mieu ta trong vb tu su

Nhân tiết Thanh minh, chị em Thúy Kiều cùng nhau đi du xuân. Cảnh ngày xuân thật là đẹp[r]

Chào Mừng

Các thầy cô về dự tiết học

Ngườiưdạy:ưĐinhưChíưThức

TrườngưTHCSưĐìnhưCao

Kiểm tra bài cũ

Thế nào là tóm tắt văn bản tự

sự ? Khi tóm tắt văn bản tự sự cần đảm bảo những yêu cầu

chính nào ?

Đáp án

- Tóm tắt là ghi lại một cách ngắn gọn, trung thành những nd chính của vb tự sự.

- Khi tóm tắt cần đảm bảo các yêu cầu sau :

+ Đáp ứng đúng mục đích và yêu cầu của việc tóm tắt TP.

+ Đảm bảo tính khách quan.

+ Đảm bảo tính hoàn chỉnh, đầy đủ.

+ Đảm bảo tính cân đối, ngắn gọn.

Miªu t¶

trong v¨n b¶n tù sù

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

bản tự sự: :

1 Bài tập : sgk/91

2 NhËn xÐt

Đoạn trích kể về trận đánh nào? Trong trận đánh đó, nhân vật vua Quang Trung làm gì? Xuất hiện

như thế nào ?

* Sự việc : Vua Quang Trung đánh vào đồn

Ngọc Hồi

Trong trận đánh đó Quang Trung

cho ghép ván lại, cứ mười người

kiêng một bức rồi tiến sát đồn Ngọc

Hồi Quang Trung cưỡi voi, đầu đội

khăn vàng đi đốc thúc, chỉ huy ba

quân trong khói lửa mù trời Hình

ảnh nhà vua thật oai phong lẫm liệt.

Chỉ ra các chi tiết miêu tả trong đoạn trích ? Các chi tiết ấy nhằm thể hiện những đối tượng nào ?

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy rơm dấp n ớc phủ kín, tất cả là hai m ơi bức Đoạn kén hạng lính khoẻ mạnh, cứ m ời ng ời khênh một bức, l ng giắt dao ngắn, hai m

ơi ng ời khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ nhất , vua Quang “ ”

Trung c ỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mùng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi Quân Thanh nổ súng bắn ra, chẳng trúng ng ời nào cả Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra, khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn Không ngờ trong chốc lát trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình

Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên tr ớc Khi g ơm giáo của hai bên đã chạm nhau thì quăng ván xuống

đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, những ng ời cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới mà đánh.

Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau mà chết Tên Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi Đống tự thắt cổ chết Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

TIẾT 33: MIấU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả trong văn

bản tự sự: :

1 Đoạn trớch : sgk/91

2 Nhận xét

* Sự việc : Vua Quang Trung đánh v o đồn Ngọc à

Hồi

*Yếu tố miêu tả :

- …cứ ghép liền 3 tấm làm một bức bên ngoài …

lấy rơm dấp n ớc phủ kín

- Cứ m ời ng ời khiêng một bức, l ng dắt dao

ngắn … trận chữ nhất

- khói toả mù trời cách gang tấc không thấy gì…

- … vừa che vừa xông thẳng lên tr ớc … quăng

ván xuống đất, ai lấy … bừa những ng ời cầm

binh khí … lên mà đánh.

- bỏ chạy toán loạn, giày xéo lên nhau mà

chết … thây nằm đầy đồng, máu chảy thành

suối…

=> Thể hiện hình ảnh Vua Quang Trung, không

khí của trận đánh, sự thất bại của quân Thanh và

thắng lợi của quân ta.

Hãy nối các sự việc, sau thành một

đoạn văn

- Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ m ời ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi.

- Quân Thanh bắn ra, không trúng ng ời nào, sau đó phun khói lửa.

- Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà

đánh.

- Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà Thanh là Sầm Nghi

Đống thắt cổ chết.Quân Thanh

đại bại.

Nếu trong đoạn trích không có những dòng miêu tả nh trên thì liệu tác giả có thể làm cho ng

ời đọc thấy đ ợc tính chất quyết liệt, hào hùng và thắng lợi vẻ vang của trận đánh không ? Hiệu quả kể chuyện có thể bị

ảnh h ởng gì không ?

