CÂU HỎI Câu 1. Khái quát các chức năng quản lý giáo dục? Câu 2. Chức năng kế hoạch hóa trong quản lý giáo dục? Câu 3. Chức năng tổ chức trong quản lý giáo dục? Câu 4. Chức năng chỉ đạo thực hiện trong quản lý giáo dục? Câu 5. Chức năng kiểm tra trong quản lý giáo dục? Câu 6. Khái quát các nguyên tắc quản lý giáo dục? Câu 7. Nguyên tắc tính đảng, tính giai cấp của quản lý nhà nước về giáo dục? Câu 8. Nguyên tắc kết hợp nhà nước và nhân dân trong quản lý giáo dục? Câu 9. Nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý giáo dục? Câu 10. Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong quản lý giáo dục? Câu 11. Khái quát các phương pháp quản lý giáo dục? Câu 12. Phương pháp hành chính - pháp luật trong quản lý giáo dục? Câu 13. Phương pháp giáo dục - tâm lý trong quản lý giáo dục? Câu 14. Phương pháp kích thích trong quản lý giáo dục? Câu 15. Mối quan hệ giữa các phương pháp quản lý giáo dục? Câu 16. Các công cụ quản lý giáo dục? Câu 17. Thách thức và thời cơ đối với quản lý giáo dục Việt Nam? Câu 18. Nội dung đổi mới quản lý giáo dục Việt Nam? Bài làm: kết cấu -Mở đầu: khái niệm hoặc luận giải, khái quát về vấn đề -Nội dung lý thuyết theo yêu cầu -Thực trạng: đánh giá ưu điểm và hạn chế của vấn đề -Ý nghĩa của vấn đề khi nghiên cứu -Ý nghĩa bản thân
Trang 1CÂU HỎI
Câu 1 Khái quát các chức năng quản lý giáo dục?
Câu 2 Chức năng kế hoạch hóa trong quản lý giáo dục?
Câu 3 Chức năng tổ chức trong quản lý giáo dục?
Câu 4 Chức năng chỉ đạo thực hiện trong quản lý giáo dục?
Câu 5 Chức năng kiểm tra trong quản lý giáo dục?
Câu 6 Khái quát các nguyên tắc quản lý giáo dục?
Câu 7 Nguyên tắc tính đảng, tính giai cấp của quản lý nhà nước về giáo dục?
Câu 8 Nguyên tắc kết hợp nhà nước và nhân dân trong quản lý giáo dục?
Câu 9 Nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý giáo dục?
Câu 10 Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong quản lý giáo dục?
Câu 11 Khái quát các phương pháp quản lý giáo dục?
Câu 12 Phương pháp hành chính - pháp luật trong quản lý giáo dục?
Câu 13 Phương pháp giáo dục - tâm lý trong quản lý giáo dục?
Câu 14 Phương pháp kích thích trong quản lý giáo dục?
Câu 15 Mối quan hệ giữa các phương pháp quản lý giáo dục?
Câu 16 Các công cụ quản lý giáo dục?
Câu 17 Thách thức và thời cơ đối với quản lý giáo dục Việt Nam?
Câu 18 Nội dung đổi mới quản lý giáo dục Việt Nam?
Bài làm: kết cấu
- Mở đầu: khái niệm hoặc luận giải, khái quát về vấn đề
- Nội dung lý thuyết theo yêu cầu
- Thực trạng: đánh giá ưu điểm và hạn chế của vấn đề
- Ý nghĩa của vấn đề khi nghiên cứu
- Ý nghĩa bản thân
Câu 1: Khái quát các chức năng quản lý giáo dục?
