Nếp sống chính quy có vị trí quan trọng trong quá trình xây dựng quân đội cách mạng, chính quy,tinh nhuệ từng bước hiện đại, giáo dục nếp sống chính quy làm cho quân nhân có nhận thức đúng về nếp sống chính quy, xây dựng thái độ, tình cảm phù hợp, hình thành, rèn luyện thói quen hành vi nếp sống chính quy bền vững, biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục. Hình thành nên những phẩm chất nhân cách của người quân nhân cách mạng, đáp ứng mục tiêu ,yêu cầu của quân đội.Từ đó góp phần nâng cao tính tổ chức, tính kỷ luật,tính thống nhất, tạo sức mạnh chiến đấu của của quân đội.
Trang 1DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1 LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NẾP
SỐNG CHÍNH QUY CHO HỌC VIÊN TRONG
1.2 Nội dung quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học
1.3 Những tác động đến quản lý giáo dục nếp sống chính quy
cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay 28
Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC NẾP SỐNG CHÍNH
QUY CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG SĨ QUAN LỤC
2.1 Thực trạng giáo dục nếp sống chính quy cho học viên
2.2 Thực trạng quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học
Chương 3 BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ GIÁO DỤC NẾP SỐNG CHÍNH QUY CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG SĨ QUAN LỤC QUÂN 1
3.1 Biện pháp quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học
3.2 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 76
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Xây dựng nếp sống chính quy là một nội dung cơ bản, quan trọng củaxây dựng quân đội nhân dân trong giai đoạn hiện nay Đồng thời, là đòi hỏikhách quan của quá trình xây dựng quân đội cách mạng, làm cho quân độiluôn có sự thống nhất cao về chính trị - tư tưởng, tổ chức, bảo đảm tính tổchức, tính kỷ luật, làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ sẵnsàng chiến đấu và sức mạnh chiến đấu, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốtnhiệm vụ trong mọi tình huống Nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng củanếp sống chính quy trong quá trình xây dựng quân đội Đảng, Nhà nước vàquân đội ta đã không ngừng quan tâm chăm lo đến đời sống vật chất, tinhthần cho cán bộ, chiến sĩ nhằm xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị,
tư tưởng và tổ chức; sẵn sàng đánh bại mọi kẻ thù góp phần thực hiệnthắng lợi công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN
Trường Sĩ quan Lục quân 1 là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy-Thammưu Lục quân cấp phân đội trình độ đại học cho toàn quân Đào tạo trình độthạc sỹ ngành nghệ thuật quân sự, đào tạo hoàn thiện đại học,đào tạo giảngviên quân sự, đào tạo cao đẳng công an, đào tạo đại học ngành quân sự cơ sởQuá trình đào tạo ở nhà trường cùng với việc trang bị kiến thức, rèn luyệnnăng lực toàn diện trong đó phải đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng nếpsống chính quy cho học viên nhân tố cơ bản, quan trọng trong phẩm chất nhâncách và năng lực của người sĩ quan nói chung và người Sĩ quan quân sự nóiriêng Từ khi thành lập đến nay, việc quản lý giáo dục nếp sống chính quy chohọc viên luôn được các cấp lãnh đạo, chỉ huy và các cơ quan chức năng quantâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện chặt chẽ Vì vậy, chất lượng, hiệu quả nếpsống chính quy không ngừng được nâng lên, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục - đào tạo của nhà trường Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạtđược, quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên vẫn còn những hạn
Trang 4chế như: “Một số cấp ủy, chi bộ, cán bộ, đảng viên, quần chúng nhận thứcchưa đầy đủ vị trí, tầm quân trọng trong xây dựng chính quy, rèn luyện kỷluật; công tác tuyên truyền, giáo dục thiếu chiều sâu, chưa thường xuyên nêugương người tốt, việc tốt Năng lực quán triệt, cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thịcủa một số cấp ủy, chi bộ còn hạn chế, thiếu những biện pháp cụ thể tậpchung khắc phục khâu yếu, mặt yếu Một số cấp ủy, chỉ huy chưa phát huy hếtvai trò, trách nhiệm trong quản lý, giáo dục, rèn luyện bộ đội; duy trì, kiểm trathực hiện nề nếp chế độ, quản lý con người, các mối quan hệ, lối sống, sinhhoạt của bộ đội và vũ khí, cơ sở vật chất chưa được quan tâm đúng mức; pháthiện, báo cáo không kịp thời, xử lý các vi phạm thiếu kiên quyết, còn che dấukhuyết điểm ’’ [ tr.3 ] Nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật có sự chuyểnbiến tiến bộ nhưng chưa vững chắc, toàn diện và chưa trở thành nề nếp Tínhthống nhất trong thực hiện các nội dung xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật
ở một số cơ quan, khoa, đơn vị chất lượng chưa cao, còn sự chồng chéo trong
tổ chức, triển khai thực hiện nhiệm vụ cụ thể ở một số cơ quan chưa đượckhắc phục triệt để Tình trạng vi phạm phạm kỷ luật có giảm so với trước khi
có nghị quyết nhưng vẫn còn nhiều mặt, nhiều nội dung chưa đạt chỉ tiêu đềra; lễ tiết tác phong quân nhân, thực hiện chào theo điều lệnh chưa trở thành ýthức tự giác, nếp sống hàng ngày của mỗi quân nhân; quan hệ ứng xử, phátngôn nơi sinh hoạt công cộng còn thiếu văn hóa; chấp hành quy định chưanghiêm như: đánh bài ăn tiền, vay nặng lãi, lô đề , sử dụng ma túy, uống rượubia…nên tỷ lệ vi phạm kỷ luật còn cao, đối tượng chủ yếu là học viên đào tạocao đẳng từ QNCN/bt’, cao đẳng Bộ Công an, sĩ quan phân đội, đào tạo giáoviên quân sự và hoàn thiện đại học ’’ [ tr.4,5 ] Nguyên nhân cơ bản dẫnđến thực trạng trên là do: Công tác xây dựng kế hoạch và các văn bản quản lýquá trình giáo dục xây dựng nếp sống chính quy cho học viên chưa bám sát sựvận động, biến đổi của thực tiễn công tác quản lý học viên; nhận thức về vaitrò của xây dựng chính quy, các nội dung xây dựng chính quy và tự hình
Trang 5thành thói quen, hành vi nếp sống chính quy của học viên còn có nội dungchưa có chiều sâu; công tác quản lý hoạt động giáo dục xây dựng nếp sốngchính quy của cán bộ quản lý có đơn vị chưa được tổ chức chặt chẽ và thườngxuyên Những vấn đề đó đã tác động, ảnh hưởng rất lớn đến kết quả thựchiện nhiệm vụ của Nhà trường
Mặt khác sự phát triển của xã hội và quân đội hiện nay đòi hỏi,nâng caochất lượng quản lý công tác giáo dục nếp sống chính quy cho học viên
Xuất phát từ những lý do cơ bản trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay” với
mong muốn góp phần đưa ra những kiến giải khoa học trước thực trạng trên đây
2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin khi nghiên cứu về lĩnh vựcquân sự coi nếp sống chính quy trong quân đội đã cho rằng nếp sống chínhquy là một hiện tượng xã hội được hình thành và phát triển trên cơ sở chế độ
xã hội chủ nghĩa, gắn liền với môi trường quân đội Đó là sản phẩm của sựđòi hỏi khách quan của yêu cầu xây dựng tổ chức quân đội Theo Ph.Ăngghen: “Mỗi người lính hành động cùng một lúc với đồng đội của mình -
có ảnh hưởng tinh thần rất lớn đến tiểu đoàn Điều đó làm cho người línhnhận thức một sự thực là dường như họ thực sự tạo thành một cơ thể thốngnhất, rằng họ hoàn toàn nằm trong tay viên chỉ huy có thể sử dụng ngay tứckhắc sức lực của họ với kết quả lớn nhất” [11, tr.351] Bản chất của nếp sốngchính quy là sự thống nhất trong nhận thức và hành động của người quânnhân, bảo đảm cho mọi quân nhân có sự thống nhất cao về ý chí và hànhđộng; đó là nếp sống của ý thức và hành động tự giác cao, trở thành thói quen,
ổn định thống nhất của mỗi người quân nhân Những quan điểm, tư tưởng củacác nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin về giáo dục, quản lý giáo dục và vềnếp sống là cơ sở phương pháp luận cho đội ngũ cán bộ quản lý vận dụng vàotrong quá trình giáo dục xây dựng NSCQ cho quân nhân nói chung và chohọc viên nhà trường quân sự nói riêng
Trang 6Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú ý đến việc xây dựng, giáo dục nếpsống mới phù hợp với từng đối tượng: cá nhân, gia đình, nhóm xã hội, làng
xã, trường học, công sở Nguyên tắc xây dựng nếp sống mới mà Hồ ChíMinh nhấn mạnh là vận động tự nguyện, không áp đặt máy móc, không bắtbuộc và phải tùy từng đối tượng để xây dựng những định chuẩn phù hợp Đốivới giáo dục nhân cách người quân nhân cách mạng, theo Người, nhân cáchngười quân nhân cách mạng phải là nhân cách phát triển toàn diện cả đức, tài;vừa hồng, vừa chuyên Do đó, trong quá trình giáo dục nhân cách, Người luônnhắc nhở và yêu cầu phải giáo dục toàn diện cả về chính trị, quân sự, văn hoá,khoa học - kỹ thuật, đạo đức, cách ứng xử xây dựng tinh thần đoàn kết…chomọi quân nhân Trong quá trình giáo dục phải gắn với quản lý, rèn luyện kỷluật và nếp sống chính quy cho quân nhân Người chỉ ra: “Quân đội mạnh lànhờ giáo dục khéo, nhờ chính sách đúng và nhờ kỷ luật nghiêm Vì vậy, kỷluật phải nghiêm minh” [30, tr.483] Tư tưởng Hồ Chí Minh với phương châm,chiến lược, mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo con người luônsoi sáng sự nghiệp trồng người; tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lý luận cho việcxác định chiến lược đào tạo con người, chủ trương, đường lối chỉ đạo phát triểnnền giáo dục Việt Nam của Đảng ta qua các thời kỳ cách mạng, mà còn là nhữngbài học, những kinh nghiệm thực tiễn giáo dục, thiết thực và hiệu quả đối vớingười làm công tác giáo dục và quản lý giáo dục hiện nay
Tác giả Phạm Minh Thụ trong công trình “Sử dụng tổng hợp các
phương pháp giáo dục thói quen hành vi kỷ luật cho học viên sỹ quan ở các trường đại học quân sự”, Luận án Tiến sĩ Giáo dục học, 2004, đã nghiên cứu
làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng các phương pháp giáo dụcvào giáo dục kỷ luật qua đó đưa ra cách thức sử dụng tổng hợp các phươngpháp giáo dục nhằm hình thành, phát triển và hoàn thiện thói quen hành vi kỷluật, còn chỉ ra bức tranh chung về tình hình giáo dục kỷ luật cho học viên sĩquan các trường đại học quân sự, từ cơ sở thực trạng tác giả đã đề xuất hệ
Trang 7thống các biện pháp, trong đó nhấn mạnh tới các biện pháp quản lý quá trìnhgiáo dục kỷ luật cho học viên.
