CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC• Hỏi bệnh: Cơ chế, hoàn cảnh tai nạn Đau chói TSM, chảy máu miệng sáo, bí đái • Thăm khám: Máu tụ TSM hinh cánh bướm Chảy máu miệng sáo Điểm đau chó
Trang 2• Biểu hiện lâm sàng của chấn thương niệu đạo trước
và sau khác hẳn nhau về cơ chế, triệu chứng và điều trị
• Xử trí chấn thương niệu đạo cần kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm trước mắt và các di chứng về sau.
Trang 3CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
• Nguyên nhân - cơ chế
Trang 4CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
Phân loại tổn thương GPB
1 đứt không hoàn toàn
- Giập vỡ vật xốp, tụ máu tầng sinh môn
- Niệu đạo giập từ trong ra ngoài nhưng hai đầu không tách xa nhau
2 đứt hoàn toàn
- đứt ngang vật xốp
- Hai đầu niệu đạo đứt rời xa nhau
Trang 5CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
• Hỏi bệnh:
Cơ chế, hoàn cảnh tai nạn
Đau chói TSM, chảy máu miệng sáo, bí đái
• Thăm khám:
Máu tụ TSM hinh cánh bướm
Chảy máu miệng sáo
Điểm đau chói TSM
Cầu bàng quang
Triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán
Trang 6CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
• Giập vật xốp đơn thuần
Tụ máu TSM, không có chảy máu niệu đạo, đái dễ
• đứt niệu đạo không hoàn toàn
Tụ máu TSM, có chảy máu niệu đạo
Khám có cầu bàng quang
• đứt niệu đạo hoàn toàn
Tụ máu nước tiểu lớn TSM
chảy máu niệu đạo nhiều
Khám có bí đái, cầu bàng quang
Các hình thái lâm sàng
Trang 7CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
• Chẩn đoán
Cơ chế gây tai nạn và triệu chứng lâm sàng
Chụp niệu đạo ngược dòng
Thuốc cản quang tràn ra ngoàI niệu đạo Thuốc cản quang đọng lại ở tầng sinh môn
Soi niệu đạo chẩn đoán đứt hoàn toàn hay không hoàn toàn
Không được thăm dò bằng sonde niệu đạo, có thể gây tổn thương thêm và nhiễm khuẩn
Trang 8CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
• Bí đái
• Viên tấy nước tiểu tầng sinh môn
• Abces tầng sinh môn
• Hẹp niệu đạo
Diễn biến
Trang 9CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
• X Quang hẹp niệu đạo trước
Trang 10CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
1 ĐÁNH GIÁ ĐÚNG TỔN THƯƠNG DỰA TRÊN
TCLS:
MÔN
2 NGUYÊN TẮC XỬ TRÍ:
MÁU TỤ LỚN TẦNG SINH MÔN
NƯỚC TIỂU TẦNG SINH MÔN
NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ
Trang 11CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO TRƯỚC
1. Bệnh nhân đái được
2. Bệnh nhân không đái được
3. Trường hợp có máu tụ vùng tầng sinh môn lớn
4. Trường hợp đến muộn có viêm tấy nước tiểu TSM
5. Phẫu thuật phục hồi niệu đạo ngay thi đầu
6. Phẫu thuật phục hồi niệu đạo thi hai
7. Điều trị di chứng hẹp niệu đạo
ĐIỀU TRỊ CỤ THỂ
Trang 12CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
• Nguyên nhân - cơ chế
Trang 13CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
X QUANG VỠ XƯƠNG CHẬU
Trang 14CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
Phân loại tổn thương GPB
1. Vỡ xương chậu 10% - 20%
2. Đứt niệu đạo sau: Nđ màng 90%
3. Thương tổn phối hợp
Vỡ bàng quang trong và ngoài phúc mạc
Tổn thương mạch máu - thần kinh tiểu khung
đa chấn thương
Trang 15CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
• Bệnh cảnh chung của vỡ xương chậu
Sốc vừa và nặng trong 75% trường hợp
Tụ máu lớn trước bàng quang, sau phúc mạc
• Phát hiện đứt niệu đạo sau
