Miêu tả nội tâm trong vb tự sự

- Gợi ý: Trong vb tự sự miêu tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật, nhân vật và sự việc có t/dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm, sinh động.. 4.3.Giảng bài mới Các em ạ Trong vb t

NS:

NG:

Tiết: 38

Tập làm văn Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

4.2 Kiểm tra bài cũ :

? Nêu vai trò của yếu tố miêu tả trong văn tự sự ?

- Gợi ý: Trong vb tự sự miêu tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật, nhân vật và sự việc có t/dụng

làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm, sinh động

4.3.Giảng bài mới

Các em ạ Trong vb tự sự miêu tả không chỉ dừng lại ở tái hiện cảnh hay ngoại hình bên

ngoài của nhân vật mà còn được nâng cao hơn, đó là miêu tả nội tâm nhân vật

V y miêu t n i tâm nhân v t l gì? Có vai trò nh th n o Hôm nay chúng ta s tìmà gì? Có vai trò như thế nào Hôm nay chúng ta sẽ tìm ư thế nào Hôm nay chúng ta sẽ tìm ế nào Hôm nay chúng ta sẽ tìm à gì? Có vai trò như thế nào Hôm nay chúng ta sẽ tìm ẽ tìm

hi u ểu

? Cô mời 1 ban đọc văn bản KOLNB?

? Quan sát vào vb em hãy tìm những câu thơ tả cảnh

và những câu thơ miêu tả tâm trạng của Thuý Kiều ?

HS: - Tìm những câu thơ tả cảnh:

+ Đoạn đầu : 4 cầu đầu

+ 8 câu cuối : “ Buồn trông ”

- Những câu thơ miêu tả nội tâm

+ “ Bên trời góc bể người ôm”

+ “ Buồn trông ”

+ “ Bẽ bàng ”

?Nhận xét câu trả lời của bạn? Dựa vào đâu em biết

được 4 câu đầu và 8 câu cuối ĐT là những câu thơ tả

cảnh và 10 câu giữa miêu tả tâm trạng?

HS:

- Bốn câu đầu và 8 câu cuối tả cảnh vì : đối tượng miêu

tả ở đây là cảnh vật thiên nhiên nơi lầu Ngưng Bích ta

có thể quan sát trực tiếp được

- Mười câu giữa miêu tả tâm trạng vì : đó là những câu

thơ tái hiện lại suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng của Thuý

Kiều đó là tâm trạng cô đơn, bơ vơ, lạc lõng nơi đất

khách quê người nghĩ về người yêu ; nghĩ về cha mẹ

chốn quê nhà không ai phụng dưỡng;tâm trạng đau

đớn, tủi thẹn

? có bạn nào có ý kiến khác không? - Vậy chúng ta

cùng đồng ý với ý kiến của bạn(ghi bảng)

? Các em cùng nhìn lại những câu thơ tả cảnh cho

biết Những câu thơ tả cảnh có mqh như thế nào với

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:

1.Xét Ví dụ và nhận xét

a o n trích “Ki u l uĐoạn trích “Kiều ở lầu ạn trích “Kiều ở lầu ều ở lầu ở lầu ầu

Ng ng Bích”ư thế nào Hôm nay chúng ta sẽ tìm

- 4 câu đầu

và 8 câu cuối đoạn miêu tả ngoại cảnh thiên nhiên

Ngưng Bích

để diễn tả tâm trạng cô đơn lo sợ hãi hùng của Kiều

- 10 câu giữa Tái hiện lại tâm trạng buồn tủi cô đơn cùng những suy nghĩ cảm xúc dành cho cha

mẹ và người yêu

việc thể hiện tõm trạng nhõn vật ?

