GIAO AN VAN 9 QUYEN ĐH

Thấy đợc nghệ thuật đặc sắc trong việc xây dựng tình huống truyện, yếu tố miêu tả sinh động về diễn biến tâm trạng nhân vật.. Câu "Hà, nắng gớm, về nào" có phảI là lời đối thoại giữa 2 n

Qua bài học, học sinh:

-Bớc đầu cảm nhận đợc tình yêu làng quê thắm thiết, thống nhất với tình yêu nớc và tinh thần kháng chiến ở nhân vật ông hai; Thấy đợc nghệ thuật đặc sắc trong việc xây dựng tình huống truyện

- Rèn kỹ năng phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự, đặc biệt là phân tích tâm lý nhân vật, kể chuyện, tóm tắt truyện

Hoạt động của trò Hoạt động của thày

? Qua chuẩn bị bài, em hãy nêu những

hiểu biết của em về tác giả Kim Lân?

nội dung chính của từng phần?

? Nêu chủ đề của truyện ngắn?

ch-+ 1 học sinh tóm tắt tiếp -> “không nhúc nhích”

* Bố cục : 3 phần+ Phần1:Từ đầu “ruột gan ông cứ múa cả lên”: Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc

+ Phần 2:Tiếp “vơi đ… ợc đôi phần”: Tâm ông Hai khi nghe tin lang hợ Dầu theo Tây

+ Phần 3: Còn lại: Tâm trạng ông Hai khi tin

? Tình huống ấy có tác dụng gì?

? ở nơi sơ tán, mối quan tâm của ông

Hai về cái làng của ông đợc thể hiện qua

những chi tiết nào? Ông Hai đã nhớ

những gì ở làng?

? Vì sao ông Hai cảm thấy “Vui thế” khi

nghĩ về làng mình?

? Điều đó cho thấy tình cảm của ông

Hai đối với làng quê ntn?

*GV bổ sung thêm: ở nơi tản c ông đã

thể hiện nỗi nhớ làng quê, tình yêu làng

bằng cách tối đến sang bên gian nhà bác

Thứ mà khoe về làng (đoạn đầu SGK đã

lợc bỏ)

? Chi tiết nào của văn bản thể hiện mối

quan tâm của ông Hai đến cuộc kháng

chiến của dân tộc?

? Sự quan tâm đến cuộc kháng chiến của

ông Hai có những biểu hiện đặc biệt

Cũng nh mọi hôm, ông vào phòng thông tin…nghe đọc báo-nghe để biết tin tức về cuộc kháng chiến

Cứ thế làm gì rồi thằng Tây không b… ớc sớm Ruột gan ông lão cứ múa cả lên.Ông náo nức -NT:

+ Ngôn ngữ quần chúng+ Ngôn ngữ độc thoại

? Qua đó, những t/cảm và phẩm chất

trong con ngời ông Hai đợc bộc lộ khi

ông nghe tin về cuộc kháng chiến?

?Qua 1 vài chi tiết ban đầu,em thấy ông

Qua bài học, học sinh:

- Cảm nhận đợc tình yêu làng quê thắm thiết, thống nhất với tình yêu nớc và tinh thần kháng chiến ở nhân vật ông Hai Thấy đợc nghệ thuật đặc sắc trong việc xây dựng tình huống truyện, yếu tố miêu tả sinh động về diễn biến tâm trạng nhân vật

- Rèn kỹ năng phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự, đặc biệt là phân tích tâm lý nhân vật, kể chuyện, tóm tắt truyện

- Có lòng yêu nớc, yêu làng quê và tôn trọng những giá trị tinh thần của dân tộc

B Chuẩn bị

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng

của Ông Hai khi nghe tin làng của mình

? Tìm những chi tiết miêu tả thái độ của

ông Hai khi nói chuyện với vợ?

2 Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng của mình theo giặc.

a Khi vừa nghe tin làng chợ Dầu theo giặc

* Cổ nghẹn ắng, da mặt tê rân rân lặng đi, ởng nh không thở đợc rặn è è, nuốt một cái gì

t-đó vớng ở cổ

- NT:Miêu tả nội tâm gián tiếp

=> thái độ bàng hoàng, sững sờ,uất nghẹn

* Lảng chuyện, cời nhạt, cúi gằm mặt xuống mà

*Ông nắm chặt hai tay……nhục nhã thếnày.”

- NT: Ngôn ngữ độc thoại và độc thoại nội tâm ,miêu tả tâm lý tỉ mỉ

Tâm trạng đau xót, tủi hổ, nhục nhã ê chề cùng nỗi căm giận bọn ngời ở làng

* Không nói ông lão gắt lên…

*Trằn trọc.không ngủ đợc, ông lão lặng hẳn đi,

? Nhận xét cách miêu tả diễn biến nội

tâm nhân vật?

? Suốt những ngày sau đó tâm trạng của

ông Hai nh thế nào?Tìm chi tiết

? Nhận xét về tâm trạng của ông Hai lúc

này?

? Tin làng chợ Dầu theo giặc đã đẩy ông

Hai vào tình thế nh thế nào?

?N.xét về t/huống truyện

?Qua đó em thấy gia đình ông Hai đang

lâm vào 1 tình thế ntn

? Trong tình huống đó trong ông xuất

hiện mâu thuẫn gì?

