văn 8 tuan 12-13

-Đọc và xác định yêu cầu của bài tập -Trình bày,nhận xét Lắng nghe,ghi nhận Hs trả lời Hs đọc ghi nhớ * Có hai cách nối - Dùng những từ có tác dụng nối cụ thể + Nối bằng một quan hệ từ

Trang 1

- Phân biệt câu ghép với câu đơn và câu mở rộng thành phần

- Sử dụng câu ghép phù hợp với hồn cảnh giao tiếp

- Nối được các vế của câu ghép theo yêu cầu

3 Thái độ : - VËn dơng c©u ghÐp vµo c¸c v¨n b¶n.

II CHUẨN BỊ :

- GV :SGK,

- HS xem trước bài này ở nhà.

III/ Các bước lên lớp:

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (4’)

- Thế nào là nói giảm, nói tránh?

3.Bài mới:

* Hoạt động 1 (1p) Giới thiệu bài mới

- Mơc tiªu : T¹o t©m thÕ häc tËp

- Ph¬ng ph¸p : §µm tho¹i , thuyÕt tr×nh

- Mơc tiªu : HS HiĨu v à nắm được đặc điểm của câu ghép.

-Chốt: Câu có 1 cụm C –V

“Buổi mai dài và hẹp”.

-Quan sát bảng phụ

- Suy nghĩ, trả lời câu hỏi,nhận xét

I Đặc điểm của câu ghép:

1.Tìm hiểu ví dụ:

Kiểu cấu tạo câu

Câu cụ thể

Câu có một cụm chủ-vị

…Mẹ tôi âu…dài và hẹp Câu có hai Tôi quên

Trang 2

Caõu coự nhieàu cuùm C –V khoõng

bao chửựa nhau “Caỷnh vaọt toõi

ủi hoùc” (coự 3 cuùm C-V).

Caõu coự cuùm C-V nhoỷ naốm trong

cuùm C-V lụựn: “Toõi queõn theỏ

naứo .quang ủaừng”.

-Yeõu caàu Phaõn tớch caỏu taùo cuỷa

nhửừng caõu coự hai hay nhieàu cuùm

-Yeõu caàu Trỡnh baứy keỏt quaỷ

phaõn tớch vaứo baỷng theo maóu

(SGK)

- GV nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy

cuỷa hs.

-Hoỷi: Dửùa vaứo kieỏn thửực ủaừ hoùc

ụỷ lụựp dửụựi haừy cho bieỏt caõu naứo

laứ caõu ủụn ? caõu naứo laứ caõu gheựp

theỏ naứo ủửụùc …nhử maỏy caứnh hoa tửụi mổm cửụứi giửừa baàu trụứi quang ủaừng.

Caõu coự hai cuùm chuỷ –

vũ trụỷ leõn (cuùm C-V khoõng bao chửựa nhau)

Caỷnh vaọt xung quanh toõi ủeàu thay ủoồi vỡ chớnh loứng…lụựn: hoõm nay toõi

ủi hoùc.

==> Caực cuùm C-V khoõng bao chửựa nhau goùi laứ caõu gheựp

Cõu ghộp là những cõu do hai hoặc nhiều cụm C-V khụng bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế cõu Hoaùt ủoọng 3(10p) :Hửụựng daón HS tỡm hieồu caựch noỏi caực veỏ caõu gheựp

- Mục tiêu : HS Hiểu v à nắm được caựch noỏi caực veỏ caõu gheựp.

- Phơng pháp : Phõn tớch , thảo luận nhóm , vấn đáp …

- Hoỷi:Trong moói caõu gheựp, caực

caõu veỏ caõu ủửụùc noỏi vụựi nhau

baống caựch naứo ?

II Caựch noỏi caực veỏ caõu: 1.Tỡm hieồu :

Trang 3

- GV nhận xét phần trình bày

của hs.

-Giới thiệu: Câu (1) (3) nối bằng

quan hệ từ vì; vế (2) và (3)

không dùng từ nối.câu cuối cùng

có quan hệ từ vì và dấu hai

chấm

- GV cho Hs đọc ghi nhớ II

-Hỏi: Dựa vào kiến thức đã học

ở lớp dưới hãy cho biết cách nối

các vế trong câu ghép ?

của hs

-Đưa ví dụ: + Tuy Nam bị bệnh

nhưng Nam vẫn tới trường

+Nó vốn không ưa gì tôi bởi vì

tôi không thật thà

+Mẹ cầm nón vẫy tôi,vài giây

sau, tôi đuổi kịp

Như vậy, chúng ta có mấy cách

nối các vế câu ? em hãy kể ra

=> Cho Hs đọc ghi nhớ 2

-trao đổi,trình bày ,nhận xét -Lắng nghe.

Liên hệ kiến thức ,trình bày,nhận xét.

-Lắng nghe.

-Đọc và xác định yêu cầu của bài tập

-Trình bày,nhận xét Lắng nghe,ghi nhận

Hs trả lời

Hs đọc ghi nhớ

* Có hai cách nối

- Dùng những từ có tác dụng nối cụ thể

+ Nối bằng một quan hệ từ + Nối bằng 1 cặp quan hệ từ

+ Nối bằng 1 cặp phó từ, đại từ hay chỉ từ thường đi đôi với nhau (cặp từ hô ứng)

- Không dùng từ nối: Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần, có dấu phẩy, dấu; hoặc dấu…….

Cĩ hai cách nối các vế câu :

- Dùng những từ cĩ tác dụng nối Cụ thể :

+ Nối bằng một quan hệ

từ ; + Nối bằng một cặp quan

hệ từ ; + Nối bằng một cặp phĩ

từ, đại từ hay chỉ từ thường

đi đơi với nhau (cặp từ hơ ứng)

Khơng dùng từ nối : Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần cĩ dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm

Hoạt động 4(15p) :Hướng dẫn HS làm bài tập

Trang 4

- Mục tiêu : HS vận dụng kiến thức vào làm bài tập

Baứi taọp 1: -Yeõu caàu HS ủoùc vaứ

xaực ủũnh yeõu caàu cuỷa baứi taọp

-Gụùi yự:

+ẹoùc kú noọi dung baứi hoùc

+Xem laùi phaàn ủaừ phaõn tớch

treõn

cuỷa hs

-GV: sửỷa baứi cho HS ,ủửa ủaựp aựn

-Gụùi yự: + Xeựt moỏi quan heọ

trong caực caởp tửứ +Xem kú noọi

dung hai veỏ phaỷi thoỏng nhaỏt

cuỷa hs

Baứi taọp 3 : -Yeõu caàu HS ủoùc vaứ

-ẹoùc vaứ xaực ủũnh yeõu caàu cuỷa baứi taọp

-Trao ủoồi, trỡnh baứy, nhaọn xeựt

III Luyeọn taọp:

mà bạn cũn hỏt hay nữa.

Bài tập 3: Chuyển cõu ghộp

ở bài tập 2 thành cõu ghộp mới:

a Mưa to nờn đường trơn.

b Nam sẽ thi đậu nếu nú

Trang 5

-Gụùi yự: Boỷ bụựt quan heọ tửứ

trong caực veỏ xem kú noọi dung hai

veỏ phaỷi thoỏng nhaỏt

cuỷa hs

Baứi taọp 4,5 giaựo vieõn hửụựng daón

cho hoùc sinh veà nhaứ thửùc hieọn

* Hoạt đụ̣ng 4 (3p): Củng cố và dặn dò :

Mục tiêu: HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa đợc học.

Phơng pháp: khái quát hóa

Theỏ naứo laứ caõu gheựp? Coự maỏy caựch noỏi caực veỏ trong caõu ghepự?

DAậN DOỉ:

@ - Veà hoùc baứi

-Hoaứn thaứnh baứi taọp ,4,5 SGK

* Rút kinh nghiợ̀m:

Trang 6

Soạn: / /2010

Giảng: / / 2010

Tiết 42 LUYEÄN NOÙI: KỂ CHUYỆN THEO NGễI KỂ

KẾT HỢP VỚI MIấU TẢ VÀ BIỂU CẢM

I MUẽC TIEÂU CAÀN ẹAẽT :

1 Ki ế n th ứ c :

- Ngụi kể và tỏc dụng của việc thay đổi ngụi kể trong văn tự sự

- Sự kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểu cảm trong văn tự sự

- Những yờu cầu khi trỡnh bày văn núi kể chuyện

2 Kĩ năng :

- Kể được một cõu chuyện theo nhiều ngụi kể khỏc nhau ; biết lựa chọn ngụi kể phự hợp với cõu chuyện được kể

- Lập dàn một văn bản tự sự cú sử dụng yếu tố miờu tả và biểu cảm

- Diễn đạt trụi chảy, góy gọn, biểu cảm, sinh động cõu chuyện kết hợp sử dụng cỏc yếu tố phi ngụn ngữ

3 Thái độ:

-ý thức tích cực tự giác.