Vua Quang Trung cho ghép ván, cứ m ời ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi Quân Thanh bắn ra, không trúng ng ời nào sau đó phun khói lửa Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà Thanh là Sầm Nghi

Đống thắt cổ chết Quân Thanh đại bại.

Đoạn văn :

Nếu chỉ kể lại sự việc diễn ra

nh thế thì câu chuyện có sinh

động không? Tại sao ?

=> Nếu chỉ kể sự việc diễn ra nh vậy thì câu chuỵên

không sinh động, vì chỉ đơn giản là kể lại các sự việc,

tức chỉ mới trả lời câu hỏi việc gì, chứ ch a trả lời đ ợc

câu hỏi việc đó diễn ra nh thế nào

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván,

cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy rơm dấp n ớc

phủ kín, tất cả là hai m ơi bức Đoạn kén hạng lính khoẻ

mạnh, cứ m ời ng ời khênh một bức, l ng giắt dao ngắn, hai m

ơi ng ời khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ

nhất , vua Quang Trung c ỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày

mùng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi Quân Thanh nổ súng bắn ra,

chẳng trúng ng ời nào cả Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn

dùng ống phun khói lửa ra, khói toả mù trời, cách gang tấc

không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn Không ngờ

trong chốc lát trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại

tự làm hại mình

Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên tr ớc Khi g ơm giáo của hai bên

đã chạm nhau thì quăng ván xuống đất, ai nấy cầm dao

ngắn chém bừa, những ng ời cầm binh khí theo sau cũng

nhất tề xông tới mà đánh.

Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau mà chết Tên Thái thú Điền Châu là Sầm

Nghi Đống tự thắt cổ chết Quân Tây Sơn thừa thế chém giết

lung tung thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân

Thanh đại bại

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

Vua Quang Trung cho ghép ván, cứ m ời ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi Quân Thanh bắn

ra, không trúng ng ời nào sau đó phun khói lửa Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên

mà đánh Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết Quân Thanh đại bại.

1 So sánh đoạn văn vừa tạo lập với đoạn văn trích ?

2 Rút ra nhận xét: yếu tố miêu tả có vai trò

nh thế nào đối với văn bản tự sự?

(Nếu chỉ kể sự việc diễn ra nh thế thì nhân vật vua Quang Trung có nổi bật không? Trận

đánh có sinh động không? Tại sao?)

Thảoưluận

* Đoạn văn bị l ợc bỏ yếu tố miêu tả trở nên thiếu sinh

động, khô khan, kém hấp dẫn vì chỉ đơn giản kể lại sự việc , nghĩa là mới trả lời câu hỏi: Sự việc gì đã xảy ra,

chứ ch a trả lời đ ợc câu hỏi sự việc ấy diễn ra nh thế nào.

* Đoạn văn trích trong Hoàng Lê nhất thống chí nhờ có yếu tố miêu tả mà trận đánh của vua Quang Trung vào

đồn Ngọc Hồi đ ợc tái hiện cụ thể, sinh động, hấp dẫn , nghĩa là đã trả lời đ ợc câu hỏi sự việc ấy diễn ra nh thế nào.

Kết luận

Qua tỡm hiểu, em hóy cho biết: khi

kể chuyện, người kể cần phải làm những gỡ để cõu chuyện trở nờn

sinh động?

TIẾT 33: MIấU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả trong văn

bản tự sự: :

1 Bài tập: sgk/91

2 Ghi nhớ sgk/92

Trong văn bản tự sự, sự miêu

tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật,

nhân vật và sự việc có tác dụng

làm cho câu chuyện trở nên

hấp dẫn, gợi cảm, sinh động.

L u ý:

* Khi đ ợc sử dụng trong văn bản tự sự, ph ơng thức miêu tả th ờng bị chi phối bởi mục đích kể chuyện (tả cảnh để tạo nền, tạo tình huống cho sự việc phát triển; tả ng ời là để khắc hoạ rõ nét đặc điểm, tính cách

và bản chất của nhân vật)

Tự sự đóng vai trò chủ đạo, miêu tả chỉ đóng vai trò

bổ trợ ( không đ ợc làm mất đi đặc điểm cơ bản của công việc kể chuyện)

* Yếu tố miêu tả th ờng đ ợc thể hiện qua các từ ngữ, hình ảnh có sức gợi lớn (từ t ợng thanh, t ợng hình, nghệ thuật so sánh, nhân hoá…)

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

bản tự sự: :

II Luyện tập

Tìm và phân tích giá trị của yếu

tố tả cảnh và người trong 2 đoạn trích “Chị em Thúy Kiều”

và “Cảnh ngày xuân”

Bài tập 1:

CHỊ EM THÚY KIỀU

Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa c ời ngọc thốt đoan trang, Mây thua n ớc tóc tuyết nh ờng màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Ngày xuân con én đ a thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dìu tài tử giai nhân,

Ngựa xe nh n ớc áo quần nh nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

B ớc dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng n ớc uốn quanh, Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

Cảnh ngày xuân

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

bản tự sự: :

II Luyện tập

Bài tập 1:

- Đoạn văn a: dùng hình ảnh thiên nhiên để

miêu tả nét đẹp của chị em Thúy Kiều

( Trăng, hoa, ngọc, mây, tuyết, nước, núi…)

+ Thuý Vân : Chân dung Thuý Vân với vẻ đẹp phúc hậu mà trang trọng, quí phái và tràn đầy sức sống : Khuôn mặt , đôi mày miệng tươi , giọng nói mái tóc da

+Thuý Kiều : Tác giả đặc tả đôi mắt “ Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” đôi mắt trong như nước mùa thu, đôi mày như dãy núi mùa xuân

…-> Vẻ đẹp tuyệt thế giai nhân.

- Đoạn văn b: Tả cảnh mùa xuân bằng các

chi tiết đặc sắc, cụ thể: (Ngày xuân, con én,

thiều quang cỏ non, cành lê…) -> một mùa

xuân đẹp, trong sáng đầy sức sống.

Bài tập 2:

Dựa vào đoạn trích Cảnh ngày

xuân viết đoạn văn kể về việc chị

em Thuý Kiều đi chơi trong buổi chiều tiết thanh minh có sử dụng

yếu tố miêu tả?

Nhân tiết Thanh minh, chị em Thúy Kiều cùng nhau đi du xuân

Cảnh ngày xuân thật là đẹp Từng đàn chim én bay đi bay lại nhịp nhàng trên bầu trời như chiếc thoi đưa Những bãi cỏ khô héo được hồi sinh phủ lên một màu xanh tít tắp tận chân trời Những cành lê khoác trên mình một

bộ cánh trắng muốt thướt tha, kiều diễm Cỏ xanh, lê trắng hòa vào một, tạo nên bức tranh thiên nhiên trong sáng và tinh khôi Mọi người đi chơi xuân nhộn nhịp, sôi động Cô gái nào cũng sắm cho mình một bộ quần áo thật đẹp, thật sang Những trai tài, gái sắc ríu rít như chim yến chim oanh Ngựa

xe qua lại đông đúc, nhộn nhịp Chị em Thúy Kiều cùng hòa mình vào

không khí đó Đi chơi xuân nhưng mọi người không quên những người đã khuất Họ đốt vàng mã, rắc vàng vó hi vọng rằng người đã khuất cũng sẽ được hưởng cuộc sống hạnh phúc ở thế giới bên kia…Bóng chiều đã ng ả

về tây, chị em Thúy Kiều thơ thẫn dan tay ra về … Chân bước đi mà lòng còn luyến tiếc buổi du xuân.

Trả lời câu hỏi bằng cách chọn đáp án đúng nhất:

Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự?

A Miêu tả cũng là ph ơng thức chính quan trọng

nh tự sự.

B Miêu tả chỉ là yếu tố giúp ng ời đọc hình dung

sự việc.

C Miêu tả là yếu tố không thể bỏ đ ợc.

D Miêu tả chỉ là yếu tố bổ trợ để câu chuyện trở

nên sinh động hấp dẫn hơn.

Củng cố

* Nắm đ ợc vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự

* Làm bài tập 3 sgk

* Xem l i văn t s k t h p ạ ự ự ế ợ cỏc y u ế

t ố miờu t đ chuẩn bị viết bài tập ả ể làm văn số 2

Hướngưdẫnưvềưnhà