? ông đã lựa chọn nh thế nào?N.xét

?N.xét về ngôn ngữ t.giả sử dụng

? Qua sự lựa chọn ấy, em có nhận xét gì

về tình yêu làng của ông Hai?

? Trong tâm trạng buồn tủi, đau khổ, Ông

Hai đã tâm sự với đứa con út những gì?

? Cuộc trò chuyện này đợc kể bằng kiểu

ngôn ngữ nào?

? Mục đích của việc làm này?

? Cảm xúc của ông khi trò chuyện với

con?

chân tay rủn ra + Cách miêu tả tâm trạng qua hành động, thái

? Từ đó em cảm nhận điều gì trong tấm

lòng của ông với làng quê, đất nớc?

 GV b.giảng

?Tóm lại khi nghe tin làng mình theo

Tây,tâm trạng ông Hai diễn biến nh thế

nào

?Qua đó em cảm nhận đợc điều gì trong

tâm hồn ông Hai

*B.giảng

? Khi biết tin làng mình k0 theo giặc:

dáng vẻ ông Hai có những biểu hiện khác

thờng nào?

? Tại sao ông Hai lại khoe với mọi ngời

rằng: “Tây tôi rồi”? Điều đó chứng tỏ

3.Tâm trạng ông Hai khi nghe tin cải chính

+ Cái mặt bỗng tơi vui, rạng rỡ

+ Mồm bỏm bẻm nhai trầu

+ Cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy

+ lớn tiếng bô bô: "Tây nó đốt nhà tôi"

+ chỉ đợc bằng ấy câu, ông lão lật đật

- Nghệ thuật miêu tả nội tâm gián tiếp

hãnh diện khi làng không đi theo Tây.

*Ông Hai có một tình yêu làng hết sức sâu sắc

và đặc biệt Tình yêu đó đợc khẳng định và vô cùng đáng trân trọng khi trải qua thử thách.Nó gắn liền với tình yêu đất nớc, với cuộc kháng chiến

III Tổng kết

1 Nghệ thuật + Nghệ thuật miêu tả tâm trạng nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại và độc thoại nội tâm

+ Ngôn ngữ bình dị, hồn hậu, quần chúng

? Em hãy tổng kết giá trị nội dung.

? Vậy t tởng chủ đề của truyện là gì

+ Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện

2 Nội dung -Nhân vật ông Hai-Ngời dân Bắc bộ với tình yêu làng đến say mê, gắn liền với tình yêu nớc, với tinh thần kháng chiến và căm thù giặc xâm lợc

- T tởng chủ đề: Tình yêu làng thống nhất với tình yêu nớc Đó là tình cảm mới xuất hiện từ sau c/m tháng Tám

* Ghi nhớ

* Củng cố

? Lựa chọn trong bài nhng đoạn văn miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc?

? Em có nhận xét gì về nhân vật ông Hai trong truyện?

* Hớng dẫn về nhà

- Nắm vững nội dung bài học Tìm hiểu thêm về hình ảnh ngời nông dân Việt Nam trong văn học thời kì kháng chiến

- Chuẩn bị: Soạn bài: “Lặng lẽ SaPa”

+ Tóm tắt truyện, Phân tích nhân vật Anh thanh niên trong truyện?

Qua bài học, học sinh:

- Thấy đợc sự phong phú của phơng ngữ trên các vùng miền dất nớc

- Yêu mến, tự hào về sự phong phú của tiếng việt

* Kiểm tra sự c.bị của HS

? Thế nào là từ địa phơng? Lấy VD?

* Tổ chức dạy học bài mới

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

*Tổ chức thảo luận theo bàn

- chéo :1 loại nớc chấm

- nốc :thuyền

*Vùng : Nam Bộ

c

hòm:(Đựng

đồ)NónBắp:Bắp chân,bắp chuốiốm:Bị bệnh

Hòm: áo quan

Bắp : ngô

ốm:Gầy

Hòm:áo quan MũBắp :ngô

ốm: Gầy

Bài tập 2.

Cá nhân HS suy nghĩ ,TL,bổ sung

+Vì có những sự vật hiện tợng xuất hiện ở địa

ph-ơng này nhng không xuất hiện ở địa phph-ơng khác

=>Điều đó cho thấy VN là một đất nớc có sự khác biệt giữa các vùng miền về ĐKTN, đặc điểm tâm lí, phong tục tập quán

- Một số phơng ngữ trở thành từ toàn dân vì những

sự vật mà từ đó gọi tên dần thành phổ biến trên cả nớc

VD: Chôm chôm, sầu riêng,

.Nêu yêu cầu

* Củng cố

? Thế nào là từ địa phơng? từ ngữ toàn dân ?

? Sử dụng tứ địa phơng nh thế nào ?

- Rèn kĩ năng nhận diện và tập kết hợp các yếu tố này trong kho đọc cũng nh khi viết văn tự sự.

* Kiểm tra sự cccc.bị của HS

? Vai trò của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự ?

* Tổ chức dạy học bài mới

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

* Yêu cầu HS đọc đoạn trích I1và trả lời

câu hỏi

? Trong 3 câu đầu đoàn trích ai nói với

ai? tham gia câu chuyện có mấy ngời?

? Dấu hiệu nào cho ta thấy đây là một

cuộc trò chuyện trao đổi qua lại?