II CHUAÅN Bề :

- GV :Daứn yự baứi luyeọn noựi

- HS:Chuaồn bũ baứi luyeọn noựi theo daởn doứ

III/ CÁC BƯỚC LấN LỚP

Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh.

3.Baứi mụựi:

* Hoạt đụ̣ng 1 (1p) Giới thiệu bài mới

- Mục tiêu : Tạo tâm thế học tập

- Phơng pháp : Đàm thoại , thuyết trình

- Mục tiêu : HS Hiểu v à nắm được veà ngoõi keồ.

-Hoỷi: Keồ theo ngoõi thửự nhaỏt laứ

keồ nhử theỏ naứo ? Nhử theỏ naứo

1 OÂn taọp veà ngoõi keồ a/ Keồ theo ngoõi thửự nhaỏt :

Trang 7

tác dụng của mỗi loại ngôi kể.

của hs GV nhấn mạnh nội

dung cần ghi nhớ Kể theo

ngôi thứ nhất là người để xưng

tôi trong câu chuyện Kể theo

ngôi thứ nhất người kể trực

tiếp kể ra những gì mình nghe

thấy Kể theo ngôi thứ 3 người

kể đượïc giấu mình đi, gọi lên

các nhân vật bằng tên gọi của

chúng cách kể này giúp người

kể có thể kể tự do, linh hoạt

những gì diễn ra với nhân vật.

-Yêu cầu: Lấy ví dụ về cách

kể chuyện theo ngôi thứ nhất

và ngôi thứ 3 ở một vài tác

phẩm hay trích đọan văn tự sự

đã học (yêu cầu HS tìm và trả

lời, phân tích để làm sáng tỏ ý

nghĩa của mỗi loại ngôi kể đã

nêu ở câu 1).

của hs.

- Hỏi: Tại sao người ta phải

thay đổi ngôi kể ?

của Hs.Tùy vào tình hướng cụ

thể mà người viết lựa chọn

ngôi kể cho phù hợp.

-Lắng nghe,ghi nhận

- Hs nêu ví dụ – nhận xét.

Hs suy nghĩ, thảo luận và trả lời

Người kể xưng “tôi”, kể trực tiếp những gì mình nghe, mình thấy….làm tăng tính chân thực và thuyết phục

b/ Kể theo ngôi thứ 3 :

Người kể tự giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng tên gọi của chúng; giúp người kể linh hoạt, tự do

c/ -Ngôi thứ nhất : Tôi đi học,

Lão Hạc, những ngày thơ ấu… -Ngôi thứ ba: Tắt đèn, cô bé bán diêm, chiếc lá cuối cùng…

d/ Thay đổi ngôi kể để:

- Thay đổi điểm nhìn đối với sự việc và nhân vật:

+ Người trong cuộc khác với người ngoài cuộc.

+ Sự việc có liên quan đến người kể khác với sự việc không liên quan đến người kể.

- Thay đổi thái độ miêu tả , biểu cảm :

+ Người trong cuộc có thể buồn vui theo cảm tính chủ quan.

+ Người trong cuộc có thể dùng miêu tả, biểu cảm để góp phần khắc họa tình cách nhân vật.

Trang 8

Hoaùt ủoọng 3(11p) :Hửụựng daón HS chuaồn bũ luyeọn noựi:

- Mục tiêu : HS được luyeọn noựi.

- Phơng pháp : Phõn tớch , thảo luận nhóm ,thuyết trỡnh, vấn đáp …

Cho Hs ủoùc ngửừ lieọu muùc I.2

Hoỷi : Muoỏn ủoồi ngoõi keồ trong

ủoaùn vaờn ủoự , chuựng ta phaỷi

laứm gỡ ?

Gv choỏt : Thay chũ Daọu=toõi vaứ

chuyeồn lụứi thoaùi thaứnh lụứi keồ,

chi tieỏt mieõu taỷ vaứ bieồu caỷm

Hoỷi : Sửù vieọc chớnh cuỷa ủoaùn

vaờn treõn laứ sửù vieọc gỡ ?

Hoỷi : Vaờn baỷn treõn goàm coự

nhửừng nhaõn vaọt naứo ?

Hoỷi : Em haừy tỡm trong vaờn

baỷn treõn caực yeỏu toỏ mieõu taỷ ?

+ Caực yeỏu toỏ mieõu taỷ : Chũ

Daọu xaựm maởt, sửực leỷo khoeỷo

cuỷa anh chaứng nghieọn, ngửụứi

- Hs traỷ lụứi -Hs : Chũ Daọu, cai Leọ, ngửụứi nhaứ Lyự trửụỷng

- Hs traỷ lụứi

2 Chuaồn bũ luyeọn noựi:

- Sửù vieọc chớnh :Cuoọc ủoỏi ủaàu giửừa nhửừng keỷ ủi thuực sửu vụựi ngửụứi xin khaỏt sửu

-Caực yeỏu toỏ bieồu caỷm : Van xin, nớn nhũn, bũ ửực hieỏp phaồn noọ, caờm thuứ  vuứng leõn

-Caực yeỏu toỏ mieõu taỷ : Chũ Daọu xaựm maởt, sửực leỷo khoeỷo cuỷa anh chaứng nghieọn, ngửụứi ủaứn baứ lửùc ủieàn, ngaừ choỷng queứo, nham nhaỷm theựt ….

Trang 9

ủaứn baứ lửùc ủieàn, ngaừ choỷng

queứo, nham nhaỷm theựt ….

Hoaùt ủoọng 4(13p) :Hửụựng daón HS luyeọn noựi:

- Mục tiêu : HS được luyeọn noựi.

- Phơng pháp : Phõn tớch , thảo luận nhóm, thuyết trỡnh, vấn đáp …

- GV hửụựng daón Hs luyeọn noựi.

- GV cho Hs ủoùc ủoaùn vaờn (SGK),

chuyeồn yự caực yeỏu toỏ tửù sửù xen mieõu taỷ

vaứ bieồu caỷm trong ủoaùn vaờn.

- Thay ủoồi ngoõi keồ (Chũ Daọu=toõi)

- Sau ủoự laàn lửụùt hửụựng daón HS tỡm

hieồu gụùi yự vaứ caõu hoỷi SGK

-Sau khi Hs noựi trửụực lụựp xong (Moọt vaứi

Hs)  Gv cho hoùc sinh nhaọn xeựt caựch

noựi trửụực lụựp  Gv choỏt laùi

Coự theồ nhử sau :

Toõi xaựm maởt, voọi vaứng ủaởt con beự xuoỏng

ủaỏt, chaùy tụựi ủụừ tay ngửụứi nhaứ lớ trửụỷng

van xin :

- Chaựu van oọng, nhaứ chaựu vửứa mụựi

tổnhlaùi, xin oõng tha cho !

Nhửng teõn ngửụứi nhaứ lớ trửụỷng vửứa ủaỏm

vaứo ngửùc toõi vửứa huứng hoồ xaỏn vaứo ủũnh

troựi choàng toõi Vửứa thửụng choàng, vửứa

uaỏt ửực trửụực thaựi ủoọ baỏt nhaõn cuỷa haộn,

toõi daốn gioùng :

-Choàng toõi ủau oỏm, oõng khoõng ủửụùc

pheựp haứnh haù !

Cai leọ taựt vaứo maởt toõi moọt caựch thoõ baùo

roài lao tụựi choó choàng toõi Toõi nghieỏn

- Hs ủoùc

-Hs thay ủoồi ngoõi keồ vaứ tỡm hieồu gụùi yự trong SGK

- HS noựi mieọng ủoaùn vaờn ủaừ ủoồi ngoõi keồ

3 Noựi treõn lụựp:

Coự theồ nhử sau : (phaàn naứy, tuứy theo hoùc sinh noựi trửụực lụựp  khoõng ghi)

Toõi xaựm maởt, voọi vaứng ủaởt con beự xuoỏng ủaỏt, chaùy tụựi ủụừ tay ngửụứi nhaứ lớ trửụỷng van xin :

- Chaựu van oọng, nhaứ chaựu vửứa mụựi tổnhlaùi, xin oõng tha cho !

Nhửng teõn ngửụứi nhaứ lớ trửụỷng vửứa ủaỏm vaứo ngửùc toõi vửứa huứng hoồ xaỏn vaứo ủũnh troựi choàng toõi Vửứa thửụng choàng, vửứa uaỏt ửực trửụực thaựi ủoọ baỏt nhaõn cuỷa haộn, toõi daốn gioùng :

-Choàng toõi ủau oỏm, oõng khoõng ủửụùc pheựp haứnh haù !

Cai leọ taựt vaứo maởt toõi moọt caựch thoõ baùo roài lao tụựi choó choàng toõi Toõi nghieỏn raờng:

Trang 10

raờng:

-Maứy troựi ngay choàng baứ ủi, baứ cho maứy

xem !

