Để làm rõ hơn nguồn gốc tình cảm nhân ái của văn chương, Hoài Thanh đã nêu tiếp nhận định nào về vai trò tình cảm trong sáng tạo văn chương.. Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng
Trang 1TRƯỜNG THCS MƯỜNG PHĂNG
Chào mừng Quý Thầy Cô và các em đến với bài giảng Ngữ Văn 7
Bài giảng do Tổ chuyên môn Văn sử Trường THCS Mường Phăng thiết kế.
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ:
? Văn bản nghị luận Đức tính giản dị của Bác Hồ
giúp em thấy được đức tính nổi bật nào ở Bác?
Sự giản dị hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tình cảm cao đẹp
TRẢ LỜI
Trang 3BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
hiểu biết của em về tác giả Hoài Thanh
- Hoài Thanh ( 1909 - 1982)
- Quê quán: Nghi Trung - Nghi Lộc - Nghệ An
- Năm 2000 Ông được nhà nước phong tặng giải thưởng HCM về văn hóa
- nghệ thuật
- Tác phẩm nổi tiếng nhất của Hoài Thanh là: Thi Nhân Việt Nam
? Em hãy nêu xuất xứ của văn bản?
- Xuất xứ của tác phẩm: “Ý nghĩa văn chương” Hoài Thanh viết năm 1936, in trong sách văn chương và hành động Có lần in lại lấy nhan đề là: “ Ý nghĩa và công dụng của văn chương”
* Đọc:
văn chương thuộc kiểu nghị luận nào?
Tại sao?
? Trong văn bản tác giả đã bàn tới ý nghĩa văn chương trên phương diện nào?
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.- Công dụng của văn chương
? Em có nhận xét
gì về vai trò của tác giả trong bài nghị luận?
- Dùng lí lẽ về văn chương để bộc lộ quan điểm
- Tình cảm quý trọng văn chương
Trang 4BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG(Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn
chương:
? Em hãy giải nghĩa từ cốt
yếu?
?Tác giả đi tìm
ý nghĩa của văn chương từ câu chuyện nào?
Nhà thi sĩ Ấn Độ khóc nức nở khi thấy một con chim bị thương rơi xuống chân mình?Cách nêu vấn
đề của tác giả như vậy có tác dụng gì?
Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn Từ kể một câu chuyện nhỏ để dẫn dắt tới luận đề theo lối quy nạp
? Qua câu chuyện trên tác giả cho thấy nguồn gốc của văn chương xuất phát từ đâu?
- Nguồn gốc của văn chương là
lòng thương (lòng thương người
và muôn vật, muôn loài)
? Để làm rõ hơn nguồn gốc tình cảm nhân ái của văn chương, Hoài Thanh đã nêu tiếp nhận định nào về vai trò tình cảm trong sáng tạo văn
chương?
“…Văn chương sẽ là
hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế văn chương còn sáng tạo ra
sự sống.
Vậy thì, hoặc hình dung
sự sống, hoặc sáng tạo
ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, là lòng vị tha…”
? Em hiểu nhận định này như thế nào?
-Văn chương phản ánh đời sống, làm cho đời sống trở nên tốt đẹp hơn
- Sự sáng tạo ấy bắt đầu từ cảm xúc yêu thương rộng lớn của nhà văn
Trang 5BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG ( Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn
chương:
- Nguồn gốc của văn chương là
lòng thương (lòng thương người
và muôn vật, muôn loài)
THẢO LUẬN NHÓM ( 3’)
? Hãy tìm một số tác phẩm văn chương đã học để chứng minh nguồn gốc của văn chương là “lòng thương”?
Trang 6-Tình yêu quê hương đất nước:
“ Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương…”
- Tình yêu nam nữ:
“ Đôi ta cùng bạn chăn trâu Cùng mặc áo vá nhuộm nâu một hàng…”
- Những câu hát than thân:
“ Em như con hạc đầu đình
Muốn bay không nhấc nổi mình mà bay…”
- Bà Huyện Thanh Quan viết “ Qua Đèo Ngang” bởi lẽ:
“ Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia…”
Trang 7BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn
chương:
- Nguồn gốc của văn chương là
lòng thương (lòng thương người và
muôn vật, muôn loài)
Số cô chẳng giàu thì nghèo Ngày ba mươi tết thịt treo trong nhà
( Ca dao)
Ngâm thơ ta vốn không ham, Nhưng ngồi trong ngục biết làm chi đây?
