ với mọi ngời

- Phát hiện đúng và hiểu đợc chủ đề của truyện, từ đó hiểu đợc niềm hạnh phúc của con ngời trong lao động

- Rèn kỹ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện: miêu tả nhân vật, những bức tranh thiên nhiên

B-chuẩn bị.

- GV : Đọc toàn bộ tác phẩm + chân dung nhà văn Nguyễn Thành Long

- HS : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK

C-tiến trình bài dạy.

*Hoạt động 1: Khởi động.

1-Tổ chức:

Sĩ số 9a

2-Kiểm tra:

CH:- Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Ông Hai trong văn bản “Làng”?

-Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3.Giới thiệu bài:

Từ cuộc gặp gỡ với những con ngời đang lặng lẽ, miệt mài làm việc cho đất nớc ở Sa Pa – Nơi nghỉ mát kỳ thú nhng cũng là nơi sống và làm việc của những con ngời lao động với những phẩm chất trong sáng, cao đẹp, Nguyễn Thành Long đã viết nên một truyện ngắn đặc sắc, dào dạt chất thơ

*Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản:

Hớng dẫn học sinh đọc: to, rõ,

chính xác, chậm rãi, tình cảm, sâu

lắng (GV đọc mẫu – HS đọc –

nhận xét)

? Giới thiệu những nét chính về tác

giả Nguyễn Thành Long

? Nêu hoàn cảnh sáng tác văn bản

? Tìm bố cục của văn bản, nêu nội

dung chính của từng phần

I-Tiếp xúc văn bản.

1-Đọc – kể tóm tắt.

(Kết hợp kể tóm tắt với đọc)

2-Tìm hiểu chú thích (SGK 188, 189)

*Tác giả: Nguyễn Thành Long (1925- 1991)

- Quê : Duy Xuyên, Quảng Nam

- Là cây bút chuyên viết truỵện ngắn và ký

*Tác phẩm: Là kết quả chuyến đi Lào Cai trong mùa hè 1970 của tác giả

3-Bố cục: 3 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “Ngời lái xe lại nói”

Xe dừng lại lấy nớc, bác lái xe giới thiệu với ông hoạ sỹ già và cô kỹ s 1 trong những ngời cô độc nhất thế gian

- Phần 2: Tiếp theo đến “nh thế”

Cuộc gặp gỡ và trò chuyện giữa anh thanh niên với

ông hoạ sỹ, cô kỹ s

- Phần 3: Còn lại

? Trong truyện có những nhân vật

nào;

? Nhân vật chính là ai

? Nhân vật nào có vị trí quan trọng

trong truyện, vì sao

? Nêu chủ đề của truyện

Họ chia tay, ông hoạ sỹ và cô kỹ s trẻ xuống đồi

cứ vấn vơng vì sao anh thanh niên không tiễn ra tận xe

II-Phân tích văn bản.

1-Hệ thống nhân vật và chủ đề của truyện.

*Hệ thống nhân vật:

- Bác lái xe, ông hoạ sỹ, cô kỹ s, anh thanh niên,

ông kỹ s ở vờn rau, anh kỹ s khí tợng lập bản đồ sét

…

- Nhân vật chính:anh thanh niên

-Nhân vật có vị trí quan trọng trong truyện:ông hoạ

sĩ, vì truyện mặc dù không kể theo ngôi thứ nhất nhng đã đợc trần thuật chủ yếu từ điểm nhìn và ý nghĩ của nhân vật ông hoạ sỹ

*Chủ đề của truyện: Ca ngợi những con ngời lao

động mới đang ngày đêm lặng lẽ âm thàm làm việc cống hiến hết mình cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở miền Bắc trong những năm chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ

*Hoạt động 3: Củng cố , dặn dò.