Tieọn tay, toõi tuựm coồ haộn, aỏn giuựi ra cửỷa

Haộn ngaừ choỷng queứo treõn maởt ủaỏt,

nhửng mieọng vaón theựt nhử moọt thaống

ủieõn

-Maứy troựi ngay choàng baứ

ủi, baứ cho maứy xem ! Tieọn tay, toõi tuựm coồ haộn, aỏn giuựi ra cửỷa Haộn ngaừ choỷng queứo treõn maởt ủaỏt, nhửng mieọng vaón theựt nhử moọt thaống ủieõn

* Hoạt đụ̣ng 5(5p): Củng cố và dặn dò :

Cuỷng coỏ :

Keồ theo ngoõi thửự nhaỏt laứ keồ nhử theỏ naứo? Nhử theỏ naứo laứ keồ theo ngoõi thửự ba? Neõu taực duùng cuỷa moói loaùi ngoõi keồ.

Dặn dũ:

@ -ẹoùc kú laùi vaờn baỷn

-Taọp keồ laùi baứi

@ Soaùn baứi: “Tỡm hieồu chung veà vaờn baỷn thuyeỏt minh”.

-ẹoùc kú vaờn baỷn: Caõy dửứa Bỡnh ẹũnh,Hueỏ,Taùi sao laự caõy coự maứu xanh luùc -Thửùc hieọn traỷ lụứi caõu hoỷi theo hửụựng daón SGK

-Thửỷ thửùc hieọn baứi taọp 1 SGK phaàn luyeọn taọp

@ Hoùc baứi: Taọp laứm daứn yự baứi vaờn tửù sửù

Soạn: /11/2010

Trang 11

2 Kĩ năng :

- Phân biệt câu ghép với câu đơn và câu mở rộng thành phần

- Sử dụng câu ghép phù hợp với hồn cảnh giao tiếp

- Nối được các vế của câu ghép theo yêu cầu

3 Thái độ : - VËn dơng c©u ghÐp vµo c¸c v¨n b¶n.

II CHUẨN BỊ :

- GV :SGK,

- HS xem trước bài này ở nhà.

III/ CÁC BƯỚC LÊN LỚP

- Thế nào là nói giảm, nói tránh?

3.Bài mới:

- Mơc tiªu : HS HiĨu v à nắm được đặc điểm của câu ghép.

-Chốt: Câu có 1 cụm C –V

“Buổi mai dài và hẹp”.

Câu có nhiều cụm C –V không

bao chứa nhau “Cảnh vật tôi

đi học” (có 3 cụm C-V).

Câu có cụm C-V nhỏ nằm trong

cụm C-V lớn: “Tôi quên thế

nào .quang đãng”.

-Quan sát bảng phụ

- Lắng nghe

I Đặc điểm của câu ghép:

1.Tìm hiểu ví dụ:

Kiểu cấu tạo câu

Câu cụ thể

Câu có một cụm chủ-vị

…Mẹ tôi âu…dài và hẹp Câu có hai

cụm chủ –

vị trở lên (cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn)

Tôi quên thế nào được …như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang

Trang 12

-Yeõu caàu Phaõn tớch caỏu taùo cuỷa

nhửừng caõu coự hai hay nhieàu cuùm

-Yeõu caàu Trỡnh baứy keỏt quaỷ

phaõn tớch vaứo baỷng theo maóu

(SGK)

cuỷa hs.

ụỷ lụựp dửụựi haừy cho bieỏt caõu naứo

laứ caõu ủụn ? caõu naứo laứ caõu gheựp

?

cuỷa hs.

Gv cho Hs ủoùc phaàn ghi nhụự 1

Lieõn heọ kieỏn thửực, trỡnh baứy,nhaọn xeựt.

-trao ủoồi, trỡnh baứy, nhaọn xeựt

Lieõn heọ kieỏn thửực, trỡnh baứy,nhaọn xeựt.

Caỷnh vaọt xung quanh toõi ủeàu thay ủoồi vỡ chớnh loứng…lụựn: hoõm nay toõi

ủi hoùc.

==> Caực cuùm C-V khoõng bao chửựa nhau goùi laứ caõu gheựp

Cõu ghộp là những cõu do hai hoặc nhiều cụm C-V khụng bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi là một vế cõu Hoaùt ủoọng 3(10p) :Hửụựng daón HS tỡm hieồu caựch noỏi caực veỏ caõu gheựp

- Mục tiêu : HS Hiểu v à nắm được caựch noỏi caực veỏ caõu gheựp.

- Hoỷi:Trong moói caõu gheựp, caực

caõu veỏ caõu ủửụùc noỏi vụựi nhau

baống caựch naứo ?

cuỷa hs.

-Giụựi thieọu: Caõu (1) (3) noỏi baống

quan heọ tửứ vỡ; veỏ (2) vaứ (3)

khoõng duứng tửứ noỏi.caõu cuoỏi cuứng

coự quan heọ tửứ vỡ vaứ daỏu hai

-trao ủoồi,trỡnh baứy ,nhaọn xeựt -Laộng nghe.

II Caựch noỏi caực veỏ caõu: 1.Tỡm hieồu :

* Coự hai caựch noỏi

- Duứng nhửừng tửứ coự taực duùng noỏi cuù theồ

+ Noỏi baống moọt quan heọ tửứ + Noỏi baống 1 caởp quan heọ tửứ

Trang 13

- GV cho Hs ủoùc ghi nhụự II

ụỷ lụựp dửụựi haừy cho bieỏt caựch noỏi

caực veỏ trong caõu gheựp ?

cuỷa hs

-ẹửa vớ duù: + Tuy Nam bũ beọnh

nhửng Nam vaón tụựi trửụứng

+Noự voỏn khoõng ửa gỡ toõi bụỷi vỡ

toõi khoõng thaọt thaứ

+Meù caàm noựn vaóy toõi,vaứi giaõy

sau, toõi ủuoồi kũp

Nhử vaọy, chuựng ta coự maỏy caựch

noỏi caực veỏ caõu ? em haừy keồ ra

=> Cho Hs ủoùc ghi nhụự 2

Lieõn heọ kieỏn thửực ,trỡnh baứy,nhaọn xeựt.

-Laộng nghe.

-Trỡnh baứy,nhaọn xeựt Laộng nghe,ghi nhaọn

Hs traỷ lụứi

Hs ủoùc ghi nhụự

+ Noỏi baống 1 caởp phoự tửứ, ủaùi tửứ hay chổ tửứ thửụứng ủi ủoõi vụựi nhau (caởp tửứ hoõ ửựng)

- Khoõng duứng tửứ noỏi: Trong trửụứng hụùp naứy, giửừa caực veỏ caõu caàn, coự daỏu phaồy, daỏu; hoaởc daỏu…….

Cú hai cỏch nối cỏc vế cõu :

- Dựng những từ cú tỏc dụng nối Cụ thể :

+ Nối bằng một quan hệ

từ ; + Nối bằng một cặp quan

hệ từ ; + Nối bằng một cặp phú

từ, đại từ hay chỉ từ thường

đi đụi với nhau (cặp từ hụ ứng)

Khụng dựng từ nối : Trong trường hợp này, giữa cỏc vế cõu cần cú dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm

Hoaùt ủoọng 4(15p) :Hửụựng daón HS laứm baứi taọp

-Gụùi yự:

+ẹoùc kú noọi dung baứi hoùc

III Luyeọn taọp:

Bài tập 1: Xỏc định cỏch nối

cỏc vờ cõu trong cõu ghộp.

Trang 14

+Xem lại phần đã phân tích

trên

của hs

-GV: sửa bài cho HS ,đưa đáp án

Bài tập 2: -Yêu cầu HS đọc và

xác định yêu cầu của bài tập

-Gợi ý: + Xét mối quan hệ

trong các cặp từ +Xem kĩ nội

dung hai vế phải thống nhất

của hs

Bài tập 3 : -Yêu cầu HS đọc và

xác định yêu cầu của bài tập

-Gợi ý: Bỏ bớt quan hệ từ

trong các vế xem kĩ nội dung hai

vế phải thống nhất

của hs

Bài tập 4,5 giáo viên hướng dẫn

cho học sinh về nhà thực hiện

-Trao đổi, trình bày, nhận xét

mà bạn cịn hát hay nữa.

Bài tập 3: Chuyển câu ghép

ở bài tập 2 thành câu ghép mới:

a Mưa to nên đường trơn.

b Nam sẽ thi đậu nếu nĩ chăm học.

c Hải hơi lười nhưng bù lại

Trang 15

b Bạn chỉ ở đõu tụi đi chổ đấy.

c Mưa càng to nước dõng càng cao.

Theỏ naứo laứ caõu gheựp? Coự maỏy caựch noỏi caực veỏ trong caõu ghepự?