Trả lời:
* Khái niệm: Chức năng quản lý giáo dục là nội dung của hoạt động quản lý mà chủ
thếuwr dụng một cách có ý thức để tác động đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý đặt ra
- Phân tích:
+ Nó nảy sinh và là kết quả của quá trình phân công lao động
+ Mỗi chức năng quản lý có nhiệm vụ và tính chất khác nhau
+ Quy định khối lượng và trình tự công việc của quá trình quản lý
+ Mục đích cuối cùng của việc thực hiện các chức năng quản lý là điều khiển quá trình quản lý đạt được mục tiêu đã xác định
+ Ý nghĩa của chức năng QLGD:
Xác định vị trí, mối quan hệ giữa các bộ phận, các khâu, các cấp trong 1 tổ chức Giup chủ thể quản lý xác định được các nhiệm vụ cụ thể trong quá trình quản lý
Trang 2* Nội dung:
1 Chức năng kế hoạch hóa:
- Khái niệm: Kế hoạch hóa là hoạch định những công việc cần thực hiện 1 cách chủ
động và khoa học
- Vị trí, vai trò: Đây là chức năng đầu tiên của nhà quản lý nhằm giúp cho quá trình
giáo dục phát triển đúng hướng
- Nội dung: Bao gồm xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, tính toán nguồn lực,
phương tiện cần thiết và thời gian tiến hành
+ Nội dung của chức năng thể hiện ở 4 hoạt động cơ bản sau:
Xác định mục tiêu và phân tích mục tiêu
Xây dựng kế hoạch thực hiện mục tiêu
Triển khai thực hiện kế hoạch
Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch
+ Qúa trình thực hiện các nội dung trên gồm 4 giai đoạn:
Giai đoạn tiền kế hoạch (XD mục tiêu)
Giai đoạn lập kế hoạch
Giai đoạn triển khai thực hiện kế hoạch
Giai đoạn đánh giá, tổng kết việc thực hiện kế hoạch
- Phân loại kế hoạch hóa:
+ Dựa vào thời gian: Kế hoạch ngắn hạn, kế hoạch dài hạn, kế hoạch chiến lược
+ Dựa vào quy mô quản lý: KH tổng thể, KH bộ phận
+ Dựa vào nguồn lực giáo dục: KH cơ sở vật chất; KH quản lý tài chính; KH phát triển đội ngũ; KH phát triển nội dung, chương trình
+ Dựa vào hoạt động giáo dục: KH dạy học; KH nghiên cứu khoa học…
- Ý nghĩa việc lập kế hoạch:
+ Giúp chủ thể quản lý chủ động trong các hoạt động giáo dục
+ Tập trung vào các mục tiêu chủ yếu
+ Lựa chọn phương án tối ưu, tiết kiệm nguồn lực, tạo hiệu quả hoạt động cho toàn bộ
hệ thống
+ Giúp cho hoạt động kiểm tra được dễ ràng
- Đặc điểm của việc lập kế hoạch:
+ Nhà quản lý phải đặt trọng tâm vào tư duy và hành động mang tính chiến lược
+ Chú trọng vào tương lai
+ Định hướng hoạt động của nhà quản lý, tổ chức vào các kết quả đạt được
+ Thể hiện tập trúngự quan tâm và nguồn lực vào các vấn đề búc xúc nhất mà tổ chức đang quan tâm
+ Quan tâm đến quan hệ hợp tác
- Các yêu cầu khi lập kế hoạch:
+ Nhận thức đầy đủ về yêu cầu của tập thể
+ Phân tích, đánh giá chính xác đối tượng quản lý
+ XD kế hoạch chiến lược
- Các bước lập kế hoạch:
+ B1: Nhận thức rõ những yêu cầu đặt ra
+B2: Phân tích trạng thái xuất phát của đối tượng quản lý
Trang 3+ B3: Xác định các nguồn lực cần thiết
+ B4: XD sơ đồ khung của việc lập kế hoạch giáo dục
+ B5: Tiến hành xây dựng kế hoạch
2 Chức năng tổ chức trong quản lý giáo dục:
- Khái niệm: Chức năng tổ chức trong QLGD là việc thiết kế cơ cấu các bộ phận sao
cho phù hợp với mục tiêu của tổ chức