Tác giả Phạm Đình Dũng trong nghiên cứu“Biện pháp quản lý quá trình
giáo dục kỷ luật cho học viên ở Trường Sĩ quan Tăng - thiết giáp”, Luận văn
Thạc sĩ quản lý giáo dục, 2008 Theo tác giả, đó là tổng hợp các tác động củachủ thể quản lý đến toàn bộ quá trình giáo dục kỷ luật cho học viên một cách
có định hướng, có chủ đính, còn chỉ ra bức tranh chung về tình hình giáo dục
kỷ luật cho học viên Trường Sĩ quan Tăng- Thiết giáp, từ cơ sở thực trạng tácgiả đã đề xuất hệ thống các biện pháp, trong đó nhấn mạnh tới các biện phápquản lý quá trình giáo dục kỷ luật cho học viên
Tác giả Phạm Minh Giáp: “Xây dựng nếp sống chính quy của đội
ngũ sỹ quan trẻ ở các sư đoàn không quân Việt Nam hiện nay”, Luận văn
thạc sỹ, Hà nội, 2010 Theo tác giả: Xây dựng nếp sống chính quy của độingũ sĩ quan trẻ Không quân Việt Nam là tổng thể các chủ trương, biệnpháp, cách thức của các cấp ủy Đảng, chỉ huy, cơ quan chức năng, đoàn thểquần chúng trong bồi dưỡng cho đội ngũ sĩ quan trẻ ở các Sư đoàn Khôngquân có sự thống nhất về bản chất cách mạng, mục tiêu lý tưởng, tinh thần
và ý chí chiến đấu hy sinh vì độc lập dân tộc và CNXH; nề nếp sinh hoạt,công tác, rèn luyện đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị; hành vi ứng
xử giao tiếp, thói quen có văn hóa, để tạo ra nhu cầu của bản thân đội ngũ
sĩ quan đó trong rèn luyện, tu dưỡng và hành động tích cực trong thực hiệnnhiệm vụ của các Sư đoàn Không quân Việt Nam
Bên cạnh đó, có nhiều bài viết đăng trên các tạp chí, thông tin khoa học
đã được công bố như:; Tác giả Trần Duy Hương: “Xây dựng chính quy và
thực hiện dân chủ”, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 7 năm 1993; Tác giả
Hồ Trí Liêm: “Xây dựng nền nếp chính quy trong huấn luyện sẵn sàng chiến đấu
của bộ đội thông tin liên lạc”, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 11 năm 1993;
Minh Hiển: “Chính quy hoá Quân đội ta, vấn đề và giải pháp”, Tạp chí Quốc
Trang 8phòng toàn dân, tháng 5 năm 1994; Tác giả Nguyễn Thị An: “Xây dựng nếp sống
chính quy cho học viên”, Tạp chí Nhà trường quân đội, số 4, tháng 7 & 8 năm
2013
Tóm lại, những đề tài, công trình nghiên cứu, những bài viết về nếp sống
chính quy, xây dựng nếp sống chính quy đề cập trên cho thấy:
Các đề tài, công trình nghiên cứu khẳng định vị trí, vai trò của nếp sốngchính quy và sự cần thiết đối với xây dựng quân đội cách mạng, chính quy,tinh nhuệ, từng bước hiện đại
Xây dựng được hệ thống cơ sở lý luận về giáo dục NSCQ, quản lý giáo dụcNSCQ Chỉ ra một số nội dung, biện pháp giáo dục NSCQ trong quân đội.Đây là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để tác giả kế thừa
Tuy nhiên các đề tài, công trình nghiên cứu trên tiếp cận vấn đề xây dựngNSCQ ở các góc độ khác nhau Nhưng chưa chỉ rõ được nội dung, biện phápnâng cao chất lượng quản lý giáo dục NSCQ cho quân nhân Đặc biệt quản lýgiáo dục NSCQ cho học viên trong nhà trường cụ thể Trường SQLQ1
Vì vậy tác giả chọn đề tài “Quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho
học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1hiện nay ” để nghiên cứu.
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn quản lý giáo dục nếpsống chính quy cho học viên; trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp đồng bộ,khả thi nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dục nếp sống chính quy chohọc viên Trường Sĩ quan Lục quân1 hiện nay, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục, đào tạo của nhà trường
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho họcviên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay
Trang 9Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục NSCQ và quản lý giáo dục nếpsống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
Đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho họcviên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay
Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
4 Khách thể, đối tượng, phạm vi và giới hạn nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Quá trình giáo dục phẩm chất nhân cách cho học viên ở Trường Sĩ quan
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lụcquân 1 hiện nay
* Phạm vi, giới hạn nghiên cứu
Nghiên cứu các biện pháp quản lý giáo dục nếp sống chính quy chođối tượng học viên đào tạo cơ bản tại Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.Các số liệu điều tra, khảo sát tính từ năm 2012 - 2015
5 Giả thuyết khoa học
Nếp sống chính quy của học viên không tự nhiên mà có, nó được hìnhthành thông qua quá trình giáo dục, tổ chức, quản lý chặt chẽ, khoa học Nếutrong quản lý các chủ thể quản lý thực hiện tốt các biện pháp việc: Xây dựng
kế hoạch và các văn bản quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viênbảo đảm chặt chẽ, khoa học; nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho các lựclượng trong Nhà trường về quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên;lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện một cách chặt chẽ, khoa học quá trìnhgiáo dục nếp sống chính quy cho học viên; quản lý tốt việc xây dựng môitrường giáo dục lành mạnh để xây dựng nếp sống chính quy cho học viên vàthường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả quản lý hoạt động giáo dục xây dựngnếp sống chính quy cho học viên, thì chất lượng quản lý giáo dục nếp sống
Trang 10chính quy cho học viên có thể được nâng lên, góp phần thực hiện tốt mục tiêu,yêu cầu đào tạo.
6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam vềgiáo dục và quản lý giáo dục Quá trình nghiên cứu, luận giải các vấn đề củaluận văn trên quan điểm tiếp cận hệ thống - cấu trúc, quan điểm lôgíc - lịch sử
và quan điểm thực tiễn
* Phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp phân loại,
hệ thống hoá, khái quát hoá các tài liệu liên quan đến giáo dục và quản lý giáodục, nhất là về giáo dục xây dựng nếp sống chính quy cho quân nhân, họcviên trong các nhà trường quân đội nói riêng; các công trình nghiên cứu khoahọc; chỉ thị, quy định có liên quan đến vấn đề nghiên cứu từ đó xác định cơ sở
lý luận quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lụcquân 1 hiện nay
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát khoa học: Quan sát hoạt động giáo dục xây dựngnếp sống chính quy cho học viên ở Trường SQLQ1 ở các địa điểm và môitrường khác nhau; quan sát hoạt động quản lý, giáo dục nếp sống chính quycủa chủ thể quản lý ở Trường SQLQ1 hiện nay
Phương pháp điều tra: Tiến hành điều tra bằng phiếu câu hỏi in sẵn với 135học viên từ năm thứ nhất đến năm thứ tư và 125 cán bộ quản lý học viên từ đại đội(lớp); tiểu đoàn (hệ); cán bộ cán phòng, ban; cán bộ giảng viên các khoa giáo viên Thực hiện trao đổi, trò chuyện và phỏng vấn trực tiếp với cán bộ quản lýhọc viên các cấp trong Nhà trường; giáo viên ở các khoa và học viên từ năm thứ
Trang 11nhất đến năm thứ tư Trường SQLQ1 Phương pháp xin ý kiến của chuyên gia,nhà khoa học và cán bộ quản lý của Nhà trường về nội dung nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp toán học và phương pháp lịch sử trong quátrình nghiên cứu
7 Ý nghĩa của luận văn
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lýluận và thực tiễn quản lý giáo dục NSCQ, cung cấp thêm những luận cứ khoahọc để Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường, các chủ thể quản lý và cấp ủy, chỉhuy, cơ quan đơn vị các cấp nghiên cứu, vận định xác định chủ trương, biệnpháp nâng cao chất lượng quản lý giáo dục NSCQ cho học viên Trường SQLQ1;đồng thời, Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nhàtrường quân đội vận dụng trong quản lý giáo dục NSCQ cho học viên
8 Cấu trúc của luận văn
Đề tài gồm: Phần mở đầu; 3 chương (7 tiết); kết luận, kiến nghị; danhmục tài liệu tham khảo và phụ lục
Trang 12Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NẾP SỐNG CHÍNH QUY CHO HỌC VIÊN TRONG NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI
1.1 Những khái niệm cơ bản
1.1.1 Giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1
* Khái niệm nếp sống chính quy
thuật ngữ chính quy
Thuật ngữ chính quy được sử dụng trong đời sống, hoạt động của các tổ chức
xã hội, NSCQ là nhằm tạo ra khuôn khổ, điều khiển các hoạt động của tổchức, đảm bảo tính ổn định bền vững và sức mạnh của tổ chức
Bản chất của chính quy là làm cho hoạt động của tổ chức trở thành một hệthống, một trình tự nhất định nhằm phát huy cao nhất khả năng, lực lượng đểđạt được mục đích và mục tiêu chung NSCQ càng cao thì tổ chức càng mạnh
và ngược lại
Theo từ điển tiếng Việt thì chính quy của quân đội là: “ có quy củ vàthống nhất về mọi mặt tổ chức, biên chế, trang bị, huấn luyện, tác chiến, sinhhoạt của quân đội ’’[50, tr.157]
* Vị trí, vai trò nếp sống chính quy đối với quân đội, đối với cá nhân
Nếp sống chính quy có vị trí quan trọng trong quá trình xây dựngquân đội cách mạng, chính quy,tinh nhuệ từng bước hiện đại, giáo dục nếpsống chính quy làm cho quân nhân có nhận thức đúng về nếp sống chínhquy, xây dựng thái độ, tình cảm phù hợp, hình thành, rèn luyện thói quenhành vi nếp sống chính quy bền vững, biến quá trình giáo dục thành quátrình tự giáo dục Hình thành nên những phẩm chất nhân cách của ngườiquân nhân cách mạng, đáp ứng mục tiêu ,yêu cầu của quân đội.Từ đó gópphần nâng cao tính tổ chức, tính kỷ luật,tính thống nhất, tạo sức mạnhchiến đấu của của quân đội
