sinh 9 3 cot tuan 1 - 4

1, Trình bày nội dung phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Men đen 2, Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tơng phản để thực hiện pháp lai?. - HS trình bày và phân tích đợc thí

Ngày soạn :25-09-2009 Ngày dạy: 28 -09-2009

Tuần 1

Chơng I: các thí nghiệm của menđen

Bài 1 : Menđen và di truyền học

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- HS trình bày đợc mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học

- Hiểu đợc công lao và trình bày đợc phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen

- Hiểu và ghi nhớ một số thuật ngữ và kí hiệu trong di truyền học

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình

- Phát triển t duy phân tích so sánh

3 Thái độ

- Xây dựng ý thức tự giác và thói quen học tập môn học

II Chuẩn bị

1)Giáo viên:

Tranh phóng to hình 1.2

2)Học sinh:

Nghiên cứu SGK

III Tiến trình bài giảng

1 ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

a) Mở bài : Di truyền học tuy mới hình thành từ đầu thế kỉ XX nhng chiếm

một vị trí quan trọng trong sinh học Menđen - Ngời đặt nền móng cho di truyền học

b)Triển khai bài

Hoạt động 1:

GV: yêu cầ HS làm bài

tập mục  ( tr 5 ) : Liên

hệ bản thân mình có

những điểm giống và

khác bố mẹ ?

GV: Giải thích

+ Đặc điểm giống bố mẹ

 hiện tợng di truyền

+ Đặc điểm khác bố mẹ

 hiện tợng biến dị

Thế nào là di truyền , biến

dị ?

GV: Tổng kết lại

GV: Giải thích rõ ý :

"Biến dị và di truyền là

Học sinh trình nhứng đặc

điểm của bản thân giống

và khác bố mẹ về chiều cao , màu mắt , hình dạng tai

HS: Nêu đợc hai hiện t-ợng di truyền và biến dị

I Di truyền học

Di truyền là hiện tợng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tôt tiên cho các thế hệ con cháu Biến dị là hiện tợng con sinh ra khác bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết

Tiết 1

hai hiện tợng song song

gắn liền với quá trình sinh

sản "

GV: Yêu cầu HS trình

bày nội dung và ý ngĩa

thực tiễn của di truyền

học

Hoạt động 2

GV: Giới thiệu tiểu sử của

menđen

GV: Giới thiệu tình hình

nghiên cứu di truyền ở thế

kỉ XIX và phơng pháp

nghiên cứu của menđen

GV: Yêu cầu HS quan sát

hình 1.2 , nêu nhận xét về

đặc điểm của từng cặp

tính trạng đem lai

GV: Yêu cầu HS nghiên

cứu thông tin  nêu

ph-ơng pháp ngiên cứu của

Menđen ?

GV: Nhấn mạnh thêm

tính chất độc đáo trong

phơng pháp nghiên cứu di

truyền của Menđen và

giải thích vì sao Menđen

chọn đậu Hà Lan làm đối

tợng nghiên cứu ?

Hoạt động 3

GV: Hớng dẫn học sinh

nghiên cứu một số thuật

ngữ

GV: yêu cầu HS lấy ví dụ

minh hoạ cho từng thuật

ngữ

GV: Nhận xét , sửa chữa

nếu cần

GV: Giới thiệu một số kí

hiệu

VD: P : mẹ  bố

HS: Sử dụng t liệu SGK

để trả lời lớp nhận xét bổ sung hoàn chỉnh đáp án

Một HS đọc tiểu sử tr 7 cả lớp theo dõi

HS: quan sát và phân tích hình 1.2  nêu đợc sự

t-ơng phản của từng cặp tính trạng

HS: Đọc kĩ thông tin SGK  trình bày đợc nội dung cơ bản của phơng pháp phân tích các thế hệ lai

Một vài HS phát biểu , lớp bổ sung

HS tự thu nhận thông tin ghi nhớ kiến thức

HS: Lấy các ví dụ cụ thể

HS: Ghi nhớ kiến thức

Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất, cơ chế, tính quy luật của hiện t-ợng di truyền và biến dị

II Men đen - Ngời đặt nền móng cho di truỳên học

Phơng pháp phân tích các thế hệ lai

Nội dung : SGK ( tr 6)

III Một số thuận ngữ

và kí hiệu cơ bản của di truyền học

a, Thuật ngữ

Tính trạng Cặp tính trạng tơng phản

Nhân tố di truyền giống ( dòng ) thuần chủng  SGK tr 6

b, Kí hiệu

P: Cặp bố mẹ xuất phát

 : Kí hiệu phép lai G: Giao tử

♂ : Giao tử đực ♀ : Giao tử cái

F : Thế hệ con

4 Củng cố

1, Trình bày nội dung phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Men đen

2, Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tơng phản để thực hiện pháp lai ?