- Vị trí, vai trò: Giup cho các cá nhân, bộ phận về trách nhiệm quyền hạn của các cá
nhân hoặc bộ phận trong hệ thống giáo dục 1 cách hợp lý hướng vào thực hiện các mục tiêu giáo dục
> Trong đó có các nội dung cụ thể:
+ XĐ cấu trúc tổ chức của chủ thể quản lý tương ứng với các đối tượng quản lý
+ XD và phát triển đội ngũ nhân sự
+ Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức
+ Tổ chức lao động 1 cách khoa học của người quản lý
- Đặc tính của tổ chức:
+ Tổ chức là 1 công cụ, nhiệm vụ, càng chuyên sâu thì khả năng hoạt động có hiệu quả càng cao
+ Trong tổ chức, các cá nhân, hay bộ phận đều có đóng góp cực kỳ quan trọng vào thực hiện có hiệu quả mục đích giáo dục đã xác định
+ Mỗi tổ chức đều cần phải có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng để hoạt động có hiệu quả, đồng thời phải luôn đặt ra cho mình những thách thức, nhiệm vụ mới
+ Sự phối hợp các thành tố cần được XD trên tinh thần hợp tác chia sẻ bình đẳng, tránh mệnh lệnh thuần túy
- Nguyên tắc xây dựng tổ chức:
+ XD cơ cấu tổ chức phải gắn với mục đích, mục tiêu của hệ thống
+ Bảo đảm nguyên tắc chuyên môn hóa và cân đối
+ Bảo đảm nguyên tắc tiêu chuẩn hóa
+ Bảo đảm nguyên tắc phù hợp với tầm quản lý
- Phân loại cơ cấu tổ chức quản lý:
+ Kiểu cơ cấu tổ chức trực tuyến
+ Kiểu cơ cấu chức năng: phòng, ban…
+ Kiểu cơ cấu trực tuyến – chức năng
+ Tổ chức chính thức và không chính thức: thành lập trong thời gian ngắn
+ Cơ cấu ma trận
- Yêu cầu đối với nhà quản lý:
+ XD cấu trúc tổ chức quản lý giáo dục 1 cách hợp lý, khoa học
+ Quan tâm XD và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
+ Thiết lập cơ chế quản lý khoa học, hợp lý, đề cao tính tự chủ
+ Tổ chức lao động quản lý giáo dục 1 cách sáng tạo
3 Chức năng chỉ đạo thực hiện trong quản lý giáo dục
- KN: Là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những người khác nhằm
đạt tới các mục tiêu với chất lượng cao
- Vị trí, vai trò: hiện thực hóa các mục tiêu; điều hành và hướng dẫn các hoạt động
nhằm đạt được các mục tiêu có chất lượng và hiệu quả
Trang 4- Nội dung: Bao gồm việc nhà quản lý ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định để
điều khiển hoạt động của hệ thống theo mục tiêu đa xác định
> Nội dung cụ thể:
+ Thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai các nhiệm vụ
+ Thường xuyên đôn đốc, động viên và kích thích
+ Giam sát và sửa chữa
+ Thúc đẩy các hoạt động phát triển
> ra quyết định:
+ Là công cụ chính yếu để điều khiển hệ thống
+ Là quá trình xác định và lựa chọn phương án hành động
+ Ra quyết định quán xuyến trong xuốt quá trình quản lý
- Yêu cầu ra quyết định:
+ Bảo đảm tính khách quan và khoa học
+ Có tính định hướng
+ Có tính hệ thống nhất quán
+ Có tính pháp lý và đúng thẩm quyền
+ Có tính khả thi và hiệu quả
+ Có tính cô đọng, dễ hiểu, cụ thể và chuẩn xác
- Các bước ra quyết định:
+ B1: Phát hiện vấn đề (thu thông tin ngược)
+ B2: Chọn tiêu chẩn đánh giá hiệu quả
+ B3: Thu thập, xử lý thông tin
+ B4: XD nhiệm vụ
+ B5: Dự kiến các phương án, chọn phương án
+ B6: So sánh các phương án
+ B7: ra quyết định chính thức
- Các bước thực hiện quyết định:
+ B1: Truyền đạt quyết định
+B2: Lập kế hoạch thực hiện quyết định
+ B3: Thực hiện quyết định
+ B4: Kiểm tra đánh giá viẹc thực hiện quyêt định
+ B5: Điều chỉnh quyết định
+ B6: Tổng kết việc thực hiện quyết định
4 Chức năng kiểm tra trong quản lý giáo dục
- KN: Là hoạt động đánh giá, điều chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt mục tiêu
tổ chức
- Vị trí, vai trò: Đây là chức năng xuyên suốt trong quản lý giáo dục nhằm điều chỉnh
sai lệch làm cho quá trình này vận động, phát triển đúng ý định của nhà quản lý
- Nội dung: Xác định các hành vi của cá nhân, bộ phận trong thực hiện quyết định;
quan sát và kiểm tra mức độ phù hợp của các quyết định; điều chỉnh quá trình quản lý phù hợp
+ Đánh giá, bao gồm: Xác định chuẩn mực; thu thập thông tin; so sánh sự phù hợp của việc thực hiện với chuẩn mực
+ Quan sát: phát hiện mức độ thực hiện tốt, vừa, xấu của các đối tượng quản lý
Trang 5+ Điều chỉnh: tư vấn (uốn, nắn, sửa chữa); thúc đẩy (phát huy thành tích tốt); hoặc sử lý
- Các bước trong kiểm tra:
+ Xây dựng các tiêu chuẩn (chức danh: bài báo, tài liệu…)
+ Đo đạc việc thực hiện:
Thực hiện 4 loại số đo: số đo dầu ra; số đo hiệu quả; số đo kết quả; số đo năng xuất + Điều chỉnh các sai lệch
- Mục đích kiểm tra:
+ Xem xét hoạt động của cá nhân và tổ chức với nhiệm vụ đề ra
+ Xem xét ưu điểm, thiếu xót và những nguyên nhân tương ứng
+ Xem xét công việc có phù hợp với thực tế hay không
+ Phát hiện những nhân tố mới
Câu 2 Chức năng kế hoạch hóa trong quản lý giáo dục?
Trả lời:
- Khái niệm: Kế hoạch hóa là hoạch định những công việc cần thực hiện 1 cách chủ
động và khoa học
- Vị trí, vai trò: Đây là chức năng đầu tiên của nhà quản lý nhằm giúp cho quá trình
giáo dục phát triển đúng hướng
- Nội dung: Bao gồm xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, tính toán nguồn lực,
phương tiện cần thiết và thời gian tiến hành
+ Nội dung của chức năng thể hiện ở 4 hoạt động cơ bản sau:
Xác định mục tiêu và phân tích mục tiêu
Xây dựng kế hoạch thực hiện mục tiêu
Triển khai thực hiện kế hoạch
Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch
+ Qúa trình thực hiện các nội dung trên gồm 4 giai đoạn:
Giai đoạn tiền kế hoạch (XD mục tiêu)
Giai đoạn lập kế hoạch
Giai đoạn triển khai thực hiện kế hoạch
Giai đoạn đánh giá, tổng kết việc thực hiện kế hoạch
- Phân loại kế hoạch hóa:
+ Dựa vào thời gian: Kế hoạch ngắn hạn, kế hoạch dài hạn, kế hoạch chiến lược
+ Dựa vào quy mô quản lý: KH tổng thể, KH bộ phận
+ Dựa vào nguồn lực giáo dục: KH cơ sở vật chất; KH quản lý tài chính; KH phát triển đội ngũ; KH phát triển nội dung, chương trình
+ Dựa vào hoạt động giáo dục: KH dạy học; KH nghiên cứu khoa học…
- Ý nghĩa việc lập kế hoạch:
+ Giúp chủ thể quản lý chủ động trong các hoạt động giáo dục
+ Tập trung vào các mục tiêu chủ yếu
+ Lựa chọn phương án tối ưu, tiết kiệm nguồn lực, tạo hiệu quả hoạt động cho toàn bộ
hệ thống
+ Giúp cho hoạt động kiểm tra được dễ ràng
- Đặc điểm của việc lập kế hoạch:
+ Nhà quản lý phải đặt trọng tâm vào tư duy và hành động mang tính chiến lược
Trang 6+ Chú trọng vào tương lai.