*Kết luận

? Thế nào là đối thoại? Dấu hiệu nhận

biết đối thoại?

? Câu "Hà, nắng gớm, về nào" có phảI là

lời đối thoại giữa 2 nhân vật không

?Nội dung câu nói hớng đến ai

I.Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự.

1 VD .Đọc đoạn trích.

*3 câu đầu

- Hai ngời phụ nữ nơi tản c nóichuyện với nhau

- Có hai lợt lời qua lại, nội dung nói của mỗi lợt lời đều hớng tới ngời tiếp chuyện

- Hình thức :có dấu gạch ngang ở đầu dòng ->Đây là y.tố đối thoại trong văn bản tự sự:

? Trong đoạn trích còn có câu nào kiểu

? Các độc thoại và độc thoại nội tâm có

tác dụng nh thế nào trong việc thể hiện

diễn biến của câu chuyện và tâm trạng

?Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu ”…

- Là những câu ông Hai hỏi chính mình Những câu hỏi này không phát ra thành tiếng mà chỉ âm thầm diễn ra trong suy nghĩ của ông và không có dấu gạch đầu dòng

->Là yếu tố độc thoại nội tâm

=>Ghi nhớ 3 :Độc thoại nội tâm

*Các y.tố độc thoại và độc thoại nội tâm:

- Thể hiện chân thực diễn biến tâm lý n.vật

- Làm nổi bật tâm trạng dằn vặt, đau đớn của n.vật ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc và làm câu chuyện thêm sinh động

2 Ghi nhớ : .Đọc

> làm nổi bật tâm trạng buồn bã, chán chờng

đau khổ và thất vọng của ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc

? Thế nào là đối thoại? độc thoại? độc thoại nội tâm?

? Vai trò của các hình thức diễn đạt này trong văn bản tự sự ?

* Hớng dẫn về nhà

- Nắm vững nội dung bài học

- Xác định yếu tố độc thoại, đối thoại, độc thoại nội tâm trong các văn bản đã học

- Chuẩn bị bài: Luyện nói tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm trả lời các câu hỏi phần I chuẩn bị ở nhà T179

+Ôn tập văn tự sự có sự kết hợp với yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm

+Soạn bài theo h.dẫn ở phần I

-Ngày soạn:18.11.09

Ngày dạy: 25.11.09

Tiết 65 Luyện nói :

tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm

A Mục tiêu cần đạt.

Qua bài học, HS :

- Củng cố hiểu biết về yếu tố độc thoại và độc thoại nội tâm

- Biết cách trình bày một vấn đề trớc tập thể với nội dung kể lại một sự việc theo ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ 3 Trong khi kể có kết hợp miêu tả nội tâm, nghi luận có đối thoại và

* Kiểm tra sự c.bị của HS

? Vai trò của yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự?

- GV kiểm tra phần chuẩn bị của HS

* Tổ chức dạy học bài mới

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Đối thoại Độc thoại Độc thoại

nội tâm1.Khái

niệm

2.Dấu hiệu

I.Thực hành luyện nói

1.Yêu cầu a.Kĩ năng(kĩ thuật nói)

- Rành mạch rõ ràng, tự nhiên

- T thế ngay ngắn, mắt hớng vào ngời nghe

- Diễn đạt truyền cảm, các ý chặt chẽ,đầy đủ b.Nội dung

.Thảo luận(3 nhóm) Viết vào b.phụ T.bày, nhận xét

Nhóm 1 :Đề 1

MB : Giới thiệu sự việc xảy ra

*Tổ chức cho HS nói theo nhóm

*Yêu cầu các nhóm cử đại diện nói

tr-ớc lớp, nhóm khác nghe và nhận xét

TB : (a)Diễn biến của sự việc : Nguyên nhân dẫn đến việc làm sai trái của em Việc làm gì ? Mức độ có lỗi với bạn

Có ai chứng kiến hay chỉ một mình em biết

MB :Giới thiệu sự việc

TB :Kể vắn tắt các sự việc,đặc biệt kể đợc sự việc lớp trởng và 1 số bạn hiểu nhầm Nam

Tập trung kể những lập luận của em để c.minh Nam là 1 ngời bạn rất tốt

KB :Kết thúc buổi sinh hoạt lớp(mọi ngời hiểu Nam là 1 ngời bạn tốt)

2.Luyện nói a.Luyện nói theo nhóm Luyện nói trong nhóm Nhận xét,rút kinh nghiệm cho nhau b.Luyện nói trớc lớp

Các nhóm cử đại diện nói trớc lớp Nhận xét

- Luyện nói ở nhà với đề bài số 3

- Chuẩn bị:Viết bài TLV số 3

+ Ôn tập văn tự sự kết hợp với các yếu tố:miêu tả nội tâm,đối thoại ,độc thoại

và độc thoại nộ+ Tham khảo các đề bài trong SGK

Qua bài học, học sinh :

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của các nhân vật, đặc biệt là nhân vật anh thanh niên trong truyện, với công việc thầm lặng trong cách sống và những suy nghĩ tình cảm trong quan hệ với mọi ngời

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện, nghệ thuật miêu tả trong truyện

* Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

? Tâm trạng của ông Hai nh thế nào khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc?

* Tổ chức dạy học bài mới

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

? Nêu những hiểu biết của em về tác

giả ?