- GV hệ thống bài: Khắc sâu hệ thống nhân vật và chủ đề tác phẩm.,

- Hớng dẫn về nhà:+ Kể tóm tắt văn bản + học bài

+ Soạn tiếp tiết2

================================

Soạn:14/11/2010

Giảng:

Tiết 67: lặng lẽ sa pa

Nguyễn Thành Long

-A-mục tiêu

Giúp HS: - Cảm nhận đợc vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, chủ yếu là nhân vật anh

thanh niên trong công việc thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm, trong quan hệ với mọi ngời

- Phát hiện đúng và hiểu đợc chủ đề của truyện, từ đó hiểu đợc niềm hạnh phúc của con ngời trong lao động

- Rèn kỹ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện: miêu tả nhân vật, những bức tranh thiên nhiên

B-chuẩn bị.

- GV : Đọc tài liệu tham khảo

- HS : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK

C-tiến trình bài dạy.

*Hoạt động 1: Khởi động.

1-Tổ chức:

Sĩ số 9a

2-Kiểm tra:

- Tóm tắt văn bản “Lặng lẽ Sa Pa”, nêu chủ đề của truyện?

-Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS.

3-Giới thiệu bài:

Giờ trớc chúng ta đã tìm hiểu hệ thống nhân vật trong văn bản, giờ học này các em sẽ

đ-ợc tìm hiểu sâu hơn vào từng nhân vật, đặc biệt là các nhân vật anh thanh niên, ông hoạ sỹ

*Hoạt động 2.Đọc – hiểu văn bản.

? Nhân vật anh thanh niên có xuất

hiện từ đầu VB không, xuất hiện

trong hoàn cảnh nào

? Cho biết hoàn cảnh sống và làm

việc của nhân vật anh thanh niên

? Nhận xét gì về công việc của

nhân vật

? Em có suy nghĩ gì về hoàn cảnh

sống và làm việc của anh thanh

niên

?Anh thanh niên đã có suy nghĩ gì

về công việc của mình

? Cách tổ chức ,sắp xếp công việc

của anh thanh niên ra sao

? Trong cuộc trò chuyện giữa anh

thanh niên với các nhân vật

khác,em thấy nhân vật này còn

bộc lộ những nét tính cách và

phẩm chất gì nữa

? Nhận xét chung về nhân vật anh

thanh niên

? Vai trò của nhân vật ông hoạ sĩ

trong tác phẩm

II-Phân tích văn bản (tiếp).

2-Nhân vật anh thanh niên.

- Không xuất hiện từ đầu truyện

- Hiện ra trong cuộc gặp gỡ giữa các nhân vật khác với anh khi xe của họ dừng để nghỉ

- Hiện ra trong chốc lát, đủ đế các nhân vật khác ghi nhận một ấn tợng, một “ký hoạ chân dung” về anh rồi dờng nh lại khuất lấp vào trong mây mù bạt

ngàn và cái lặng lẽ muôn thuở của núi cao Sa Pa hiện

lên qua sự nhìn nhận , suy nghĩ , đánh giá của các nhân vật khác

*Hoàn cảnh sống và làm việc:

- Một mình trên đỉnh núi cao, quanh năm suốt tháng giữa cỏ cây và mây núi SaPa

- Công việc: “đo gió, đo ma, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trớc thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu”

đòi hỏi phải tỉ mỉ , chính xác, có tinh thần trách nhiệm cao

Hoàn cảnh sống và làm việc thật đặc biệt: vắng vẻ, cô đơn…

*Những suy nghĩ của nhân vật về công việc.

- ý thức đợc công việc của mình và lòng yêu nghề, thấy đợc công việc thầm lặng ấy là rất có ích cho cuộc sống, cho mọi ngời

- Có suy nghĩ thật đúng và sâu sắc về công việc

đối với cuộc sống con ngời “ khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình đợc… cất nó

đi, cháu buồn đến chết mất”

- Còn có sách làm bạn cuộc sống không cô

đơn, buồn tẻ

- Tổ chức, sắp xếp cuộc sống một mình ở trạm khí tợng thật ngăn nắp, chủ động: trồng hoa , nuôi gà ,

tự học và đọc sách ngoài giờ làm việc

- Những nét tính cách và phẩm chất đáng mến: cởi

mở, chân thành, quý trọng tình cảm của mọi ngời, khao khát đợc gặp gỡ và trò chuyện với mọi ngời, khiêm tốn, thành thực