Ngày dài ngâm ngợi cho khuây Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do
( Hồ Chí Minh – Nhật kí trong tù)
? Em hãy cho biết câu ca dao và bài thơ trên có xuất phát từ tình thương người không hay xuất phát từ tình cảm nào?
- Sự đả kích, châm biếm
- Giải trí
? Từ thực tế đó em có nhận xét gì về quan niệm văn chương của Hoài
Thanh?
- Quan niệm đúng nhưng chưa toàn diện, ý kiến của Hoài Thanh làm giàu thêm cho lí luận về nguồn gốc văn chương
? Qua sự phân tích trên em thấy nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì?
- Nguồn gốc cốt yếu của văn
chương là tình cảm, là lòng vị tha
Trang 8BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG (Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn chương:
2 Công dụng của văn chương:
? Hoài Thanh bàn về công dụng của văn chương với con người bằng những câu văn nào?
“ Một người hằng ngày chỉ cặm cụi lo lắng vì mình, thế mà khi xem truyện hay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng, giận cùng những người ở đâu đâu, vì những chuyện
ở đâu đâu, há chẳng phải là chứng
cớ cho cái mãnh lực lạ lùng của văn chương hay sao?
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có; cuộc đời phù phiếm
và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần”
?Trong mỗi câu văn Hoài Thanh nhấn mạnh công dụng nào của văn chương?
- Văn chương sáng tạo ra sự sống, gây
những tình cảm không có, luyện
những tình cảm sẵn có
?Từ đó Hoài Thanh cho ta thấy công dụng lạ lùng nào của văn chương đối với
con người?
=> Làm giàu tình cảm con người
? Khi nói “Có kẻ nói
từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa
cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay” tác giả
muốn ta tin vào sức mạnh nào của văn
chương?
Văn chương làm đẹp và hay những thứ bình thường
? Khi lại nói “Nếu
trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân
và đồng thời trong tâm linh loài người xoa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bực nào! tác giả cho
thấy vai trò của văn chương như thế nào?
Các thi nhân, văn nhân làm giàu sang cho lịch sử nhân loại
? Từ những câu văn bàn về công dụng của văn chương, Hoài Thanh giúp ta hiểu thêm ý nghĩa sâu sắc nào của văn chương?
- Văn chương làm đẹp, làm giàu
cho cuộc sống
Trang 9BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG ( Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn chương:
2 Công dụng của văn chương:
III TỔNG KẾT:
1.Nghệ thuật:
? Văn nghị luận của Hoài Thanh qua văn trên có gì đặc
sắc?
- Cách lập luận vừa có lí lẽ
vừa có cảm xúc, hình ảnh
2 Nội dung:
?Văn bản nghị luận văn chương của Hoài Thanh
mở ra cho em những hiểu biết mới mẻ, sâu sắc nào về
ý nghĩa của văn chương?
- Gốc của văn chương là tình
cảm nhân ái
Trang 10BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG( Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn chương:
2 Công dụng của văn chương:
III TỔNG KẾT:
1.Nghệ thuật:
2 Nội dung:
- Văn chương có công dụng đặc biệt:
vừa làm giàu tình cảm con người, vừa
làm đẹp cho cuộc sống
? Em nhận thấy thái độ
và tình cảm của tác giả đối với văn chương bộc lộ như thế nào trong văn bản này?
- Am hiểu văn chương
- Trân trọng, đề cao văn chương
* Ghi nhớ (SGK trang 63)
Trang 11BÀI 24 VĂN BẢN: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG ( Hoài Thanh)
TIẾT 95 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I ĐỌC – TIẾP XÚC VĂN BẢN:
* Tác giả, tác phẩm:
* Đọc:
* Cấu trúc văn bản:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1.Nguồn gốc cốt yếu của văn chương:
2 Công dụng của văn chương:
III TỔNG KẾT:
? Tác phẩm văn chương nào tác động sâu sắc nhất đến tình cảm của em? Hãy nêu tác động đó để xác nhận quan niệm của Hoài Thanh
về công dụng của văn chương?
IV LUYỆN TẬP:
Trang 12* HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
-Nắm được các luận điểm bài nghị luận
-Sưu tầm những tác phẩm văn chương tác động sâu sắc đến tình cảm của em -Chuẩn bị bài: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