DAậN DOỉ:

@ - Veà hoùc baứi

-Hoaứn thaứnh baứi taọp ,4,5 SGK

Soạn: / 11/ 2010

Giảng: / 11/ 2010

1 Kiến thức :

- Đặc điểm của văn bản thuyết minh

- í nghĩa, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh

- Yờu cầu của bài văn thuyết minh (về nội dung, ngụn ngữ , …)

- GV chuaồn bũ caực giaỏy thuyeỏt minh ủoà vaọt, baứi giụựi thieọu.

-HS sửu taàm caực maóu giaỏy, voỷ hoọp baựnh, toa thuoỏc .

Trang 16

Kiểm tra bài chuẩn bị ở nhà của học sinh.

3.Bài mới:

- Mơc tiªu : HS HiĨu v à nắm được Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh

- Ph¬ng ph¸p : Phân tích, thảo luận nhĩm, nêu vấn đề, …

GV cho HS đọc từng văn bản

-Hỏi:Văn bản trình bày ,giải

thích, giới thiệu vấn đề gì?

- Nhận xét phần trình bày của hs

-Giới thiệu: VB a nêu lên lợic ích

của cây dừa mà các cây khác

không có VB b giải thích tác

dụng của chất diệp lục đối với

màu xanh của lá VB c Giới thiệu

Huế trung tâm văn hóa nghệ

thuật lớn của VN.

- Hỏi Em gặp các loại VB đó ở

đâu?

Hãy kể 1 số vb cùng loại mà em

biết ?

- GV yêu cầu: Kể tên một vài

VB thuyết minh mà em đã học.

-Giới thiệu: +Cầu Long Biên

chứng nhân lịch sử

- Hs đọc từng văn bản

- Lắng nghe

Liên hệ kiến thức ,trình bày,nhận xét.

-VB b giải thích tác dụng của chất diệp lục đối với màu xanh của lá.

-VB c giới thiệu Huế trung tâm văn hóa nghệ thuật lớn của VN.

Trang 17

+Thông tin về ngày trái

đất năm 2000

1.2 Hướng dẫn HS tìm hiểu đặc

điểm chung của VB TM

-Yêu cầu: HS nhắc lại :

+ Thế nào là văn bản tự sự ?

+ Thế nào là văn miêu tả ?

+ Thế nào là văn nghị luận ?

+ Thế nào là văn biểu cảm ?

-GV treo bảng phụ đã ghi sẵn

những yêu cầu trên cho HS quan

sát.

-Hỏi: Các vb trên có thể xem là

vb tự sự không ? (hay miêu tả và

biểu cảm)Tại sao ? Chúng khác

nhau ở chỗ nào?

-Hỏi: Các vb trên có những đặc

điểm chung nào làm chúng trở

thành 1 kiểu riêng ?

-Chốt: Những đặc điểm của VB

trên là :

+ Trình bày đặc điểm tiêu biểu

của đối tượng

+ Trình bày 1 cách khách quan,

cung cấp tri thức về đối tuợng

một cách khách quan để người

đọc hiểu đúng đắn và đầy đủ về

bày, nhận xét -Lắng nghe

Liên hệ kiến thức, trình bày, nhận xét.

-Lắng nghe.

Quan sát bảng phụ

-trao đổi, trình bày , nhận xét -Lắng nghe.

Liên hệ kiến thức, trình bày, nhận xét.

2 Đặc điểm chung của vb thuyết minh:

biểu của đối tượng

+ Trình bày 1 cách khách quan, cung cấp tri thức về đối tuợng để người đọc hiểu đúng đắn và đầy đủ về đối tượng đó.

+ Giúp cho người đọc hiểu đúng đắn và đầy đủ về đối tượng

+Phải tôn trọng sự thật

Trang 18

đối tượng đó.

+ Giúp cho người đọc hiểu đúng

đắn và đầy đủ về đối tượng như

vốn có trong thực tế không phải

là thưởng thức một tác phẩm văn

học.

-Hỏi: Các vb trên đã thuyết minh

về đối tượng bằng những phương

thức nào?

4 Ngôn ngữ của các vb trên có

đặc điểm gì?

=> Gv cho Hs đọc ghi nhớ.

-Lắng nghe.

-Suy nghĩ,trình bày,nhận xét

Lắng nghe,ghi nhận

-Hs đọc ghi nhớ

3 Ghi nhớ: (SGK.Tr: 117)

 Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thơng dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức (kiến thức) về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân,

… của các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích

 Tri thức trong văn bản thuyết minh địi hỏi khách quan, xác thực, hữu ích cho con người.

 Văn bản thuyết minh cần được trình bày chính xác, rõ ràng, chặt chẽ và hấp dẫn

- Mơc tiªu : HS vận dụng kiến thức vào làm bài tập

- Ph¬ng ph¸p : Phân tích, thảo luận nhĩm, nêu vấn đề, …

Bài tập 1:

-Yêu cầu HS đọc và xác định yêu

cầu của bài tập

-Gợi ý:

+ Hai văn bản trên ,giới thiệu

vấn đề gì?

+Những vấn đề trên được giới

thiệu có liên quan đến khái niệm

trên không?

-Trao đổi,trình bày,nhận xét

II Luyện tập:

Bài tập 1: Hai VB đều là

Trang 19

- Nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy

cuỷa hs.

Sửỷa baứi vaứ ủửa ủaựp aựn.

Baứi taọp 2: Hửụựng daón:

Xem laùi phaàn giụựi thieọu taực

phaồm ủaừ hoùc ụỷ tieỏt 39

Baứi taọp 3: Yeõu caàu:

-Dửùa vaứo phaàn traỷ lụứi nhửừng caõu

hoỷi khaựi nieọm ụỷ ủaàu tieỏt hoùc ủeồ

trỡnh baứy.

-Lửu yự ụỷ caực kieồu VB naứy ủeàu

caàn yeỏu toỏ thuyeỏt minh ủeồ giụựi

thieọu ủoỏi tửụùng

- HS thaỷo luaọn

Traỷ lụứi.

-Hs thửùc hieọn theo yeõu caàu.

ngaứy traựi ủaỏt .” laứ vaờn baỷn nhaọt duùng thuoọc kieồu vaờn nghũ luaọn ủaừ sửỷ duùng yeỏu toỏ thuyeỏt minh ủeồ noựi roừ taực haùi cuỷa bao

bỡ ni loõng.

Baứi taọp 3: Caực vaờn baỷn khaực cuừng phaỷi sửỷ duùng yeỏu toỏ thuyeỏt minh vỡ:

- Tửù sửù: Giụựi thieọu sửù vieọc, nhaõn vaọt.

- Mieõu taỷ: Giụựi thieọu caỷnh vaọt, con ngửụứi

thieọu ủoỏi tửụùng.

Khi nào ta cần sử dụng văn bản thuyết minh?

Em sẽ thuyết minh về vật gỡ đặc sắc ở quờ em?

DAậN DOỉ:

@-Xem laùi lớ thuyeỏt ,hoùc kú baứi hoùc

-Hoaứn thaứnh baứi taọp 2

@ Soaùn baứi “OÂn dũch thuoỏc laự.”

Trang 20

Soạn: / 11/ 2010

Giảng: / 11/ 2010

- Đọc-hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xó hội cấp thiết

- Tớch hợp với phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống xó hội

3 Thái độ:

- ý thức phòng chống thuốc lá, vận động mọi ngời cùng từ bỏ thuốc lá.

- Tranh aỷnh veà vieọc caỏm huựt thuoỏc laự.

- Học sinh: SGK, STK, học bài, xem bài mới.

1 Ổn định lớp: (1’)

- Nguyờn nhõn cơ bản khiến cho việc dựng bao ni lụng cú thể gõy nguy hại đối với mụi trường là gỡ?

- Đề xuất cỏc kiến nghị gỡ?

gụựm, toaứn dieọn cuỷa teọ nghieọn thuoỏc laự vaứ khoựi thuoỏc laự ủoỏi vụựi ủụứn soỏng con ngửụứi.

Hoạt động 2(8p)Tỡm hiểu chung :

- Mục tiêu : HS ủoùc vaờn baỷn vaứ tỡm hieồu chuự thớch :

- GV cho ủoùc Hs vaờn baỷn vaứ tỡm

hieồu chuự thớch ( cho 2 HS ủoùc vaờn

baỷn moọt laàn moói Hs ủoùc 2 phaàn)

- Hs ủoùc vaờn baỷn – nhaọn xeựt Tỡm hieồu

I Tỡm hiểu chung :

- Thuoỏc laự : Teọ nghieọn thuoỏc

Trang 21

- GV hửụựng daón HS tỡm hieồu vaứ

phaõn tớch vaờn baỷn GV cho Hs tỡm

hieồu yự nghúa teõn goùi vaờn baỷn?

- GV hửụựng daón Hs chia boỏ cuùc

- Boỏ cuùc chia laứm maỏy phaàn ?