Trang 13* Vai trò xây dựng nếp sống chính quy đối với quân đội:
NSCQ của quân nhân trong quân đội tạo ra sự thống nhất về nhận thức
tư tưởng- chính trị và nhiệm vụ của quân nhân Nhờ có sự thống nhất về nhậnthức tư tưởng, chính trị và nhiệm vụ, tạo sự thống nhất ý chí và hành động củaquân nhân Nó là điều kiện đảm bảo cho sự đoàn kết nhất trí trong toàn quân
NSCQ của quân nhân tạo ra nề nếp hoạt động quân sự theo nhữngchuẩn mực pháp luật, điều lệnh, điều lệ quân đội, các chế độ quy định của đơn
vị, chỉ thị mệnh lệnh của cấp trên Nhờ đó, pháp luật nhà nước, kỷ luật quânđội, các chế độ quy định của quân đội, chỉ thị mệnh lệnh của cấp trên đượcchấp hành triệt để, nhanh chóng và chính xác Trên cơ sở đó từng quân nhânthực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ, phát huy tốt khả năng, năng lực của mình,hoàn thành tốt mục tiêu , yêu cầu, nhiệm vụ được giao
Xây dựng NSCQ của quân nhân trong quân đội không những góp phầnthúc đẩy phong trào “ Toàn quân hành động theo điều lệnh ” mà còn làm cho
ý thức tổ chức kỷ luật của quân nhân không ngừng nâng cao và đạt đến nhữngphẩm chất mới đó là sự thống nhất ý chí và hành động
NSCQ của quân nhân trong quân đội còn tác động sâu sắc toàn diện vàoquá trình huấn luyện, tác động vào bản lĩnh sự giác ngộ chính trị, tác động vàogiải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa con người vũ khí trang bị…Sự tác động sâusắc, toàn diện tới sự phát triển của từng yếu tố ấy liên kết chúng chặt chẽ với nhautạo thành sức mạnh tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của quân đội
NSCQ của quân nhân góp phần trực tiếp xây dựng môi trường văn hóa,xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ Xây dựng NSCQ của quân nhân sẽ tạo
ra những điều kiện thuận lợi để tiến hành các hoạt động có hiệu quả, đảm bảonâng cao chất lượng hoạt động và đời sống của các tổ chức theo hướng văn hóa
* Đặc điểm nếp sống chính quy của quân đội
Giáo dục nếp sống chính quy hướng tới giáo dục các giá trị sống và thóiquen thực hiện hành vi chuẩn mực trong cuộc sống xã hội-quân sự hàng ngày
Trang 14do vậy giáo dục nếp sống chính quy cần tập chung vào những nội dung cơbản về xây dựng chính quy của quân đội là xây dựng sự thống nhất về chínhtrị, tư tưởng, tổ chức và hành động; thống nhất về tổ chức biên chế trang bị, thốngnhất về lãnh đạo, chỉ huy và quản lý bộ đội; thống nhất về huấn luyện, giáo dục,điều lệnh, chế độ và kỷ luật Đặc trưng cơ bản của xây dựng chính quy là tính tậptrung thống nhất, tính khoa học, tính tổ chức và kỷ luật Nắm vững những nộidung cơ bản về nếp sống chính quy của quân đội có ý nghĩa quan trọng đối vớiviệc quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên đào tạo sĩ quan
Như vậy, NSCQ thể hiện bản chất cách mạng của QĐNDVN và gópphần tích cực tăng cường bản chất cách mạng NSCQ là điều kiện để xâydựng quân đội tinh nhuệ, đặt cơ sở về tư tưởng và tổ chức cho việc từng bướchiện đại hóa quân đội
Từ thuật ngữ chính quy, vị trí, vai trò, đặc điểm nếp sống chính quy
chúng ta có thể hiểu khái niệm nếp sống chính quy
Nếp sống chính quy là những thói quen, hành vi ứng xử theo những chuẩn mực,quy tắc sinh hoạt xã hội,các quy định pháp luật của nhà nước Nếp sống chính quy trong quân đội là những thói quen hành vi ứng xử của quân nhân theo chuẩn mực,quy tắc sinh hoạt xã hội,các quy định pháp luật của Nhà nước,điều lệnh,điều lệ của quân đội.
Nếp sống chính quy của quân nhân Trong quân đội được biểu hiện quanhững nội dung chủ yếu như sau:
Chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước và những quy tắc sinh hoạt
xã hội gương mẫu chấp hành nghiêm điều lệnh, điều lệ của quân đội, quy định của đơn vị, chỉ thị mệnh lệnh của người chỉ huy,nếp sống chính quy của quân nhân được thể hiện ở tính tự giác cao, gương mẫu và chuẩn xác về lễ tiết tác phong quân nhân trong các hoạt động sinh hoạt, học tập và công tác
* Khái niệm giáo dục nếp sống chính quy cho học viên trường Sĩ quan Lục quân 1.
Trang 15Giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 là quá trình tác động có mục đích,có hệ thống,liên tục của lực lượng giáo dục trong nhà trường đến học viên,thông qua việc thực hiện các nội dung,phương pháp,hình thức tổ chức giáo dục,nhằm hình thành thói quen,hành vi thực hiện nếp sống chính quy cho học viên đáp ứng mục tiêu,yêu cầu đào tạo của nhà trường
Xét theo quan điểm hệ thống, cấu trúc, quá trình giáo dục bao gồm cácnhân tố như: mục tiêu giáo dục, chủ thể giáo dục, đối tượng giáo dục, nội dunggiáo dục, phương pháp, hình thức, phương tiện và kết quả giáo dục
Mục tiêu giáo dục nếp sống chính quy cho học viên là nâng cao nhận
thức về NSCQ, xây dựng niềm tin về NSCQ và rèn luyện thói quen hành viNSCQ cho đội ngũ học viên
Chủ thể giáo dục NSCQ là: Tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ quản lý,
giảng viên, các cơ quan chức năng, hội đồng quân nhân, các tổ chức quầnchúng
Đối tượng giáo dục là học viên, những phẩm chất nhân cách đang được
hoàn thiện để trở thành người cán bộ, sĩ quan quân đội nhân dân việt nam;chủ thể giáo dục và đối tượng giáo dục có mối quan hệ tương tác
Nội dung giáo dục NSCQ cho học viên là điều lệnh, điều lệ quân đội,
các chỉ thị các quy định của quân đội, quy định, quy chế của nhà trường
Phương pháp giáo dục NSCQ cho học viên, gồm các phương pháp:
thuyết phục, nêu gương, đối tượng, tranh luận, phương pháp rèn luyện, tạotình huống giáo dục, phương pháp động viên, khuyến khích, xử phạt
Hình thức giáo dục NSCQ cho học viên: thông qua hoạt động giảng
dạy, thông qua phương tiện thông tin đại chúng, thông qua sinh hoạt các tổchức, thông qua hoạt động ngoại khóa, kết hợp xây dựng môi trường NSCQ
và duy trì nghiêm kỷ luật ở đơn vị Ngoài ra còn có hình thức giáo dục NSCQ
Trang 16riêng đó là tổ chức các buổi gặp gỡ giữa chủ thể giáo dục với từng học viên
để trao đổi, đối thoại về những nội dung về NSCQ, điều lệnh quân đội
Kết quả giáo dục NSCQ cho học viên là sự hiểu biết về NSCQ, ý thức
chấp hành và thực hiện NSCQ, kỹ năng, thái độ, hành vi thói quen chấp hànhNSCQ, hoàn thiện nhân cách theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của nhà trường
1.2 Lý luận về quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên
trong nhà trường quân đội
1.2.1 Khái niệm
Quản lý là một thuật ngữ được tiếp cận dưới nhiều bình diện khácnhau Từ điển giáo dục học việt nam: “ Quản lý là hoạt động hay tác động cóđịnh hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản
lý (người bị quản lý ) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạtđược mục đích của tổ chức ’’ [30, tr326] Trong tác phẩm “Khoa học tổ chức vàquản lý’’ của Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức, quản lý, chủ biên ĐặngQuốc Bảo: “ Quản lý là một nghệ thuật đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việcđiều khiển, phối hợp, hướng dẫn, chỉ huy hoạt động của những người khác ’’ [3, tr
176]
Tuy diễn đạt khác nhau, song các khái niệm đều có điểm chung quản
lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích để đạt được mục đích đề ra.Theo
cá nhân “ Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản
lý tới đối tượng quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra ’’
Về quản lý giáo dục, tác giả Trần Kiểm cho rằng được hiểu theo nhiều cấp
độ khác nhau: Xét theo cấp độ vĩ mô được hiểu: “Là những tác động tự giác( có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật ) của chủ thểquản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống ( từ cấp cao nhất đến các cơ sởgiáo dục là Nhà trường ) để thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu pháttriển GD,ĐT thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho nghành giáo dục ’’[51, tr.10 ]
Trang 17Xét theo cấp độ vi mô: “Là hệ thống những tác động tự giác ( có ýthức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống hợp quy luật ) của chủ thể quản
lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh vàcác lực lượng xã hội trong và ngoài Nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng
và hiệu quả mục tiêu giáo dục của Nhà trường ’’[51, tr.11 ]
Tuy diễn đạt khác nhau, song các khái niệm đều có điểm chung quản
lý là sự tác động chỉ huy , điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và cáchoạt động của con người để đạt được mục đích đề ra
Từ luận giải các khái niệm “ quản lý ’’, “ quản lý giáo dục ’’ Theo tác giả:
Quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên trong các nhà trường quân đội là sự tổ chức, điều khiển của chủ thể quản lý đối với toàn bộ quá trình giáo dục xây dựng nếp sống chính quy cho học viên, nhằm đảm bảo cho quá trình giáo dục nếp sống chính quy diễn ra theo đúng kế hoạch và đạt được hiệu quả tối ưu, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục - đào tạo của các Nhà trường.