+ Định hướng hoạt động của nhà quản lý, tổ chức vào các kết quả đạt được
+ Thể hiện tập trúngự quan tâm và nguồn lực vào các vấn đề búc xúc nhất mà tổ chức đang quan tâm
+ Quan tâm đến quan hệ hợp tác
- Các yêu cầu khi lập kế hoạch:
+ Nhận thức đầy đủ về yêu cầu của tập thể
+ Phân tích, đánh giá chính xác đối tượng quản lý
+ XD kế hoạch chiến lược
- Các bước lập kế hoạch:
+ B1: Nhận thức rõ những yêu cầu đặt ra
+B2: Phân tích trạng thái xuất phát của đối tượng quản lý
+ B3: Xác định các nguồn lực cần thiết
+ B4: XD sơ đồ khung của việc lập kế hoạch giáo dục
+ B5: Tiến hành xây dựng kế hoạch
Câu 3 Chức năng tổ chức trong quản lý giáo dục?
Trả lời:
- Khái niệm: Chức năng tổ chức trong QLGD là việc thiết kế cơ cấu các bộ phận sao
cho phù hợp với mục tiêu của tổ chức
- Vị trí, vai trò: Giup cho các cá nhân, bộ phận về trách nhiệm quyền hạn của các cá
nhân hoặc bộ phận trong hệ thống giáo dục 1 cách hợp lý hướng vào thực hiện các mục tiêu giáo dục
> Trong đó có các nội dung cụ thể:
+ XĐ cấu trúc tổ chức của chủ thể quản lý tương ứng với các đối tượng quản lý
+ XD và phát triển đội ngũ nhân sự
+ Xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức
+ Tổ chức lao động 1 cách khoa học của người quản lý
- Đặc tính của tổ chức:
+ Tổ chức là 1 công cụ, nhiệm vụ, càng chuyên sâu thì khả năng hoạt động có hiệu quả càng cao
+ Trong tổ chức, các cá nhân, hay bộ phận đều có đóng góp cực kỳ quan trọng vào thực hiện có hiệu quả mục đích giáo dục đã xác định
+ Mỗi tổ chức đều cần phải có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng để hoạt động có hiệu quả, đồng thời phải luôn đặt ra cho mình những thách thức, nhiệm vụ mới
+ Sự phối hợp các thành tố cần được XD trên tinh thần hợp tác chia sẻ bình đẳng, tránh mệnh lệnh thuần túy
- Nguyên tắc xây dựng tổ chức:
+ XD cơ cấu tổ chức phải gắn với mục đích, mục tiêu của hệ thống
+ Bảo đảm nguyên tắc chuyên môn hóa và cân đối
+ Bảo đảm nguyên tắc tiêu chuẩn hóa
+ Bảo đảm nguyên tắc phù hợp với tầm quản lý
- Phân loại cơ cấu tổ chức quản lý:
+ Kiểu cơ cấu tổ chức trực tuyến
+ Kiểu cơ cấu chức năng: phòng, ban…
Trang 7+ Kiểu cơ cấu trực tuyến – chức năng
+ Tổ chức chính thức và không chính thức: thành lập trong thời gian ngắn
+ Cơ cấu ma trận
- Yêu cầu đối với nhà quản lý:
+ XD cấu trúc tổ chức quản lý giáo dục 1 cách hợp lý, khoa học
+ Quan tâm XD và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
+ Thiết lập cơ chế quản lý khoa học, hợp lý, đề cao tính tự chủ
+ Tổ chức lao động quản lý giáo dục 1 cách sáng tạo
Câu 4 Chức năng chỉ đạo thực hiện trong quản lý giáo dục?