Noọi dung chớnh cuỷa tửứng phaàn?

a/ Tửứ ủaàu … naởng hụn caỷ AIDS:

Daón vaứo ủeà Thuoỏc laự trụỷ thaứnh

oõn dũch

b/ Ngaứy trửụực .coõng ủoàng: Caực

caựch maứ thuoỏc laự ủe ủoùa sửực khoỷe

vaứ tớn maùng con ngửụứi.

c/ tieỏp .neõu gửụng xaỏu: Taực haùi

ủoỏi vụựi nhửừng ngửụứi khoõng huựt

thuoỏc vaứ caực teọ naùn khaực.

d/ Coứn laùi: Caỷm nghú vaứ lụứi keõu

goùi theỏ giụựi ủửựng leõn choỏng laùi oõn

dũch thuoỏc laự

chuự thớch.

- HS thaỷo luaọn theo nhoựm tỡm hieồu yự nghúa teõn goùi vaờn baỷn “OÂn dũch, thuoỏc laự”.

- HS xaực ủũnh boỏ cuùc vaờn baỷn (4 phaàn)

laự

- OÂn dũch: Laứ thửự beọnh lan truyeàn roọng vaứ “thửụứng duứng laứm tieỏng chửừi ruỷa”

- Daỏu phaồy sửỷ duùng nhaỏn maùnh saộc thaựi tỡnh caỷm caờm tửực gheõ tụỷm

=> YÙ nghúa :“Thuoỏc laự!

Ngửụi laứ ủoà oõn dũch, ủoà cheỏt toi”

- Mục tiêu : HS ủoùc vaờn baỷn vaứ tỡm hieồu chuự thớch :

- GV hửụựng daón HS phaõn tớch vaờn

baỷn.

- HS ủoùc ủoaùn 1.

- Hs phaõn tớch vaờn baỷn (HS ủoùc)

- HS neõu nhaọn ủũnh

II Tỡm hieồu vaứ phaõn tớch vaờn baỷn :

Trang 22

Đoạn 1 nêu nhận định về thuốc

lá: đe dọa sức khỏe và tín mạng

con người Không cần bàn luận

chứng minh gì thêm.

- GV cho Hs đọc thầm đoạn 2 và

nêu câu hỏi: vì sao tác giả dẫn lời

Trần Hưng Đạo bàn về việc đánh

giặc trước khi phân tích tác hại

của thuốc lá? Điều đó tác dụng gì

trong lập luận?

- GV nêu ví dụ bổ sung về tác hại

của khói thuốc lá.

- GV nêu ví dụ bổ sung về tác hại

của khói thuốc lá.

- GV nêu câu hỏi: vì sao tác giả

đặt giả định “Tôi hút, tôi bị bệnh,

mặc tôi” trước khi nêu lên những

tác hại về phương diện XH của

thuốc lá.

- GV tóm nội dung.

- GV nêu câu hỏi: Vì sao tác giả

đưa ra những số liệu để so sánh

tình hình hút thuốc lá ở VN với

nước Aâu – Mỹ trước khi đưa ra

kiến nghị: đã đến lúc mọi người .

.ôn dịch này”

- Làm gì để chống hút thuốc lá?

- Gv tóm lại nội dung

- Yêu cầu Hs đọc phần ghi nhớ

- HS suy nghĩ, thảo luận.

- HS thảo luận – phát biểu.

- HS đọc ghi nhớ SGK tr 122

1/ Tác hại của thuốc lá :

- Đối với người hút thuốc : Bệnh đường họng, gây ung thư, nhồi máu cơ tim

- Đối với người không hút : Đau tim, viêm phế quản, ưng thư ….

- Thiệt hại về kinh tế, xã hội

- Các cách mà thuốc lá đe dọa sức khỏe tín mạng con người.

- So sánh để thuyết minh 1 vấn đề y học.

2/ Giải pháp hạn chế hút thuốc lá :

- Tuyên truyền, đưa ra khẩu hiệu

- Cấm quảng cáo thuốc lá…….

III Tổng kết: (Ghi nhớ - SGK)

Giống như ôn dịch, nạn nghiện thuốc lá rất dễ lây lan và gây những tổn thất to lớn cho

Trang 23

sửực khoỷe vaứ tớn maùng con ngửụứi Song naùn nghieọn thuoỏc laự coứn nguy hieồm nhieàu hụn caỷ oõn dũch Noự gaởm nhaỏm sửực khoỷe con ngửụứi neõn khoõng deó kũp thụứi nhaọn bieỏt, noự gaõy taực haùi nhieàu maởt ủoỏi vụựi cuoọc soỏng gia ủỡnh vaứ XH Bụỷi vaọy muoỏn choỏng laùi noự, caàn phaỷ coự quyeỏt taõm cao hụn vaứ bieọn phaựp trieọt ủeồ hụn laứ phoứng choỏng oõn dũch

- Phơng pháp : Phõn tớch, thảo luận nhúm, nờu vấn đề, …

Hoaùt ủoọng 3 : Hửụựng daón luyeọn

taọp :

Gv cho Hs ủoùc BT1  Neõu yeõu

caàu cuỷa baứi taọp vaứ hửụựng daón Hs

veà nhaứ thửùc hieọn

- BT2 Gv cuừng thửùc hieọn nhử baứi

taọp 1

- Hs ủoùc vaứ neõu yeõu caàu

- Veà nhaứ thửùc hieọn

 tieỏn tụựi seừ kieồm tra

IV Luyeọn taọp :

Hs thửùc hieọn ụỷ nhaứ

- Vỡ sao taực giaỷ daón lụứi Traàn Hửng ẹaùo baứn veà vieọc ủaựnh giaởc trửụực khi phaõn tớch taực haùi cuỷa thuoỏc laự? ẹieàu ủoự taực duùng gỡ trong laọp luaọn?

- Tại sao Việt Nam cần chống thuốc lỏ?

- Bản thõn em cú biện phỏp gỡ để chống lại nạn dịch thuốc lỏ??Huựt thuoỏc laự coự laứm oõ nhieóm moõi trửụứng khoõng.

Dặn dũ:

- Học bài.

- Vẽ tranh minh hoạ cho văn bản.

-Thửùc hieọn thửỷ baứi taọp 1 SGK phaàn luyeọn taọp.

Trang 24

- Mối quan hệ ý nghĩa giữa cỏc vế cõu ghộp

- Cỏch thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa cỏc vế cõu ghộp

- GV chuaồn bũ baứi vaứ giaỷi caực baứi taọp SGK

- HS xem trửụực baứi naứy ụỷ nhaứ.

III/ CÁC BƯỚC LấN LỚP:

Theỏ naứo laứ caõu gheựp ? ẹaởt 2 caõu gheựp coự sửỷ duùng caởp quan heọ tửứ ?

Hoaùt ủoọng 2(14p) : Tỡm hieồu veà quan heọ yự nghúa giửừa caực veỏ cuỷa caõu gheựp :

- Mục tiêu : HS Hiểu v à nắm được quan heọ yự nghúa giửừa caực veỏ cuỷa caõu gheựp

- Gv cho Hs tỡm hieồu quan heọ yự

nghúa giửừa caực veỏ caõu trong phaàn I

muùc 1.

- GV cho HS ủoùc baứi taọp vaứ traỷ lụứi

caõu hoỷi: chổ ra kieồu quan heọ yự

nghúa giửừa caực veỏ caõu.

- GV yeõu caàu HS nhaọn xeựt – Gv

- Hs ủoùc b.taọp

- Traỷ lụứi caõu hoỷi:

Quan heọ yự nghúa:

Quan heọ nguyeõn

I Quan heọ yự nghúa giửừa caực veỏ caõu:

1 Tỡm hieồu vớ duù:

a

+Veỏ A: Coự leỷ tieỏng Vieọt cuỷa

chuựng ta // ủeùp (keỏt quaỷ)

Trang 25

nhấn mạnh :

+Vế A: Có lẻ tiếng Việt của

chúng ta // đẹp (kết quả)

Vế B: (bởi vì) tâm hồn của người

Việt Nam ta//rất đẹp …(nguyên

nhân)

+Quan hệ về ý nghĩa: Nguyên

nhân-kết quả.

- Gv yêu cầu HS đọc bt2 (I) Dựa

vào những kiến thức đã học, nêu

thêm những mối quan hệ ý nghĩa

giữa các vế câu có ví dụ minh họa.

- GV dựa vào các bài tập 2,3,4 ở

tiết trước phần luyện tập

Gv đưa ra ví dụ: bảng phụ

- GV hướng dẫn HS làm bt2: Đặt

câu phân tích quan hệ ý nghĩa

+ Các em //phải cố gắng học (để)

thầy mẹ//được vui lòng (và) để

thầy dạy các em // được sung

sướng (quan hệ mục đích)

+ (Nếu) ai // buồn phiền cau có

(thì) gương // cũng buồn phiền cao

có theo (quan hệ điều kiện-kết

quả)

nhân – kết quả.

