Giáo viên dạy: l ơng việt tuấnPHòng giáo dục và đào Tạo Tam Nông... ch ơng II: hàm số và đồ thịHàm số và đồ thị Đại l ợng tỉ lệ thuận Một số bài toán về đại l ợng tỉ lệ thuận Hàm số Đạ
Trang 1Giáo viên dạy: l ơng việt tuấn
PHòng giáo dục và đào Tạo Tam Nông
Trang 2ch ơng II: hàm số và đồ thị
Hàm số và đồ thị
Đại l ợng
tỉ lệ thuận
Một số bài toán về
đại l ợng tỉ lệ thuận
Hàm số
Đại l ợng
tỉ lệ nghịch
Một số bài toán về
đại l ợng tỉ lệ nghịch
Mặt phẳng toạ độ
Đồ thị hàm số y = ax
Trang 3a, Quãng đ ờng đi đ ợc s(km) theo thời gian t (h) của một vật chuyển động đều với vận tốc 15 (km/h);
b, Khối l ợng m(kg) theo thể tích là V (m3) của thanh kim loại đồng chất có khối l ợng riêng
D(kg/m3 ) (Chú ý: D là một hằng số khác 0 )
m = D.V(kg)
s = 15.t( km )
m = 7800.V(kg)
Có cách nào để mô tả hai đại l ợng tỉ lệ thuận ?
Hãy viết công thức tính
Ta có D = 7800kg/m , em hãy viết công
thức tính khối l ợng m(kg) của sắt?Sắt
3
1 Định
nghĩa
3 Sắt
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 4s = 15.t (1 )
m = 7800.V (2)
Em hãy nhận xét về sự giống nhau giữa hai công thức trên?
Nhận xét:
Các công thức trên đều có điểm giống nhau là đại l ợng này bằng đại l ợng kia nhân với một hằng số khác 0
1 Định
nghĩa
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 5Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức: (với
k là hằng số khác 0) thì ta nói theo
.
Vậy x có tỉ lệ thuận với y không ?
Nếu có thì hệ số tỉ lệ là bao nhiêu?
Ví dụ : Cho công thức: y = 3x Hỏi y có tỉ lệ thuận x không? Nếu có thì hệ số tỉ lệ là bao nhiêu?
y tỉ lệ thuận với x hệ số tỷ lệ k y = kx
Theo định nghĩa y tỉ lệ thuận với x, hệ
số tỉ lệ k = 3
Theo định nghĩa x tỉ lệ thuận với y, hệ số tỉ
lệ k =
Vì y = 3x 1
y
⇒ = ⇒ =
1 3
1 Định
nghĩa
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 61.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta
nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
1
k
Chú ý: Khi đại l ợng y tỉ lệ thuận với đại l ợng x thì x
cũng tỉ lệ thuận với y và ta nói hai đại l ợng đó tỉ lệ thuận với nhau Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số
k(khác 0) thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 7Cho biết y tỉ lệ thuận x theo hệ số tỉ lệ k =
Hỏi x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là bao nhiêu?
x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là:
?2
1.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x
theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta
nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
3 5
−
5 3
−
Chú ý: Khi đại l ợng y tỉ lệ thuận với đại l ợng x thì x cũng tỉ lệ thuận với y và ta nói hai đại l ợng đó tỉ lệ thuận với nhau Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số
k(khác 0) thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ
1
k
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 8? 3
1.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x
theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
a a
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Hình bên là một biểu đồ
hình cột biểu biễn khối l ợng
của bốn con khủng long Mỗi
con khủng long ở cột b, c, d
nặng bao nhiêu tấn nếu
biết rằng con khủng long ở
cột a nặng 10 tấn và chiều
cao của cột đ ợc cho bởi
bảng sau:
Trang 92.Tính chất
Cho biết hai đại l ợng y và x tỉ lệ thuận với nhau:x x
1 = 3 x2 = 4 x3 = 5 x4 = 6
y y1 = 6 y2 =… y3=… y4=…
a.Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y đối với x?
b.Điền vào chỗ trống(…) trong bảng trên bằng số
thích hợp?
c Có nhận xét gì về tỉ số giữa hai giá trị t ơng ứng của
y và x?