- Bổ sung: Ông là cây viết truyện ngắn

có phong cách văn xuôi nhẹ nhàng, tình

cảm, giàu chất thơ, ánh lên vẻ đẹp của

con ngời và mang ý nghĩa sâu sắc

? Ngôi kể của truyện có gì độc đáo?

Điểm nhìn trần thuật đợc đặt vào nhân

b.Chú thích

- HS tóm tắt

3 Tìm hiểu chung về văn bản

*Hoàn cảnh sáng tác

- Đợc viết khi tác giả đi thực tế ở Lào cai

- Rút trong tập '' Giữa trong xanh"

* Ngôi kể và điểm nhìn trần thuật

- Ngôi kể : Ngôi thứ 3

- Điểm nhìn trần thuật : Ông hoạ sỹ già

=>Tạo cho câu chuyện có vẻ đẹp chân thực, khách quan, vừa làm nổi chất trữ tình, đào sâu suy t của nhân vật, phù hợp với suy nghĩ của tác giả

*Nhân vật: Bác lái xe, ông hoạ sỹ, cô kĩ s, anh thanh niên song nhân vật anh thanh niên là nhân vật chính

+ Các nhân vật không có tên cụ thể, họ đợc gọi tên theo ngành nghề  Đó có thể là bất kì một cái tên nào một con ngời nào đang thầm lặng hiến dâng cuộc đời, cho tổ quốc

II Phân tích

? Nhân vật chính xuất hiện qua lời kể

của ai?

? Tác dụng của cách giới thiệu?

-Ngời nghe muốn tiếp xúc, muốn gặp gỡ

với nhân vật

? Khi xuất hiện trớc mọi ngời, Anh

thanh niên hiện lên với dáng vẻ, ngoại

hình nh thế nào?

? Bác lái xe đã giới thiệu nh thế nào về

con ngời này?Tìm chi tiết

? Em có nhận xét gì về nơi ở của anh

thanh niên?

? Công việc anh làm là gì? Anh thờng

làm công việc đó trong những thời điểm

nào? ở những hoàn cảnh nào?

? Em có suy nghĩ gì về công việc anh

làm?

?Đánh giá chung về h.cảnh và công

việc của anh thanh niên

1 Nhân vật anh thanh niên

a Hoàn cảnh sống và làm việc-Xuất hiện qua lời kể của bác lái xe

 Gây ấn tợng , hấp dẫn ngời nghe

- HS trả lời

*H.cảnh sống và làm việc “ trên đỉnh Yên Sơn cao

2600m, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo,

là ngời cô độc nhất thế gian,

 Hoàn cảnh sống và làm việc rất buồn tẻ,cô

-Thời tiết: Gió rét, ma tuyết

 Công việc gian khổ, đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác, tinh thần trách nhiệm cao

*H.cảnh và công việc dễ khiến 1 thanh niên nh anh chán nản,buông xuôi.

b.Vẻ đẹp tâm hồn của n.vật anh thanh niên

? Anh đã có suy nghĩ gì về công việc

của mình?Tìm chi tiết

*Suy nghĩ về công việc

- Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi Huống…chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh

em, đ/c dới kia

- Công việc gian khổ nhng cất nó đi, buồn đến chết mất

- Mình sinh ra là gì? Mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà

?NhËn xÐt vÒ suy nghÜ cña anh thanh

? T×m nh÷ng ®o¹n v¨n miªu t¶ trong v¨n b¶n ?

? Anh thanh niªn hiÖn lªn víi nh÷ng nÐt : C«ng viÖc, tÝnh c¸ch, phÈm chÊt nh thÕ nµo ?

* Hø¬ng dÉn häc tËp

- N¾m v÷ng néi dung bµi häc

- ChuÈn bÞ phÇn tiÕp theo cña truyÖn

+H.¶nh anh thanh niªn ngoµi c«ng viÖc

+H.¶nh c¸c nh©n vËt kh¸c

-Ngày soạn: 22.11.09 Tuần 15

Ngày dạy: 30.11.09

Tiết 67 Lặng lẽ Sapa (T2)

Nguyễn Thành Long

A.Mục tiêu cần đạt

Qua bài học, học sinh :

- Tiếp tục cảm nhận đợc vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên, đặc biệt là vẻ đẹp của anh trong cảm nhận và cảm xúc của các nhân vật khác Qua đó phát hiện đúng chủ đề của truyện và hiểu đợc niềm hạnh phúc của con ngời trong lao động

- Rèn kĩ năng cảm thụ, phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện

- Có lối sống đẹp, niềm tin tởng vào con ngời lao động

* Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

? Phân tích ,nhận xét về h.cảnh sống và công việc của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sapa”?

* Tổ chức dạy học bài mới

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

? Đợc anh thanh niên mời lên nhà chơi,

khi tới nơi, ông hoạ sĩ đã nhận ra căn

nhà của anh nh thế nào ? Tìm chi tiết ?

1.Nhân vật anh thanh niên(tiếp)

* Nơi ở: 1 căn phòng ba gian sạch sẽ

?Qua câu chuyện họ biết gì về cuộc

sống của anh ngoài giờ làm việc

*Ngoài giờ làm việc

- Anh trồng hoa, nuôi gà

- Đọc sách

? Qua đó ta thấy nét đẹp gì ở anh thanh

niên ?