- HS nhận xét

- HS đọc bt2 – Đặt câu minh họa

- Câu có cặp quan hệ từ:

+ …vì nên (nguyên nhân)

- Câu có cặp quan hệ từ:

+ Nếu .thì (điều kiện) + Tuy nhưng (tương phản).

+ không những … mà … (tăng tiến)

- HS làm phần luyện tập Bài tập 1,2,3

- HS đọc bt1

- làm bài tập.

-Hs quan sát  phân tích câu  xác định quan hệ giữa các vế câu

Vế B: (bởi vì) tâm hồn của người Việt Nam ta//rất đẹp …

(nguyên nhân) +Quan hệ về ý nghĩa: Nguyên nhân-kết quả.

+ Vế a: biểu thị ý nghĩa

+ (Nếu) ai // buồn phiền cau có (thì) gương // cũng buồn phiền cao có theo (quan hệ điều kiện-kết quả)

+(Mặc dù) nó // vẽ bằng những nét to tướng, (như) ngay cả cái bát múc cám lợn // sứt một miếng cũng trở nên ngộ nghĩnh (quan hệ tương phan

Trang 26

+(Maởc duứ) noự // veừ baống nhửừng neựt

to tửụựng, (nhử) ngay caỷ caựi baựt

muực caựm lụùn // sửựt moọt mieỏng cuừng

trụỷ neõn ngoọ nghúnh (quan heọ tửụng

phan

- GV keỏt luaọn

- GV goùi HS ủoùc ghi nhụự SGK

 Cỏc vế của cõu ghộp cú quan hệ ý nghĩa với nhau khỏ chặt chẽ Những quan hệ thường gặp là : quan hệ nhõn quả, quan hệ điều kiện (giả thuyết), quan hệ tương phản, quan hệ tăng tiến, quan hệ lựa chọn, quan hệ bổ sung, quan hệ tiếp nối, quan hệ đồng thời, quan hệ giải thớch

 Mỗi quan hệ thường được đỏnh dấu bằng những quan hệ từ, cặp quan hệ từ hoặc cặp từ

hụ ứng nhất định Tuy nhiờn, để nhận biết chớnh xỏc quan hệ ý nghĩa giữa cỏc vế cõu, trong nhiều trường hợp, ta phải dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp

Hoaùt ủoọng 3(14p) : Hửụựng daón laứm baứi taọp :

- Mục tiêu : HS Vận dụng kiến thức vào làm bài tập.

Hoaùt ủoọng 2 : Hửụựng daón laứm baứi

taọp :

Luyeọn taọp:

Baứi taọp 1: Xaực ủũnh quan heọ yự

nghúa caực veỏ caõu trong nhửừng caõu

gheựp dửụựi ủaõy vaứ cho bieỏt moói veỏ

caõu bieồu thũ yự nghúa gỡ trong moỏi

quan heọ aỏy.

Gv choỏt :

a/(1)Caỷnh vaọt chung quanh toõi //

… ,(2) vỡ chớnh loựng toõi // dang

….lụựn : (3)… toõi // ủi hoùc

+quan heọ (1)-(2): Nhaõn –Quaỷ

+quan heọ (2)-(3): Giaỷi thớch=veỏ

(3) giaỷi thớch cho veỏ(2).

- Hs phaõn tớch  nhaọn xeựt

Nghe giaựo vieõn hửụựng daón ủeồ phaõn tớch caõu  neõu quan heọ giửừa caực caõu

II Luyeọn taọp:

Baứi taọp 1: Quan heọ , bieồu thũ

yự nghúa giửừa caực veỏ caõu.

a/ - quan heọ giửừa caực veỏ caõu (1) vaứ (2) laứ quan heọ nguyeõn nhaõn – keỏt quaỷ.

- Quan heọ giửừa veỏ (2) vaứ (3) laứ quan heọ giaỷi thớch, veỏ (3) giaỷi thớch cho veỏ (2)

b/ Quan heọ ủieàu kieọn – keỏt quaỷ

c/ Quan heọ taờng tieỏn d/ Quan heọ tửụng phaỷn e/ Coự 2 caõu gheựp – caõu ủaàu quan heọ tửứ “roài” noỏi 2 veỏ ->

Trang 27

b/ (1)(Nếu) …loài người // … lưu lại

(thì)(2) … nghèo nàn // sẽ đến bực

nào !

 Quan hệ điều kiện (điều

kiện-kết quả)

c/…chẳng những … mà , chẳng

những … mà , chẳng những … mà ,

… (5 câu)

+các câu có quan hệ tăng tiến

d/(tuy) rét // vẫn kéo dài , mùa

xuân // đã đến bên bờ sông lương

+Quan hệ tương phản

e/(1) hai người // giằng co nhau….

(rồi) (2) ai nấy // đều buông …

+ câu (1) dùng quan hệ từ “rồi”

nối hai vế chỉ quan hệ thời gian

nối tiếp.

+ Câu (2) có quan hệ nguyên

nhân-kết quả (vì yếu nên bị lẳng

ra ngoài)

- GV cho HS làm tiếp bài tập 2:

Gv hướng dẫn cho học sinh đọc và

nêu yêu cầu bài tập  làm bài tập

.

Gv chốt :

Biển // … mây trời Trời // xanh

thẳm , biển // … Trời //… , biển

//….

+ Tất cả các vế câu ghép đều có

nguyên hệ nguyên nhân – kết quả

+ Không nên tách các vế câu trên

- Hs phân tích  nhận xét

quan hệ nối tiếp Câu 2 có quan hệ nguyên nhân-kết quả

Bài tập 2: Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu.

Biển // … mây trời Trời // xanh thẳm , biển // … Trời //

… , biển //….

+ Tất cả các vế câu ghép đều có nguyên hệ nguyên nhân – kết quả

+ Không nên tách các vế câu trên thành những câu riêng,

vì : các vế câu có quan hệ ý nghĩa chặt chẽ và tinh tế

Bài tập 3: Ý kiến về việc tách câu :

… (1)Việc thứ nhất : …… Nó

…(2) Việc thứ hai : …… Xóm cả …

+ Một câu trình bày một sự việc mà Lão Hạc nhờ ông giáo

+ Lập luận, cách diễn giải của nhân vật Loã Hạc + Quan hệ ý nghĩa : Tâm trạng – nguyện vọng nhờ ông giáo giúp đỡ

Trang 28

thành những câu riêng, vì : các vế

câu có quan hệ ý nghĩa chặt chẽ và

tinh tế

- Gv cho Hs đọc bài tập 3 , Gv

hướng dẫn cho học sinh đọc và

nêu yêu cầu bài tập  làm bài tập

 Hs nhận xét

Gv chốt :

… (1)Việc thứ nhất : …… Nó …(2)

Việc thứ hai : …… Xóm cả …

+ Một câu trình bày một sự việc

mà Lão Hạc nhờ ông giáo

+ Lập luận, cách diễn giải của

nhân vật Loã Hạc

+ Quan hệ ý nghĩa : Tâm trạng –

nguyện vọng nhờ ông giáo giúp đỡ

.

+ Nếu tách thành những câu riêng

biệt thì các quan hệ

trên bị phá vỡ  không tách thành

câu đơn riêng biệt

Bài tập 4:

(1) Thôi … u (2) Nếu … Sống

được (3) Thôi … xóm cả

+ Quan hệ giữa các vế câu của

câu ghép thứ hai là quan hệ điều

kiện-kết quả , giữa các vế có sự

ràng buộc chặt chẽ  không tách

thành câu đơn , vì : hình dung ra

sự kể lễ, van vỉ tha thiết của nhân

vật

Nghe giáo viên hướng dẫn để phân tích câu  nêu quan hệ giữa các câu và nêu ý kiến về tách câu

- Hs phân tích  nhận xét

Nghe giáo viên hướng dẫn để phân tích câu  nêu quan hệ giữa các câu và nêu ý kiến về tách thành câu đơn riêng biệt

+ Nếu tách thành những câu riêng biệt thì các quan hệ trên

bị phá vỡ  không tách thành câu đơn riêng biệt

Bài tập 4: Nêu quan hệ ý nghĩa và ý kiến tách câu :

(1) Thôi … u (2) Nếu … Sống được (3) Thôi … xóm cả + Quan hệ giữa các vế câu của câu ghép thứ hai là quan hệ điều kiện-kết quả , giữa các vế có sự ràng buộc chặt chẽ  không tách thành câu đơn , vì : như thế dễ hình dung

ra sự kể lể, van vỉ tha thiết của nhân vật.

Trang 29

Hoaùt ủoọng 4(7p) : Heọ thoỏng hoaự kieỏn thửực :

- Mục tiêu : HS Heọ thoỏng hoaự kieỏn thửực

Hoỷi : Theỏ naứo laứ caõu gheựp ?

Gv choỏt :

+Caõu ủụn laứ caõu chổ coự moọt

cuùm C-V laứm noứng coỏt caõu.