* Yêu công việc, hết mình vì công việc, chân thành cởi mở, mến khách, khiêm tốn

3-Nhân vật ông hoạ sĩ và các nhân vật khác

*Nhân vật ông hoạ sĩ

? Nhân vật cô kĩ s hiện lên trong

truyện nh thế nào

? Nhân vật bác lái xe có vai trò gì

trong truyện

-Hầu nh ngời kể chuyện đã nhập vào cái nhìn và suy nghĩ của nhân vật ông hoạ sĩ để quan sát , miêu tả cảnh thiên nhiên đến nhân vật chính của chuyện :anh thanh niên

-Ngay từ phút đầu gặp anh thanh niên , bằng sự từng trải nghề nghiệp và niềm khao khát của ngời nghệ sĩ đi tìm đối tợng nghệ thuật , ông đã xúc

động bối rối : “ Vì hoạ sĩ bắt gặp một điều thật ra

ông vẫn ao ớc đợc biết , ôi , một nét thôi cũng đủ khẳng định một tâm hồn , khơi gợi một ý sáng tác , một nét đủ là giá trị một chuyến đi dài ” -Ông hoạ sĩ muốn ghi lại hình ảnh anh thanh niên bằng nét bút kí hoạ , “ngời con trai ấy đáng yêu thật , nhng làm cho ông nhọc quá Với những điều làm cho ngời ta suy nghĩ về anh.Và về những điều anh suy nghĩ trong cái vắng vẻ vòi vọi hai nghìn sáu trăm mét trên mặt biển , cuồn cuộn tuôn ra khi gặp ngời ”

-Ông còn có những xúc cảm về anh thanh niên và những điều khác nữa đợc khơi gợi từ câu chuyện của anh thanh niên làm cho chân dung nhân vật chính thêm sáng đẹp

*Các nhân vật khác

-Nhân vật cô kĩ s :cuộc gặp gỡ bất ngờ với anh thanh niên khiến cô thấy “bàng hoàng”, “ cô hiểu thêm cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của ngời thanh niên ,về cái thế giới những con ngời nh anh mà anh kể , và về con đờng cô đang đi tới” Đó là sự bừng dậy của những tình cảm lớn lao , cao đẹp khi ngời ta gặp đợc những ánh sáng đẹp đẽ toả ra từ cuộc sống , từ tâm hồn ngời khác - Nhân vật bác lái xe:

Qua lời kể của nhân vật này , ông hoạ sĩ , cô gái , ngời đọc đợc kích thích sự chú ý , đón chờ sự xuất hiện của anh thanh niên , cũng qua đó ta còn biết

đợc những nét sơ lợc về nhân vật ngời thanh

niên *Thông qua những cảm xúc , suy nghĩ

cùng thái độ cảm mến của các nhân vật phụ , hình

ảnh anh thanh niên hiện ra càng rõ nét và đẹp hơn -Ngoài ra trong tác phẩm còn có những nhân vật không xuất hiện trực tiếp mà chỉ đợc giới thiệu qua lời của nhân vật khác nhng cũng góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm (Ông kĩ s ở vờn rau , anh cán

bộ nghiên cứu sét )

III.

Tổng kết 1-Nghệ thuật

- Câu chuyện đậm chất trữ tình -Tình huống hợp lý

- Cách kể chuyện tự nhiên , kết hợp giữa tự sự ,trữ

? Nhận xét về nghệ thuật đặc sắc

của văn bản

? Nêu nội dung chính của truyện

tình với bình luận

- Nghệ thuật quy chiếu tầng bậc

2-Nội dung

Hình ảnh những con ngời lao động bình thờng , tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tợng ở một mình trên núi cao Qua đó , truyện khẳng

định vẻ đẹp của con ngời lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng

*Hoạt động3: Củng cố , dặn dò

- GV hệ thống bài : Chủ đề của VB

-Hớng dấn HS làm bài tập :Bài tập SGK (190 ) + 5 bài tập trong SBT (86)