 Biết chủ động tổ chức, sắp xếp cuộc sống ngăn nắp, khoa học

 Biết tạo cuộc sống đầy đủ vật chất và tinh thần nơi cuộc sống khó khăn, buồn tẻ

?Anh thanh niên còn có sở thích gì?

Khi gặp bác lái xe, anh thanh niên có

những hành động, cử chỉ nào ?

*Với mọi ngời

- “ Thèm ngời”-Thích trò chuyện với mọi ngời

- Gửi củ tam thất cho vợ bác lái xe

? Tình cảm của anh còn bộc lộ qua

những chi tiết nào trong cuộc gặp gỡ?

- Tặng hoa cho cô giáo

- Pha trà, nói chuyện vui vẻ,say mê

- Tặng làn trứng cho ông họa sĩ

? Qua đó em hiểu thêm gì về anh thanh

niên ?

=> Cởi mở, chân thành, quý trọng tình cảm

? Khi ônng hoạ sĩ muốn vẽ anh, thái độ

của anh ra sao ? Tìm chi tiết ?

*Khi ông họa sĩ vẽ

- Bác đừng mất công vẽ cháu

- Giới thiệu ngời khác đáng vẽ hơn: ông kĩ s,

đồng chí cán bộ

? Cho ta biết thêm về phẩm chất gì

đáng quý ở anh thanh niên ?

?Khi xây dựng n.vật anh thanh

niên,tác giả đã tạo ra 1 t/huống

- Bình giảng :Chỉ bằng một số chi tiết

và chỉ cho xuất hiện trong khoảnh khắc

thời gian anh thanh niên với nét đẹp…

về tinh thần, tình cảm, cách sống và suy

nghĩ về cuộc sống về ý nghĩa của công

việc

?Tuy không dùng cách kể từ ngôi thứ

nhất nhng hầu nh ngời kể chuyện đã

nhập vào cái nhìn và suy nghĩ của nhân

vật nào để quan sát và miêu tả từ cảnh

TN đến nhân vật anh thanh niên

?Tìm chi tiết thể hiện những suy nghĩ

của ông họa sĩ về anh thanh niên

?Qua đây,em có nhận xét gì về tâm

trạng,t.cảm,nỗi niềm của ông khi gặp

anh thanh niên

?Tìm chi tiết thể hiện những cảm nghĩ

của cô kĩ s khi gặp anh thanh niên

đẹp của anh thanh niên b.Nhân vật cô kĩ s

- Cô bàng hoàng,hiểu thêm c.sống 1 mình dũng cảm tuyệt đẹp của ngời thanh niên,

- Cô yên tâm hơn về quyết định của mình

- Một ấn tơng hàm ơn khó tả và anh đã tặng cô 1

bó hoa của những háo hức, mơ mộng ngẫu nhiên

->Gặp gỡ 1 ngời nh anh thanh niên ở chốn rừng

núi này,cô bất ngờ->Cảm phục,ngỡng mộ anh Anh thanh niên đã khiến cô tự tin vào những quyết định của mình,đặc biệt là quyết định lên

nht tới cô kĩ s

?Tìm chi tiết thể hiện những cảm nhận

của bác lái xe về anh thanh niên

?Những lời kể ấy của bác có tác dụng

gì và cho ta thấy rõ hơn điều gì

?Nh vậy,khi m.tả anh thanh niên tác

giả đã sử dụng những NT nào

?Qua đó h.ảnh nhân vật anh thanh

- Kể cho mọi ngời nghe về anh thanh niên:ngời cô độc nhất thế gian,anh ta có bệnh thèm ngời->Kích thích sự chú ý và tâm thế đón chờ sự x.hiện của anh thanh niên

->Bác cho ta thấy rõ hơn h.cảnh sống cô đơn và cả sự cởi mở của anh thanh niên

*NT:Xây dựng nhân vật qua nhiều điểm nhìn Giọng điệu, h.ảnh giàu chất thơ

Tự sự xen bình luận

=>H.ảnh nhân vật anh thanh niên hiện ra rõ nét hơn,ánh lên nhiều vẻ đẹp, gợi ra nhiều ý nghĩa hơn.

d.Nhân vật ông kĩ s v ờn rau,anh c.bộ nghiên cứu sét

Họ cũng nh anh thanh niên, là những con ngời lao động thầm lặng,yêu nghề, cống hiến hết mình cho đất nớc

=>Nhan đề tác phẩm:Sa Pa lặng lẽ và trong cáI lặng lẽ ấy có biết bao con ngời đang lao

? Tại sao trong truyện các nhân vật không đợc gọi theo tên riêng mà lại gọi tên theo nghề nghiệp?

- Củng cố khắc sâu kiến thức về văn tự sự kết hợp với nghị luận,miêu tả nội tâm

- Biết vận dụng các kiến thức về Văn, tiếng Việt, tập làm văn để viết 1 bài văn tự sự kết hợp với miêu tả nội tâm, nghị luận,

- Có ý thức tích cực, tự giác làm bài

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Đề bài, yêu cầu, biểu điểm

2 Học sinh: Ôn tập văn tự sự kết hợp với nghi luận và miêu tả nội tâm

C Tổ chức các hoạt động dạy học

* ổn định tổ chức

* Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

* Tiến trình kiểm tra

- Các sự việc diễn ra hợp lý,gây xúc động.

