Báo cáo ngân lưu

Báo cáo ngân lưu

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 1

Bài giảng tuần 3

BÁO CÁO NGÂN LƯU

Mục tiêu học tập

Sau khi học chương này, bạn có thể:

„ Giải thích khái niệm báo cáo ngân lưu

„ Phân loại các hoạt động: kinh doanh, đầu tư và tài chính

„ Sử dụng phương pháp trực tiếp

„ Xác định dòng ngân lưu bằng cách dựa vào báo cáo thu nhập

„ Sử dụng phương pháp gián tiếp để tính dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 3

Mục tiêu học tập (tiếp)

hoạt động kinh doanh.

lưu từ hoạt động kinh doanh.

„ Điều chỉnh lãi, lỗ do bán tài sản cố định và

do trả nợ trước hạn trong báo cáo ngân lưu.

„ Áp dụng tài khoản chữ T để lập báo cáo ngân lưu.

Tổng quát về báo cáo ngân lưu

„ Báo cáo ngân lưu giải thích sự thay đổi trong số dư tiền mặt của doanh nghiệp trong một kỳ kinh doanh.

„ Báo cáo ngân lưu giải thích các dòng thu, dòngchi trong một kỳ kinh doanh thông qua các hoạt động: kinh doanh, đầu tư và tài chính

„ “Tiền mặt” được hiểu bao gồm tiền mặt và các chứng khoán tương tự như tiền

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 5

Mục đích của báo cáo ngân lưu

„ Chỉ ra mối quan hệ giữa lợi nhuận và dòng ngân lưu

„ Báo cáo dòng ngân lưu trong quá khứ, và:

• Dự đoán dòng ngân lưu tương lai

• Đánh giá cách tạo ra tiền và sử dụng tiền của nhà quản trị

• Xác định khả năng trả lãi vay, cổ tức và trả nợ khi đến hạn

„ Chỉ ra sự thay đổi ròng trong tài sản cố định

Mục đích của báo cáo ngân lưu

„ Báo cáo ngân lưu, cùng với báo cáo thu nhập, giải thích nguyên nhân thay đổi các khoản mục trên bảng cân đối kế toán.

„ Bảng cân đối kế toán cho biết hiện trạng tài

chính doanh nghiệp tại một thời điểm.

„ Báo cáo thu nhập và báo cáo ngân lưu cho biết hiệu quả hoạt động doanh nghiệp của cả một

thời kỳ.

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 7

Mục đích của báo cáo ngân lưu

„ Quan hệ giữa các báo cáo tài chính:

Bảng cân đối kế toán

ngày 31/12/2001

Báo cáo thu nhập

Báo cáo ngân lưu

Bảng cân đối kế toán

ngày 31/12/2002

Phân loại

hoạt động doanh nghiệp

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 9

Phân loại

hoạt động doanh nghiệp

hưởng đến báo cáo thu nhập

bán chứng khoán công ty khác và (2) mua tài sản mới, thanh lý tài sản cũ

„ Hoạt động tài chính – tạo nguồn tiền bằng cách vay mượn, phát hành trái phiếu, cổ phiếu và trả tiền lại cho chủ nợ, chủ sở hữu

Phân loại

hoạt động doanh nghiệp

Dòng tiền vào

„ Thu tiền khách hàng

„ Thu lãi vay và cổ tức

„ Thu khác từ hoạt động

kinh doanh

Dòng tiền ra

„ Chi trả người bán

„ Chi trả lương

„ Chi trả lãi vay, thuế

„ Chi trả khác cho hoạt động kinh doanh

Hoạt động kinh doanh

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 11

Phân loại

hoạt động doanh nghiệp

Dòng tiền vào

„ Thanh lý tài sản cố

hoạt động doanh nghiệp

Dòng tiền vào

„ Vay tiền

„ Phát hành cổ phiếu

„ Phát hành trái phiếu

Dòng tiền ra

„ Trả nợ vay

„ Mua lại cổ phiếu, mua lại trái phiếu

„ Chi trả cổ tức

Hoạt động tài chính

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 13

Phương pháp tính dòng ngân lưu từ

hoạt động kinh doanh

„ Có hai phương pháp tính dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

„ Phương pháp trực tiếp – tính ngân lưu ròng từ hoạt động

kinh doanh bằng cách lấy những dòng thực thu trừ (-)

cho những dòng thực chi, một cách trực tiếp.