Trả lời:
- KN: Là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những người khác nhằm
đạt tới các mục tiêu với chất lượng cao
- Vị trí, vai trò: hiện thực hóa các mục tiêu; điều hành và hướng dẫn các hoạt động
nhằm đạt được các mục tiêu có chất lượng và hiệu quả
- Nội dung: Bao gồm việc nhà quản lý ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định để
điều khiển hoạt động của hệ thống theo mục tiêu đa xác định
> Nội dung cụ thể:
+ Thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai các nhiệm vụ
+ Thường xuyên đôn đốc, động viên và kích thích
+ Giam sát và sửa chữa
+ Thúc đẩy các hoạt động phát triển
> ra quyết định:
+ Là công cụ chính yếu để điều khiển hệ thống
+ Là quá trình xác định và lựa chọn phương án hành động
+ Ra quyết định quán xuyến trong xuốt quá trình quản lý
- Yêu cầu ra quyết định:
+ Bảo đảm tính khách quan và khoa học
+ Có tính định hướng
+ Có tính hệ thống nhất quán
+ Có tính pháp lý và đúng thẩm quyền
+ Có tính khả thi và hiệu quả
+ Có tính cô đọng, dễ hiểu, cụ thể và chuẩn xác
- Các bước ra quyết định:
+ B1: Phát hiện vấn đề (thu thông tin ngược)
+ B2: Chọn tiêu chẩn đánh giá hiệu quả
+ B3: Thu thập, xử lý thông tin
+ B4: XD nhiệm vụ
+ B5: Dự kiến các phương án, chọn phương án
+ B6: So sánh các phương án
+ B7: ra quyết định chính thức
- Các bước thực hiện quyết định:
+ B1: Truyền đạt quyết định
+B2: Lập kế hoạch thực hiện quyết định
+ B3: Thực hiện quyết định
Trang 8+ B4: Kiểm tra đánh giá viẹc thực hiện quyêt định
+ B5: Điều chỉnh quyết định
+ B6: Tổng kết việc thực hiện quyết định
Câu 5 Chức năng kiểm tra trong quản lý giáo dục?
Trả lời:
- KN: Là hoạt động đánh giá, điều chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt mục tiêu
tổ chức
- Vị trí, vai trò: Đây là chức năng xuyên suốt trong quản lý giáo dục nhằm điều chỉnh
sai lệch làm cho quá trình này vận động, phát triển đúng ý định của nhà quản lý
- Nội dung: Xác định các hành vi của cá nhân, bộ phận trong thực hiện quyết định;
quan sát và kiểm tra mức độ phù hợp của các quyết định; điều chỉnh quá trình quản lý phù hợp
+ Đánh giá, bao gồm: Xác định chuẩn mực; thu thập thông tin; so sánh sự phù hợp của việc thực hiện với chuẩn mực
+ Quan sát: phát hiện mức độ thực hiện tốt, vừa, xấu của các đối tượng quản lý
+ Điều chỉnh: tư vấn (uốn, nắn, sửa chữa); thúc đẩy (phát huy thành tích tốt); hoặc sử lý
- Các bước trong kiểm tra:
+ Xây dựng các tiêu chuẩn (chức danh: bài báo, tài liệu…)
+ Đo đạc việc thực hiện:
Thực hiện 4 loại số đo: số đo dầu ra; số đo hiệu quả; số đo kết quả; số đo năng xuất + Điều chỉnh các sai lệch
- Mục đích kiểm tra:
+ Xem xét hoạt động của cá nhân và tổ chức với nhiệm vụ đề ra
+ Xem xét ưu điểm, thiếu xót và những nguyên nhân tương ứng
+ Xem xét công việc có phù hợp với thực tế hay không
+ Phát hiện những nhân tố mới
Câu 6 Khái quát các nguyên tắc quản lý giáo dục?