+ Khi mụỷ roọng caõu ủụn thỡ

ta coự noứng coỏt C-V bao haứm

caực cuùm C-V laứm thaứnh

phaàn phuù.

VD: Meù // veà khieỏn caỷ nhaứ //

deàu vui

Hoỷi : Coự maỏy caựch noỏi caực

veỏ caõu cuỷa caõu gheựp ?

- Hs phaõn tớch  nhaọn xeựt

Nghe giaựo vieõn hửụựng daón ủeồ phaõn tớch caõu

 neõu quan heọ giửừa caực caõu vaứ neõu yự kieỏn veà taựch thaứnh caõu ủụn rieõng bieọt

-Hs trao ủoồi, thaỷo luaọn vaứ traỷ lụứi

III Heọ thoỏng hoaự:

- Caõu gheựp laứ caõu coự tửứ hai cuùm c-v trụỷ leõn vaứ chuựng khoõng bao chửựa nhau Moói caõu coự daùng caõu ủụn vaứ ủửụùc goùi laứ moọt veỏ cuỷa caõu gheựp

Vớ duù : Meù veà khieỏn caỷ nhaứ vui ủeàu

+Noỏi baống moọt caởp quan heọ tửứ VD: Bụỷi vỡ toõi // aờn uoỏng ủieàu

Trang 30

ủoọ neõn toõi // choựng lụựn laộm + Noỏi baống moọt caởp tửứ hoõ ửựng VD: Caứng // hoùc caứng // thaỏy toỏt

+ Noỏi baống daỏu phaồy, daỏu chaỏm phaỷy vaứ daỏu hai chaỏm

-Quan heọ noỏi cuỷa caực caõu gheựp : Nguyeõn nhaõn- keỏt quaỷ, ủieàu kieọn, tửụng phaỷn, taờng tieỏn, lửùa choùn, boồ sung, tieỏp noỏi, ủoàng thụứi, giaỷi thớch

VD : Gv duứng kieỏn thửực cuỷa baỷn thaõn maứ ủửa ra

Củng cố: 4’

Hướng dẫn học sinh làm bài tập hoàn chỉnh?

Dặn dũ: 1’

- Học bài, làm bài tập.

- Chuẩn bị: “Phương phỏp thuyết minh”.

Soạn: / 11/ 2010

Giảng: / 11/ 2010

Tiết 47 Phơng pháp thuyết minh

I MUẽC TIEÂU CAÀN ẹAẽT:

1 Kiến thức :

- Kiến thức về văn bản thuyết minh (trong cụm bài học về văn bản thuyết minh

đó học và sẽ học)

Trang 31

- Đặc điểm , tỏc dụng của cỏc phương phỏp thuyết minh

2 Kĩ năng :

- Nhận biết và vận dụng cỏc phương phỏp thuyết minh thụng dụng

- Rốn luyện khả năng quan sỏt để nắm bắt được bản chất của sự việc

- Tớch lũy và nõng cao tri thức đời sống

theo yờu cầu

- Lựa chọn cỏc phương phỏp phự hợp như : định nghĩa, so sỏnh, phõn tớch, liệt kờ

để thuyết minh về nguốn gốc, đặc điểm, cụng dụng của đối tượng

3 Thỏi độ :

- Thấy đợc tầm quan trọng của phơng pháp thuyết minh, biết vận dụng khi xây dựng văn bản thuyết minh.

Giỏo viờn: giỏo ỏn, SGK, SGV, STK.

Học sinh: SGK, STK, học bài, xem bài mới.

Theỏ naứo laứ vaờn baỷn thuyeỏt minh ?

- Mục tiêu : HS Hiểu v à nắm được cỏc phương phỏp thuyết minh.

- Phơng pháp : Phõn tớch, thảo luận nhóm , vấn đáp …

- GV neõu caõu hoỷi ủeồ HS traỷ lụứi oõn

laùi caực loaùi tri thửực cuỷa vaờn baỷn

thuyeỏt minh ụỷ tieỏt 1

- GV neõu caõu hoỷi :

1a/Caực vaờn baỷn ủaừ tỡm hieồu ụỷ tieỏt 1

ủaừ sửỷ duùng loaùi tri thửực gỡ ?

- GV neõu caõu hoỷi 1b/ Laứm theỏ naứo

ủeồ coự caực tri thửực aỏy ?

- Gv hoỷi theõm: Quan saựt, phaõn tớch laứ

nhử theỏ naứo ? Vai troứ cuỷa quan saựt,

- HS traỷ lụứi Caõu 1a/ Sửỷ duùng caực loaùi tri thửực veà sửù vaọt, khoa hoùc, lũch sửỷ, vaờn hoựa.

1b/ - Quan saựt

- Hoùc taọp

I TèM HIEÅU CAÙC PHệễNG PHAÙP THUYEÁT MINH:

1 Quan saựt, hoùc taọp tớch luừy tri thửực ủeồ laứm baứi vaờn thuyeỏt minh

- Caực tri thửực veà : Sửù vaọt (caõy dửứa), khoa hoùc (laự caõy, con giun ủaỏt), lũch sửỷ (khụỷi nghúa Noõng Vaờn

Trang 32

học tập, tích luỹ ở đây như thế nào ?

Gv chốt :

-Quan sát: Tìm hiểu đối tượng về

màu sắc, hình dáng, kích thước đặc

điểm, tính chất …

-Học tập : Tìm hiểu đối tượng qua

sách báo, tài liệu và từ điển …(vd: vì

sao lá có màu xanh, KN Nông Văn

Vân)

-Tham quan: Tìm hiểu đối tượng

bằng cách trực tiếp…(vd: Cây dừa …,

Huế )

-Quan sát đối tượng về hình dáng,

kích thước, đặc điểm.

-Tìm hiểu mối quan hệ giữa đối

tượng với các đối tượng khác xung

quanh Tìm hiểu quá trình phát sinh,

phát triển, tồn tại và mất đi

-Ghi chép số liệu cho thật chính xác

==> Nêu khẳng định yêu cầu: Muốn

làm văn bản thuyết minh phải quan

sát, tìm hiểu, tích lũy tri thức.

- GV nêu câu hỏi 1c/ Bằng tưởng

tượng, suy luận có thể có tri thức để

làm bài văn thuyết minh được hay

không ?

-Gv chốt : Muốn có tri thức để làm

tốt văn bản thuyết minh thì ta phải

ra -HS đđọc ghi nhớ

Vân), văn hoá (Huế) …

- Để có tri thức cần : Quan sát, học tập tích luỹ, tham quan …

- Ghi nhớ 1 (phần ° 1 SGK.Tr : 128)

Trang 33

Muốn cú tri thức để làm bài tốt văn thuyết minh, người viết phài quan sỏt, tỡm hiểu sự vật, hiện tượng cần thuyết minh, nhất là phải nắm bắt được bản chất, đặc trưng của chỳng, để trỏnh sa vào trỡnh bày cỏc biểu hiện khụng tiờu biểu, khụng quan trọng

Hoaùt ủoọng 3(13p) : Hửụựng daón hoùc sinh tỡm hieồu moọt soỏ phửụng phaựp thuyeỏt minh:

- Mục tiêu : HS Hiểu v à nắm được moọt soỏ phửụng phaựp thuyeỏt minh.

- GV yeõu caàu Hs tỡm hieồu muùc I 2

(SGK) vaứ trao ủoồi thaỷo luaọn veà tửứng

phửụng phaựp.

1 Phửụng phaựp neõu ủũnh nghúa, giaỷi

thớch.

- GV hoỷi Trong caực caõu vaờn treõn ta

thửụứng gaởp tửứ gỡ? Sau tửứ aỏy ngửụứi ta

cung caỏp kieỏn thửực nhử theỏ naứo?

- Haừy neõu vai troứ, ủaởc ủieồm cuỷa loaùi

caõu vaờn giaỷi thớch trong vaờn baỷn

thuyeỏt minh.

2 Phửụng phaựp lieọt keõ, neõu vớ duù :

yeõu caàu Hs ủoùc neõu vớ duù vaứ soỏ lieọu

“Thoõng tin veà traựi ủaỏt neõu caõu

hoỷi ủeồ HS traỷl ụứi.

- GV gụùi yự ủeồ HS hieồu theõm phửụng

phaựp lieọt keõ coự taực duùng nhử theỏ naứo

ủoỏi vụựi vieọc trỡnh baứy tớnh chaỏt cuỷa

sửù vaọt.

- GV cho Hs thaỏy ủửụùc taực duùng cuỷa

VD laứ laứm cho vaỏn ủeà trửứu tửụùng

trụỷneõn gaàn guừi hụn vaứ coự sửực thuyeỏt

phuùc phaỷi coự cụ sụỷ thửùc teỏ, ủaựng tin

caọy baứi “oõn dũch thuoỏc laự”

3 Phửụng phaựp duứng soỏ lieọu (con

soỏ):

- Hs ủoùc trao ủoồi – thaỷo luaọn veà tửứng phửụng phaựp.