3, Lấy các VD về tính trạng ở ngời để minh ghoạ cho khái niệm

" Cặp tính trạng tơng phản "

5 Hớng dẫn học ở nhà

Học bài theo nội dung SGk

Kẻ bảng 2 tr 8 vào vở bài tập

Đọc trớc bài 2

Ngày soạn :25-09-2009 Ngày dạy: 28 -09-2009

Tuần 1

Bài 2: lai một cặp tính trạng

I.Mục tiêu

1 Kiến thức

- HS trình bày và phân tích đợc thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen

- Hiểu và ghi nhớ khái niệm kiểu hình , kiểu gen , thể đồng hợp , thể dị hợp

- Hiểu và phát biểu đợc nội dung quy luật phân li

- Giải thích đợc kết quả thí nghiệm theo quan điểm của Menđen

2 Kĩ năng

- Phát triển kĩ năng phân tích kênh hình

- Rèn kĩ năng phân tích số liệu , t duy logic

3 Thái độ

Củng cố niềm tin vào khoa học khi nghiên cứ tính quy luật của hiện tợng sinh học

II Chuẩn bị

Tranh phong to hình hình 2.1 và hình 2.3 SGK

III Tiến trình bài giảng

1 ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

1, Trình bày nội dung phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Men đen

2, Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tơng phản để thực hiện pháp lai ?

3, Lấy các VD về tính trạng ở ngời để minh ghoạ cho khái niệm

3 Bài mới

Tiết 2

a) Mở bài : GV cho HS trình bày nội dung cơ bản của phơng pháp phân

tích các thế hệ lai của Menđen

Vậy sự di truyền các tính trạng của bố mẹ cho con cháu nh thế nào

b)Triển khai bài

Hoạt động 1:Thí nghiệm của Menđen

*Mục tiêu: - HS hiểu và trình bày đợc thí nghiệm lai một cặp tính trạng của

Menđen

- Phát biểu đợc nội dung quy luật phân ly Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV: hớng dẫn học sinh

quan sát hình 2.1 Giới

thiệu sự thụ phấn nhân

tạo trên hoa đậu Ha Lan

GV sử dụng bảng 2 để

phân tích các khái

niệm : Kiểu hình , tính

trạng trội , tính trạng lặn

GV yêu cầu HS nghiên

cứu bảng 2 SGK  thảo

luận

+ Nhận xét kiểu hình ở

F1 ?

+ Xác định tỉ lệ kiểu

hình ở F2 trong từng

tr-ờng hợp ?

Từ kết quả đã tính toán ,

GV yêu cầu HS rút ra tỉ

lệ kiểu hình ở F2

yêu cầu HS trình bày thí

nghiệm của Menđen ?

GV nhấn mạnh về sự

thay đổi giống làm mẹ

thì kết quả thu đợc

không thay đổi  Vai

trò di truyền nh nhau

của bố mẹ

GV yêu cầu HS làm bài

HS quan sát tranh , theo dõi và ghi nhớ cách tiến hành

HS ghi nhớ khái niệm

HS phân tích bảng số liệu , thảo luận trong nhóm  nêu đợc :

Kiểu hình F1 mang tính trạng trội ( của bố hoặc

mẹ ) + Tỉ lệ kiểu hình ở F2

Đại diện nhóm rút ra nhận xét , các nhóm khác bổ sung

HS dựa vào hình 2.2trình bày thí nghiệm Lớp nhận xét

bổ sung

I Thí nghiệm của Menđen

a Các khái niệm

- Kiểu hình : Là tổ hợp các tính trạng của cơ thể

- Tính trạng trội : là tính trạng biểu hiện ở F1

- Tính trạng lặn : Là tính trạng đến F2 mới đợc biểu hiện

b Thí nghiệm

- Lai hai giống đậu

Ha Lan khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tơng phản

VD:

P Hoa đỏ  Hoa trắng

F1 Hoa đỏ

F2 3 hoa đỏ :1 hoa trắng ( kiểu hình có tỉ lệ 3 trội : 1 lặn )

c Nội dung quy luật phân li

Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng thì F2

phân li tính trạng theo tỉ

lệ trung bình 3 trội : 1 lặn

Đỏ

Trắng

 705

224

 3 1 Cao

Lùn  487

177  3

1 Lục

Vàng  428

224  3

1

tập điền từ ( tr.9)

GV yêu cầu HD nhắc lại

nội dung quy luật phân

li

HS lựa chọn cụm từ điền vào chỗ trống :

1: đồng tính 2: 3 trội : 1 lặn

- 1 - 2 HS đọc lại nội dung

Hoạt động 2:Menđen giải thích kết quả thí nghiệm

*Mục tiêu:HS giải thích đợc kết quả thí nghiệm theo quan điểm của

Menđen

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV giải thích quan

niệm đơng thời của

Menđen về di truyền

hoà hợp

Nêu quan niệm của

Menđen về giao tử

thuần khiết

- GV yêu cầu HS làm

bài tập mục ▼ (tr.9)

+ Tỉ lệ các loại giao tử ở

F1 và tỉ lệ các loại giao

tử ở F2

+ Tai sao F2 lại có tỉ lệ 3

hoa đỏ : 1 hoa trắng

GV hoàn thiện kiến

thức  yêu cầu HS giải

tích kết quả thí nghệm

theo Menđen

GV chốt lại cách giải

thích kết quả là sự phân

li mỗi nhân tố di truyền

về một giao tử và giữ

nguyên bản chất nh cơ

thể thuần chủng P

HS ghi nhớ kiến thức

HS quan sát hình 2.3 , thảo luận nhóm xác định

đợc : + G F1 : 1 A : 1 a Hợp tử F2 có tỉ lệ :

1 AA : 2 Aa : 1 aa + Vì hợp tử Aa , biểu hiện kiểu hình trội giống AA

Đại diện nhóm phát biểu các nhóm khác bổ sung

HS ghi nhớ kiến thức

II Menđen giải thích kết quả thí nghiệm

- Theo Menđen : + Mỗi tính trạng do cặp nhân tố di truyền quy

định + Trong quá trình phát sinh giao tử có sự phân

li của cặp nhân tố di truyền

+ Các nhân tố di truyền

đợc tổ hợp lại trong thụ tinh

4 Củng cố

HS: Đọc kết luận chung trong SGK

1, Trình bày thí nghiệm lai một cặp tính trạng và giải thích kết quả thí nghiệm của Menđen

2, Phân biệt tính trạng trội , tính trạng lặn và cho ví dụ minh hoạ

5 Hớng dẫn học ở nhà

Học bài trả lời câu hỏi 1 , 2, 3 SGK

Làm bài tập 4 ( GV hớng dẫn học sinh quy ớc gen và viết sơ đồ lai )

Ngày soạn :25-09-2009 Ngày dạy: 28 -09-2009

Tuần 2

Bài 3 : lai một cặp tính trạng

(tiếp theo)

I Mục tiêu.

1 Kiến thức

- HS hiểu và trình bày đợc nội dung , mục đích và ứng dụng của phép lai phân tích

- Giải thích và sao quy luật phân li chỉ nghỉ nghiệm đúng trong những điều kiện nhất định

- Nêu đợc ý nghĩa của quy luật phân li đối với lĩnh vực sản suất

- Hiểu và phân phân biệt đợc sự di truyền trội không hoàn toàn với di truyền trội hoàn toàn

2 Kĩ năng

- Phát triển t duy lí luận nh so sánh, phân tích

- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm

Tiết 3

- Luyện kĩ năng viết sơ đồ lai

II Chuẩn bị

Giáo viên:

- Tranh minh hoạ lai phân tích

- Tranh phóng to hình 3 SGK

III Tiến trình bài giảng

1 ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

HS1 : Chữa bài tập 4 SGK HS2 : Phát biểu nội dung quy luật phân li

3 Bài mới

Hoạt động 1:Lai phân tích

*Mục tiêu:HS trình bày nội dung,mục đích và ứng dụng của phép lai phân

tích

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV: yêu cầu HS nêu tỉ lệ

các laọi hợp tử ở F2 trong

thí nghiệm của Menđen

- Từ kết quả trên GV phân

tích các khái niệm :Kiểu

gen , thể đồng hợp , thể dị

hợp

GV: Yêu cầu HS xác định

kết quả của các phép lai :

+P: Hoa đỏ  Hoa trắng

AA aa

+P: Hoa đỏ  Hoa trắng

Aa aa

GV chốt lại kiến thức và

nêu vấn đề : Hoa đỏ có hai

kiểu gen AA và Aa

- làm thế nào để xác định

kiểu gen của cơ thể mang

tính trạng trội ?

GV thông báo cho Hs

phép lai đó gọi là phép lai

phân tích và yêu cầu Hs

làm tiếp bài tập điền từ tr

11

1 HS nêu kết quả hợp tử

ở F2 có tỉ lệ :

1 AA : 2 Aa : 1 aa

HS ghi nhớ khái niệm

Các nhóm thảo luận  Viết sơ đồ lai của hai tr-ờng hợp và nêu kết quả

của từng trờng hợp

Đại diện hai nhóm lên viết sơ đồ lai

Các nhóm khác bổ sung

và hoàn thiện đáp án

HS căn cớ và hai sơ đồ lai thaot luận và nêu đợc :

+ Muốn xác định kiểu gen của cơ thể mang tính trạng trội  đem lai với cơ thể mang tính trạng lặn

HS lần lợt điền các cumk từ vào các khoảng trống theo thứ tự :

1 : trội 2 : Kiểu gen 3: lặn 4 : Đồng hợp 5: Dị hợp

I Lai phân tích

a, một số khái niệm

- Kiểu gen : Là ttổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào cơ thể

- Thể đồng hợp : Kiểu gen chứa cặp gen tơng ứng giống nhau

- Thể di hợp : Kiểu gen chứa cặp gen tơng ứng khác nhau

b Lai phân tích

- Lai phân tích là phép lai giữa cơ thể mang tính trạng trội cần xác

đinh kiểu gen với cơ thể mang tính trạng lặn + Nếu kết quả phép lai

đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen đồng hợp + Nếu kiểu gen lai phân tích theo tỉ lệ 1:1 thì cơ thể mang tích trạng trội

có kiểu gen dị hợp

GV gọi một HS nhắc lại

khái niệm lai phân tích

GV đa thêm thông tin để

Hs phân biệt đợc khái

niệm lai phân tích với mục

đích của lai phân tích là

nhằm xác địng kiểu gen

của cá thể mang tính trạng

trội

1-2 HS đọc lại khái niệm lai phân tích

Hoạt động 2:ý nghĩa của tơng quan trội lặn

*Mục tiêu:Nêu đợc vai trò của phân ly đối với sản xuất.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV Yêu cầu HS nghiên

cứu thông tin SGK thảo

luận

+ Nêu tơng quan trội lặn

trong tự nhiên ?

+ Xác đinh tính trạng trội ,

tính trạng lặn nhằm mục

đích gì ?

+ Việc xác định độ thuần

chủng của giống có ý

nghĩa gì trong sản xuất ?

+ Muốn xác định giống có

thuần chủng hay không

cần pfải thực hiện phép lai

nào ?

HS Tự tu nhận và xử lí thông tin

-Thảo luận nhóm thống nhất đáp án

Đại diện nhóm trình bày ý kiến

- Các nhóm khác bổ sung

- HS xác định đợc cần phải sử dụng phép lai phân tích và nêu nội dung phơng pháp

II ý nghĩa của tơng quan trội lặn

Trong tự nhiên mối tơng quan trội lặn là phổ biến

Tính trạng trội thờng là tính trạng tốt  cần xác

đinh tính trạng trội và tập trung nhiều gen trội quý vào một kiểu gen tạo giống có ý nghĩa kinh tế

Trong chọn giống để tránh sự phân li tính trạng phải kiểm tra độ thuần chủng của giống

Hoạt động 3:Trội không hoàn toàn

*Mục tiêu:Phân biệt đợc hiên tợng di truyền trội không hoàn toàn và trội

hoàn toàn

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV yêu cầu HS quan sát

hình 3 , nghiên cứu thông

tin SGK  nêu sự khác

nhau về kiểu hình ở F1, F2

HS tự thu nhận thông tin , kết hợp quan sát hình  xác đinh đực kiểu hình trội không

III Trội không hoàn toàn

giữa trội không hoàn toàn

với thí nghiệm của

Menđen ?