Do vậy theo tác giả trên cơ sở luận giải các khái niệm “quản lý”, “quản
lý giáo dục” và “ quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên trong nhàtrường quân đội ”, thì “Quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên
Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay”, theo tác giả: Quản lý giáo dục nếp
sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 là sự tổ chức, điều khiển của chủ thể quản lý đối với toàn bộ quá trình giáo dục xây dựng nếp sống chính quy cho học viên, nhằm đảm bảo cho quá trình giáo dục nếp sống chính quy diễn ra theo đúng kế hoạch và đạt được hiệu quả tối ưu, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục - đào tạo của Nhà trường.
Thực chất, quản lý giáo dục NSCQ cho học viên là quá trình tổ chức,chỉ đạo, điều khiển của chủ thể quản lý trong nhà trường nhằm giáo dục nângcao nhận thức, hình thành niềm tin NSCQ và rèn luyện ý thức, hành vi NSCQcho học viên, từ đó xây dựng cho họ các thói quen hành vi chấp hành NSCQ,bảo đảm cho họ luôn chấp hành NSCQ một cách tự giác trong quá trình thựchiện nhiệm vụ
Trang 18Mục tiêu quản lý là quá trình giáo dục NSCQ nhằm mục đích bảo đảm
cho quá trình giáo dục NSCQ được diễn ra một cách thuận lợi, theo đúng kếhoạch, có sự tham gia phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, các lực lượng thamgia vào quá trình giáo dục NSCQ và hướng tới mục tiêu: nâng cao nhận thức
về NSCQ, xây dựng niềm tin về NSCQ và rèn luyện thói quen hành vi NSCQcho học viên
Nội dung giáo dục NSCQ là quản lý toàn bộ hệ thống kiến thức, quy định
về NSCQ cần trang bị cho học viên Thực chất quản lý nội dung giáo dục NSCQ
là quán triệt mục tiêu giáo dục NSCQ vào các nội dung giáo dục, đảm bảo chonội dung giáo dục NSCQ luôn nhất quán với mục tiêu đào tạo của nhà trường.Quản lý nội dung là khâu thiết kế xây dựng chương trình, nội dung và tổ chứcthực hiện chương trình, nội dung giáo dục NSCQ cho học viên từ việc triển khai
kế hoạch, cho đến phân công, phân cấp tổ chức thực hiện
Chủ thể quản lý giáo dục NSCQ bao gồm: Đảng ủy, Ban giám hiệu; cấp
ủy, chỉ huy các cấp, cơ quan chức năng, Hội đồng quân nhân, ban chấp hành
tổ chức quần chúng các cấp; đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý học viên, mỗichủ thể có chức năng nhiệm vụ khác nhau, nhưng có mối quan hệ chặt chẽ vớinhau cùng hướng mục tiêu chung trong quản lý giáo dục NSCQ
Đối tượng quản lý giáo dục NSCQ là toàn bộ quá trình giáo dục NSCQ
của nhà trường Bao gồm từ việc xây dựng mục tiêu, chương trình, nội dung,lựa chọn sử dụng phương pháp, hình thức giáo dục NSCQ, huy động cácnguồn lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục NSCQ cho đến hoạt động củanhà giáo dục, đối tượng giáo dục và quản lý kết quả giáo dục NSCQ
* Quản lý kế hoạch và thực hiện kế hoạch giáo dục nếp sống chính quy
Trên cơ sở kế hoạch đã xác định, người quản lý phân công, giaonhiệm vụ cho các lực lượng; bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản phục
vụ công tác quản lý; bồi dưỡng kiến thức về tổ chức quản lý nếp sốngchính quy và tạo sự đồng thuận cho các lực lượng tham gia quản lý NSCQ
Trang 19nhà quản lý cần tổ chức duy trì các hoạt động theo kế hoạch đã xác định,phát huy vai trò các tổ chức, lực lượng tham gia quản lý; động viên, giáodục, quản lý, uốn nắn hoạt động giáo dục NSCQ, thường xuyên kiểm tra,đôn đốc các đối tượng; kịp thời điều chỉnh, bổ sung các mục tiêu, nộidung, biện pháp quản lý nếu cần
1.2.2 Nội dung quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay
* Quản lý thực hiện mục tiêu giáo dục nếp sống chính quy
Trong quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên việc xây dựngmục tiêu ngay từ đầu quá trình giáo dục là một yếu tố quan trọng có ý nghĩaquyết định đến tính khả thi của kế hoạch quản lý Nó định hướng cho hànhđộng của các nhà quản lý giáo dục, chỉ dẫn cho họ ra các quyết định giáo dụcchính xác đạt hiệu quả cao Vì vậy trong kế hoạch giáo dục nếp sống chínhquy cần phải xác định chính xác mục tiêu giáo dục Khi đã xác định được mụctiêu nhà quản lý sẽ lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiệnđảm bảo ,để thực hiện các mục tiêu đề ra
Quản lý tốt mục tiêu giáo dục nếp sống chính quy cho học viên đòi hỏicác chủ thể phải căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục đàotạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như Bộ Quốc Phòng Căn cứ vào mụctiêu đào tạo cũng như điều kiện thực tế của nhà trường, phải quản lý tốt từkhâu thiết kế mục tiêu cho đến quá trình thực hiện mục tiêu Mục tiêu xâydựng phải phù hợp với yêu cầu giáo dục, đào tạo trong quân đội, đồng thời cầnphải được cụ thể hóa thành các tiêu chí, tao mọi điều kiện thuận lợi cho quátrình tổ chức thực hiện cũng như kiểm tra đánh giá kết quả Trong quá trình tổchức thực hiện phải quán triệt tốt mục tiêu giáo dục nếp sống chính quy Pháthuy tốt vai trò của các hệ thống tổ chức trong việc thực hiện mục tiêu; quá trình
tổ chức giáo dục nếp sống chính quy cho học viên phải luôn hướng vào mụctiêu; tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả khách quan, chính xác; thường xuyên
Trang 20đối chiếu kết quả đã đạt được với mục tiêu đã đề ra để có biện pháp điều chỉnhkịp thời,bảo đảm kết quả giáo dục phù hợp mục tiêu đã đề ra
Để quản lý tốt mục tiêu giáo dục nếp sống chính quy cho học viên đòihỏi các chủ thể quản lý phải căn cứ vào các văn bản, chỉ thị của Bộ QuốcPhòng Căn cứ vào mục tiêu đào tạo cũng như điều kiện thực tế của nhàtrường, phải quản lý tốt từ khâu thiết kế mục tiêu cho đến quá trình tổ chứcthực hiện mục tiêu Mục tiêu được xây dựng phải phù hợp với yêu cầu giáodục đào tạo trong quân đội, đồng thời cần phải được cụ thể hóa thành các tiêuchí, tạo thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện cũng như kiểm tra đánh giákết quả Trong quá trình tổ chức thực hiện phải quán triệt tốt mục tiêu giáodục nếp sống chính quy; phát huy tốt vai trò của hệ thống trong việc tổ chứcthực hiện mục tiêu; quá trình tổ chức giáo dục nếp sống chính quy cho họcviên phải luôn hướng vào mục tiêu; tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả kháchquan, chính xác; thường xuyên đối chiếu kết quả đã đạt được với mục tiêu đề
ra để có biện pháp điều chỉnh kịp thời bảo đảm kết quả giáo dục phù hợp vớimục tiêu đã đề ra
*Quản lý về nhận thức
Đây là nội dung quan trọng hàng đầu trong quản lý giáo dục nếp sốngchính quy Quản lý mục tiêu giáo dục NSCQ chính là việc thiết kế mục tiêu,quán triệt mục tiêu đến các lực lượng quản lý, giáo dục trong nhà trường và tổchức quản lý có hiệu quả hoạt động NSCQ làm cho kết quả cuối cùng đạtđược mục tiêu đề ra
Để quản lý mục tiêu NSCQ của học viên, chủ thể quản lý phải căn cứ vàođiều lệnh, điều lệ các chế độ quy định của quân đội, nhà trường để thiết kế mụctiêu, tổ chức thực hiện mục tiêu và phải phát huy vai trò, trách nhiệm của các chủthể quản lý trong thực hành quản lý, biến mục tiêu thành hiện thực
* Quản lý về thái độ:
Trang 21Quá trình tổ chức thực hiện phải làm tốt việc quán triệt mục tiêu quản
lý quá trình này, thông qua đó nâng cao nhận thức và hành động cho các chủthể Mặt khác, phải phát huy tốt vai trò của hệ thống cán bộ quản lý của Nhàtrường trong tổ chức và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện mục tiêu quản lýgiáo dục nếp sống chính quy cho học viên
* Quản lý xây dựng kế hoạch
Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên trong bốn chức năng của quản lý làlập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo Lập kế hoạch là chức năng rất quan trọng đốivới mỗi nhà quản lý bởi nó gắn liền với việc lựa chọn mục tiêu và chươngtrình hành động trong tương lai, giúp nhà quản lý xác định được các chứcnăng khác nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra Để triển khai và thựchiện tốt kế hoạch cần quản lý tốt việc xây dựng kế hoạch sẽ giúp nhà quản lýtập chung vào mục tiêu quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên.Thực chất của việc xây dựng kế hoạch là nhằm đạt được mục tiêu của nhàtrường trong việc quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Kếhoạch sẽ giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng thể về quản lý giáo dục nếp sốngchính quy cho học viên, thấy được hoạt động tương tác giữa các bộ phận, cáclực lượng trong quá trình quản lý
* Loại hình kế hoạch (ngắn, dài)
Dựa vào yếu tố thời gian, có : kế hoạch dài hạn 10, 15 năm ( còn gọi là kếhoạch chiến lược ) kế hoạch trung hạn 5, 7 năm và kế hoạch ngắn hạn 2, 3 năm
* Nội dung của kế hoạch
Trước tiên cần xác định rõ nội dung công việc, địa điểm, không gianthực hiện kế hoạch, nơi bố trí, tập kết nguồn lực thực hiện,
Thời gian thực hiện kế hoạch: gồm thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc,thời gian điều chỉnh thực hiện kế hoạch
Trang 22Chủ thể, đối tượng thực hiện kế hoạch: gồm chủ thể thực hiện kế hoạch,chủ thể phối hợp, hỗ trợ thực hiện kế hoạch, chủ thể kiểm tra giám sát, báocáo thực hiện kế hoạch và chủ thể chịu trách nhiệm cho kế hoạch
*Quản lý chủ thể giáo dục nếp sống chính quy:
Quản lý chủ thể giáo dục nếp sống chính phải căn cứ kế hoạch đã xácđịnh để đánh giá việc thực hiện của chủ thể quản lý giáo dục xem việc tổ chứctriển khai và thực hiện kế hoạch đã thực hiện đúng, đủ về nội dung theo kếhoạch, phương pháp, hình thức giáo dục, quản lý trên các mặt công tác, từ chỉđạo, quản lý, điều hành kế hoạch, cho đến việc duy trì, các chế độ, thời gian, kỷluật thao trường, các quy định về lễ tiết tác phong quân nhân trong huấn luyện
*Quản lý đối tượng giáo dục nếp sống chính quy
Đối tượng quản lý là học viên và tập thể học viên chịu sự tác động, điềukhiển, quản lý trong suốt quá trình đào tạo; họ vừa là khách thể ( đối tượngchịu sự quản lý của chủ thể ) vừa là chủ thể trong quá trình tổ chức tự quản lý;chất lượng quản lý giáo dục NSCQ sẽ được nâng lên khi mỗi học viên nhậnthức được vai trò của tự quản lý, giáo dục NSCQ cho chính bản thân mỗihọc viên Thực chất việc quản lý đối tượng giáo dục NSCQ là quản lýviệc thực hiện các nhiệm vụ của họ trong quá trình học tập và rèn luyệnnhằm chuyển hóa giá trị NSCQ trong mỗi học viên Nội dung quản lý đốitượng giáo dục NSCQ phải toàn diện và đồng bộ; quản lý chắc số lượng;chất lượng; kết quả học tập, rèn luyện; nhận thức về NSCQ của từng họcviên; đặc điểm tính cách; các mối quan hệ, từ đó có những hình thức, biệnpháp quản lý, giáo dục cụ thể và ra các quyết định quản lý phù hợp Để quản
lý tốt đối tượng giáo dục NSCQ, đòi hỏi các nhà quản lý giáo dục luôn phảitiến hành thông qua quản lý các hoạt động của học viên, thường xuyênhướng dẫn học viên lập kế hoạch theo quy định, yêu cầu của NSCQ, tổ chứchướng dẫn học viên thực hiện kế hoạch; tiến hành có nền nếp các hoạt độngxây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật; phát huy tốt vai trò tự quản của học
Trang 23viên và phối hợp chặt chẽ các lực lượng giáo dục trong tổ chức quản lý họcviên, tạo điều kiện cho học viên phát triển và hoàn thiện nhân cách.
* Quản lý nội dung giáo dục nếp sống chính quy
Quán triệt đường lối, quan điểm tư tưởng của Đảng về xây dựng nềnquốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân nhân, xây dựng quân đội nhân dâncách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại vào trong quá trình họctập, rèn luyện của học viên, quán triệt cho cán bộ, giáo viên, học viên hiểu rõmục đích, yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng NSCQ; vinh dự trách nhiệm của họcviên trong xây dựng nhà trường chính quy, tiên tiến mẫu mực Đồng thời duytrì, rèn luyện học viên chấp hành nghiêm mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên, nềnnếp chế độ quy định, biện pháp tu dưỡng rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật;ứng xử; giải quyết các mối quan hệ; rèn luyện lòng kiên trì, ý chí quyết tâmvượt khó và thói quen chấp hành nghiêm túc nền nếp chế độ quy định
* Quản lý về sử dụng phương pháp giáo dục nếp sống chính quy
Để đạt được mục tiêu giáo dục NSCQ cho học viên, đòi hỏi nhà quản lýgiáo dục phải biết lựa chọn phương pháp giáo dục Phương pháp giáo dụchiện nay rất đa dạng như: Phương pháp thuyết phục, đối thoại, nêu vấn đề đểtranh luận, nêu gương; phương pháp rèn luyện, đòi hỏi làm theo chuẩn mực,tạo dư luận tập thể, tạo tình huống giáo dục; phương pháp thi đua, động viênkhen thưởng, tự phê bình và phê bình, phương pháp bắt buộc, xử phạt Mỗiphương pháp đều có vị trí, vai trò nhất định, có ưu điểm và nhược điểm và cómối quan hệ tác động qua lại bổ sung lẫn nhau Chính vì vậy, khi sử dụng cácphương pháp phải căn cứ vào đối tượng nội dung chương trình giáo dục, mụcđích giáo dục để lựa chọn để sử dụng các phương pháp cho phù hợp Để quản
lý tốt phương pháp giáo dục NSCQ đòi hỏi chủ thể phải nắm vững cácphương pháp giáo dục NSCQ Phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiệu quả
sử dụng phương pháp của các chủ thể giáo dục NSCQ để chỉ đạo vận dụng
Trang 24linh hoạt, sáng tạo các phương pháp phù hợp với đặc điểm tình hình và đốitượng giáo dục NSCQ ở nhà trường.
* Quản lý về sử dụng hình thức giáo dục nếp sống chính quy
Hình thức giáo dục là cách thức tổ chức hoạt động phối hợp giữa chủthể và đối tượng giáo dục Căn cứ vào nội , tính đa dạng và đặc thù của chủthể cũng như đối tượng giáo dục NSCQ, hình thức phổ biến, giáo dục NSCQ
có thể phân theo các nhóm:
Giáo dục NSCQ theo chương trình đào tạo: là hình thức bắt buộc theotừng đối tượng cụ thể, theo cấp học, ngành học, theo nội dung, chương trìnhxác định; hình thức này là trực tiếp giữa đội ngũ giảng viên với học viên, chủyếu thông qua dạy học để truyền thụ kiến thức pháp luật
Bên cạnh đó, còn thực hiện giáo dục NSCQ riêng, đó là tổ chức cácbuổi gặp gỡ giữa chủ thể giáo dục với từng học viên để trao đổi, đối thoại vềnhững nội dung NSCQ, điều lệnh quân đội, hình thức này có hiệu quả đối vớinhững học viên yếu kém, vi phạm kỷ luật quân đội, vi phạm NSCQ, có tácdụng trực tiếp uốn nắn, ngăn chặn những hành vi lệch lạc
Giáo dục NSCQ thông qua hoạt động ngoại khóa, qua các phươngtiện thông tin đại chúng, tổ chức các buổi trao đổi, tọa đàm, diễn đàn
Để quản lý tốt hình thức giáo dục NSCQ đòi hỏi chủ thể quản lý phảinắm vững các hình thức giáo dục NSCQ được quy định; quy định, hướng dẫn,nhiệm vụ, mục tiêu, kế hoạch, chủ thể, đối tượng Phải thường xuyên tổ chứckiểm tra, đánh giá hiệu quả của việc sử dụng các hình thức của các chủ thểgiáo dục NSCQ, để chỉ đạo vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức phùhợp đặc điểm tình hình và đối tượng giáo dục NSCQ ở nhà trường
* Quản lý kiểm tra,đánh giá giáo dục nếp sống chính quy
Kiểm tra, đánh giá kết quả của chủ thể
Kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục nếp sống chính quy vừa mang ýnghĩa xác nhận việc quản lý của các tổ chức, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên
Trang 25trong quá trình giáo dục, vừa làm cơ sở điều chỉnh hoạt động giáo dục và địnhhướng cho hoạt động giáo dục tiếp theo đạt được mục tiêu giáo dục nếp sốngchính quy đã đề ra Kết quả kiểm tra, đánh giá cũng là cơ sở điều chỉnh , cải tiếncông tác quản lý của các chủ thể đối với giáo dục nếp sống chính quy ở nhàtrường ngày càng đạt hiệu quả cao hơn Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kếtquả giáo dục nếp sống chính quy phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó những tácđộng của kiểm tra, đánh giá có ảnh hưởng mạnh mẽ tới toàn bộ quá trình giáo dụcnếp sống chính quy Nếu kiểm tra đánh giá chính xác, khách quan, khoa học thìchất lượng giáo dục sẽ được nâng cao và ngược lại Do vậy, khi kiểm tra, đánh giákết quả phải xác định mục đích cụ thể, rõ ràng, đảm bảo tính khách quan, toàndiện, tính giáo dục, tính công khai và công bằng trong kiểm tra, đánh giá, đây vừa
là yêu cầu, vừa là nguyên tắc cao nhất trong kiểm tra
* Sự trưởng thành của học viên
Thông qua việc giáo dục nếp sống chính quy giúp học viên có những bướctiến bộ và trưởng thành cả về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cũng nhưđược trang bị các kiến thức và năng lực thực hiện NSCQ đáp ứng cả yêu cầu trướcmắt cũng như lâu dài khi họ trở thành sĩ quan Nhận thức nhiệm vụ cách mạng,nhiệm vụ của quân đội, nhiệm vụ của nhà trường, ý thức học tập và rèn luyệnđược nâng cao,từ đó phát huy tốt ý thức tự giác và tinh thần trách nhiệm cao trongthực hiện nhiệm vụ rèn luyện NSCQ
* Quản lý các điều kiện đảm bảo thực hiện giáo dục nếp sống chính quy:
Cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục NSCQ là tất cả các phương tiệnvật chất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học- công nghệ được huy động vào cáchoạt động giáo dục NSCQ cho học viên trong nhà trường Cơ sở vật chất,phương tiện giáo dục NSCQ là một trong những nhân tố góp phần quantrọng đến chất lượng, hiệu quả giáo dục NSCQ Vì vậy, chủ thể quản lý phảithực hiện quản lý có hiệu quả cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục NSCQ
Trang 26cho học viên Để quản lý tốt cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục NSCQ chohọc viên đòi hỏi các chủ thể quản lý phải thực hiện tốt quy định của Quânđội, nhà trường về quản lý, khai thác, mua sắm, trang bị, sử dụng và bảoquản cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục phù hợp với chương trình, kếhoạch, nội dung và xu hướng đổi mới phương pháp dạy học- giáo dục.Thường xuyên nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất, phương tiện vàocác hoạt động giáo dục NSCQ.
