Kiểm tra là hình thức và phơng tiện của hoạt động đánh giá, bởi vậy trong quá trình đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh, trớc tiên cần phải đổi mới việc kiểm tra.. Lí do chủ qu
Trang 1Đề cơng đổi mới Việc kiểm tra đầu giờ
A Phần mở đầu
I Lí do chọn đề tài:
1 Lí do khách quan:
Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu quan trọng trong quá trình dạy học Đổi mới chơng trình đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ các khâu, trong đó
có đổi mới đánh giá Kiểm tra là hình thức và phơng tiện của hoạt động đánh giá, bởi vậy trong quá trình đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh, trớc tiên cần phải
đổi mới việc kiểm tra
2 Lí do chủ quan
Cựng với việc đổi mới chương trỡnh sỏch giỏo khoa, đổi mới phương phỏp dạy học thỡ vấn đề về đổi mới trong kiểm tra, đỏnh giỏ là khõu hết sức quan trọng trong quỏ trỡnh giảng dạy và học tập Làm thế nào để kiểm tra, đỏnh giỏ được đỳng trỡnh độ, năng lực của học sinh và chất lượng giảng dạy vào những thời điểm cụ thể theo mục tiờu của chương trỡnh mụn học là một cõu hỏi lớn dành cho những người làm cụng tỏc giỏo dục trong đó có bản thân tôi
Xuất phát từ mong muốn giúp học sinh rèn luyện phơng pháp tự học và tích cực học tập Giúp các em biết sử dụng SGK, SBT và các t liệu tham khảo một cách có ý thức và hiệu quả Tôi chọn đề tài “Đổi mới phơng pháp kiểm tra đầu giờ” Với hy vọng góp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lợng giáo dục của nhà trờng, cũng nh tạo điều kiện cho các em học sinh có thể đạt kết quả tốt hơn trong kỳ thi vào trờng THPT trong năm học tới
II Mục đích nghiên cứu:
Đỏnh giỏ khụng đơn thuần là sự ghi nhận thực trạng từ việc thu thập thụng tin mà cũn là đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng và đỏnh giỏ khụng phải chỉ là việc cho điểm bài làm cuối học kỳ, cuối năm của học sinh mà phải là hoạt động thu thập tất cả những sản phẩm do học sinh làm ra trong quỏ trỡnh học Đú cú thể là những bài viết, những tư liệu học sinh thu thập được, những hoạt động của học sinh trong quỏ trỡnh thảo luận Đỏnh giỏ khụng phải chỉ đo lường kết quả, mà
Trang 2đòi hỏi phải đo lường những tiến bộ của học sinh trong từng giờ học Đó là khái niệm về đánh giá nói chung, cụ thể hơn, đánh giá kết quả học tập của học sinh là quá trình xác định trình độ đạt tới những chỉ tiêu của mục đích dạy học, xác định xem khi kết thúc một giai đoạn, quá trình dạy học đã hình thành đến mức độ nào
về kiến thức, kỹ năng và trình độ tư duy cho học sinh
Kiểm tra không chỉ là để cho điểm.Kiểm tra đánh giá học sinh là hoạt động bắt buộc và quen thuộc đối với tất cả giáo viên đứng lớp
Để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, giáo viên phải xem đánh giá là quá trình và là một phần không thể thiếu trong hoạt động giảng dạy của mình
III NhiÖm vô nghiªn cøu:
Kiểm tra đánh giá học sinh là hoạt động bắt buộc và quen thuộc đối với tất cả giáo viên đứng lớp Nhưng phần lớn các giáo viên đều quan niệm, việc ra đề kiểm tra cho học sinh đơn giản là có điểm số ghi vào sổ điểm Từ đó, có căn cứ để cuối học
kỳ, cuối năm đánh giá học sinh Còn các cán bộ quản lý giáo dục thì cho rằng, đó
là công việc của giáo viên chứ không phải của hiệu trưởng
Để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, giáo viên phải xem đánh giá là quá trình và là một phần không thể thiếu trong hoạt động giảng dạy của mình