GV yêu cầu HS làm bài

tập điền từ

Em hiểu thế nào là trội

không hoàn toàn ?

hoàn toàn :

F1:Tính trạng trung gian :

F2:1trội : 2 trung gian :

1 lặn

HS điền các cụm từ 1 :

"Tính trạng trung gian "

2: '' 1: 2 : 1 ''

Trội không hoàn toàn là hiện tợng di truyền trong đó kiểu hình F1

biểu hiện tính trạng trung gian giữa bố và

mẹ , cồn F2 có tỉ lệ kiểu hình là : 1:2:1

4 Củng cố

HS: Đọc kết luận chung trong SGK

Bài tập : Khoang tròn vào ý trả lời đúng

1 Khi cho cây cà chua quả đỏ thuần chủng lai phân tích Kết quả thu đợc :

a, Toàn quả vàng c, 1 quả đỏ : 1 quả vàng

b, Toàn quả đỏ d, 3 quả đỏ : 1 quả vàng

2 ở đậu Hà Lan Gen A quy định thân cao , gen a quy định thân thấp Cho lai cây hân cao với cây thân thấp F1 thu đợc 51% cây thân cao : 49% cây thân thấp

Kiếu gen của phép lai trên là :

5 Hớng dẫn học ở nhà

Học bài , trả lời câu hỏi 1,2 SGK

Làm bài tập 3 vào vở

Kẻ bảng 4 vào vở bài tập

Ngày soạn :25-09-2009 Ngày dạy: 28 -09-2009

Tuần 2

Bài 4: Lai hai cặp tính trạng

Tiết 4

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- HS mô tả đợc thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen

- Biết phân tích kết quả thí nghuệm lai hai cặp tính trạng củat Menđen

- Hiểu và phát biểu đợc nội dung quy luật phân li dộc lập của Menđen

- Giải thích đợc khái niệm biếh dị tổ hợp

2 Kĩ năng

- Phát biểu kĩ năng quan cát và phân tích kênh hình

- Rèn kĩ năng phân tích kết qủa thí nghiệm

II Chuẩn bị

1)Giáo viên: - Tranh phóng to hình 4

- Bảng 54 phụ ghi nội dung bảng 4

2)Học sinh:

- Đọc trớc nội dung bài học ở nhà

III Tiến trình bài giảng

1 ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Muốn xác đinh kiểu gen mang tính trạng trộ cần phải làm gì ?

- Kiểm tra bài tập 3,4, SGK

3 Bài mới

Hoạt động 1:Thí nghiệm của Menđen

*Mục tiêu:HS hiểu đợc cách tiến hành thí nghiệm.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV yêu cầu HS quan sát

hình 4 , nghiên cứuthông tin

SGK - trình bày thí nghiệm

của Menđen

Từ kết quả thí nghiệm GV

yêu cầu HS hoàn thành

bảng 4 (tr.15)

(Khi làm cột 3 GVcó thể

gợi ý cho HS coi 32 là một

phần để tính tỉ lệ các phần

cond lại )

GV treo bảng phụ gọi HS

lên bảng điền

GV: chốt lại kiến thức

HS quan sát tranh , thảo luận nhóm - nêu đợc thí nghiệm :

P:vàng trơn xanh nhăn F1 : vàng trơn :

Cho F1 tự thụ phấn F2 : 4 kiểu hình

- Các nhóm thảo luận

hoàn thành bảng 4

- Đại diện nhóm lên làm trên bảng

các nhóm khác theo dõi

bổ sung

I Thí nghiệm của Menđen

a Thí nghiệm

Kiểu hình F2 Số hạt Tỉ lệ kiểu

hình F2 Tỉ lệ cặp tính trạng F2 vàng , trơn

vàng , nhăn

xanh , nhăn

315 101 108

9 3 3

Vàng Xanh 315+101

108+32

 3 1 Trơn

Nhăn 315+108

101+32  3

1