- HS ủoùc, traỷ lụứi.

-Hs neõu ra caực con soỏ trong ủoaùn vaờn

a) Phửụng phaựp neõu ủũnh nghúa, giaỷi thớch

b) Phửụng phaựp lieọt keõ, neõu vớ duù

Trang 34

- Gv cho hoùc sinh ủoùc ủoaùn vaờn d/ 

Hoỷi : ẹoaùn vaờn ủaừ cung caỏp nhửừng

soỏ lieọu naứo ? Neỏu khoõng coự soỏ lieọu,

coự theồ laứm saựng toỷ ủửụùc vai troứ cuỷa

coự trong thaứnh phoỏ khoõng ?

Gv choỏt : VD: Thoõng tin veà ngaứy traựi

ủaỏt naờm 2000 ….

 Tin caọy, thuyeỏt phuùc …

4 Phửụng phaựp so saựnh

- Gv neõu caõu hoỷi veà caực so saựnh

trong baứi “oõn dũch, thuoỏc laự” vaứ cho

bieỏt taực duùng cuỷa phửụng phaựp so

saựnh.

- GV phaõn tớch, khaỳng ủũnh yự kieỏn

ủuựng.

5 Phửụng phaựp phaõn tớch, phaõn loaùi

Dửùa vaứo caõu hoỷi SGK

- GV cho Hs traỷ lụứi.

- GV choỏt yự: Trong thửùc teỏ, ngửụứi

vieỏt thửụứng keỏt hụùp caỷ 5 phửụng

phaựp 1 caựch hụùp lớ coự hieọu quaỷ =>

d) Phửụng phaựp so saựnh

e) Phửụng phaựp phaõn tớch, phaõn loaùi

phaựp hụùp lyự  coự hieọu quaỷ  vaờn baỷn seừ toỏt hụn

-SGK Tr : 128 )

Để bài văn thuyết minh cú sức thuyết phục, dễ hiểu, sỏng rừ, người ta cú thể sử dụng phối hợp nhiều phương phỏp thuyết minh như : nờu định nghĩa, giải thớch, liệt kờ, nờu vớ dụ, dựng số liệu, so sỏnh, phõn tớch, phõn loại, …

Hoaùt ủoọng 4(13p): Hửụựng daón hoùc sinh luyeọn taọp:

Trang 35

-Gv gọi Hs đọc mục 1 II

-Gv gọi Hs nêu yêu cầu

-Gv cho Hs nêu ý kiến

-Gv cho Hs nhận xét

GV chốt :

+ Kiến thức khoa học của một bác sĩ

.

+ Kiến thức tâm lý xã hội trong một

xã hội hiện đại …

Bài tập 2 :

-Gv cho Hs nêu ý kiến

-Gv cho Hs nhận xét

GV chốt :

- Phương pháp so sánh đối

chiếu : So sánh với AIDS, với

giặc ngoại xâm

- Phương pháp phân tích: Tác

hại của ni-cô-tin, của khí

các-bon

- Phương pháp nêu số liệu: số

tiền mua một bao 555, số tiền

phạt ở Bỉ ….

Bài tập 3 :

-Hs đọc -Hs nêu yêu cầu

 nhận xét  nghe

-Hs đọc -Hs nêu yêu cầu

 nhận xét  nghe

Bài tập 1 Phạm vi vấn đề:

- Kiến thức về khoa học (một bác sĩ) : Tác hại của khói thuốc lá đối với sức khoẻ và cơ chế di truyền giống loài của con người ….

- Kiến thức về xã hội (nhà tâm lý); Tâm lý lệch lạc của một số người coi hút thuốc là lịch sự …

Bài tập 2 Các phương pháp:

- So sánh đối chiếu

- Phân tích từng tác hại

- Nêu số liệu

Bài tập 3 : + Kiến thức:

- Về lịch sử, về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu

Trang 36

-Gv cho Hs neõu yự kieỏn

-Gv cho Hs nhaọn xeựt

GV choỏt :

- Veà lũch sửỷ, veà cuoọc khaựng chieỏn

choỏng Myừ cửựu nửụực

- Veà quaõn sửù.

- Veà cuoọc soỏng cuỷa caực nửừ thanh

nieõn xung phong thụứi choỏng Myừ cửựu

 nhaọn xeựt  nghe

nửụực

- Veà quaõn sửù.

- Veà cuoọc soỏng cuỷa caực nửừ thanh nieõn xung phong thụứi choỏng Myừ cửựu nửụực … + Phửụng phaựp : duứng soỏ lieọu vaứ caực sửù kieọn

Củng cố: 4’

- Hướng dẫn học sinh kết hợp cỏc phương phỏp thuyết minh trong một bài văn.

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập 4.

Dặn dũ: 1’

- Học bài.

- Hoàn thành bài tập 4, trang 129.

- Chuẩn bị: “Bài toỏn dõn số”.

Trang 37

HOAẽT ẹOÄNG2(15p): Trả bài kiểm tra Văn.

- Mục tiêu : HS Thấy được những ưu nhược điểm khi làm bài

- Phơng pháp : Vấn đáp gợi mở, phõn tớch

Gv nờu biểu điểm cụ

Trang 38

Trả bài và chữa bài

- Trả bài cho HS tự

xem

- HS tự chữa bài làm

của mình vào bên lề

hoặc phía dưới bài

làm với các lỗi dùng

từ, chính tả, đặt câu,

diễn đạt, trình bày.

- GV nhắc nhở những

vấn đề cần chuẩn bị

cho bài viết sau.

Hs Lắng nghe, ghi nhận

-Nhận bài -Đọc lại bài

Hs trao đổi bài để nhận xét

Tự chữa bài làm của

Đáp án Câu 1: (4đ) Tĩm tắt đoạn trích Lã Hạc của Nam

Cao( 10 dịng)Yêu cầu: - HS tĩm tắt bằng lời văn của mình

- Khơng quá 10 dịng

- Đầy đủ sự kiện và nhân vật chính, khơng thêm, khơng nhận xét đánh giá về nhân vật

Trang 39

+ Nghốo khổ, đến mỡnh cũng khụng thể tự nuụi được đành phải tỡm đến cỏi chết.

- Lóo Hạc: + Thương con, khụng dỏm ăn để tiền lại cho con

+ Sợ ăn, tiờu hết tiền của con lóo đànhtỡm đến cỏi chết

+ Nghốo nhưng cú lũng tự trọng cao, khụng muốn làm liờn lụy đến người khỏc

HOAẽT ẹOÄNG 2 (15p) :Trả bài viết TLV số 2.

yếu tố miờu tả và biểu

cảm xen vào phần nào?

Hs Laộng nghe, ghi nhaọn

-Nhaọn baứi -ẹoùc laùi baứi

Hs trao ủoồi baứi ủeồ nhaọn xeựt

Tửù chửừa baứi laứm cuỷa

HOAẽT ẹOÄNG 3(10p) : Gv nhận xột, sửa chữa.

Trang 40

- Ưu điểm:

Đa số biết kể chuyện, điểm đa phần trờn trung bỡnh.

Một số bài cú ấn tượng, tiến bộ đỏng khen.

- Hạn chế:

Một số bài cũn làm qua loa.

Chưa kết hợp với miờu tả và biểu cảm khi kể.

Bố cục chưa rừ ràng, cũn sai chớnh tả, lỗi cõu.

* BIEÄN PHAÙP KHAẫC PHUẽC:

-Xem laùi lớ thuyeỏt veà vaờn tửù sửù

-Tửù reứn luyeõn chửừ vieỏt ,chớnh taỷ.

-Tỡm ủoùc nhieàu baứi vaờn maóu, reứn luyeọn haứnh vaờn.

* 3 h/s cú 3 phần tương ứng với nội dung đạt được khỏ tốt để đọc mẫu.

* Hoạt đông 4(4p) Củng cố , hớng dẫn

- Mục tiêu : Khắc sâu khái niệm vừa học để vận dụng vào viết và nói hợp lý

- Phơng pháp : Vấn đáp gợi mở

-Sửỷa baứi cho hoaứn chổnh

- GV nhaộc nhụỷ nhửừng vaỏn ủeà caàn chuaồn bũ cho baứi vieỏt sau.

- Khi vieỏt phaỷi phaõn tớch ủeà cho thaọt kyừ , thửùc hieọn cho ủuỷ caực bửụực taùo laọp vaờn baỷn , chuự yự vieỏt chớnh taỷ ủaởt caõu cho ủuựng

Rút kinh

nghiợ̀m:

Tiêu đề	Câu ghép
Trường học	Trường Trung học Cơ sở Quy Kỳ
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Soạn
Năm xuất bản	2010-2011

Định dạng
Số trang	113
Dung lượng	1,1 MB