HS : Miờu tả cảnh để diễn tả tõm trạng cụ đơn lo sợ hói

hựng của Kiều

GV : Như vậy là cảnh bên ngoài và tâm trạng con ng có

mối quan hệ chặt chẽ với nhau: cảnh là phơng tiện miêu

tả còn tâm trạng là mục đích miêu tả.=> Đó chinh là NT

tả cảnh ngụ tình đặc sắc mà ND đạt tới đỉnh cao của

bút pháp này.Thiờn tài ND từng khẳng định: Cảnh nào

ảnh chẳng đeo sầu - người buồn cảnh cú vui đõu bao

giờ và những cõu thơ này là một minh chứng tiờu biểu

cho điều đú (ghi bảng)

? Việc tái hiện cảm xúc tõm trạng của nàng Kiều có td

ntn trong việc xõy dựng nhõn vật TK?ghi bảng

- Hình ảnh Kiều thêm sinh động Hoàn chỉnh thêm nét đẹp

tâm hồn của TK: một ng con rất mực hiếu thảo thuỷ chung

giàu đức hi sinh

* Cỏc em chỳ ý trong đoạn trớch Kiều ở lầu Ngưng

Bớch nhà thơ Nguyễn Du đó tỏi hiện lại diễn biến tõm

trạngcủa nàng Kiều đú là nỗi buũn tủi cụ đơn lo sợ

hói hựng của cựng nỗi nhớ thương cha mẹ và người

yờu từ đú giỳp bạn đọc cảm nhận rừ vr đẹp tõm hồn

Kiều đú chớnh là miờu tả nội tõm

?Vậy em hiểu thế nào là miờu tả nội tõm trong vb tự

sự?

- miêu tả nội tâm là tái hiện những suy nghĩ, cảm xúc và

diễn biến tõm trạng nv

? Cảm ơn mời em ngồi xuống bõy giờ cụ giả sử nếu

nhà thơ ND khụng miờu tả nội tõm nàng Kiều trong

những ngày ở lầu NB mà chỉ miờu tả ngoại hỡnh của

Kiều trong ĐT Chị em Thuý Kiều thỡ hỡnh ảnh Thuý

Kiều hiện lờn trong cảm nhận của em như thế nào?

- Nếu như vậy em chỉ cảm nhận Kiều là ngưũi con gỏi

cú vẻ đẹp nhan sắc và tài năng chứ khụng cảm nhận rừ

được vẻ đẹp tõm hồn của kiều

? Qua VD Em thấy miờu tả nội tõm cú tỏc dụng như

thế nàotrong việc khắc họa nhõn vật ở vb tự sự ?

- Miờu tả nội tõm nhõn vật là biện phỏp quan trọng để

xõy dựng nhõn vật, làm cho nhõn vật sinh động, khắc

hoạ đặc điểm, tớnh cỏch nhõn vật

GV: Cỏc em ạ Nhõn vật là một trong hai yếu tố quan

trọng nhất của vb tự sự Để xõy dựng nhõn vật nhà văn

thường miờu tả ngoại hỡnh và miờu tả nội tõm.Nhưng

Chỉ cú miờu tả nội tõm mới tỏi hiện được “ chõn dung

Khắc hoạ vẻ đẹp tâm hồn của K: hiếu thảo, thuỷ chung, giàu đức

hi sinh

tinh thần” của nhõn vật tỏi hiện được những trăn trở,

những dằn vặt, suy tư những rung động tinh vi trong

tinh cảm tư tưởng của nv vỡ vậy miờu tả nội tõm cú tỏc

dụng quan trọng trong việc khắc hoạ đặc điểm tớnh

cỏch nhõn vật lm cho nhõn vật sinh động

? Theo em, để miêu tả nội tâm nhân vật, em cần phải có

những năng lực gì?

- HS: cần hiểu nhõn vật cần cú úc tưởng tượng và sự thấu

hiểu nhõn vật của mỡnh

* Gv: Để miêu tả đc thế giới nội tâm ấy ng viết cần phải sd

trí tởng tợng , óc suy luận thật phong phú và lô- gích Có

khi, cần hóa thân vào nv để cảm nhận tận cùng chiều sâu

của thế giới nội tâm ấy Sao cho khi đọc vb tự sự ấy, tiếp

cận nv ấy, ng đọc, ng nghe thấy hợp lí, hấp dẫn.

và chỳng ta cú thể miờu tả nội tõm bằng những cỏch

nào mời cỏc em xột VD 2

HS : Đọc đoạn văn mục 2/117

? Đoạn trớch nằm trong vb nào ? của ai?