- Câu chuyện hấp dẫn,sâu sắc một phần do có các yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm

+ 3-4 đ: Hiểu đề,bố cục rõ 3 phần , nội dung sơ sài, diễn đạt,diến đạt lủng củng, mất nhiều lỗi chính tả

+ 1- 2 đ :Lủng củng,sơ sài,không thành chuyện…

*Nhận xét

- Giáo viên thu bài

- GV nhận xét giờ làm bài của học sinh

Qua bài học, học sinh:

- Hiểu & nhận biết đợc thế nào là ngời kể chuyện, vai trò & mối quan hệ giữa ngời kể chuyện với ngôi kể trong văn bản tự sự

- Rèn luyện kĩ năng nhận diện & tập sử dụng các ngôi kể khi làm văn tự sự

- Có ý thức tích cực,tự giác trong hoạt động học tập

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

I Vai trò của ngời kể chuyện trong văn tự sự.

1 Ví dụGiáo viên: đọc , gọi hs đọc

? Đoạn trích kể về ai, & về sự việc gì?

? ở đây ai là ngời kể về các nhân vật & sự

việc trên ?

? Những dấu hiệu nào cho ta biết ở đây các

nhân vật không phải là ngời kể chuyện?

.Đọcđoạn trích/Sgk-192

* Kể về cuộc chia taygiữa ngời hoạ sĩ già, cô

kĩ s & anh thanh niên

- Ngời kể về phút chia tay đó không xuất hiện

+Anh thanhniên vừa vào,kêu lên

+Cô kĩ s đỏ mặt

+Bỗng nhà họa sĩ già quay lại ->Cả 3 nhân vật trong cuộc chia tay đều là

đối tợng miêu tả

+Nếu ngời kể là 1 trong 3 nhân vật thì ngôi

kể sẽ là ngôi thứ nhất, ngời kể xng hô là “tôi”

?Mọi đặc điểm về 3 nhân vật đều đợc ai

*Chốt kiến thức

? Thế nào là kể chuyện theo ngôi thứ 3

*Hình thức kể chuyện trên gọi là : kể chuyện theo ngôi thứ 3

Ghi nhớ1 Đọc

? Câu “Trời ơi, chỉ còn 5 phút” của ngời kể

chuyện có ý nghĩa gì trong việc kể sự việc

- những ng… ời con gáI sắp xa ta …

Thể hiện thao tác gì của ngời kể chuyện

?Với các thao tác nh vậy, ngời kể chuyện

đã hoàn thành nhiệm vụ gì

-Vừa giới thiệu n.vật vừa tả tình huống

Ghi nhớ 2

Đọc

II Luyện tập

1 Bài tập 1,2 .Đọc đoạn trích

*Sử dụng bảng phụ,tổ chức thảo luận nhóm

*Chuẩn xác

a

.Thảo luận nhóm(3 nhóm).Trình bày,nhận xét

*Ngời kể chuyện là nhân vật “tôi” (ngôi thứ nhất)-chú bé Hồng-ngời trực tiếp tham gia câu chuyệ :Kể lại cuộc gặp gỡ với mẹ mình sau những ngày xa cách

- Ưu điểm: ngời kể dễ dàng đi sâu vào tâm t tình cảm, miêu tả đợc đầy đủ những diễn biến tâm lí tinh vi, phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật

điệu và lời kể.

b

Cả lớp suy nghĩ 3 HS trình bày(Mỗi HS đóng vai 1 nhân vật) Nhận xét

*Bài mới:

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

I Các phơng châm hội thoại

? Nêu các phơng châm hội thoại đã học?

Nội dung của từng phơng châm?

1 Lí thuyết

+ Phơng châm về lợng+ Phơng châm về chất+ Phơng châm cách thức+ Phơng châm quan hệ+ Phơng châm lịch sự

? Trong trờng hợp nào ngời nói cố tình vi

phạm phơng châm hội thoại?

*Những trơng hợp ngời nói cố tình vi phạm các p.châm hội thoại

+ Ngời nói phải u tiên cho một phơng châm hội thoại khác, hay một yêu cầu khác quan trong hơn

+ Ngời nói muốn gây một sự chú ý, để ngời nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó

*Đa VD 1 tình huống và phân tích tình

huống

Trong giờ vật lí , thầy giáo hỏi một hs

đang mải nhìn qua cửa sổ :

- Em cho biết sóng là gì?

HS:

- Tha thầy, “Sóng là bài thơ của XQ ạ!”

*Yêu cầu HS kể những tình huông tơng tự

- Tổ chức HS nhận xét

2 Bài tập.Nghe tình huống của GV

.Kể những tình huống giao tiếp tơng tự và tự phân tích

.Nhận xét

II Xng hô trong hội thoại

? Em hãy nêu những đặc điểm của từ ngữ

xng hô tron tiếng việt? Nêu cách sử dụng

những từ ngữ đó?