„ Phương pháp gián tiếp – điều chỉnh từ lợi nhuận ròng để

tính dòng ngân lưu ròng từ hoạt động kinh doanh.

„ Dù phương pháp nào, dòng ngân lưu ròng từ hoạt động kinh doanh cũng cho kết quả như nhau

Phương pháp tính dòng ngân lưu từ

hoạt động kinh doanh

„ Với phương pháp trực tiếp, từng số tiền trên báo cáo thu nhập sẽ được điều chỉnh trong quan hệ với các tài khoản tài sản và tài khoản nợ phải trả

„ Doanh thu và chi phí sẽ được điều chỉnh để phản ảnh những dòng tiền thực thu, thực chi

(Lưu ý lần nữa rằng, doanh thu không luôn là thu tiền, chi

phí không luôn là chi tiền)

„ Với phương pháp gián tiếp, lợi nhuận ròng sẽ được điều chỉnh chỉ cho những giao dịch bằng tiền mặt

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 15

Phương pháp tính dòng ngân lưu từ

hoạt động kinh doanh

trực tiếp vì nó chỉ ra dòng thu, dòng chi một

cách dễ hiểu cho các nhà đầu tư (cổ đông).

công ty ưa thích hơn bởi vì nó chỉ ra chất lượng của lợi nhuận và những nguyên nhân ảnh hưởng đến dòng ngân lưu ròng từ hoạt động kinh doanh một cách rõ ràng hơn.

Một số giao dịch thông thường và sự ảnh hưởng đến dòng ngân lưu

Các giao dịch thuộc hoạt động kinh doanh:Bán hàng hoá dịch vụ, thu tiền mặt +

-“0” nghĩa là giao dịch không ảnh hưởng đến tiền mặt.

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 17

Một số giao dịch và sự ảnh hưởng đến dòng ngân lưu

Các giao dịch thuộc hoạt động kinh doanh:

-Trả trước chi phí (ví dụ bảo hiểm)

“0” nghĩa là giao dịch không ảnh hưởng đến tiền mặt.

Một số giao dịch và sự ảnh hưởng đến dòng ngân lưu

Các giao dịch thuộc hoạt động đầu tư:

Mua tài sản cố định, trả tiền mặt

Bán thanh lý tài sản, thu tiền mặt +

-“0” nghĩa là giao dịch không ảnh hưởng đến tiền mặt.

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 19

Một số giao dịch và sự ảnh hưởng đến dòng ngân lưu

Các giao dịch thuộc hoạt động tài chính:

Tăng trong nợ vay (dài và ngắn hạn) +

Giảm trong nợ vay (dài và ngắn hạn)

-Phát hành cổ phiếu (thường và ưu đãi) +

Chuyển phần nợ dài hạn thành nợ ngắn hạn 0

“0” nghĩa là giao dịch không ảnh hưởng đến tiền mặt.

Dòng ngân lưu và Lợi nhuận

vụ cho nhu cầu thông tin khác nhau.

„ Báo cáo thu nhập cho biết công ty đã hoạt động thế nào để làm tăng vốn chủ sở hữu (xem kết quả lãi lỗ)

• Nó phù hợp giữa doanh thu và chi phí,

sử dụng phương pháp kế toán theo thực tế phát sinh để đo lường hiệu quả

hoạt động kinh tế.

„ Báo cáo ngân lưu quan tâm đến dòng ngân lưu ròng tạo ra từ hoạt động kinh doanh

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 21

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

CÔNG TY ĐỒNG XUÂN Bảng cân đối kế toán ($1000) Ngày 31/12, năm 20x2 và 20x1 Tài sản lưu động: Nợ ngắn hạn:

Tiền $ 16 $ 25 Khoản phải trả $ 74 $ 6

Hàng tồn kho 100 60

Cộng tài sản lưu động $161 $110 Cộng nợ ngắn hạn 99 10 Tài sản cố định, gộp 581 330 Nợ dài hạn 125 5 Khấu hao tích lũy (101) (110) Vốn chủ sở hữu 417 315

Tổng nợ phải trả và Tổng tài sản $641 $330 vốn chủ sở hữu $641 $330

======== ======== ======== ========

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

CÔNG TY ĐỒNG XUÂN Báo cáo thu nhập ($1000) đến 31/12, 20X2

Các chi phí:

Giá vốn hàng bán 100

========

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 23

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

CÔNG TY ĐỒNG XUÂN Báo cáo ngân lưu ($1000) đến 31/12, 20X2 NGÂN LƯU TỪ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH:

Ngân lưu ròng từ hoạt động kinh doanh $ 69

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

CÔNG TY ĐỒNG XUÂN Báo cáo ngân lưu ($1000) đến 31/12, 20X2 (tiếp theo) NGÂN LƯU TỪ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ:

Trả tiền mua tài sản cố định $(287)

Thu từ bán tài sản cố định 10

Ngân lưu ròng từ hoạt động đầu tư (277)

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 25

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

CÔNG TY ĐỒNG XUÂN Báo cáo ngân lưu ($1000) đến 31/12, 20X2 (tiếp theo) NGÂN LƯU TỪ HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH:

Ngân lưu ròng từ hoạt động tài chính 199

========

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

„ Bước đầu tiên là xem xét sự thay đổi trong số dư tiền mặt giữa cuối kỳ và đầu kỳ.

„ Những con số này thường được đặt ở cuối báo cáo

• Tổng ngân lưu ròng cộng (+) số dư tiền mặt đầu kỳ bằng (=) số dư tiền mặt cuối kỳ

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 27

Một ví dụ về

phương pháp trực tiếp

„ Hoạt động kinh doanh trong kỳ mang về

$69,000

„ Hoạt động đầu tư đã sử dụng $277,000

„ Hoạt động tài chính đã huy động $199,000

„ Ví dụ này cho thấy, mặc dù công ty có lợi nhuận nhưng tiền thì lại giảm đi.

Thay đổi trong đẳng thức kế toán

„ Đẳng thức kế toán có thể được sắp xếp lại:

Tiền = Nợ phải trả + Vốn CSH – Tài sản phi tiền tệ

hoặc

∆Tiền = ∆Nợ phải trả + ∆Vốn CSH – ∆Τài sản phi tiền tệBất cứ thay đổi nào (∆) trong các khoản mục phi tiền tệ(nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, hoặc tài sản) phải đi kèm với thay đổi trong tiền mặt để giữ cho đẳng thức cân bằng

„ Nếu một khoản mục phi tiền tệ thay đổi, ảnh hưởng của nó đến tiền mặt như thế nào?

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 29

Thay đổi trong đẳng thức kế toán

đổi của các tài khoản phi tiền tệ như là

phương cách giải thích thế nào và tại sao số

dư tiền mặt thay đổi trong suốt kỳ kế toán Thay đổi trong tiền mặt = Thay đổi trong tất cả

các tài khoản phi tiền tệ

hoặc Điều gì xảy ra cho tiền = Tại sao nó xảy ra

Tính toán dòng ngân lưu từ

hoạt động kinh doanh

„ Thu từ khách hàng là dòng thu lớn nhất từ hoạt động kinh doanh.

chi lớn nhất từ hoạt động kinh doanh.

dòng ngân lưu ròng đã được tạo ra (hoặc đã

bị sử dụng) bởi hoạt động kinh doanh.

„ Có nhiều kế toán viên sử dụng bảng cân đối kế

toán cùng với kinh nghiệm hiểu biết và thông tin

bổ sung để xác định những thay đổi trên bảng cân đối kế toán và tính các khoản mục ngân lưu

„ Tuy nhiên, đa phần các hệ thống kế toán doanh nghiệp không có khả năng cung cấp thông tin chitiết để thực hiện theo cách này

Từ số tiền trên báo cáo thu nhập dẫn đến các khoản mục ngân lưu

khách hàng Số tiền đó được xác định như sau:

(+) Khoản phải thu đầu kỳ 25,000

Khoản phải thu có thể $225,000

(-) Khoản phải thu cuối kỳ 45,000

Số tiền thực thu trong kỳ $180,000

===============

hoặc

Giảm (tăng) trong khoản phải thu (20,000)

Số tiền thực thu trong kỳ $180,000

===============

„ Nhớ rằng tăng khoản phải thu nghĩa là Doanh thu > Thu tiền.

hàng tồn kho và khoản phải trả.

(+) Giá vốn hàng bán (trị giá hàng đã bán) 100,000

Hàng hoá cần phải có trong kỳ $200,000

=======

=======

hoặc

„ Điều này có nghĩa là tổng chi phí lãi vay và thuế thu nhập đã phát sinh và đã trả, nên dòng ngân lưu chính bằng với các chi phí, đó là $4,000 trả lãi vay và $20,000 trả thuế

„ Các tác động tiền mặt lên các tài khoản thuộc báo cáo thu nhập được điều hoà (cân bằng) bởi những tài khoản thuộc bảng cân đối kế toán có liên quan với chúng.