H: Đoạn văn trớch trong “ Lóo Hạc” của Nam Cao.

? Tõm trạng nào của Lóo Hạc được nhà văn Nam

Cao tỏi hiện lại?

- Tõm trạng đau đớn xút xa dằn vặt của Lóo Hạc sau

khi bỏn con chúVàng

? Em cú N.xột gỡ về cỏch miờu tả nội tõm nhõn vật

của tỏc giả?

H : Miờu tả nội tõm nhõn vật Lóo Hạc qua nột mặt, cử

chỉ dỏng điệu

? Trở lại VD 1 Hóy tỡm những cõu thơ miờu nội tõm

giống như cỏch này?

- 4 cõu đầu và 8 cõu cuối ĐT Kiều ở làu NB

? Vỡ sao em khẳng định như vậy?

- vỡ Miờu tả nội tõm LH bằng cỏch miờu tả cảnh sắc

thiờn nhiờn lầu ngưng bớch

*Cỏc em chỳ ý từ miờu tả nột mặt, cử chỉ, dỏng điệu

hay từ cảnh sắc thiờn nhiờn để bộc lộ tõm trạng con

người - miờu tả nội tõm giỏn tiếp.

? Chỉ ra sự khỏc biệt giữa cỏch miờu tả nội tõm giỏn

tiếp này với cỏch miờu tả nội tõm trong 10 cõu giữa

ĐT?

- 10 cõu giữa Đt trực tiếp tỏi hiện ý nghĩ cảm xỳc

nhõn vật khụng cần qua cảnh hay dỏng vẻ bờn ngoài

? Qua phõn tớch VD cho biết cú mấy cỏch miờu tả nội

tõm nhõn vật?

+ Trực tiếp:

b.Vớ dụ 2

- Miờu tả nội tõm LH bằng cỏch miờu tả nột mặt, cử chỉ, dỏng điệu

> miờu tả nội tõm giỏn tiếp

- 10 cõu giữa Đt KƠLNB trực tiếp tỏi hiện ý nghĩ cảm xỳc nhõn vật

> miờu tả nội tõm trực tiếp

+ Gián tiếp :

G Chốt và gọi học sinh đọc ghi nhớ

? Tìm một vài văn bản tự sự có yếu tố miêu tả nội

tâm ?

- HS1 :Tìm : (Bức tranh của em gái tôi – Tạ Duy Anh)

? Tâm trạng nào của người anh được tái hiện?

- Tâm trạng người anh : ngạc nhiên, sữngsờ,bất ngờ,

xấu hổ, ân hận và cảm phục trước tài năng và tình cảm

của em gái dành cho mình

- HS2 :Tìm Bài học đường đời đầu tiên - Dế Mèn

phiêu lưu kí – Tô Hoài

G.Gọi học sinh đọc, xác định yêu cầu bài tập 2 ( tức

bài tập 1 SGK)

?Tìm trong ®o¹n trÝch M· Gi¸m Sinh mua KiÒu“ ”

nh ng c©u th¬ miªu t¶ néi t©m cña Thuý KiÒu? ững c©u th¬ miªu t¶ néi t©m cña Thuý KiÒu?

- Những c©u th¬ miªu t¶ néi t©m cña KiÒu :

Nçi mình thªm tøc nçi nhµ,

ThÒm hoa mét bíc lÖ hoa mÊy hµng!

Ng¹i ngïng dîn giã e s¬ng,

Ngõng hoa bãng thÑn tr«ng g¬ng mÆt dµy.

Mèi cµng vÐn tãc b¾t tay

NÐt buån nh cóc ®iÖu gÇy nh mai

? Em hiểu được tâm trạng nào của kiều từ những

câu thơ trên?

?Dựa vào đoạn thơ trên, em hãy chuyển thành đoạn

văn có yếu tố miêu tả nội tâm của Kiều ?

Thuý Kiều: con một gia đình họ Vương, có ba chị

em: Thuý Kiều, Thuý Vân và Vương Quan

- Một lần du xuân, Thuý Kiều gặp gỡ rồi Đính ước

với Kim Trọng … Kim Trọng về quê hộ tang

- Gia đình Thuý Kiều gặp tai biến, Kiều bán mình

chuộc cha

- Mụ mối dẫn một người khách đến gặp Thuý Kiều

với tư cách đi hỏi vợ :

+ Mụ mối giới thiệu về người khách

+ Người khách tự giới thiệu tên, quê quán

+ Chân dung, tuổi tác, cử chỉ, nói năng, thái độ

người khách.ối dẫn ra trong tâm trạng đau đớn, xót xa

vì tình duyên dang dở lại thêm nỗi uất hận vì gia đình

(*) Ghi nhớ : /117

II Luyện tập.

1 Bài tập 1 Tìm một vài văn bản tự sự có yếu tố miêu tả nội tâm

2 Bài tập 2

bị vu oan giỏ hoạ Những giọt lệ lăn dài trờn mỏ, mỗi

bước đi của nàng chứa chan nước mắt tuụn rơi

- Vốn dĩ là một cụ gỏi thụng minh, con nhà gia giỏo,

tõm hồn trong trắng, Kiều cảm thấy vụ cựng xấu hổ,

nhục nhó khi bị biến thành một mún hàng Vẻ mặt đẹp

như hoa kia đượm buồn rười rượi

- Mó Giỏm Sinh : x

- Thuý Kiều được mụ mem xột, cõn nhắc, tớnh toỏn

trước mún hàng là Thuý Kiều Hắn dựng giọng điệu

ngon ngọt, dặt dỡu, cũ kố, mặc cả rồi ngó giỏ

- Suy nghĩ về cuộc mua bỏn

G Gọi học sinh đọc, xỏc định yờu cầu BT 2

- GV: Hướng dẫn- Đoạn văn đảm bảo cỏc ý sau :

- Ngụi kể : 1 ( tụi ), kể lại việc bỏo õn

- Dẫn dắt nd, sự việc trước đú, đến đoạn “Thuý Kiều

bỏo õn bỏo oỏn”

- Thuý Kiều cho mời Thỳc Lang ( Thỳc Sinh) để bỏo

õn Cuộc trũ chuyện giữa Thuý Kiều và Thỳc Sinh,

Thuý Kiều đền đỏp õn nhõn

- Hoạn Thư được mời đến :

+ Thỏi độ của Thuý Kiều khi thấy Hoạn Thư

( Miờu tả tõm trạng của “ tụi” – Thuý Kiều)

+ Thỏi độ, lời núi, cử chỉ của Hoạn Thư : biện luận ->

gỡ tội + suy nghĩ, tõm trạng, lời núi , hành động của “

tụi” – Thuý Kiều

4.4.Củng cố.

(?) Thế nào là miờu tả nội tõm trong văn bản tự sự?

? Nờu những cỏch miờu tả nội tõm?

4.5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị bài mới.

- Học ghi nhớ

- Làm bài tập 3/117 Đảm bảo các ý :

- Ngôi kể : 1 ( tôi)

- Việc làm gây ra cho bạn - việc đó diễn ra lúc nào ? ở đâu ?

( Có thể xảy ra trong hiện tại hoặc quá khứ - đợc nhớ lại )

- Việc đó diễn ra ntn ? ( diễn biến sự việc )

- Tâm trạng “ tôi” sau khi xảy ra chuyện đó ( Chú ý vừa kể sự việc có thể kết hợp Mt nội tâm )

- Chuẩn bị bài : Chương trỡnh địa phương phần văn

5 Rỳt kinh nghiệm

đú là những nột ngoại cảnh (cảnh thiờn nhiờn, ngoại hỡnh của con người) cú thể quan sỏt trực tiếp được