1 Lí thuyết .Trả lời

2 Bài tập

* Bài 1

*Yêu cầu HS đọc đề bài .Thảo luận theo bàn và trả lời

Tổ chức thảo luận theo bàn - Khi xng hô:Ngời nói tự xng mình một cách

khiêm nhờng và gọi ngời đối thoại một cách tôn kính

“anh” hoặc “bác”

*Yêu cầu cá nhân HS suy nghĩ, TL

Chuẩn xác

*Bài 2 Cá nhân suy nghĩ, TL

*Sử dụng bảng phụ,tổ chức thảo luận

nhóm(3 Nhóm)

Nhận xét và chuẩn xác

2 Bài tập Thảo luận nhóm(Viết vào bảng phụ) Trình bày,nhận xét

+ Vua QT hỏi NT là quân Thanh sang đánh, nếu nhà vua đem quân ra chống cự thì khả năng thắng hay thua ntn?

NT trả lời rằng bấy giờ trong nớc trống không, lòng ngời tan rã, quân T ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh hay nên giữ ra sao, vua QT ra Bắc

không quá mời ngày quân T sẽ bị dẹp tan.

*Những từ ngữ thay đổi đáng chú ý :

Trong lời

đối thoại

Trong lời dẫn gián tiếp

Từ xng hô

Tôi(ngôithứ nhất)

chúacông (ngôi thứ hai)

nhàvua(ngôithứ3)vua QT(ngôi thứ 3)

Từ chỉ

địađiểm

Từ chỉ thờigian

bây giờ bấy giờ

* Củng cố

? Kể tên các phơng châm hội thoại đã học? Mỗi phơng châm hội thoại lấy một VD?

? Nêu cách chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp?

* Hớng dẫnhọc tập

- Nẵm vững nội dung bài học, ôn tập lại kiến hức tiễng việt kì I

- Chuẩn bị kiểm tra 45 phút

+Ôn tập

+Làm lại các dạng bàin tập trong Sgk

-Ngày soạn:30.11.09 Tuần 16

Ngày dạy:7.12.09

Tiết 74 Kiểm tra tiếng Việt

A Mục đích cần đạt

- GV và HS nhằm đánh giá kiến thức, kĩ năng, thái độ của học sinh về các vấn đề tiếng Việt

đã học: Các phơng châm hội thoại, xng hô trong hội thoại, cáchdẫn trực tíêp, cách dẫn gián tiếp

- Học sinh rèn kĩ năng trình bày, diễn đạt, kĩ năng làm bài tập trắc nghiệm

- Học sinh có ý thức cẩn thận, ngiêm túc, trung thực khi làm bài

2 1,75Phơng châm hội thoại 1

0,25

2 0,5

1 4,5

4 5,25

0,75

3 0,75Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn

gián tiếp

1 0,25

1 2

2 2,25

Tổng 2

0,.5

61,5

3 8

11 10

II.Đề bài

A.Phần trắc nghiệm(2 điểm)

Chép lại đáp án đúng cho mỗi câu hỏi sau:

Câu 1.Thế nào là phơng châm về chất trong hội thoại?

A.Nói rành mạch, rõ ràng, tránh nói mơ hồ

B.Không nói những điều mà mình không tin là đúng

C.Nói đúng đề tài giao tiếp

D.Nói có nội dung,nội dung phải đáp ứng nhu cầu giao tiếp

Câu 2.Nói giảm nói tránh là phép tu từ liên quan đến phơng châm hội thoại nào?

A.Phơng châm về lợng B.Phơng châm lịch sự

C.Phơng châm về chất D.Phơng châm quan hệ

Câu 3.Câu nói sau đây của Mã Giám Sinh đợc dẫn gián tiếp.Đúng hay sai

Hỏi tên rằng : “Mã Giám Sinh”

Hỏi quê, rằng : Huyện Lâm Thanh cũng gần”

A.Đúng B.Sai

Câu 4.Câu “Ngựa là một loài thú bốn chân” vi phạm phơng châm hội thoại nào?

A.Phơng châm về lợng B.Phơng châm về chất

C.Phơng châm cách thức D.Phơng châm quan hệ

Câu 5.Từ “Chân” rong câu thơ : “Buồn trông nội cỏ dầu dầu/ Chân mây mặt đất một màu

xanh xanh” đợc sử dụng với nghĩa gốc.Đúng hay sai?

A.Đúng B.Sai

Câu 6.Trong các từ sau,từ nào là từ Hán Việt?

A.Đàn bà C.Phụ nữ

B.Trẻ em D.A và B

Câu 7.Từ “mặt trời”trong câu thơ: “Mặt trời xuống biển nh hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa” đợc sử dụng nh một

thuật ngữ A.Đúng B.Sai

Câu 8.Chọn cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống :Nói trớc lời ngời khác cha kịp nói

là………

A.Nói leo C.Nói hớt

B.Nói vòng vo D.Nói ra đầu ra đũa.

B.Phần tự luận.(8 điểm)

Câu 9.Chuyển lời đối thoại sâu đây thành lời dẫn gián tiếp

Trong lúc mọi ngời xôn xao vui vẻ phía sau lng, bác lái xe quay sang nhà họa sĩ

nói vội vã:

- Tôi sắp giới thiệu với bác một trong những ngời cô độc nhất thế gian.Thế nào bác cũng thích vẽ hắn

Câu 10.Lấy ví dụ 5 thuật ngữ của ngành khoa học Vật lý.