1.3 Những tác động đến quản lý giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay.
Một là, sự tác động của toàn cầu hóa và mặt trái của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta trong tình hình hiện nay.
Sự tác động của tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá của đấtnước: Hiện nay, nước ta đang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá; xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, đây là một chủtrương lớn, nhất quán của Đảng ta trong giai đoạn quá độ lên CNXH Trongcông cuộc đổi mới này không chỉ thúc đẩy nền kinh tế phát triển, ổn địnhchính trị đất nước, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, với chế độXHCN, mà còn tạo điều kiện cho con người bộc lộ phát huy hết tài năngphục vụ cho bản thân, gia đình và xã hội; đồng thời, đòi hỏi cao ở con ngườitính ý thức tôn trọng pháp luật, kỷ luật Tuy nhiên, cũng làm nảy sinh nhữngmặt tiêu cực như tăng sự phân hoá giàu nghèo trong xã hội và quân đội Gâynên tình trạng mất dân chủ, dẫn đến làm biến dạng quan hệ trên- dưới, ralệnh- phục tùng… Đây chính là kẽ hở để kẻ thù lợi dụng thực hiện âm mưu
“phi chính trị hoá” quân đội, tuyên truyền hệ tư tưởng tư sản làm cho cán bộ,chiến sỹ xa rời mục tiêu lý tưởng cách mạng, tha hoá về đạo đức, lối sống Hiệnnay trong quân đội cũng đã xuất hiện một bộ phận có biểu hiện sống thực dụngchạy theo lợi ích vật chất tham ô, tính toán thiệt hơn trong công tác, giảm sút ýchí chiến đấu, làm giảm uy tín lãnh đạo, chỉ huy… Những sai trái đó không thểkhông tác động chi phối đến nguyện vọng, động cơ học tập, ý thức kỷ luật, chấp
Trang 27hành quy chế, chế độ, lối sống của học viên Vì vậy, để củng cố, tăng cường kỷluật, thực hiện tốt hoạt động quản lý quá trình giáo dục kỷ luật cho học viên đòihỏi nhà trường cần tăng cường giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước, điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định của quân đội và nhà trường;quản lý tư tưởng của học viên gắn liền với quản lý con người; tăng cường xâydựng nề nếp chính quy, nhà trường có môi trường giáo dục lành mạnh tác độngtích cực đến việc giáo dục nhân cách cho học viên
Hai là, từ mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; từ yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội trong tình hình hiện nay
Chức năng, nhiệm vụ, nội dung bảo vệ Tổ quốc XHCN trong tình hìnhmới: Là một nước có vị trí địa, chính trị quan trọng trong khu vực và trên thếgiới Chính vì vậy, nước ta luôn là đối tượng chiến lược an ninh- quốc phòngcủa nhiều nước quan tâm, đồng thời còn là một mục tiêu trọng điểm trongchiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của CNĐQ và các thế lực thùđịch Trước tình hình đó, đặt ra chức năng, nhiệm vụ, nội dung bảo vệ Tổquốc XHCN của quân đội ta có những bước phát triển mới.Xây dựng nềnquốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững mạnh toàn diện; bảo vệ vữngchắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệĐảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ an ninh chính trị, an ninhkinh tế, an ninh tư tưởng văn hoá và an ninh xã hội; ngăn ngừa, đẩy lùi và làmthất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bấtngờ.Là lực lượng nòng cốt cho toàn Đảng, toàn dân đánh giặc và bảo vệ Tổquốc, nhiệm vụ hiện nay của cán bộ, giảng viên, học viên Trường SQLQ1 làđổi mới toàn diện công tác giáo dục- đào tạo, đào tạo đội ngũ cán bộ có phẩmchất chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, tuyệt đối trung thànhvới Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, có trình độ học vấn tương ứng với mặtbằng kiến thức chung của Nhà nước; sẵn sàng chiến đấu, phòng chống chiếnlược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, nhất là âm mưu, thủ đoạn “phichính trị hoá” quân đội của các thế lực thù địch Tích cực làm tốt công tác vận
Trang 28động nhân dân phát triển kinh tế- xã hội, xoá đói giảm nghèo, tham gia xâydựng cơ sở chính trị- xã hội, xây dựng thế trận lòng dân và nền quốc phòngtoàn dân vững chắc, giúp dân phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai…
Ba là, mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của nhà trường quân đội nói chung, Trường SQLQ1 nói riêng trong tình hình mới
Mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục- đào tạo của nhà trường Quân đội nóichung, của Trường SQLQ1 nói riêng trong tình hình mới: Đứng trước yêu cầunhiệm vụ của cách mạng, của quân đội trong giai đoạn mới, với chức năng,nhiệm vụ là nơi đào tạo cán bộ quân sự cho toàn quân, Trường SQLQ1 đóngmột vai trò rất quan trọng trong quá trình xây dựng quân đội Nghị quyết Đạihội Đảng bộ nhà trường lần thứ XVI xác định: Lãnh đạo thực hiện tốt nhiệm
vụ đổi mới toàn diện, đồng bộ các hoạt động dạy- học, nâng cao chất lượngđào tạo cán bộ đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong thời kỳ mới Quántriệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về giáo dục-đào tạo Tăng cườnggiáo dục, tạo sự thống nhất trong thực hiện Thường xuyên thực hiện đột phá về
“ Nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo cán bộ ’’, đổi mới nâng cao chất lượngdạy- học, đổi mới quy trình; xây dựng, thực hiện tốt chương trình đào tạo, kếhoạch huấn luyện; vận dụng linh hoạt phương pháp dạy-học tích cực [ 50, tr
47, 48 ]
Trường Sĩ quan Lục quân 1 là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy-Thammưu Lục quân cấp phân đội trình độ đại học cho toàn quân Đào tạo trình độthạc sỹ ngành nghệ thuật quân sự, đào tạo hoàn thiện đại học,đào tạo giảngviên quân sự, đào tạo đào tạo cao đẳng công an, đào tạo đại học ngành quân
sự cơ sở.Trong đó nhiệm vụ đào tạo cán bộ Trung đội trưởng có trình độ đạihọc là quan trọng nhất Theo đó, hoạt động quản lý quá trình giáo dục kỷ luậtcho học viên càng trở lên quan trọng hơn bao giờ hết Ý nghĩa quan trọng đókhông chỉ ở chỗ trước mắt là nâng cao chất lượng đào tạo nói chung và xây dựngnhà trường theo hướng “chuẩn hoá, hiện đại hoá”, mà còn về lâu dài đó là lựclượng có ý nghĩa quyết định đến hoạt động quản lý quá trình giáo dục kỷ luậttrong toàn quân Bởi vậy, vấn đề đặt ra trong quá trình đào tạo, nhà trường cần
Trang 29phải bám sát mục tiêu, yêu cầu đào tạo tăng cường giáo dục, quản lý kỷ luật chohọc viên; thường xuyên cho học viên tham gia các hoạt động thực tiễn; thựchành, thực tập ở cương vị, chức trách sau này mà họ sẽ đảm nhiệm
Bốn là, yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người cán bộ quân sự
Yêu cầu về phẩm chất và năng lực của sỹ quan trong tình hình mới:Trên cơ sở quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo tinh thần Nghị quyết Đạihội XII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ X , Nghịquyết Trung ương 8 (khoá IX) về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hìnhmới, Nghị quyết 51 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 513 của Đảng uỷ Quân sựTrung ương; Luật Giáo dục 2005, Luật sỹ quan QĐNDVN và Nghị quyết 86của Đảng uỷ Quân sự Trung ương về công tác giáo dục-đào tạo trong tìnhhình mới: gắn giáo dục đào tạo với nghiên cứu khoa học, gắn lý luận với thựctiễn, kết hợp bồi dưỡng kiến thức, năng lực tư duy với rèn luyện năng lựcthực hành, chú trọng truyền thụ kinh nghiệm chiến đấu và giáo dục truyềnthống cho người học; kết hợp chặt chẽ đào tạo tại trường với đào tạo tại đơn
vị, đào tạo với tự đào tạo liên tục trong quá trình công tác Biến kiến thứcthành bản lĩnh chính trị vững vàng cho người học nhằm xây dựng đội ngũ sỹquan tương lai thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, có đủphẩm chất và năng lực, có tư duy sáng tạo và năng lực thực hành giỏi, đápứng yêu cầu của tình hình mới Xuất phát từ những tư tưởng cơ bản đó, kếthợp với những yêu cầu của thực tiễn cần đạt được về phẩm chất, năng lực củađội ngũ sỹ quan trong tương lai đã đặt ra cho công tác giáo dục- đào tạo củanhà trường không chỉ coi trọng trang bị kiến thức toàn diện, mà còn phải chủđộng cả về mặt kế hoạch, nội dung, phương pháp đưa học viên vào các tìnhhuống thực tiễn trong hoạt động quản lý quá trình giáo dục kỷ luật với cương