„ Cách tiếp cận bảng cân đối kế toán là dựa trên lợi nhuận ròng thực tế phát sinh với những thay đổi trong các tài khoản thuộc bảng cân đối kế toán

Cộng số tăng hoặc Trừ số giảm

So sánh báo cáo thu nhập và báo cáo ngân lưu

„ Tóm tắt cách tiếp cận bảng cân đối kế toán:

Số tiền trên

Báo cáo thu nhập Báo cáo ngân lưuSố tiền trên

Thay đổi trong Tài sản phi tiền tệ

Trừ số tăng hoặc Cộng số giảm

Tác động ngược chiều Thay đổi trong

Nợ phải trả

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 39

So sánh báo cáo thu nhập và

báo cáo ngân lưu

tăng hoặc giảm, bất cứ sự thay đổi nào trong tài khoản tài sản phi tiền tệ, nợ phải trả, hoặc vốn chủ sở hữu đều phải kèm theo một sự thay đổi trong tiền mặt để giữ tính cân bằng trong đẳng thức kế toán.

∆Tiền mặt = ∆Nợ phải trả + ∆Vốn chủ sở hữu – ∆Tài sản phi tiền tệ

So sánh báo cáo thu nhập và

báo cáo ngân lưu

„ Các điều chỉnh phổ biến để chuyển số tiền trên báo cáo thu nhập thành các khoản mục ngân lưu:

Báo cáo thu nhập Tài sản phi tiền tệ Nợ phải trả

Doanh thu Khoản phải thu Doanh thu nhận trước Giá vốn hàng bán Hàng mua trong kỳ Khoản phải trả Chi phí lương Lương trả trước Lương phải trả

Chi phí thuê ngoài Tiền thuê trả trước Tiền thuê phải trả Chi phí bảo hiểm Bảo hiểm trả trước Bảo hiểm phải trả Chi phí khấu hao Tài sản cố định

Chi phí khấu trừ Tài sản vô hình

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 41

Tính toán ngân lưu từ

hoạt động đầu tư và tài chính

– Chi mua sắm tài sản và thu do bán thanh lý các tài sản cố định

Thu do vay nợ hoặc phát hành cổ phiếu, và

chi trả nợ vay hoặc trả vốn cho cổ đông.

Tính toán ngân lưu từ

hoạt động đầu tư và tài chính

„ Ý tưởng chính của hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính là tình hình đầu tư vào các tài sản cố định; tình hình huy động vốn và việc chi trả vốn.

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 43

Tính toán ngân lưu từ

hoạt động đầu tư và tài chính

„ Phân tích các khoản mục trên bảng cân đối kế toán cho hoạt động đầu tư và tài chính:

„ Tăng tiền mặt trực tiếp (dòng vào) từ:

9Tăng nợ vay hoặc tăng huy động vốn chủ sở hữu 9Giảm trong tài sản phi tiền tệ

„ Giảm tiền mặt trực tiếp (dòng ra) từ:

9Giảm nợ vay hoặc giảm vốn chủ sở hữu

9Tăng trong tài sản phi tiền tệ

Tính toán ngân lưu từ hoạt động đầu tư và tài chính

„ Thay đổi trong tài sản cố định thường là:

„ Mua tài sản cố định

„ Bán thanh lý tài sản cố định

„ Chi phí khấu hao

Thay đổi ròng = Mua - Bán - Khấu hao

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 45

Tính toán ngân lưu từ hoạt động đầu tư và tài chính

„ Thay đổi trong vốn chủ sở hữu thường là:

„ Phát hành cổ phiếu mới

„ Lợi nhuận ròng

„ Cổ tức

Thay đổi ròng = Phát hành mới + Lãi ròng – Cổ tức

Các hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính không bằng tiền mặt

đến tiền, nên chúng không xuất hiện trong báo cáo ngân lưu.

tin này.

„ Nên những khoản mục như vậy sẽ được trình bày riêng, kèm theo bên dưới báo cáo ngân lưu

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 47

Khó khăn cho dòng ngân lưu âm

„ Mặc dù các nhà đầu tư (cổ đông, chủ sở hữu) quan tâm đến Lợi nhuận ròng, nhưng con số đó không nói lên được những gì đang xảy ra bên trong công ty.

