t33-mieu ta trong vb tu su

Những câu thơ tả ngoại cảnh có quan hệ như thế nào với việc thể hiện nội tâm nhân vật trong ví dụ trên.. -Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn b

TIẾT 40:

MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

GIÁO VIÊN: TRẦN THU THỦY

Trong văn bản tự sự, khi muốn làm cho chi tiết, hành động, cảnh vật, con người và sự việc trở nên sinh động, cần kết hợp với yếu tố nào?

A: Miêu tả B: Biểu cảm

C:Thuyết minh D:Nghị luận

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự: 1:Ví dụ:(1; 2: SGK/117)

Trước lầu Ngưng bích khoá xuân

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Bẽ bàng mấy sớm đèn khuya,

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai,

Quạt nồng ấm lạnh những ai đó giờ?

Sân lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm Ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

? Nhóm 1: Tìm những câu thơ tả ngoại cảnh?

? Nhóm 2: Tìm những câu thơ miêu tả tâm trạng của Thuý Kiều?

Ví dụ 1: Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khoá xuânTrước lầu Ngưng Bích khoá xuân

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Bẽ bàng mấy sớm đèn khuya,

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai,

quạt nồng ấm lạnh những ai đó giờ?

Sân lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Buồn trông cửa bể chiều hôm,Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm Ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Ví dụ 1: Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khoá xuânTrước lầu Ngưng Bích khoá xuân

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Bẽ bàng mấy sớm đèn khuya,

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ,Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai,

Quạt nồng ấm lạnh những ai đó giờ?

Sân lai cách mấy nắng mưa,Sân lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Buồn trông cửa bể chiều hôm,Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm Ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

? Căn cứ vào dấu hiệu nào em nhận biết được những câu thơ tả

ngoại cảnh và những câu thơ tả nội tâm?

Ví dụ 1: Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Buồn trông cửa bể chiều hôm,

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm Ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

=> Những câu thơ tả ngoại cảnh có đối

tượng là cảnh vật, màu sắc, âm thanh

quanh lầu Ngưng Bích:

=> Là miêu tả bên ngoài có thể quan sát

trực tiếp

* Những câu thơ tả nội tâm:

Bên trời góc bể bơ vơ, Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai, Quạt nồng ấm lạnh những ai đó giờ?

Sân lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

=>Những câu thơ tả nội tâm có đối tượng

là cảm nghĩ, của nàng Kiều về thân phận cô đơn, về người thân chốn quê nhà:

=>Là suy nghĩ, diễn biến nội tâm của nhân vật, qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm

? Những câu thơ tả ngoại cảnh có quan

hệ như thế nào với việc thể hiện nội tâm nhân vật trong ví dụ trên?

-Yếu tố miêu tả ngoại cảnh có tác dụng

diễn tả cảm xúc và tâm trạng của Thuý Kiều ở lầu Ngưng Bích.

? Điểm khác nhau cơ bản giữa tả ngoại cảnh và tả nội tâm trong

ví dụ trên là gì?

? Em có nhận xét gì về yếu tố miêu tả nội tâm trong ví dụ trên? Nó có tác dụng như thế nào?

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1:Ví dụ: 1:Ví dụ: (1; 2:SGK/117)

2: Nhận xét:

- Những câu thơ miêu tả nội tâm trên đã tái hiện được suy nghĩ, cảm xúc,tâm trạng của Kiều ở lầu Ngưng Bích, nó có tác dụng khắc hoạ tính cách và phẩm chất nhân vật trong văn bản

? Từ ví dụ trên, em hiểu “miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự” là gì? Nó có tác dụng như thế nào?

-Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

Ví dụ 2

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau ép cho

nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít

? Tâm trạng lão Hạc trong đoạn văn trên như thế nào?

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả nội tâm nhân vật lão

Hạc của tác giả Nam Cao?

=> Lão Hạc đau đớn, hối hận sau khi bán chó

=> Tác giả miêu tả tâm trạng lão Hạc đau đớn, hối hận sau

khi bán chó thông qua nét mặt, cử chỉ, hành động

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1:Ví dụ: 1:Ví dụ: (1; 2:SGK/117)

2: Nhận xét:

- Những câu thơ miêu tả nội tâm trên là suy nghĩ, tâm trạng của Kiều ở lầu Ngưng Bích có tác dụng khắc hoạ tính cách và phẩm chất nhân vật trong văn bản

- Tác giả miêu tả tâm trạng lão Hạc đau đớn, hối hận sau khi bán chó thông qua nét mặt, cử chỉ, hành động

Thảo luận nhóm: Hãy so sánh cách miêu tả nội tâm nhân vật

Kiều trong ví dụ 1 và cách miêu tả nội tâm lão Hạc trong ví dụ 2?