vị chức trách mà họ sẽ đảm nhiệm sau khi ra trường Bên cạnh đó phải coitrọng công tác rèn luyện đạo đức, tác phong, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luậtcho học viên, đảm bảo cho họ có đầy đủ tri thức, vốn sống, kinh nghiệm bảnlĩnh để hoàn thành tốt cương vị chức trách và phát triển sau này
*
Trang 30* *
Quản lý giáo dục NSCQ là một trong những nội dung quản lý quantrọng, quản lý quá trình này diễn ra rất khó khăn phức tạp, chịu sự tác độngcủa nhiều nhân tố khách quan, chủ quan; được tiến hành đan xen cùng với cáchoạt động khác trong quá trình đào tạo, thông qua việc thực hiện nhiệm vụ,chức trách của học viên nhằm bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về lễ tiết tácphong quân nhân qua đó góp phần hoàn thiện phẩm chất nhân cách cho họcviên đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo
Nội dung quản lý giáo dục NSCQ gồm nhiều nhân tố, từ việc quản
lý mục tiêu, chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp, hình thức giáo dụcNSCQ và các điều kiện bảo đảm cho giáo dục NSCQ Quản lý giáo dụcNSCQ cho học viên Trường SQLQ1 hiện nay trực tiếp góp phần nâng caochất lượng đào tạo cán bộ, giáo viên quân sự có đầy đủ phẩm chất, nhân cách,năng lực, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội và yêu cầu của sự nghiệp xâydựng và bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới
Trang 31Chương 2
CƠ SỞ THỰC TIỄN, QUẢN LÝ GIÁO DỤC NẾP SỐNG CHÍNH QUY
CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG SĨ QUAN LỤC QUÂN 1
2.1 Thực trạng giáo dục nếp sống chính quy cho học viên Trường
Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay
Giáo dục NSCQ có vai trò quan trọng trong việc hình thành phẩm chất,
nhân cách học viên viên, nghị quyết của Đảng ủy Nhà trường cũng như các
hệ, tiểu đoàn đều nhấn mạnh vai trò, sự cần thiết phải tăng cường giáo dụcNSCQ, duy trì kỷ luật đối với đội ngũ học viên nói chung và học viên cấp
phân đội nói riêng trong thực hiện mục tiêu đào tạo ở Nhà trường Do vậy
trong thời gian vừa qua Lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, khoa, đơn vị trongNhà trường đã có nhận thức đúng đắn về giáo dục NSCQ cho học viên Xácđịnh tốt vai trò trách nhiệm trong việc giáo dục NSCQ cho học viên Xác địnhđây là một trong những nội dung quan trọng là cơ sở để nâng cao chất lượngthực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bồi dưỡng những phẩmchất năng lực đảm bảo đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cho đội ngũ học viên.Trong công tác lãnh đạo cấp ủy các cấp đã bám sát vào nhiệm vụ, tình hìnhthực tiễn của đơn vị ra nghị quyết lãnh đạo, trước những nhiệm vụ diễn tập,thực tập, nghỉ tết nguyên đán, nghỉ hè, trực tết, trực hè Cấp ủy các cấp ranghị quyết chuyên đề để lãnh đạo Trên cơ sở nghị quyết đã đề ra chỉ huy cáccấp tiến hành lập kế hoạch, triển khai tổ chức thực hiện trên các mặt công táctrong đó có giáo dục NSCQ theo chủ trương nghị quyết Đội ngũ cán bộ cáccấp, đặc biệt là cán bộ trực tiếp quản lý học viên đã thường xuyên bám sátđơn vị, nắm chắc diễn biến tư tưởng của học viên Tổ chức quản lý, duy trìnghiêm túc có chất lượng các chế độ trong ngày, trong tuần, các quy định
Trang 32trong huấn luyện, sắn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, đồng thời tạo điềukiện thuận lợi phát huy tính chủ động, tự giác của học viên trong tự giáo dục,rèn luyện nếp sống chính quy.
Trong văn kiện đại hội đại biểu lần thứ XVI nhiệm kỳ 2015- 2020 phầnkiểm điểm đánh giá kết quả lãnh đạo xây dựng Nhà trường vững mạnh toàndiện đã chỉ rõ: cấp ủy, chỉ huy các cấp đã tập chung chỉ đạo thực hiện tốt đột
phá về “ Xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật, chấm dứt vi phạm kỷ luật nghiêm trọng ” Thường xuyên làm tốt công tác giáo dục pháp luật, kỷ luật nâng
cao nhận thức, thực hiện nghiêm chỉ thị số 04 của Bộ trưởng Bộ Quốc phònggắn với tiếp tục thực hiện chỉ thị 917 về xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.Chỉ đạo cụ thể hóa các quy định, ban hành thực hiện thống nhất trong toàntrường, nền nếp xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật có chuyển biến tiến bộtoàn diện, có mặt, có nội dung tương đối vững chắc… [ 50, tr.10 ] Phát huy tốtvai trò, tính tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong chấp hành vàthực hiện NSCQ, là tấm gương cho đội ngũ học viên học tập và noi theo
Cấp ủy, chỉ huy cơ quan, đơn vị trong Nhà trường đã thường xuyêntích cực đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục nếp sốngchính quy phù hợp với nhận thức và yêu cầu của từng năm học Trên cơ
sở giáo dục pháp luật, giáo dục kỷ luật do Tổng cục Chính trị, Bộ TổngTham mưu quy định Nhà trường thường xuyên đổi mới, điều chỉnh, bổsung những nội dung mới phù hợp với tình hình và đặc điểm đối tượnghọc viên Tập chung quán triệt vị trí, vai trò, nội dung, yêu cầu về xâydựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, giáo dục , giáo dục quy định chính quytrong huấn luyện, chính quy trong mang mặc, chính quy trong bảo quản,bảo dưỡng vũ khí trang bị, chính quy trong xưng hô chào hỏi, chính quytrong thực hiện các chế độ nền nếp, giáo dục rèn luyện tác phong chínhquy, tác phong học tập cho học viên
Trang 33Song song việc đổi mới nội dung, Nhà trường coi trọng đổi mớihình thức, phương pháp giáo dục NSCQ trong học tập, quán triệt các quyđịnh của quân đội, Nhà trường như tọa đàm, trao đổi, thăm quan các đơn
vị điển hình tiên tiến, đẩy mạnh các hoạt động thông tin tuyên truyền,động viên nêu gương người tốt việc tốt, xây dựng điển hình tiên tiến Kếthợp giáo dục chung, giáo dục riêng, kết hợp giữa đơn vị quản lý với giađình học viên Từ đó ý thức tự giác chấp hành NSCQ của học viên ngàycàng được nâng lên, các chế độ quy định của quân đội, Nhà trường đượcquán triệt và chấp hành nghiêm túc Biểu hiện trong học tập đã phát huyđược tính tích cực, tự giác, chủ động, thực hiện đúng kế hoạch, chấp hànhnghiêm quy chế nguyên tắc huấn luyện, chất lượng việc xây dựng nền nếpchính quy được nâng lên một cách rõ rệt
Để đánh giá thực trạng giáo dục NSCQ cho học viên trường Sĩ quan Lụcquân 1, chúng tôi đã tiến hành điều tra Kết quả điều tra cũng cho thấy đại đa
số cán bộ , giảng viên và học viên trong Nhà trường có nhận thức đúng về vaitrò và tầm quan trọng của giáo dục NSCQ cho học viên
*Thực trạng giáo dục nâng cao nhận thức về giáo dục nếp sống chính quy cho học viên
Thông qua điều tra bằng phiếu hỏi, thăm dò trưng cầu ý kiến, xử lý kếtquả của 125 phiếu hỏi đối với giảng viên, cán bộ quản lý, 135 phiếu hỏi đốivới học viên trong Nhà trường Kết hợp với số liệu thống kê thu thập từ các
cơ quan chức năng, các đơn vị quản lý học viên trong nhà trường, có thể đánhgiá thực trạng giáo dục nhận thức về giáo dục NSCQ cho học viên ở Nhàtrường như sau:
Kết quả xử lý 125 phiếu hỏi dùng cho cán bộ quản lý, giáo viên, 135phiếu hỏi đối với học viên với câu hỏi giáo dục nâng cao nhận thức về NSCQcho học viên được thực hiện như thế nào: kết quả có 43 % cán bộ, giảng viêncho là tốt, 49 % cho là bình thường; cùng với đó có 34,6 % học viên cho là tốt
Trang 34và 58,2 % cho là bình thường Các nghị quyết của Đảng ủy Nhà trường cũngnhư các hệ, tiểu đoàn đánh giá giáo dục nhận thức về giáo dục NSCQ cho họcviên có nhiều chuyển biến tích cực, việc nắm vững kiến thức về NSCQ, trởthành nhu cầu khách quan, thiết yếu của mồi học viên
Trong thời gian qua Nhà trường xác định giáo dục nâng cao nhậnthức về NSCQ cho học viên là bước cơ sở quan trọng, bởi vì chính sự amhiểu NSCQ, sự nhận thức đúng đắn về NSCQ sẽ là điều kiện cần thiết đểhình thành tình cảm và thói quen trong thực hiện NSCQ ở mỗi học viên;
do vậy giáo dục nâng cao nhận thức về NSCQ cho học viên luôn đượcNhà trường quan tâm, thực hiện thường xuyên, với nhiều phương pháp tổchức phong phú và sinh động
Bên cạnh đó việc giáo dục nâng cao nhận thức về NSCQ cho học viêncòn những hạn chế, một số học viên nhận thức về NSCQ chưa tốt, chưa nhậnthức đúng vai trò của giáo dục NSCQ đối với hoàn thiện nhân cách của bảnthân mình; có 8% cán bộ, giảng viên và 5,8% học viên cho rằng giáo dụcnâng cao nhận thức về NSCQ cho học viên chưa tốt
* Thực trạng giáo dục thái độ, niềm tin nếp sống chính quy cho học viên
