điều trị chấn thương niệu sinh dục

Xương chậu và máu niệu đạo 1... NGHI NGỜ CHẤN THƯƠNG THẬNMẠCH & HUYẾT ÁP Bình thường hay nhẹ Bình thường Chấn thương nhẹ hay nặng Chấn thương nặng Mổ thám sát Khâu thận Cắt thận bán phần

NGUYÊN TẮC CHUNG

Chiếm 10% chấn thương

Phân biệt ngay

TC sinh tồn không ổn: mổ ngay

TC sinh tổn ổn

A BỆNH SỬ

1. Chi tiết chấn thương: bệnh nhân, nhân chứng…

2. Té, giao thông, vết thương

1. Dấu sinh tồn

2. Dấu hiệu trên da

3. Xương chậu và máu niệu đạo

1. Máu

2. Nước tiểu

D X quang

1. Phim không sửa soạn

2. X quang niệu đạo ngược dòng

3. X quang bàng quang ngược dòng

4. CTScan với cản quang nội tĩnh mạch

5. Niệu ký nội tĩnh mạch

6. Xquang động mạch thận

7. Đồng vị phóng xạ thận

 Trẻ em bị nhiều hơn do cơ lưng và khung sườn

phát triển không đầy đủ

Mạch máu: 1% chấn thương, 10% vết thương

C- CHẨN ĐOÁN

1 Yếu tố theo dõi

1. Sinh hiệu

2. Tiểu máu

3. Khối máu tụ hông lưng

2 Sinh hiệu không ổn: mổ thám sát ngay

3 Mạch và huyết áp ổn: CTScan ***

D- ĐIỀU TRỊ

 Độ 1,2: theo dõi

 Thận vỡ: mổ khâu thận hoặc cắt thận cứu mạng

 Dò nước tiểu: bảo tồn hoặc mổ; kháng sinh

 Có tiểu máu: cần mổ khâu vết thương

 Cần tìm các tổn thương phối hợp

 Cắt thận: 10% đâm, 40% đạn

NGHI NGỜ CHẤN THƯƠNG THẬN

MẠCH & HUYẾT ÁP

Bình thường

hay nhẹ

Bình thường

Chấn thương nhẹ hay nặng

Chấn thương nặng

Mổ thám sát

Khâu thận Cắt thận bán phần Cắt thận Khâu mạch máu

THEO DÕI SÁT

CHẤN THƯƠNG NIỆU QUẢN

A- CƠ CHẾ

1 Chấn thương kín: hiếm gặp, đứt khúc nối ở

trẻ em

 Tai biến sản phụ khoa ***

 Dao đâm hay đạn

 Tai biến nội soi niệu

B- CHẨN ĐOÁN

 Đau bụng, sốt, liệt ruột sau mổ

 Rò niệu quản âm đạo

 UIV, CTScan, soi bàng quang thông niệu quản

 Tiểu máu: 80%

 UIV, UPR

C- ĐIỀU TRỊ

1 Phát hiện ngay

 Tùy vị trí và thời điểm phát hiện

 Áp xe, nhiễm trùng: trì hoãn

 Nối niệu quản, cắm vào bàng quang, tạo hình cơ

thăn hoặc Boari

2 Phát hiện trễ

 Mở thận ra da & dẫn lưu

 Tạo hình sau khi ổn định

CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG

A- CƠ CHẾ

1 Do tai nạn

 Vỡ bàng quang sau vỡ xương chậu

 Vỡ bàng quang khi căng

2 Do y thuật

 Sau tai biến sản phụ khoa

 Sau tai biến niệu khoa

B- PHÂN LOẠI

 Nước tiểu tràn vào vùng chậu

 50%, phối hợp gãy x.chậu

 Triệu chứng viêm phúc mạc kín đáo

 Trắc nghiệm bơm bàng quang

 Chất cản quang vào ổ bụng

CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO

Niệu đạo sau Niệu đạo trước

A- CƠ CHẾ

1 Niệu đạo trước

 Té trên vật cứng

 Niệu đạo bị ép vào xương mu

2 Niệu đạo sau

 Kèm theo gãy xương chậu

 Niệu đạo bị đứt tại hoành niệu dục

B- CHẨN ĐOÁN

1 Niệu đạo trước

 Tiền sử chấn thương kèm chảy máu niệu đạo

 Cân buck không vỡ: vết bầm dương vật

 Cân Buck vỡ: vết bầm hình cánh bướm giới hạn

cân Colles ở hội âm và cân Scarpa ở bụng

2 Niệu đạo sau

 Gãy xương chậu, bí tiểu, chảy máu niệu đạo

 Thăm trực tràng: TTL đẩy lên cao

 UCR: chẩn đoán xác định

 Thông niệu đạo: nguy hiểm

C- ĐiỀU TRỊ

1 Dập niệu đạo trước

 Điều trị nội, thông tại chỗ

2 Vỡ niệu đạo trước

 Mở thông bàng quang ra da & dẫn lưu máu tụ

 Khâu niệu đạo phải cân nhắc

3 Vỡ niệu đạo sau

 Mở thông bàng quang ra da

 Điều trị gãy xương chậu

 Mổ tạo hình trì hoãn

D- BiẾN CHỨNG

1 Hẹp niệu đạo

2 Rò niệu đạo

3 Áp xe

4 Tiểu không kiểm soát

5 Rối loạn cương

CHẤN THƯƠNG DƯƠNG VẬT

CHẤN THƯƠNG TINH HOÀN

 Chấn thương nặng có thể gây vỡ bao trắng tinh hoàn

 Chẩn đoán thấy bìu to Siêu âm cho tháy máu