Mặt khác, kiểm tra, đánh giá không còn hoạt động của riêng giáo viên mà phải là của hiệu trưởng các trường học Hiệu trưởng sử dụng việc đánh giá thường xuyên (không chỉ thông qua các bài kiểm tra) để hướng dẫn học sinh học tập, giáo viên giảng dạy và giám sát, nâng cao chất lượng trường học
Bên cạnh đó, năng lực của đa số giáo viên nhìn chung còn hạn chế, khó ra được những đề kiểm tra có căn cứ khoa học Hơn nữa, điều kiện làm việc của giáo viên còn khó khăn Mỗi giáo viên phải đảm đương một khối lượng công việc lớn
Trang 3Sỹ số mỗi lớp học lại đụng Vỡ thế, giỏo viờn khụng cú thời gian để đầu tư cho hoạt động kiểm tra, đỏnh giỏ Cũn hiệu trưởng thỡ bị sức ộp bởi nhiều cụng việc “khụng tờn” nờn cũng khụng ụm xuể cả việc đỏnh giỏ
IV Giới hạn đề tài:
1 Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá đầu giờ môn ngữ văn khối lớp 9AB- Trờng THCS Minh Thanh
B Phần nội dung
1 Đảm bảo tính mới:
Để đổi mới kiểm tra đỏnh giỏ học sinh cần phải kết hợp nhiều hỡnh thức đỏnh giỏ: Giỏo viờn đỏnh giỏ học sinh, học sinh đỏnh giỏ lẫn nhau, học sinh tự đỏnh giỏ và đỏnh giỏ trong nhiều thời điểm, nhằm đỏnh giỏ thường xuyờn những tiến bộ của học sinh trong mỗi giờ học
2 Đảm bảo tính duy nhất (cá nhân thực hiện)
Kiểm tra đầu giờ Thời gian 5 phút- môn ngữ văn khối 9
3 Đảm bảo tính hiệu quả(nâng cao chất lợng)
- Đề kiểm tra phải bám sát mục tiêu môn học
- Đảm bảo tính vừa sức và phân hóa học sinh(HS trung bình chăm chỉ phải làm đợc
điểm trung bình trở lên)
- Đảm bảo tỉ lệ các mcs độ kiến thức, kỹ năng(Ghi nhớ-nhận biết- thông hiểu- vận dụng- sáng tạo)
- Coi trọng đánh giá toàn diện về các mặt: Kiến thức, kỹ năng, thái độ, tình cảm, kết quả vận dụng các kỹ năng: Nghe- nói- đọc- viết của học sinh
- Đảm bảo nội dung kiểm tra gần gũi, sát với đặc điểm thực tế của địa phơng
a Đối với kiểm tra vấn đáp
Trang 4- Không nhất thiết chỉ kiểm tra vấn đáp trong 5 phút đầu giờ và chỉ kiểm tra kiến thức của bài vừa học (như ta quen gọi là kiểm tra bài cũ)
- Hình thức kiểm tra vấn đáp, giáo viên có thể sử dụng ở mọi thời điểm trong tiết học ngữ văn, cho mọi đối tượng học sinh với nhiều yêu cầu và mục đích khác nhau
- Trong khi kiểm tra vấn đáp giáo viên có thể hỏi về kiến thức cũ hoặc những kiến thức khác có liên quan đến bài mới đang học
- Kiểm tra vấn đáp GV phải xác định rõ: nội dung, yêu cầu, mục đích hỏi, xác định rõ từng đối tượng nhằm đến của mỗi câu hỏi, có loại yêu cầu thấp (tái hiện, nhắc lại kiến thức đã học) cho học sinh yếu, TBình; có loại đòi hỏi yêu cầu cao (thông hiểu, giải thích, phân tích, vận dụng) cho học sinh khá, giỏi
- Trong việc kiểm tra vấn đáp, không chỉ chú trọng đến kiến thức, mà đòi hỏi phải rèn luyện năng lực nói và kỹ năng trình bày lưu loát, diễn cảm cho học sinh Đặc biệt phải chú trọng sửa cho học sinh những lỗi về: Chính âm, chính tả, cách diễn đạt…
- Cần tận dụng tối ®a câu hỏi trong SGK, SGV, SBT và có thể xây dựng thêm các câu hỏi khác cho phù hợp.
b Kiểm tra viết:
- Phải thông báo trước để học sinh chuẩn bị Thời gian dành cho kiểm tra viết có thể là: 5,10 phút hoặc lâu hơn Có thể áp dụng các kiểu đề kiểm tra sau đây:
1.Kiểu đề là câu hỏi luận đề(tự luận)
- Nhất thiết GV phải đảm bảo:
+ Xác định mục đích và nội dung kiến thức kiểm tra.(làm rõ về yêu cầu thể loại, kiến thức, kỹ năng, thái độ sẽ kiểm tra)
Trang 5+ Xác định hình thức và thời gian kiểm tra.