-Hớng dẫn về nhà : + Học bài và làm các bài tập

+Chuẩn bị tốt cho giờ viết bài tập làm văn số 3

==============================

Soạn:14/11/2010

Giảng:

Tiết 68 - 69: Viết bài tập làm văn số 3

A-Mục tiêu:

Giúp HS : -Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn tự sự có

sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận

-Rèn luyện kĩ năng viết một văn bản tự sự, diễn đạt sử dụng từ ngữ

- Giáo dục ý thức học và làm bài nghiêm túc

B.Đề bài

Hãy kể lại một lần em trót xem nhật ký của bạn

C Đáp án chi tiết và điểm số từng phần

I, Mở bài:

II, Thân bài:

III, Kết bài:

- Lý do khách quan: Bạn gửi cặp sách, về nhà giở ra tình cờ thấy cuốn nhật ký của bạn nên đã đọc ( Hoặc: đến nhà bạn chơi thấy cuốn nhật ký để trên bàn )

- Lý do chủ quan:

+ Do tò mò muốn xem + Do cố tình xem để dọa bạn

- Thời gian, không gian, địa điểm của lần trót xem nhật ký của bạn

- Bạn của mình và những ngời khác có biết em xem nhật ký hay không

- Sau khi xem xong em có nói chuyện với ai không Lý do tại sao em lại nói chuyện với ngời khác

- Em đã có những ân hận, dằn vặt, xấu hổ nh thế nào sau khi xem xong

- Tâm trạng của em nh thế nào

1,5

0,75 0,75

7,0

1,0 1,0 2,0 2,0 1,0

- Bài học về sự tôn trọng bí mật riêng t của ngời khác 1,5

D, Tiến trình kiểm tra:

1, Tổ chức:

Sĩ số 9a

2, Tiến hành kiểm tra:

- GV đọc và chép đề

- Học sinh làm bài

- GV thu bài

4, Nhận xét giờ kiểm tra:

3, H ớng dẫn về nhà :

- Viết lại phần thân bài cho đề văn trên

- Soạn bài ngời kể chuyện trong văn bản tự sự

====================================

Soạn:14/11/2010

Giảng:

Tiết 70: ngời kể chuyện trong văn bản tự sự

A-Mục tiêu

Giúp HS :

-Hiểu và nhận diện đợc thế nào là kể chuyện , vai trò và mối quan hệ giữa ngời kể chuyện với ngôi kể trong văn bản tự sự

-Rèn luyện kĩ năng nhận diện và kết hợp các yếu tố này trong khi đọc văn cũng nh khi viết văn

B-Chuẩn bị

-GV : bài soạn + các đoạn văn mẫu

-HS :chuẩn bị bài theo hớng dẫn của GV

C-Tiến trình bài dạy

*Hoạt động 1: Khởi động 1-Tổ chức:

Sĩ số 9a

2 - Kiểm tra :

-Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3-Giới thiệu bài :

ở các lớp 6 ,7, 8 chúng ta đã đợc học về ngôi kể và chuyển đổi ngôi kể, trong chơng trình Ngữ văn lớp 9, các em tiếp tục đợc học nâng cao hơn một bớc về ngời kể chuyện và ngôi kể trong văn tự sự, cụ thể nh thế nào ? chúng ta cùng tìm hiểu trong giờ học hôm nay