„ Một vài công ty có lợi nhuận cao nhưng có nguồn gốc từ việc bán thanh lý tài sản

Lập báo cáo ngân lưu – Phương pháp gián tiếp

ngoài phương pháp trực tiếp chúng ta còn có phương pháp gián tiếp.

„ Phương pháp gián tiếp tỏ ra tốt hơn trong việc đánh giá chất lượng lợi nhuận

„ Phương pháp gián tiếp điều chỉnh lợi nhuận ròng để tính ra dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

tiếp, FASB yêu cầu cần sử dụng thêm

phương pháp gián tiếp.

Điều chỉnh lợi nhuận ròng để tính ra dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

„ Các khoản mục điều chỉnh bao gồm:

„ Khấu hao được cộng trở lại lợi nhuận ròng bởi vì nó làm giảm lợi nhuận trên báo cáo thu nhập, nhưng không có thực chi tiền.

„ Tăng trong tài sản lưu động (phi tiền tệ) thì làm giảm tiền từ hoạt động kinh doanh, nên tăng thì được điều chỉnh bằng cách trừ đi khỏi lợi nhuận ròng.

„ Giảm trong tài sản lưu động (phi tiền tệ) thì làm tăng tiền từ hoạt động kinh doanh, nên giảm thì được điều chỉnh bằng cách cộng trở lại lợi nhuận ròng.

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 51

Điều chỉnh lợi nhuận ròng để tính ra dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

„ Tăng trong nợ phải trả thì làm tăng tiền từ hoạt động kinh doanh, nên tăng thì được điều chỉnh bằng cách cộng vào lợi nhuận ròng

„ Giảm trong nợ phải trả thì làm giảm tiền từ hoạt động kinh doanh, nên giảm thì được điều chỉnh bằng cách trừ đi khỏi lợi nhuận ròng

Điều chỉnh lợi nhuận ròng để tính ra dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

„ Nguyên tắc chung của việc cộng vào và trừ ra để điều chỉnh lợi nhuận ròng theo phương pháp gián tiếp cũng giống như điều chỉnh từng dòng trên báo cáo thu nhập theo phương pháp trực tiếp đã nghiên cứu trước

„ Hãy nhớ đẳng thức:

∆Tiền mặt = ∆Nợ phải trả + ∆Vốn chủ sở hữu –

∆Tài sản phi tiền tệ

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 53

Điều chỉnh lợi nhuận ròng để tính ra dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh

công ty Đồng Xuân:

Các điều chỉnh từ lợi nhuận ròng để tính

dòng ngân lưu ròng từ hoạt động kinh doanh

Ngân lưu ròng từ hoạt động kinh doanh $ 69

02/10/2003 Horngren/Metrejean/TanBinh 55

Các khoản điều chỉnh

Cộng các khoản lỗ (hay chi phí) không bằng tiền mặt

Khấu hao

Khấu giảm tài sản hao mòn (quặng, mỏ)

Khấu trừ tài sản vô hình

Khoản lỗ ngoài hoạt động kinh doanh

Khoản giảm giá chứng khoán đầu tư (ghi nhận khoản lỗ)

Trừ các khoản lãi (hay doanh thu) không bằng tiền mặt

Khoản lãi ngoài hoạt động kinh doanh

Khoản tăng giá chứng khoán đầu tư (ghi nhận khoản lãi)

Điều chỉnh thay đổi trong tài sản lưu động và nợ ngắn hạn (có

thể gọi chung là vốn lưu động) có liên quan đến hoạt động

kinh doanh

Thay đổi trong tài sản lưu động Thay đổi trong nợ ngắn hạn

Các khoản điều chỉnh

„ Lãi (lỗ) ngoài hoạt động kinh doanh không thuộc các hoạt động chính của doanh nghiệp nhưng làm ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng

„ Lãi (lỗ) phải được trừ đi (cộng lại) trong lợi nhuận ròng vì chúng sẽ được ghi nhận vào các hoạt động

còn lại (hoạt động đầu tư hay hoạt động tài chính)

„ Lãi (lỗ) này được phản ảnh trong các hoạt động khác (đầu tư hay tài chính) nên chúng phải được điều chỉnh ở đây để tránh việc ghi trùng lắp (hai lần) trên cùng một báo cáo ngân lưu.