Trả lời:
* Khái niệm: Nguyên tắc quản lý giáo dục là những luận điểm cơ bản, những yêu cầu,
những tiêu chuẩn chỉ đạo việc xây dựng và tổ chức hoạt động của các cơ quan quản lý giáo dục
* Các nhóm nguyên tắc quản lý giáo dục:
- Nhóm nguyên tắc chính trị - xã hội:
+ Nguyên tắc tính đảng, tính giai cấp của quản lý nhà nước về giáo dục
+ Nguyên tắc kết hợp nhà nước và nhân dân trong QLGD
+ Nguyên tắc tập trung dân chủ
+ Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
- Nhóm nguyên tắc về tổ chức quản lý giáo dục:
+ Nguyên tắc thống nhất của hệ thống các cơ quan quản lý giáo dục
+ Nguyên tắc kết hợp quản lý theo địa giưới hành chính và quản lý theo ngành
+ Nguyên tắc kết hợp lãnh đạo của tập thể với trách nhiệm cá nhân và chế độ 1 thue trưởng + Nguyên tắc tổ chức cán bộ quản lý
- Các nguyên tắc về hoạt động quản lý giáo dục:
+ Nguyên tắc hiệu quả
Trang 9+ Nguyên tắc kết hợp các lợi ích
+ Nguyên tắc chuyên môn hóa
+ Nguyên tắc SD phối hợp các phương pháp quản lý
a) Nguyên tắc tính đảng, tính giai cấp của quản lý nhà nước về giáo dục
- Cơ sở xuất phát:
+ Quan điểm chủ nghĩa M-L, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về tính giai cấp trong giáo dục
+ Xuất phát từ thực tiễn giáo dục và quản lý giáo dục ( GD vì gì và hướng tới ai Thể hiện phương châm, mục tiêu giáo dục: Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, phát triển đất nước)
- Vị trí, vai trò:
+ Đây là nguyên tắc cơ bản, chủ đạo: vì nó bao trùm, chỉ đạo các nguyên tắc khác + Định hướng tư tưởng cho toàn bộ quá trình QLGD và chỉ đạo các nguyên tắc khác
- Nội dung:
+ Phản ánh sự phụ thuộc khách quan của hoạt động QLGD vào sự lãnh đạo của Đảng; đồng thời khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với mọi hoạt động QLGD
Do đó phải:
+ Đảm nhận sự lãnh đạo của Đảng đối với toàn bộ hoạt động QLGD
+ Mọi quyết định, mọi hoạt động QLGD đều dựa vào quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng
+ Chủ thể phải ra quyết định ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ từ bên ngoài (Nguy cơ suy thoái, trệch hướng, thương mại hóa trong GD)
- Yêu cầu:
+ Quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của ĐCSVN về GD, QLGD
+ Nắm vững mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục trong từng thời kỳ
b) Nguyên tắc kết hợp nhà nước và nhân dân trong QLGD
- Cơ sở xuất phát:
+ Xuất phát từ chủ trương của đảng và nhà nước ta (để phát huy nguồn lực to lớn của nhân dân)
+ Xuất phát từ bản chất tốt đẹp của nhà nước ta
- Vị trí, vai trò:
+ Là nguyên tắc quan trọng góp phần thúc đẩy mạnh mẽ xã hội hóa giáo dục
- Nội dung: là sự kết hợp giữa yêu cầu quản lý có tính chất nhà nước với quản lý tính
chất xã hội (Điều kiện tạosức mạnh toàn dân)
+ Quản lý có tính chất nhà nước dựa theo cơ chế chỉ huy phục tùng
+ Quản lý có tính chất xã hội là hoạt động của nhân dân và các tổ chức xã hội thực hiện những chức năng xã hội nhất định độc lập hoặc phối hợp với các cơ quan nhà nước tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục
+ Quản lý có tính chất nhà nước và quản lý có tính chất xã hội quan hệ chặt chẽ, trong
đó quản lý nhà nước giữ vai trò chủ đạo (kết hợp để tạo ra tính chất XHHGD Phát triển giáo dục không phải trách nhiệm của nhà nước, mà còn của xã hội)
- Yêu cầu:
+ Mọi quyết định quản lý phải lấy ý kiến dân chủ của nhân dân
+ XD được các tổ chức thực sự đại diện cho nhân dân
Trang 10c) Nguyên tắc tập trung dân chủ
- Cơ sở nguyên tắc:
+ Xuất phát từ quan điểm M-L, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân chủ, dân chủ trong GD
+Xuất phát từ nguyên tắc lãnh đạo của đảng và hiến pháp nước cộng hòa XHCNVN (HCM: dân chủ phải rộng rãi; điều 6, hiến pháp 1992…)
- Vị trí, vai trò: Đây là nguyên tắc quan trọng, đảm bảo duy trì chế độ nhà nước ta,
đồng thời phản ánh bản chất của GD XHCN (GD cho mọi người, bình đảng trong GD)
- Nội dung: Phản ánh sự thống nhất giữa 2 mặt tập trung và đan chủ
+ Tập trung tăng cường quản lý tập trung, thống nhất trong toàn quốc trong việc quản
lý, triển khai những chủ trương lớn, trọng yếu về giáo duc
+ Dân chủ: Phát huy mở rộng đến mức cao nhất quyền chủ động của các cấp, các ngành, các địa phương, các cơ sở giáo dục và quần chúng ND
+ Giữa tập trung và dân chủ có quan hệ chặt chẽ
(Quản lý mục tiêu, quản lý bộ máy hệ thống Dân chủ: bao hàm sự nghiệp giáo dục của toàn đan, tham gia đóng góp ý kiến Nên giáo dục phải…)
- Yêu cầu:
+ Kết hợp chặt chẽ tập trung và đan chủ, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập thể lãnh đạo,
cá nhân phụ trách
+ Quy định rõ trách nhiệm của chủ thể quản lý các cấp
+ Không tách rời, xem nhẹ hoặc tuyệt đối hóa bất kỳ mặt nào
d) Nguyên tắc Pháp chế xã hội chủ nghĩa
- Cơ sở xuất phát:
+ Xuất phát từ quan điểm của đảng và nhà nước về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN
+Xuất phát từ bản chất quan điểm của giai cấp, chế độ
- Vị trí, vai rò:
+ Là nguyên tắc quan trọng tạo sự thống nhất trong quản lý, tạo nên kỷ cương trong giáo dục
- Nội dung: đòi hỏiviệc tổ chức và hoạt động giáo dục cũng như quản lý giáo dục phải trên cơ sở pháp luật của nhà nước
Biểu hiện:
+ Thực hiện điều chỉnh bằng pháp luật về mặt tổ chức và hoạt động của các cơ quan quản lý giáo dục
+ Chấp hành và thực hiện nghiêm chỉnh những đòi hỏi của pháp luật
- Yêu cầu:
+ Phải thường xuyên xây dựng và hoànthiện luật
+ Phải thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật giáo dục
Câu 7 Nguyên tắc tính đảng, tính giai cấp của quản lý nhà nước về giáo dục? Trả lời:
- Cơ sở xuất phát:
+ Quan điểm chủ nghĩa M-L, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về tính giai cấp trong giáo dục