Câu 11 Cho đoạn thơ :

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụiLàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranhVẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu bố còn việc bốMày có viết th chớ kể này kể nọ

- TáI hiện và vận dụng tri thức

- Trình bày,diễn đạt,dùng từ,viết câu…

Câu 8 HS chuyển lời đối thoại thành lời dẫn gián tiếp:2 điểm

Câu 9.HS tìm đợc đúng 6 thuật ngữ của ngành Vật lý:1,5 điểm

- Làm lại đề kiểm tra, ôn tập phần tiếng việt đã học,

- Chuẩn bị: Trả bài kiểm tra tiếng Việt

- Rèn kỹ năng đọc, kể chuyện, phát hiện và phân tích chi tiết đặc sắc trong truyện ngắn

- Có những rung động, xúc động trớc những tình cảnh éo le của con ngời

* Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

? Phân tích nhân vật ông hoạ sĩ trong truyện “Lặng lẽ Sa pa” của NTL?

* Bài mới

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

? Nêu những hiểu biết của mình về tác

giả Nguyễn Quang Sáng?

*Chuẩn xác,nhấn mạnh

.Trình bày

*Hớng dẫn học sinh đọc, kể

? Em hãy tóm tắt toàn bộ đoạn trích?

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc các

chú thích 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12 trong

SGK

? Truyện đợc kể theo ngôi thứ mấy?

Tác dụng của ngôi kể?

? Tác giả đã xây dựng đợc tình huống

truyện nh thế nào để bộc lộ sâu sắc tình

cảm cha con của ông Sáu và bé Thu?

2 Đọc và tìm hiểu chú thích

a Đọc Đọc và tóm tắt văn bản

b Chú thích Đọc

3 Tìm hiểu chung về văn bản

* Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (Bác Ba) Tăng độ tin cậy và tính chất trữ tình trong chuyện

* Tình huống -Tình huống 1: Những ngày ông Sáu ở nhà-t/huống cơ bản

-Tình huống 2:Những ngày ông Sáu ở chiến khu

?Tìm những chi tiết miêu tả bé Thu

trong những ngày tiếp sau

1 Nhân vật bé Thu

* Khi ông Sáu mới về và gọi Thu

- Giật mình ngơ ngác, lạ lùng

- mặt tái đi, vụt chạy, kêu thét lên

=> Từ ngạc nhiên,không hiểu đến sợ hãi(vì vết

thẹo trên má ông Sáu giần giật)

*Những ngày ông Sáu ở nhà

- (Ông Sáu càng vỗ về)Con bé càng đẩy ra Chẳng bao giờ chịu gọi một tiếng “ba”

Hết lần này đến lần khác,nó chỉ nói trống không với ông Sáu, kể cả khi cần nhờ vả

Nhờ không đợc nó tự nghĩ ra cách:Lấy cái vá

? Nhận xét về nghệ thuật dẫn truyện và

tình huống truyện

?Qua đó em thấy Thu là 1 em bé ntn và

nhận xét về thái độ của em với sự có

mặt của ông Sáu trong nhà mình

? Em thử đặt trờng hợp mình vào bé

Thu và lý giải tại sao bé Thu lại ghét

ông Sáu đến vậy? Có phải vì emkhông

yêu ba của mình hay không?

* Sử dụng 3 bảng phụ-Tổ chức thảo

Bị đánh , không khóc, cố ý khua dây cột xuồng

- NT+ Dẫn truyện bất ngờ,hấp dẫn+ Tình huống truyện mỗi lúc một căng thẳng,éo le

=>Thu + Ương bớng, đáo để, gan lì

+ Từ lạ lẫm đến khó chịu với sự có mặt của ông Sáu- ngời lạ mặt, nên em có những phản ứng rất mạnh mẽ quyết liệt để kiên quyết không nhận ông Sáu là ba

.Thảo luận nhóm(3 nhóm)- viết vào bảng phụ Trình bày,bổ sung

Nhà văn:Hiểu và yêu trẻ thơ

Miêu tả thế giới tâm hồn trẻ thơ tinh tế,

sinh động

* Củng cố

? Hãy tóm tắt lại văn bản chiếc lợc ngà?

? Hãy lý giải những phản ứng của bé Thu

* Hớng dẫn về nhà

- Nắm vững nội dung bài học

-Chuẩn bị: Tiếp bài

+ Bé Thu trong đêm ở bên bà ngoại và trong ngày ông Sáu lên đờng trở lại

chiến khu+Tìm hiểu về nhân vật ông Sáu

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, biết phát hiện những chi tiết nghệ thuật đáng chú ý trong một truyện ngắn.

- Biết trân trọng,yêu thơng gia đình

B Chuẩn bị

1 Giáo viên:

- Tích hơp: Văn- tập làm văn: Ngời kể chuyện trong văn tự sự

Văn – Tiếng việt: Ôn tập tiếng việt

2 Học sinh: - Đọc, tóm tắt văn bản trả lời câu hỏi phần đọc hiểu văn bản

C Hoạt động dạy học

* ổn định tổ chức

* Kiểm tra bài cũ

? Nêu cảm nhận của em về nhân vật bé Thu trong truyện ngắn “Chiếc lợc Ngà”?

* Bài mới

Hoạt động của thày Hoạt động của trò

? Tìm những chi tiết miêu tả bé Thu

trong ngày ông Sáu trở lại chiến khu

1 Nhân vật bé Thu (tiếp)

* Trong ngày ông Sáu trở lại chiến khu

- Vẻ mặt hơi khác, mắt nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa

Kêu thét lên:Ba - tiếng kêu nh… xé