?4
3
1 2 3 4
; ; y ;
y y y
x x x x
1.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x
theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta
nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 101.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo
công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y
tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
x x1 = 3 x2 =
4
x3 = 5
x4 = 6
y y1 =
6
y2 =8=8 y3=1=1
0
y4=1=1 2
b
3
y
x = = x = = x = = x = =
3
x = x = x = x
2.Tính chất
? 4
c Ta có:
Vậy:
Lời giải:
Vì y và x là hai đại l ợng tỉ lệ thuận nên y = kx
Hay
Vậy đại l ợng y tỉ lệ thuận với đại l ợng x với hệ số
tỉ lệ k = 2
a
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
1 1
6
6 3 2
3
y = kx ⇒ = k ⇒ = =k
Trang 111.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x
theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Giả sử y và x là hai đại l ợng tỉ lệ thuận với nhau: y =
kx Khi đó với mỗi giá trị khác 0 của x ta
có một giá trị t ơng ứng
của y và do đó :
1 ; ; ; 2 3
x x x
1 1 ; 2 2 ; 3 3 ;
y
k
x = x = x = x = =
2.Tính chất
Tổng quát:
Và 1 1
,
,
Trang 121.Định nghĩa: Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x
theo công thức: y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
2.Tính chất: Nếu hai đại l ợng tỉ lệ thuận với nhau thì:
+ Tỉ số hai giá trị t ơng ứng của chúng luôn không
đổi
+ Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại l ợng này bằng tỉ số hai giá trị t ơng ứng của đại l ợng kia
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 13x -2 2
Cho hai đại l ợng x và y tỉ lệ thuận với nhau theo công
thức y = -2x.a.Tìm hệ số tỉ lệ k của y đối với x?
b.Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau:Hệ số tỉ lệ k = -2
1.Định nghĩa
Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức: y =
kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
2 Tính chất
Nếu hai đại l ợng tỉ lệ thuận với nhau thì:
+ Tỉ số hai giá trị t ơng ứng của chúng luôn không
đổi
+ Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại l ợng này bằng tỉ số hai giá trị t ơng ứng của đại l ợng kia
Bài toán
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
4
-1
-4
3
Trang 141.Định
nghĩa.
Bài 4 (SGK-Tr 54)
Cho biết z tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ k
và y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ h hãy
chứng tỏ rằng z tỉ lệ thuận với x và tìm hệ số
tỉ lệ?
Vì z tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ k nên z =
ky (1).
Vì y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ h nên y =
hx (2).
Từ (1) và (2) => z = k.(h.x)
z = (k.h).x
Vậy z tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.h
2 Tính
chất
Lời giải
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Trang 15Định nghĩa:
Nếu đại l ợng y liên hệ với đại l ợng x theo công thức:
y = kx ( với k là hằng số khác 0 ) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
Tính chất:
Nếu hai đại l ợng tỉ lệ thuận với nhau thì:
+ Tỉ số hai giá trị t ơng ứng của chúng luôn không đổi.
+ Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại l ợng này bằng tỉ số hai giá trị t
ơng ứng của đại l ợng kia.
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
Chú ý: Khi đại l ợng y tỉ lệ thuận với đại l ợng x thì x cũng tỉ lệ thuận với y và ta nói hai đại l ợng đó tỉ lệ
thuận với nhau Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số k (khác 0) thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ
1
k
Trang 16H ớng dẫn về nhà
- Học thuộc định nghĩa, tính chất đại l ợng tỉ lệ thuận
- Làm bài tập : 2,3 (SGK-Tr54)
2,3,4,7 (SBT-Tr 43)
Để khẳng định hai đại l ợng m và V có tỉ lệ
thuận với nhau em cần rút đ ợc m = ? ( hoặc V
= ?)
Tiết 23: Đ1.đại l ợng tỉ lệ thuận
- Xem tr ớc bài: “ Một số bài toán về đại l ợng tỉ lệ
thuận”
m V
Em hãy tính tỉ số và
rút gọn
H ớng dẫn bài 3 (SGK Tr 54 )