*** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** Ngày soạn: 10/08/2010 Tuần 1: Tiết 1-2: Văn bản: Phong cách Hồ Chí Minh (Lê Anh Trà) A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại thanh cao và giản dị. - Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dỡng, học tập rèn luyện theo gơng Bác. B. Chuẩn bị của thầy và trò: - Giáo viên hớng dẫn học sinh su tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và nơi làm việc của Bác trong khuôn viên Chủ Tịch Phủ - Đọc sách : Bác Hồ , Con ngời - phong cách. C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học. * Giới thiệu bài mới: - Cho học sinh xem ảnh Bác Hồ đọc báo trong vờn Chủ Tịch Phủ. - Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng dân tộc vĩ đại mà con là danh nhân văn hoá thế giới. Bởi vậy, phong cách sống và làm việc của Bác Hồ không chỉ là phong cách sống và làm việc của ngời anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là của một nhà văn hoá lớn - một con ngời của nền văn hoá tơng lai. Vậy vẻ đẹp văn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Đoạn trích dới đây phần nào sẽ trả lời cho câu hỏi ấy. Hoạt động của học sinh và giáo viên . Nội dung kiến thức cần đạt. Hoạt động 1: Hớng dẫn đọc và tìm hiểu chung về văn bản. - Giáo viên hớng dẫn cách đọc. - Giáo viên đọc đoạn 1,2 học sinh đọc tiếp : - Giáo viên nhận xét cách đọc. - Giáo viên kiểm tra một vài từ khó ở chú thích. - Em hãy xác định thể loại của văn bản? - Văn bản này đợc trích từ bài viết nào? I. Tìm hiểu chung: 1. Đọc : Giọng chậm rãi, bình tĩnh, khúc triết. 2. Từ khó. - Bất giác: tự nhiên, ngẫu nhiên, không dự định trớc. - Đạm bạc: sơ sài, giản dị, không cầu kì, bày vẽ. 3. Thể loại: văn bản nhật dụng thuộc chủ đề : sự hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am - ngọc lặc *** 1 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** Của ai? - Theo em văn bản trên có thể chia thành mấy đoạn? Nội dung của từng đoạn? Hoạt động 2: Hớng dẫn đọc và phân tích văn bản. Học sinh đọc đoạn 1. - Đoạn văn đã khái quát vốn tri thức văn hoá của Bác Hồ nh thế nào? - Bằng con đờng nào Ngời có đợc vốn tri thc văn hoá ấy? - Điều kì lạ nhất trong phong cách văn hoá Hồ Chí Minh là gì? Vì sao có thể nói nh vậy? Giáo viên kết luận: Sự đôc đáo, kì lạ nhất trong phong cách văn hoá Hồ Chí Minh là s kết hợp hài hoà những phong cách rất khác nhau, thống nhất trong một con ng- ời Hồ Chí Minh đó là truyền thống và hiên đại, Phơng Đông và Phơng Tây , xa và nay, dân tộc và quốc tế , vĩ đại và bình 4. Bố cục của văn bản: 3 đoạn - Đoạn 1: Từ đầu .rất hiện đại: Quá trình hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh. - Đoạn 2:Tiếp .hạ tắm ao : Những vẻ đẹp cụ thể của phong cách sống và làm việc của Bác. -Đoạn 3: Còn lại: Bình luận và khẳng định ý nghĩa của phong cách văn hoá Hồ Chí Minh . II. Phân tích: 1. Con đờng hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh. - Vốn trí thức văn hoá của Chủ Tịch Hồ Chí Minh rất sâu rộng ( ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu về các dân tộc, nhân dân thế giới, văn hoá thế giơí sâu sắc nh Bác.) - Nhờ Bác đã dày công học tập, rèn luyện không ngừng suốt cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian truân. + Đi nhiều nơi , tiếp xúc với nhiều nền văn hoá từ Phơng Đông đến Phơng Tây, khăp các Châu lục á, Âu,Phi ,Mỹ + Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nớc ngoài, .-> Đó là công cụ giao tiếp quan trọng bậc nhất để tìm hiểu và giao lu với các dân tộc trên thế giới . + Qua công việc, lao động mà học hỏi .đến mức khá uyên thâm. + Học trong mọi nơi, mọi lúc. + Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay, phê phán những hạn chế tiêu cực. => Những ảnh hởng quốc tế sâu đậm đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc ở Ngời để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, bình dị, rất Phơng Đông, rất Viêt Nam nhng cũng rất mới và rất hiện đại. ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 2 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** dị -> Một sự kết hợp thông nhất và hài hoà bậc nhất trong lịch sử, dân tộc từ xa đến nay. Hoạt động II: Phân tích ( tiếp) Học sinh đọc đoạn 2 - Lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất Phơng Đông của Bác Hồ đợc biểu hiện nh thế nào? - Vì sao có thể nói lối sông của Bác Hồ là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao? Giáo viên đọc các câu thơ của Tố Hữu ca ngợi về Bác: "Mong lối mòn" Giáo viên phân tích câu: "Thu .tăm ao" để thấy vẻ đẹp của cuộc sống gắn với thú quê đạm bạc thanh cao. Học sinh đọc đoạn 3 - Nêu cảm nhận của em về những nét đẹp phong cách Hồ Chí Minh . - Từ đó rút ra ý nghĩa cao đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Hoạt động 3: Hớng dẫn tổng kết và luyện tập. - Để làm nổi bật những vẻ đẹp và phẩm chất cao quý của phong cách Hồ Chí Minh, ngời viết đã dùng nhng biện pháp nghệ thuật nào? - Vậy qua bài học em thấy đợc những vẻ 2. Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh thể hiện trong phong cách sống và làm việc của Ngời. - Có lối sống vô cùng giản dị: + Nơi ở, nơi lam việc đơn sơ + Trang phục hết sức giản dị + Ăn uống đạm bạc - Cách sống giản dị đạm bạc nhng vô cùng thanh cao, sang trọng + Đây không phải la lối sống khắc khổ của những con ngời tự vui trong cảnh nghèo khó. + Đây cũng không phải cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời , hơn đời. + Đây là lối sống có văn hoá -> môt quan niệm thẩm mỹ, cái đẹp là sự giản dị tự nhiên. => Nét đẹp của lối sống rất Việt Nam trong phong cách Hồ Chí Minh (gợi cách sống của các vị hiền triết xa) 3. ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh - Giống : các vị danh nho: không tự thần thánh hoá, tự làm khác cho đời, lập dị, mà là một cách di dỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mỹ về lẽ sống. - Khác: Đây là một lối sống của một ng- ời cộng sản lão thành, một vị Chủ Tịch Nớc, linh hồn dân tộc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ, xây dựng chủ nghĩa xã hội. III. Tổng kết : 1. Nghệ thuật : - Kết hợp giữa kể chuyện, phân tích, bình luận - Chọn lọc chi tiết tiêu biêủ. - So sánh các bậc danh nho xa. - Đối lập giã các phẩm chất - Dẫn chứng thơ cổ, dùng từ HánViệt. 2. Nội dung : SGK ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 3 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** đẹp gì trong phong cách của Hồ Chí Minh ? d. Hớng dẫn học ở nhà. - Học sinh thảo luận các tình huống, biểu hiện của lối sống có văn hoá (thuộc chủ đề hội nhập và giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc) - Soạn trớc bài: Đấu tranh cho một thế giới hòa binh. e. rút kinh nghiệm giờ dạy: Nguồn gốc giáo an: Tự soạn. Ngày soạn: 12/08/2010 Tiết 3: các phơng châm hội thoại. A. Mục tiêu cần đạt. - Củng cố kiến thức đã học về hội thoại lớp 8. - Nắm đợc các phơng châm hội thoại học ở lớp 9. - Biết vận dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp xã hội. B. Chuẩn bị của thầy trò. - Giáo viên đọc, soạn bài, bảng phụ. - Giáo viên đọc các tài liệu liên quan đến bài dạy. - Học sinh đọc trớc bài ở nhà. C. Tiến trình tổ chức các hoat động dạy học. * Giới thiệu bài: - Giáo viên gợi cho học sinh nhớ lại khái niệm " hội thoại" - Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau. Nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp. Tục ngữ có câu "Ăn không .nên lời " nhằm chê những kẻ không biết ăn nói trong giao tiếp. Văn minh ứng xử là một nét đẹp của nhân cách văn hoá . "Học ăn .học mở" là nhng cách học mà ai cũng cần học, cần biết. -Trong giao tiếp có những quy định tuy không nói ra thành lời nhng những ngời tham gia giao tiếp cần tuân thủ nếu không giao tiếp sẽ không thành . Những quy định đó thể hiện qua các phơng châm hội thoại (về lợng, về chất, quan hệ, cách thức, lịch sự ) ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 4 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** * Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động I : Hình thành khái niệm phơng châm về lợng. Giáo viên cho học sinh đọc đoạn hội thoại và trả lời câu hỏi ở sgk ( t8). - Bơi nghĩa là gì ( di chuyển trong nớc hoặc trên mặt nớc bằng cử động của cơ thể). - Vậy An hỏi "học bơi ở đâu" mà Ba trả lời " ở dới nớc" thì câu trả lời có đáp ứng điều mà An muốn biết không? ? Cần trả lời nh thế nào? - Câu nói trong giao tiếp bao giờ cũng cần truyền tải một nội dung nào đó. Vậy câu trả lời của An là hiện tợng không bình thờng trong giao tiếp. - Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao tiếp? - Yêu cầu học sinh kể lại chuyện "Lợn cới áo mới" - Vì sao truyện này lại gây cời? - Lẽ ra họ phải hỏi và trả lời nh thế nào để ngời nghe biết đợc điều cần hỏi và cần trả lời ? - Qua câu chuyện này theo em cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi giao tiếp ? Giáo viên hệ thống hoá kiến thức. - Khi giao tiếp ta cần chú ý điều gì? Học sinh đọc to ghi nhớ1, Giáo viên kết luận. Giáo viên liên hệ với thc tế : Có thể xem bài tập làm văn là một văn bản hội thoại giữa học sinh và giáo viên Vì không đọc kĩ đề bài, nắm đúng yêu cầu của đề nên nhiều em bị phê là lan man, thừa ý, thiếu ý . -> Đó là khuyết điểm phơng châm về l- ợng. Hoạt động II : Hình thành phơng I. Ph ơng châm về l ợng . * Ví dụ1: - Câu trả lời của Ba không mang nội dung mà An cần biết. - Điều mà An cần biết là một địa điểm cụ thể nào đó nh ở bể bơi thành phố , sông, hồ, biển. -> Khi nói, câu nói phải có nội dung đúng với yêu cầu của giao tiếp, không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi. - Truyện này gây cời vì các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói. - Lẽ ra chỉ hỏi : + Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không? + Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả. ->Trong giao tiếp không nên nói nhiều hơn những gì cần nói. *Ghi nhớ : SGK : Khi giao tiếp cần chú ý: + Nói cho có nội dung. + Nội dung lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp ( không thừa , không thiếu) => Đó là phơng châm về lợng. II. Ph ơng châm về chất . ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 5 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** châm khái niệm về chất. Giáo viên cho học sinh đóng diễn lại câu chuyện : "Quả bí khổng lồ" - Truyện cời này phê phán điều gì? -Nh vậy trong giao tiếp có điều gì cần tránh? - Nếu không biết chắc tuần sau lớp sẽ không cắm trại thì em có thông báo điều đó với các bạn không? - Không biết chắc vì sao bạn mình nghỉ học thì em nói với giáo viên: Bạn ấy nghỉ học vì ốm không? - Giáo viên hệ thống hoá kiến thức: Khi giao tiếp phải : nói đúng sự thật , nói đúng cái tâm của mình, đúng tấm lòng mình, không nên nghĩ một đằng, nói một nẻo, nói thế này làm thế khác; Đừng nói những điều gì mà mình tin là không đúng hay không có bằng chứng xác thực. Nói đúng sự thật là phơng châm về chất trong hội thoại. - Giáo viên kết luận phơng châm về chất. - Kể tên những câu chuyện thành ngữ , tục ngữ , từ ngữ chỉ cách nói liên quan tới phơng châm hội thoại về chất. * Ví dụ: "Quả bí khổng lồ" - Phê phán tính nói khoác. -> Trong giao tiếp không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật. -> Đừng nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực. * Ghi nhớ : SGK : Học sinh đọc to ghi nhớ. - Truyện : Con rắn vuông, Đi mây về gió - Nói có sách mách có chứng, nói nhăng nói cuội, nói trạng, nói dối Hoạt động III: III. H ớng dẫn luyện tập . Bài tập 1: Giáo viên chiếu bài tập 1 trên máy chiếu. Học sinh lên chữa. a, "Trâu ở nhà " -> thừa cụm từ : "nuôi ở nhà". Vì từ "gia súc" đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà. b , " én có hai cánh " -> thừa "hai cánh " vì tất cả các loài chim đều có hai cánh . Bài tập 2: Học sinh làm theo ba nhóm, sau đó cử đại diện trình bày. Nhóm 1: a, Nói có căn cứ chắc chắn là nói có sách, mách có chứng. b, Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che dấu điều gì đó là nói dối. Nhóm 2: c, Nói một cách hú hoạ, không có căn cứ là nói mò. d, Nói nhảm nhí, vu vơ là nói nhăng nói cuội. Nhóm 3: Nói khoác lác là nói trạng . ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 6 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** Các từ ngữ này đều chỉ cách nói tuân thủ hoặc vi phạm phơng châm hội thoại về chất. Bài tập 3: Học sinh đọc và làm bài tập Với câu Rồi có nuôi đợc không", ngời nói đã không tuân thủ phơng châm về lợng . Bài tập 4: a, Các từ ngữ: nh tôi đợc biết, tôi tin rằng, nếu không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ , hình nh là -> sử dụng trong trờng hợp ngời nói có ý thức tôn trọng phơng châm về chất .ngời nói tin rằng những điều mình nói là đúng, muốn đa ra bằng chứng thuyết phục ngời nghe. b, Các từ ngữ : nh tôi đã trình bày, nh mọi ngời đều biết .-> Sử dụng trong trờng hợp ngời nói có ý thức tôn trọng phơng châm về lợng, nghĩa là không nhắc lại những điều đã đợc trình bày. d. Hớng dẫn học ở nhà. - Nắm đợc thế nào là phơng châm về lợng, phơng châm về chất trong hội thoại . - Làm bài tập 5. - Ôn tập lại văn bản thuyết minh. - Đọc kĩ văn bản " Hạ Long - Đá và Nớc". Trả lời câu hỏi ở SGK trang 12. e. rút kinh nghiệm giờ dạy: Nguồn gốc giáo an: Tự soạn. Ngày soạn: 14/08/2010 Tiết 4: sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh A. Mục tiêu cần đạt: - Giúp học sinh sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho văn bản thuyết minh sinh động hấp dẫn. - Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh. B. Chuẩn bị của thầy trò: - Giáo viên đọc bài, soạn bài, đọc các tài liệu có liên quan đến bài giảng. - Bảng phụ. - Học sinh chuẩn bị bài ( mục I ) ở nhà . C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học: ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 7 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** *Giới thiệu bài: - ở chơng trình ngữ văn 8 các em đã đợc học, bớc đầu tạo lập văn bản thuyết minh. ở lớp 9 các em tiếp tục đợc học kiểu văn bản này với một số yêu cầu cao hơn nh sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh có tác dụng gì và cụ thể nh thế nào bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu. *Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung cầ đạt Hoạt động I: Ôn tập lại kiến thức về kiểu vản bản thuyết minh. - Văn bản thuyết minh là gì? - Đặc điểm chủ yếu của vản bản thuyết minh là gì ? - Các phơng pháp thuyết minh thờng dùng đã học là gì? Giáo viên cho học sinh phát biểu , học sinh khác nhận xét . Giáo viên kết luận. Hoạt động II: Hớng dẫn tìm hiểu việc sử dụng 1 số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh qua một văn bản cụ thể : "Hạ Long - Đá và nớc " Cho 2 hoặc 3 học sinh đọc diễn cảm văn bản ở SGK . - Bài văn thuyết minh vấn đề gì? - Văn bản ấy có cung cấp vấn đề tri thức đối tợng không? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh bằng cách đo đếm, liệt kê không? - Vấn đề " Sự kì lạ của Hạ Long vô tận" đ- ợc tác giả thuyết minh bằng cách nào? - Theo em nếu nh chỉ dùng phơng pháp liệt kê ( Hạ Long có nhiều nớc, nhiều đảo, hang động lạ lùng) thì đã nêu đợc sự kì lạ của Hạ Long cha? I. Văn bản thuyết minh. - Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm củng cố tri thức khách quan về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân, của các hiện tợng và sự vật trong tự nhiên, xã hội. - Đặc điểm : Củng cố tri thức khách quan về những sự vật , hiện tợng. - Phơng pháp : Định nghĩa, phân loại , nêu ví dụ, liệt kê, số liệu, so sánh. II. Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh. * Văn bản : Hạ Long - Đá và nớc. - Bài văn thuyết minh (đối tợng ) : Sự kì lạ của Hạ Long. -> Đối tợng thuyết minh rất trừu tợng, ngời viết ngoài việc thuyết minh về đối t- ợng còn phải truyền đợc cảm xúc và sự thích thú tới ngời đọc. - Sự kì lạ của Hạ Long thể hiện : + Miêu tả sinh động : " Chính nớc có tâm hồn ". + Giải thích vai trò của nớc: Nớc tạo nên sự di chuyển, di chuyển theo mọi cách. + Nêu lên triết lý: Trên thế gian này chẳng có gì là vô tri cả cho đến cả Đá. - Sự kì lạ : Đá - Nớc Hạ Long đem đến cho du khách cảm giác thú vị : du khách có thể thả cho thuyền nổi trôi, hoặc buông theo dòng, hoặc trèo nhẹ, hoặc lớt nhanh, lúc nhanh, lúc dừng. ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 8 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** - Vậy tác giả hiểu sự "kì lạ" này là gì? Gạch dới câu văn nêu khái quát sự kì diệu của Hạ Long? Câu: "Chính Nớc .có tâm hồn" - Theo em tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để giới thiệu sự kì lạ của Hạ Long ? Dẫn chứng minh hoạ? - Những biện pháp nghệ thuật ấy có tác dụng gì cho văn bản thuyết minh này? Giáo viên tiểu kết vấn đề. - Qua việc tìm hiểu vản bản : " Đá- Nớc - Hạ Long" em rút ra nhận xét gì? Học sinh phát biểu - Giáo viên kết luận, học sinh đọc to ghi nhớ. Hoạt động III: Hớng dẫn luyện tập Trong lúc dạo chơi, du khách có cảm giác hình thù các đảo đang biến đổi,kết hợp với ánh sáng, góc nhìn, .các đảo đá Hạ Long biến thành một thế giới có hồn, một thập loại chúng sinh động. - Tác giả sử dụng biện pháp tởng tợng và liên tởng: + Tởng tợng những cuộc dạo chơi : "Nớc tạo sắc". + Khơi gợi cảm giác có thể có :đột nhiên, bỗng, bỗng nhiên, hoá thân . -> Dùng phép nhân hoá để tả các đảo đá (gọi chúng là thập loại chúng sinh, là thế giới ngời, bọn ngời bằng đá hối hả trở về .). Tuỳ theo góc độ di chuyển của khách, theo hơng ánh sáng rọi vào đá, mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống động, biến hoá đến lạ lùng. -> Tác dụng: Giới thiệu vịnh Hạ Long không chỉ đá và nớc mà là một thế giới sống có hồn->là một bài thơ văn xuôi mời gọi du khách đến với Hạ Long. * Ghi nhớ : - Trong văn bản thuyết minh ngoài những phơng pháp đã học, để bài văn thuyết minh đợc sinh động hấp dẫn, ngời ta vận dụng một số biện pháp nghệ thuật : kể, tự thuật, đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hoá .( liên tởng , tởng tợng ) - Khi sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh cần lu ý sử dụng thích hợp, tập trung làm nổi bật đặc điểm của đối tợng thuyết minh gây hứng thú cho ngời đọc. II. Luyện tập : Bài tập1: Giáo viên cho học sinh đọc kĩ văn bản, sau đó thảo luận nhóm theo câu hỏi ở SGK. Kết quả thảo luận đợc các nhóm trình bày vào giấy khổ to ( trong 7 phút). Sau đó các nhóm dán lên bảng. Các nhóm nhận xét lẫn nhau, Giáo viên định hớng, trình bày kết quả trên máy chiếu. a, Bài văn có tính chất thuyết minh vì đã củng cố cho ngời đọc những tri thức khách quan về loài Ruồi. ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 9 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** - Tính chất ấy thể hiện ở các điểm: tính chất chung về họ, giống, loài, về các tập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thể, củng cố các kiến thức chung đáng tin cậy về loài Ruồi, thức tỉnh ý thức giữ vệ sinh, phòng bệnh, ý thức diệt Ruồi. - Những phơng pháp thuyết minh đợc sử dụng: + Định nghĩa: thuộc họ côn trùng . + Phân loại: các loại Ruồi . + Số liệu : Số vi khuẩn, số lợng sinh sản của một cặp Ruồi . + Liệt kê : mắt lới, chân tiết ra chất dính b, Bài thuyết minh này có một số nét đặc biệt sau : - Về hình thức: giống nh văn bản tờng thuật một phiên toà. - Về nội dung: giống nh một câu chuyện kể về loài Ruồi. - Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật: kể chuyện, miêu tả, nhân hoá . c, Tác dụng biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn, thú vị, gây hứng thú cho ngời đọc, làm nổi bật nội dung. Bài tập 2: (có thể làm ở nhà) - Đoạn văn này nhằm nói về tập tính của chim cú dới dạng ngộ nhận (định kiến) thời thơ ấu, sau lớn lên đi học có dịp nhận thức lại. - Biện pháp nghệ thuật : lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện d. H ớng dẫn học bài ở nhà. - Tìm các đoạn văn thuyết minh có sử dụng yếu tố nghệ thuật. - Soạn kĩ mục I bài : " Luyện tập thuyết minh" , mỗi nhóm một đề - Đề định hớng: Thuyết minh chiếc nón , chiếc quạt . * Yêu cầu : Nêu đợc công dụng, cấu tạo, chủng loại, lịch sử, , biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản sinh động, hấp dẫn. e. rút kinh nghiệm giờ dạy: Nguồn gốc giáo an: Tự soạn. Ngày soạn: 15/08/2010 Tiết 5: Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh. A. Mục tiêu cần đạt : - Ôn tập, củng cố, hình thức hoá các kiến thức về văn bản thuyết minh: nâng cao thông qua việc kết hợp với các biện pháp nghệ thuật. - Rèn luyện kĩ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh . ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 10 [...]... 20/08/2010 Tiết 9: sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh A Mục tiêu cần đạt : - Củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh và văn bản miêu tả - Có kĩ năng sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh B Chuẩn bị của thầy trò: - Giáo viên soạn bài chuẩn bị các đoạn văn mẫu - Bảng phụ ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 19 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học:... văn bản ? luận chính trị xã hội 4 Bố cục: - Văn bản có thể chia thành mấy phần? - Mở đầu: Lí do của bản tuyên ngôn ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 25 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** Ngoài ra văn bản còn hai phần: Những cam kết, những bớc tiếp theo - Em có nhận xét gì về bố cục văn bản? Hoạt động II: Hớng dẫn phân tích văn bản Học sinh đọc lại mục 1, 2 ? Nội dung... cụ thể, gần gũi, dễ cảm, dễ nhận Vậy miêu tả trong văn bản thuyết minh thể hiện cụ thể nh thế nào? Có khác gì so với vai trò miêu tả trong văn học, tác dụng nh thế nào trong văn bản thuyết minh? Bài học hôm nay chúng ta sẽ làm rõ điều đó * Bài mới : Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động I: Hớng dẫn tìm hiểu yếu I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản tố miêu tả trong văn bản thuyết minh... yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh A Mục tiêu cần đạt : - Tiếp tục ôn tập, củng cố về văn bản thuyết minh, có nâng cao thông qua việc kết hợp với miêu tả - Rèn kĩ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh B Chuẩn bị của thầy trò: - Giáo viên soạn bài, đọc tài liệu có liên quan - Học sinh chuẩn bị mục I ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 22 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011... đoạn văn cho các phần còn lại của thân bài, kết bài - Soạn bài tiếp theo, chuẩn bị ôn tập tốt để làm bài viết Tập Làm Văn số 1 e rút kinh nghiệm giờ dạy: Nguồn gốc giáo an: Tự soạn ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 24 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** Ngày 24 tháng 08 năm2010 Tuần 3: Tiết 11-12: Văn. .. Kết bài : Cảm nghĩ chung về cái quạt trong đời sống hiện đại *Nhóm 2 - Đề: Thuyết minh về cái nón Lập dàn ý: 1 Mở bài: Giới thiệu chung về chiếc nón 2 Thân bài: ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 11 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** - Lịch sử chiếc nón - Cấu tạo chiếc nón - Qui trình làm nón - Giá trị kinh tế, văn hoá nghệ thuật của chiếc nón 3 Kết bài: Cảm nghĩ chung... cháy ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 15 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** bỏng một niềm khao khát hoà bình cho nhân loại Hoạt động III: Hớng dẫn tổng kết - luyện tập - Cảm nghĩ của em sau khi học xong văn bản : " Đấu tranh vì một thế giới hoạ bình"? - Tính thuyết phục và hấp dẫn của văn bản nhật dụng nghị luận- chính trị - xã hội này là những yếu tố nào ? - Học... tả cây chuối : - Hãy xác định câu văn miêu tả về cây - Đoạn 1: Câu1: Đi khắp Việt Nam núi chuối? rừng Học sinh phát biểu - nhận xét - Đoạn 3 : Giáo viên kết luận + Câu3: Chuối trứng cuốc trứng quốc ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 20 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** - Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả đó? - Theo yêu cầu của văn bản thuyết minh có thể bổ sung... Yếu tố miêu tả có tác dụng gì trong văn bản thuyết minh Học sinh đọc to ghi nhớ II Luyện tập : Hoạt động II: Hớng dẫn luyện tập Bài tập 1: Học sinh làm theo 3 nhóm, trình bày kết quả vào giấy trong - Thân hình dáng thẳng, tròn, nh một cái trụ cột mọng nớc, gợi ra cảm giác mát mẻ dễ chịu ** * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 21 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** - Lá chuối... * gv: lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 17 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** kết luận gọi một học sinh đọc to ghi nhớ Hoạt động III: Hình thành khái niệm phơng châm lịch sự Học sinh đọc " Ngời ăn xin" - Vì sao ngời ăn xin và cậu bé trong truyện đều cảm thấy mình đã nhận đợc từ ngời kia một cái gì đó? * Ghi nhớ : SGK III Phơng châm lịch sự * Ví dụ : " Ngời ăn xin" - Cả hai đều . thuật trong văn bản thuyết minh qua một văn bản cụ thể : "Hạ Long - Đá và nớc " Cho 2 hoặc 3 học sinh đọc diễn cảm văn bản ở SGK . - Bài văn thuyết. lê văn chung - trờng: thcs vân am-ngọc lặc *** 13 *** giáo án ngữ văn 9 - năm học: 2010-2011 *** văn bản. - Hãy nêu luận điểm và hệ thống luận cứ của văn