Chảy máu niệu đạo
Trang 16CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
• Chẩn đoán xác định
BN vỡ xương chậu, bí đái, rỉ máu miệng sáo
đặt sonde niệu đạo
Chụp niệu đạo bàng quang ngược dòng
Soi niệu đạo
• Chẩn đoán phân biệt
Vỡ tuyến tiền liệt, đứt niệu đạo tuyến tiền liệt
Vỡ bàng quang ngoài và trong phúc mạc
Chẩn đoán
Trang 17CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
Trang 18CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
X quang hẹp niệu đạo sau
Trang 19CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
• Hồi sức chống sốc, chống suy hô hấp, tuần hoàn, bất động chi gãy, giảm đau
• đánh giá đầy đủ thương tổn phối hợp và chỉ định
mổ cấp cứu để cứu tinh mạng
• Chỉ định mổ cấp cứu cầm máu, thắt động mạch chậu trong khi khối máu tụ sau phúc mạc tăng nhanh
Nguyên tắc điều trị toàn thân
Trang 20CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
• Trường hợp đến sớm
Không được cố đặt ống thông niệu đạo
Bất động bệnh nhân trên ván cứng
Không được chọc kim trên xương mu khi có bí đái
Mở thông bàng quang đơn thuần
Mở thông bàng quang và đặt ống thông niệu đạo
Phục hồi lưu thông niệu đạo ngay thi đầu
Phục hồi lưu thông niệu đạo thi hai
điều trị di chứng hẹp niệu đạo sau
Thái độ xử trí thương tổn niệu đạo sau
Trang 21CHẤN THƯƠNG NIỆU ĐẠO SAU
• Trường hợp đến muộn, tụ mỏu sau phỳc mạc lan rộng
và viờm tấy nước tiểu vựng tiểu khung
Dẫn lưu bàng quang
Dẫn lưu triệt để ổ mỏu tụ và nước tiểu vựng tiểu khung
Kết hợp điều trị tớch cực chống nhiễm trựng và chống suy thận
Phục hồi lưu thụng niệu đạo thi hai
Thái độ xử trí th ơng tổn niệu đạo sau
Trang 24CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG
• Sinh lý bệnh học
Trang 25CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG
• Nguyên nhân - cơ chế
Trang 26 TỤ MÁU RỘNG SAU DƯỚI PHÚC MẠC
ĐỨT NIỆU ĐẠO SAU PHỐI HỢP 20% - 25%
RÁCH ÂM ĐẠO
TỔN THƯƠNG TẠNG TRONG Ổ BỤNG 10% - 15%
CHẤN THƯƠNG NGỰC 5 - 7%
Thương tổn GPB
Trang 27 Biến dạng vỡ xương chậu
Bụng chướng, cảm ứng phúc mạc, không có cầu BQ
Tụ máu lớn sau phúc mạc vùng trên xương mu
Thăm trực tràng, âm đạo
đặt sonde niệu đạo dễ, ra ít nước tiểu có máu
Triệu chứng lâm sàng
Trang 28CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG
• Dấu hiệu lâm sàng thường kín đáo
• Thăm khám cận lâm sàng chẩn đoán chính xác vỡ BQ trong hay ngoài phúc mạc
Chụp bụng không chuẩn bị, chụp khung chậu
Trang 29CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG
X QUANG VỠ BÀNG QUANG TRONG PHÚC MẠC
Trang 30CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG
• Chẩn đoán phân biệt với đứt niệu đạo sau
BN muốn đi tiểu, khám có cầu BQ
đặt sonde niệu đạo không được, rút ra có máu
Chụp niệu đạo bàng quang ngược dòng
• Chẩn đoán vỡ bàng quang đến muộn
Vỡ BQ ngoàI phúc mạc viêm tấy nước tiểu lan rộng khoang Retzius
Vỡ BQ trong phúc mạc biểu hiện viêm phúc mạc sau 24 giờ
Nhiễm khuẩn các ổ máu tụ - nước tiểu hinh thành abces lớn trong tiểu khung
Trang 31CHẤN THƯƠNG BÀNG QUANG
• Hồi sức, mổ cấp cứu khi:
Vỡ bàng quang gây chảy máu nặng
Vỡ bàng quang trong phúc mạc
Chấn thương bụng vỡ bàng quang
• Phương pháp phẫu thuật:
Thắt động mạch chậu trong hai bên
Khâu vỡ BQ trong và ngoài phúc mạc, DLBQ
Xử trí các thương tổn phối hợp:
Khâu trực tràng – HMNT hố chậu trái Khâu thành âm đạo lớp riêng
Thái độ xử trí
Trang 32Xin chân thành cảm ơn