Cùng với giáo dục nâng cao nhận thức về NSCQ thì giáo dục thái độ,niềm tin NSCQ cho học viên cũng rất quan trọng; vì vậy Nhà trường luôn coitrọng công tác giáo dục niềm tin; chú trọng giáo dục tình cảm trách nhiệm, ýthức chấp hành NSCQ trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ Đồng thờithường xuyên phê phán những biểu hiện coi thường NSCQ, các hành vi viphạm NSCQ Từ đó người học sẽ có được lòng tin vào sự cần thiết tuân thủtheo những quy định NSCQ
Qua thăm dò tư tưởng đối tượng học viên cho thấy, 100 % học viên tintưởng vào các quy định của quân đội, nhà trường, đơn vị.Từ đó nâng cao ýthức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Kết quả điều tra về giáo dục thái độ,
Trang 35niềm tin NSCQ cho học viên, có 38,3 % cán bộ, giảng viên cho là tốt và54,2% cho là bình thường; cùng với đó có 29,5% học viên cho là tốt và 59,4
% cho là bình thường
Tuy nhiên, những biểu hiện tiêu cực, vi phạm các chế độ nền nếp xảy
ra ở một số đơn vị việc giải quyết chưa thống nhất, dẫn đến việc giáo dục tìnhcảm, niềm tin vào điều lệnh, điều lệ, nội quy, quy định của đơn vị tính thuyếtphục, hiệu quả còn hạn chế; kết quả điều tra có 9,5% cán bộ, giảng viên và11,1% học viên cho rằng giáo dục thái độ, niềm tin NSCQ cho học viên chưa tốt
* Thực trạng giáo dục thói quen hành vi NSCQ cho học viên
Giáo dục nâng cao nhận, thái độ, niềm tin NSCQ là tiền đề để rènluyện thói quen, hành vi chấp hành NSCQ; kết quả cuối cùng của giáodục NSCQ là phải thể hiện được việc thực hiện nghiêm điều lệnh, điều
lệ, quy định của quân đội, nhà trường, đơn vị của mỗi học viên Cùngvới giáo dục nâng cao nhận thức, thái độ, niềm tin NSCQ Học viên đặcbiệt chú trọng tổ chức rèn luyện thói quen, hành vi chấp hành NSCQcho học viên trong sinh hoạt, học tập, công tác hàng ngày như: tổ chứcrèn luyện hành vi, thói quen NSCQ trong quá trình học tập, sinh hoạt,chấp hành các chế độ trong ngày, trong tuần, các quy định trong họctập, rèn luyện
Kết quả điều tra về giáo dục thói quen, hành vi NSCQ cho học viên, có36,5% cán bộ, giảng viên cho là tốt và 57,35% cho là bình thường; có 34,5%học viên cho là tốt và 61,4% cho là bình thường
Tuy nhiên, việc giáo dục rèn luyện thói quen hành vi chấp hành NSCQchưa tốt; kết quả điều tra có 6,15% cán bộ, giảng viên và 4,1% học viên chorằng giáo dục thói quen, hành vi NSCQ của học viên chưa tốt
* Thực trạng về sử dụng phương pháp giáo dục nếp sống chính quy
Để đạt được mục tiêu giáo dục NSCQ cho học viên, nhà quản lý giáodục đã lựa chọn nhiều phương pháp giáo dục Phương pháp thuyết phục, đối
Trang 36thoại, nêu vấn đề để tranh luận, nêu gương; phương pháp rèn luyện, đòi hỏilàm theo chuẩn mực, tạo dư luận tập thể, tạo tình huống giáo dục; phươngpháp thi đua, động viên khen thưởng, tự phê bình và phê bình, phương phápbắt buộc, xử phạt
Kết quả điều tra về sử dụng phương pháp giáo dục: Giáo dục nhận thức,chấp hành pháp luật nhà nước, kỷ luật quân đội, mục tiêu yêu cầu của nhàtrường, tốt 77,04%; bình thường 14,82%; chưa tốt 8,14%; Thực hiện công táckiểm tra, giám sát, khen thưởng, phê bình trong quá trình thực hiện kế hoạchxây dựng nếp sống chính quy, tốt 80%; bình thường 12,60%; chưa tốt 7,40%;Phương pháp, tác phong của cán bộ trong quản lý, duy trì kỷ luật, nếp sốngchính quy ở đơn vị, tốt 75,55%; bình thường 20,75%; chưa tốt 3,70%; Khả năng truyền đạt, tổ chức giáo dục kỷ luật, nếp sống chính quy cho học viên, tốt80,75%; bình thường 11,85%; chưa tốt 7,40%
kỷ luật quân đội, mục tiêu
yêu cầu của nhà trường
2
Thực hiện công tác kiểm
tra, giám sát, khen thưởng,
phê bình trong quá trình
thực hiện kế hoạch xây
Trang 37Kết quả điều tra như sau: Nội dung sinh hoạt nắm tâm tư tình cảm,nguyện vọng của học viên, tốt 74,07%; bình thường 22,23; chưa tốt 3,70;Sinh hoạt giải đáp những vướng mắc, tâm tư nguyện vọng của học viên, gặp
gỡ động viên gia đình học viên có hoàn cảnh khó khăn, tốt 77,78%; bìnhthường 14,82%; chưa tốt 7,40%; Tổ chức học viên sinh hoạt theo chủ đề, tọađàm trao đổi ( kinh nghiệm học tập, kỹ năng giao tiếp, ứng xử ); tốt 70,38%;bình thường 25,92%; chưa tốt 3,70%; Gặp gỡ nhắc nhở, động viên những họcviên vi phạm kỷ luật quân đội, quy định của nhà trường, những học viên cábiệt; tốt 76,29%; bình thường 18,53%; chưa tốt 5,18%
Trang 38Sinh hoạt giải đáp những
vướng mắc, tâm tư
hoạt theo chủ đề, tọa đàm
trao đổi ( kinh nghiệm
phạm kỷ luật quân đội,
quy định của nhà trường,
* Thực trạng quản lý mục tiêu giáo dục nếp sống chính quy
Qua nghiên cứu các văn bản, nghị quyết về công tác giáo dục đàotạo của nhà trường, đặc biệt các nội dung liên quan đến giáo dục NSCQ,các kế hoạch quản lý giáo dục NSCQ cho học viên; qua trao đổi trực tiếpvới đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên trong nhà trường cho thấynhững năm qua Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường, các cơ quan chứcnăng, các đơn vị quản lý học viên đã quan tâm việc xây dựng mục tiêu, kếhoạch quản lý trìn giáo dục NSCQ cho học viên, thể hiện tính thống nhất củamục tiêu giáo dục NSCQ với mục tiêu đào tạo Thực hiện tốt khâu thiết kếmục tiêu, quán triệt và tổ chức thực hiện có hiệu quả việc giáo dục NSCQ chohọc viên đảm bảo kết quả đạt được theo mục tiêu đào tạo của nhà trường
Trang 39Cùng với quản lý mục tiêu, việc xây dựng kế hoạch về quản lý giáo dụcNSCQ cho học viên được coi trọng và được cụ thể hóa trong các kế hoạchnhư: Kế hoạch xây dựng đơn vị VMTD; lịch huấn luyện; kế hoạch xây dựngđơn vị điểm; kế hoạch xây dựng đơn vị chính quy, rèn luyện kỷ luật; kế hoạch
tự học, tự rèn của học viên,… các loại kế hoạch đó đều với mục tiêu xuyênsuốt, đều hàm chứa nội dung giáo dục NSCQ Kết quả điều tra về quản lýmục tiêu giáo dục NSCQ cho thấy, có số cán bộ giảng viên cho là tốt, 85,6%cho là bình thường 8% cho là chưa tốt; 6,4% ; học viên cho là tốt, 85,18% cho
là bình thường, 11,12 %; học viên cho là chưa tốt 3,70%
Tuy nhiên việc xây dựng mục tiêu giáo dục NSCQ còn biểu hiện thụ động, chưa cập nhật, bổ sung khi văn bản pháp luật, quy định nội bộ đã được sửa đổi, có mục tiêu còn xây dựng chung chung
Bảng 2.2.1: Đánh giá quản lý mục tiêu giáo dục NSCQ của nhà trường
Cán bộ quản lý, giảng viên Học viên
Tốt Bình thường Chưa tốt Tốt Bình thường Chưa tốt
107 85,6 10 8 8 6,4 115 85,18 15 11,12 5 3,70
* Thực trạng xây dựng kế hoạch giáo dục nếp sống chính quy của cán
bộ quản lý học viên ở Trường Sĩ quan Lục quân 1
Để tìm hiểu thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dụcNSCQ của cán bộ quản lý nhà trường, chúng tôi tiến hành điều tra, khảo sátbằng phiếu 125 cán bộ, giảng viên ở nhà trường (70 cán bộ quản lý và 55 giáoviên ) Kết quả được thống kê ở bảng 2.2.2
Bảng 2.2.2: Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục NSCQ của cán bộ quản lý
Trang 402 Cho từng học kỳ 47 37,6 50 40 28 22,4
5 Cho các ngày lễ kỷ niệm,
các đợt thi đua theo chủ đề 69 55,2 47 37,6 9 7,2
Từ bảng 2.2.2 cho thấy, công tác xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động
giáo dục NSCQ của cán bộ quản lý được quan tâm thường xuyên và diễn rarất tốt trong những năm qua Kết quả trưng cầu ý kiến xây dựng kế hoạch cho
cả năm học tốt 18,4% ; bình thường 32,8%; chưa tốt 48,8%; Cho từng học kỳtốt 37,6%; bình thường 40%; chưa tốt 22,4%; Cho từng tháng, tốt 42,4% ;bình thường 45,6%; Chưa tốt 12%; Cho từng tuần, tốt 48,8%; bình thường34,4%; chưa tốt 16,8%; Cho các ngày lễ kỷ niệm, các đợt thi đua theo chủ đề,tốt 55,2%; bình thường 37,6%, chưa tốt 7,2%
Qua các kết quả cho thấy, công tác kế hoạch hóa hoạt động giáo dụcNSCQ của cán bộ quản lý được chú ý nhiều hơn ở các kế hoạch ngắn hạn, cáchoạt động thường niên trong năm học Các kế hoạch mang tính dài hơi dự báocòn yếu và chưa thể hiện rõ Chính vì vậy, một số hoạt động giáo dục NSCQcủa cán bộ quản lý được tổ chức mang tính thời vụ, các hoạt động chưa đi vàochiều sâu và chưa đạt hiệu quả cao trong giáo dục nếp sống chính quy
Để kiểm tra tính cụ thể, khả thi và phù hợp trong nội dung kế hoạchquản lý hoạt động giáo dục NSCQ của cán bộ quản lý, chúng tôi tiến hànhđiều tra, khảo sát bằng phiếu, kết quả được thống kê ở bảng 2.2.3
Bảng 2.2.3: Nội dung của kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục nếp
sống chính quy cho học viên của cán bộ quản lý
Mức độ Đầy đủ Chưa đầy đủ