+ Xây dựng đề kiểm tra cụ thể
+ Lập biểu điểm, hướng dẫn thực hiện và cho điểm
2.Kiểu đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan
- Nhất thiết GV phải đảm bảo:
+ Đảm bảo một cách khoa học về số lượng câu hỏi, trên cơ sở thời gian dành
cho việc kiểm tra Nhận thức rõ nếu càng nhiều câu hỏi trắc nghiệm thì độ tin cậy trong đánh giá kết quả học tập của học sinh càng cao
+ Đảm bảo về độ khó vừa phải để học sinh chăm chỉ học tập có thể đạt điểm khá trở lên và có câu phân hoá để phân loại được học sinh khá, giỏi
+ Khi soạn đề GV phải sử dụng phong phú các hình thức câu hỏi trắc nghiệm thông dụng như: Câu TN đúng-sai, Câu TN nhiều lực chọn, Câu TN đối chiếu cặp đôi, Câu TN điền khuyết, Câu TN trả lời ngắn… Không được đơn thuần
sử dụng 1 loại duy nhất
3.Đề kiểm tra kết hợp cả câu trắc nghiệm và câu tự luận:
- Nhất thiết GV phải đảm bảo:
+ Tỷ lệ điểm cho phần trắc nghiệm là 40 - 50% Tỷ lệ điểm cho phần tự luận 50 - 60%
+ Yêu cầu về các mặt cho hệ thống câu hỏi kiểm tra phải tuân thủ như đã đặt
ra cho mỗi kiểu đề bài tự luận và trắc nghiệm khách quan đã nêu trên
4 Xác định rõ từng kiểu đề, hình thức ra đề cho từng loại bài kiểm tra:
- Loại bài kiểm tra 5,10 phút có thể áp dụng tất cả các kiểu đề, hình thức đề: đề tự luận, đề kết hợp cả trắc nghiệm + tự luận; đề vấn đáp, đề viết Chỉ yêu cầu GV lựa chọn sao cho phù hợp với điều kiện của nhà trường, học sinh và yêu cầu, mục đích đặt ra trong đánh giá học sinh
Trang 65 Khõu chấm, trả bài kiểm tra:
- Chấm bài GVBM bỏm sỏt thang điểm, để hạn chế tối đa yếu tố chủ quan, cảm tớnh Đặc biệt trong mỗi bài kiểm tra GV phải ghi rừ lời phờ (lời nhận xột) về ưu điểm, khuyết điểm và thỏi độ làm bài kiểm tra của mỗi học sinh
- Trả bài và sửa bài theo đỳng qui định, qui chế.Nhận xét, khích lệ những tiến bộ của từng học sinh ở bài sau so với bài trớc
- Bài kiểm tra phải được lưu giữ thường xuyờn ở cả học sinh lẫn giỏo viờn (giỏo viờn lưu ở mỗi mức độ 1 bài/ lớp)
4 Đảm bảo tính cụ thể:
- Thực hiện từ đầu tháng 9 năm 2010 đến hết tháng 4 năm 2011 Với bộ môn Ngữ Văn khối 9AB
5 Đảm bảo tính khả thi (thực hiện trong điều kiện cho phép)
a Khó khăn:
Học sinh trờn địa bàn nhà trường là con em cỏc dõn tộc ớt người độ nhanh nhậy trong học tập chưa cao Từ học tập thụ động chuyển sang tiếp cận với phương phỏp
và hỡnh thức học tập tớch cực, chủ động cũn nhiều hạn chế, bỡ ngỡ, vướng mắc Cỏc em khụng quen hỡnh thức học tập hợp tỏc, tư duy suy luận, phõn tớch, liờn tưởng cũn chậm, kỹ năng tự học, tự nghiờn cứu yếu Đú là một tỏc nhõn hạn chế sự đổi mới của GV
Ra đề kiểm tra theo hướng đổi mới đũi hỏi GVBM phải đầu tư nhiều thời gian, cụng sức, trớ tuệ trong khi thời gian làm việc 2 buổi/ ngày của giỏo viờn đó tỏc động khụng nhỏ đến chất lượng của đề
Trang 7b Thuận lợi:
Bớc đầu đã giúp học sinh nhận thức đợc kết quả học tập phần lớn dựa trên cơ sở bài kiểm tra- đánh giá( Tức là điểm số và cách trình bày bài viết cần cẩn thận)
Học sinh dần dần làm quen với cách tự giác học và làm bài, không trông chờ, ỷ lại vào bạn bè, sách vở ( Tạo ý thức chân thật, tránh gian lận)
Học sinh rèn thói quen chủ động trong việc chuẩn bị bài ở nhà cũng nh chuẩn bị đồ dùng học tập (giấy kiểm tra, )…
Trên đây là bản đề cơng xây dựng cách: “Đổi mới kiểm tra đầu giờ” của bản thân tôi dự thảo và đang thực hiện đối với bộ môn ngữ văn ở khối 9- Trờng THCS Minh Thanh Rất mong đợc các đồng nghiệp tham khảo và góp ý, bổ sung để tôi có thể hoàn chỉnh- thành công trong quá trình thực hiện và đạt hiệu quả nh mong muốn Xin trân trọng cảm ơn
Ngày 06 tháng10 năm 2010 Ngời viết
Nguyễn Thị Hoàn