*Họat động 2:Hình thành kiến thức

*Đoạn trích SGK/192

-1 HS đọc

I.Vai trò của ng ời kể chuyện trong văn bản

tự sự 1.Ngữ liệu 2.Nhận xét

? Cho biết đoạn trích trên kể về ai, về

sự việc gì

?Ai là ngời kể về các nhân vật và sự

việc trên

? Những dấu hiệu nào cho biết ở đây

các nhân vật không phải là ngời kể

chuyện

? Những câu “giọng cời nhng đầy tiếc

rẻ”, “những ngời con gái sắp xa ta, …

nhìn ta nh vậy”…là nhận xét của ngời

nào , về ai

- Câu “những ngời con gái…nh vậy”,

ngời kể chuyện nh nhập vai vào nhân

vật anh thanh niên để nói hộ suy nghĩ

và tình cảm của anh ta , nhng vẫn là

câu trần thuật của ngời kể chuyện Câu

nói đó vang lên không chỉ nói hộ anh

thanh niên mà là tiếng lòng của rất

nhiều ngời trong tình huống đó

? Nếu câu nói này là câu nói trực tiếp

của anh thanh niên thì ý nghĩa , tính

khái quát của câu nói có sự thay đổi

không

Tính khái quát sẽ bị hạn chế rất

nhiều

? Vì sao có thể nói : Ngời kể chuyện ở

đây dờng nh thấy hết và biết tất mọi

việc , mọi hành động , tâm t , tình cảm

của các nhân vật

? Qua ngữ liệu trên , hãy cho biết trong

văn bản tự sự ta có thể kể theo những

ngôi nào , tác dụng của từng ngôi

? Ngời kể chuyện trong văn bản tự sự

có vai trò gì

- Kể về phút chia tay giữa ngời hoạ sĩ già , cô

kĩ s và anh thanh niên

- Ngời kể là vô nhân xng , không xuất hiện trong câu chuyện

- Các nhân vật đều trở thành đối tợng miêu tả một cách khách quan Mặt khác, ngôi kể và lời văn không có sự thay đổi (không xng tôi hoặc xng tên một trong ba nhân vật đó )

- Lời nhận xét của ngời kể chuyện về anh thanh niên và suy nghĩ của anh ta

- Căn cứ vào chủ thể đứng ra kể câu chuyện ,

đối tợng đợc miêu tả , ngôi kể, điểm nhìn và lời văn , ta có thể nhận xét nh trên

-Trong văn bản tự sự ,ngoài hình thức kể chuyện theo ngôi thứ nhất (xng “tôi”) còn có hình thức kể chuyện theo ngôi thứ ba Đó là ngời kể chuyện giấu mình nhng có mặt khắp nơi trong văn bản Ngời kể này dờng nh biết hết mọi việc, mọi hành động , tâm t , tình cảm của các nhân vật

Ngời kể chuyện có vai trò dẫn dắt ngời đọc vào câu chuyện: giới thiệu nhân vật và tình huống , tả ngời và tả cảnh vật ,đa ra các nhận xét đánh giá về những điều đợc kể

*Ghi nhớ (SGK/193)

*Hoạt động 3:Luyện tập

1HS đọc yêu cầu BT 1-Bài tập 1 ( SGK/193)

-Hớng dẫn HS làm bài tập

- HS trình bày miệng trớc lớp

-HS khác nhận xét , bổ sung

- GV đánh giá

-HS đọc yêu cầu bài tập

-GV hớng dẫn HS làm bài tập

Cách kể ở đoạn trích này là nhân vật “ tôi”(ngôi thứ nhất)-chú bé – trong cuộc gặp gỡ cảm độngvới mẹ mình sau những ngày xa cách

-Ưu điểm và hạn chế của ngôi kể này:

+ Giúp cho ngời kể dễ đi sâu vào tâm t , tình cảm miêu tả đợc những diễn biến tâm lý tinh vi , phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật “tôi”

+Hạn chế: trong việc miêu tả bao quát các đối tợng khách quan sinh động , khó tạo ra cái nhìn nhiều chiều ,do đó đễ gây nên sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật

2-Bài tập 2 (b) :(SGK/194)

Chọn một trong ba nhân vật là ngời kể chuyện , sau

đó chuyển đoạn văn trích ở mục I thành một đoạn văn khác , sao cho nhân vật , sự kiện , lời văn và cách kể phù hợp với ngôi thứ nhất

*Hoạt động 4: Củng cố , dặn dò

- GV hệ thống bài : Ngôi kể , ngời kể chuyện trong văn bản tự sự

- Hớng dẫn bề nhà: +Học bài

+Hoàn thành các bài tập

+Soạn VB: “Chiếc lợc ngà”