* Miêu tả nội tâm Kiều (Ví dụ 1):

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai,

Quạt nồng ấm lạnh những ai đó giờ?

Sân lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

=>Cảm nghĩ của nàng Kiều về thân phận

cô đơn, về người thân chốn quê nhà

=> Miêu tả nội tâm Thuý Kiều bằng cách

tái hiện những suy nghĩ, cảm xúc, của

nhân vật: qua ngôn ngữ độc thoại nội

tâm

*Miêu tả nội tâm lão Hạc(Ví dụ 2):

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít

=> Tác giả miêu tả tâm trạng lão Hạc đau đớn, hối hận sau khi bán chó

=> Miêu tả nội tâm lão Hạc bằng cách diễn tả nét mặt,cử chỉ, hành động của nhân vật: qua lời của ông giáo

? Có mấy cách miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự?

Nêu đặc điểm của mỗi cách?

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1:Ví dụ: 1:Ví dụ: (1; 2:SGK/117)

2: Nhận xét:

- Những câu thơ miêu tả nội tâm trong văn bản trên là suy nghĩ, diễn biến tâm trạng nhân vật có tác dụng khắc hoạ tính cách và phẩm chất của Kiều ở lầu Ngưng Bích

- Tác giả miêu tả tâm trạng lão Hạc đau đớn, hối hận cực điểm sau khi bán chó

thông qua nét mặt, cử chỉ, hành động

- Có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, của chỉ, trang phục, của nhân vật

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1:Ví dụ: 1:Ví dụ: (1; 2:SGK/117)

2: Nhận xét:

- Những câu thơ miêu tả nội tâm trong văn bản trên là suy nghĩ, diễn biến tâm trạng nhân vật có tác dụng khắc hoạ tính cách và phẩm chất của Kiều ở lầu Ngưng Bích

- Tác giả miêu tả tâm trạng lão Hạc đau đớn, hối hận cực điểm sau khi bán chó

thông qua nét mặt, cử chỉ, hành động

3: Ghi nhớ:

- Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, là cho nhân vật sinh động

- Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh

vật, nét mặt, của chỉ, trang phục, của nhân vật

Khi viết văn bản tự sự có yếu tố miêu tả nội tâm, ta cần chú ý như thế nào ?

* Trả lời:

Khi viết văn bản tự sự có yếu tố miêu tả nội tâm, cần chú ý mối

quan hệ ngoại cảnh với nội tâm và ngoại hình với phẩm chất tính cách của nhân vật

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1:Ví dụ: 1:Ví dụ: (1; 2:SGK/117)

2: Nhận xét:

- Những câu thơ miêu tả nội tâm trong văn bản trên là suy nghĩ, diễn biến tâm trạng nhân vật có tác dụng khắc hoạ tính cách và phẩm chất của Kiều ở lầu Ngưng Bích

- Tác giả miêu tả tâm trạng lão Hạc đau đớn, hối hận cực điểm sau khi bán chó

thông qua nét mặt, cử chỉ, hành động

3: Ghi nhớ:

- Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

- Người ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, của chỉ, trang phục, của nhân vật

II: Luyện tập:

* Nhóm 1:

Giám Sinh mua Kiều, trang

97-98

bằng văn xuôi, chú ý miêu tả nội

tâm của nàng Kiều.

* Nhóm 2:

viết đoạn văn kể lại việc báo ân, báo oán, trong đó bộc lộ trực tiếp tâm trạng của Kiều lúc gặp lại Hoạn Thư.

Hoạt động nhóm

I: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1:Ví dụ: 1:Ví dụ: (1; 2:SGK/117)

2: Nhận xét:

3: Ghi nhớ:

II: Luyện tập:

Bài 2:

Bài 3:

Ghi lại tâm trạng của em sau khi để xảy ra một chuyện có lỗi đối với bạn

• Học kĩ bài, nắm được tác dụng và cách sử dụng yếu tố miêu tả miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.

• Chuẩn bị trả bài tập làm văn số 2: Thống kê và nêu tác dụng của các yếu tố miêu tả trong bài viết (Văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả).