Tuy nhiên để đưa ra một quyết định nhà quản trị cần có chiếnlược,hoạch định, công cụ hỗ trợ đắc lực để việc ra quyết định được chính xác vàtốt đẹp.. Chính vì thế, tôi đã quyết định chọn
Trang 1M C L C Ụ Ụ
A PHẦN MỞ ĐẦU 1
B NỘI DUNG 5
Chương 1 5
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ VÀ CÔNG CỤ HỔ TRỢ CHO VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ 5
1.1 Lý thuyết quyết định quản trị 5
1.1.1 Khái niệm quyết định quản trị 5
1.1.2 Đặc điểm của quyết định quản trị 5
1.1.3 Vai trò của quyết định quản trị 5
1.1.4 Cơ sở xây dựng quyết định quản trị 6
1.1.5 Các bước xây dựng quyết định quản trị 6
1.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định 8
1.2 Công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định 9
1.3 Khái niệm nhà quản trị 9
Chương 2 10
CÔNG CỤ HỖ TRỢ CHO VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH CỦA NHÀ QUẢN TRỊ 10
2.1 Sơ lược về các công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhà quản trị 10
2.1.1 Chiến lược SWOT 10
2.1.2.Công cụ ra quyết định RAPID 13
2.1.3 Công cụ định lượng 15
2.1.4 Công cụ bán định lượng 16
2.2 Công cụ hỗ trợ của công ty cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk) 17
2.2.1 Giới thiệu chung về công ty cổ phần sữa Việt nam( Vinamilk) 18
2.1.2 Công cụ hỗ trợ của công ty cổ phần sữa Việt Nam( Vinamilk) 19
Chương 3 23
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC ÁP DỤNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ CHO VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH CỦA NHÀ QUẢN TRỊ 23
3.1 Quan điểm định hướng giải pháp 23
3.2.Các giải pháp cụ thể 24
Trang 2C.KẾT LUẬN 25
Trang 3A PHẦN MỞ ĐẦU
Quản trị- một thuật ngữ không còn xa lạ trong đời sống xã hội của chúng ta.Theo lý thuyết hành vi của Mary Parker Follet, một triết gia quản trị hàng đầuthì: Quản trị là hoàn thành công việc thông qua người khác.Tôi rất tâm đắc với ýnghĩa trong định nghĩa này của bà Nó tóat lên vẻ quyền lực của một nhà quảntrị Tuy nhiên,họ không phải là người chỉ tay quơ chân chỉ đạo người khác mà họcòn giữ một trọng trách cao hơn là đưa ra quyết định một vấn đề nào đó Trongnền kinh tế ngày càng phát triển như hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp củaquốc gia đang từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới và cũng không ngừngphát triển để chạy đua cùng các quốc gia khác trên thế giới Vì thế, vai trò củanhà quản trị hết sức quan trọng Chẳng hạn, một công ty nào đó có dự án kí hợpđồng với một công ty khác để hợp tác cùng phát triển vai trò của nhà quản trị làphải đưa ra quyết định có nên kí không Quyết định của người lãnh đạo phải thậtsáng suốt, đúng đắn để đưa công ty ngày càng đi lên vì nó ảnh hưởng đến sốphận của cả một công ty Đằng sau quyết định đó nhà quản trị phải có một tư duykhông hề dễ dàng mà bất kì ai cũng có thể làm được Để làm được điều đó, họcòn có một công cụ thổ trợ đắc lực Đó cũng là vấn đề được tôi quyết định tìm
hiểu sâu hơn và đi đến chọn đề tài “Công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định”.
1 Lý do chọn đề tài
Trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày, chúng ta thường tự đặt ra những câuhỏi đại loại như hôm nay ăn gì, mặc gì… Để trả lời cho những câu hỏi như vậythường sẽ có nhiều phương án và chúng ta phải ra quyết định chọn phương ánnào Trong các lĩnh vực hoạt động chính trị, kinh tế, ra quyết định là công việc
Trang 4cơ bản nhưng rất quan trọng đóng vai trò trung tâm trong công việc của nhàquản trị Ra quyết định có ý nghĩa rất lớn cho sự thành công hay thất bại, đựchay mất thậm chí nó còn mang tính sống còn của một tổ chức, một quốc gia.Trong lịch sử nước ta đã có nhiều minh chứng như vậy Chẳng hạn, Vua Trầnquyết định họp Hội nghị Diên Hồng và cả nước đã quyết tâm đánh giặc NguyênMông, nhờ đó Đai Việt đã chiến thắng; Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đi đếnmột quyết định, sau này ông được thừa nhận là khó khăn nhất trong cuộc đời chỉhuy của mình, đã góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địacầu; Doanh nhân Bạch Thái Bưởi có một quyết định kịp thời đã làm nên chiếnthắng của người Việt trước người Hoa và người Pháp trong lĩnh vực vận tải sôngbiển Hay trong các chủ trương của Đảng nước ta cũng đã từng có những lúc raquyết định sai lầm Vì vậy, để tránh sai lầm khi ra quyết định, đòi hỏi bất cứ nhàquản trị nào cũng phải không ngừng nâng cao kỹ năng ra quyết định của chínhmình Dù làm việc ở vị trí nào và trong lĩnh vực gì, mỗi một nhà quản trị đềuphải thường xuyên ra quyết định và chịu trách nhiệm về các quyết định đã lựachọn Hơn thế nữa, trong bối cảnh môi trường ngày càng bất định, cạnh tranhngày càng gay gắt, các nhà quản trị còn phải có năng lực quyết đoán và ra quyếtđịnh nhanh chóng Nhanh đã trở thành một yêu cầu ưu tiên của việc ra quyếtđịnh quản trị Tuy nhiên để đưa ra một quyết định nhà quản trị cần có chiếnlược,hoạch định, công cụ hỗ trợ đắc lực để việc ra quyết định được chính xác và
tốt đẹp Chính vì thế, tôi đã quyết định chọn đề tài “Công cụ hỗ trợ cho việc
đưa ra quyết định”để kết thúc học phần đồng thời trôi dào được nhiều nguồn
kiến thức từ học phần quản trị học này và công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định
2 Mục đích nghiên cứu
Trang 5- Kết quả đạt được của đề tài có thể trở thành tư liệu nghiên cứu và thamkhảo cho các đề tài có liên quan sau này, được chú trọng và vận dụng mộtcách có hiệu quả trong hoạt động quản lý của các nhà quản trị tương lai
- Khẳng định vai trò của các công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhàquản trị
- Những giải pháp được đề xuất trong bài có thể được ứng dụng vào thựctiễn hoạt động quản lý góp phần đem lại hiệu quả cao nhờ thực hiện đúngcác công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhà quản trị
3 Phương pháp nghiên cứu
Bài tiểu luận sử dụng tổng hợp các phương pháp sau:
- Phương pháp tổng hợp liên quan trực tiếp đến vấn đề công cụ hỗ trợ choviệc ra quyết định;
- Phương pháp thu thập tài liệu;
- Phương pháp phân tích đánh giá
4 Nội dung nghiên cứu
- Khái quát tình hình thực tế về tầm quan trọng của công cụ hỗ trợ cho việc
ra quyết định của nhà quản trị;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao tầm quan trọng và vai trò củacông cụ hỗ trợ đưa ra quyết định của nhà quản trị
5 Cấu trúc của đề tài
Cấu trúc của đề tài gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quyết định quản trị và công cụ hỗ trợ cho việc
ra quyết định của nhà quản trị
Trang 6Chương 2: Công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhà quản trị
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả việc áp dụng công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhà quản trị
Trang 7B NỘI DUNG
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ VÀ CÔNG CỤ HỔ TRỢ
CHO VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ 1.1 Lý thuyết quyết định quản trị
1.1.1 Khái niệm quyết định quản trị
Quyết định quản trị là việc ấn định hay tuyên bố lựa chọn của chủ thể quản trị vềmột hoặc một số phương án để thực hiện những công việc cụ thể trong điều kiện hoàn cảnh nhất định nhằm hoàn thành mục tiêu của tổ chức
1.1.2 Đặc điểm của quyết định quản trị
- Là hạt nhân của hệ thống quản trị;
- Vừa có tính tối ưu vừa có tính hạn định;
- Vừa mang tính chắc chắn vừa mang tính rủi ro;
- Phản ánh quan hệ lợi ích nhất định;
- Vừa mang dấu ấn của chủ thể vừa phản ánh văn hóa tổ chức.
1.1.3 Vai trò của quyết định quản trị
- Các quyết định luôn luôn là sản phẩm chủ yếu và là trung tâm của mọi
hoạt động về quản trị
- Sự thành công hay thất bại trong các tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào các
quyết định của các nhà quản trị
- Xét về mặt tổng thể thì không thể thay thế các quyết định về quản trị
bằng tiền bạc, vốn liếng, sự tự phát, sự tự điều chỉnh hoặc bất cứ thứ tựđồng bằng máy móc tinh xảo nào
- Mỗi quyết định về quản trị là một mắt xích trong toàn bộ hệ thống các
quyết định của một tổ chức nên mức độ tương tác ảnh hưởng giữa chúngvới nhau là cực kỳ phức tạp và hết sức quan trọng
Trang 8- Không thận trọng trong việc ra quết định thường có thể dẫn tới những
hậu quả khôn lường
1.1.4 Cơ sở xây dựng quyết định quản trị
- Nhu cầu
- Hoàn cảnh thực tế
- Khả năng của đơn vị
- Mục tiêu và chiến lược kinh doanh
- Thời cơ và rủi ro
- Tính quy luật và nghệ thuật sáng tạo
1.1.5 Các bước xây dựng quyết định quản trị
- Xác định vấn đề: Trước hết cần phải xác định có cần phải quyết định haykhông hay có nghĩa là có một vấn đề thực sự không Việc tìm ra vấn đề là mộtbước quan trọng trong tiến trình ra quyết định, vì không thể sửa sai khi khôngbiết cái sai là gì Xác định cái sai và mô tả cái sai chính là công việc liên tục tìm
và xử lý thông tin, do đó phải có hệ thống thu thập thông tin hiệu quả Đây làbước đầu tiên của tiến trình ra quyết định nhưng lại rất quan trọng như một nhàquản trị nổi tiếng đã nói: “Xác định đúng vấn đề là thành công được một nửacông việc”
- Xác định các tiêu chuẩn của quyết định: Một khi vấn đề đã được xác định đểhướng sự nỗ lực của nhà quản trị vào việc giải quyết nó, xác định các tiêu chuẩncủa quyết định là bước tiếp theo cần phải làm Tiêu chuẩn của quyết định nghĩa
là những căn cứ được xem xét để đi đến sự chọn lựa quyết định Ví dụ như việcmua máy tính, những tiêu chuẩn này bao gồm giá cả, dịch vụ, thời gian bảohành, độ tin cậy, mẫu mã Trong bước này, việc xác định không đầy đủ nhữngtiêu chuẩn (đặc biệt những tiêu chuẩn ảnh hưởng nhiều đến quyết định) sẽ có thểdẫn đến tính kém hiệu quả của quyết định
Trang 9- Lượng hóa các tiêu chuẩn: Các tiêu chuẩn được liệt kê ở bước 2 thường có mức
độ quan trọng khác nhau đối với quyết định, vì vậy chúng ta cần phải đo lườngmức độ quan trọng của các tiêu chuẩn này để có thứ tự ưu tiên chính xác khichọn lựa quyết định Lượng hóa các tiêu chuẩn như thế nào? Một cách đơn giản
là chúng ta sẽ sử dụng hệ số 10 cho tiêu chuẩn có ảnh hưởng quan trọng nhất đếnquyết định và sử dụng hệ số thấp hơn cho những tiêu chuẩn kém quan trọng Ví
dụ cho hệ số 5 đối với tiêu chuẩn có mức độ quan trọng chỉ bằng ½ của tiêuchuẩn quan trọng nhất
- Xây dựng các phương án: Bước này đòi hỏi nhà quản trị phải đưa ra được cácphương án mà những phương án này có thể giải quyết được vấn đề Một quyếtđịnh quản trị chỉ có thể có hiệu quả cao khi nhà quản trị dành nhiều nỗ lực để tìmkiếm nhiều phương án khác nhau Trong ví dụ về vấn đề mua máy tính, cácphương án được đề xuất, đơn giản đó là những máy tính khác nhau như AcerTravelMate 290, IBM ValuePoint P/60D
- Đánh giá các phương án: Mục đích của bước này là xác định giá trị và sựu phùhợp của từng giải pháp Đánh giá các giải pháp có thể dựa trên những cơ sởmong muốn của tổ chức, chi phí cho phép giá trị lợi nhuận và rủi ro của từng giảipháp
- Lựa chọn phương án tối ưu: Bước này đòi hỏi nhà quản trị phải thực hiện hànhđộng có tính then chốt đó là quyết định phương án nào được chấp nhận giữa cácgiải pháp đã được phân tính, đánh giá Trong ví dụ đơn giản của chúng ta,phương án tốt nhất được chấp nhận là phương án có tổng số điểm tối đa - Chọnmua máy Acer TravelMate 290 vì phương án này có điểm cao nhất là 272 điểm.Lưu ý tổng điểm được tính bằng cách lấy điểm của mỗi phương án theo từng tiêu
Trang 10chuẩn nhân tương ứng với hệ số lượng hóa của tiêu chuẩn đó, và sau đó cộng cácđiểm lại Tuy nhiên, trong thực tiễn quản trị, việc chọn lựa giải pháp tối ưu làkhá khó khăn vì không phải mọi phương án đều có thể định lượng được.
- Tổ chức thực hiện quyết định: Một quyết định đúng được chọn lựa ở bước trênvẫn có thể không đạt được kết quả tốt nếu việc tổ chức thực hiện quyết địnhkém Để thực hiện quyết định đúng cần phải lập kế hoạch cụ thể trong đó cầnnêu rõ:
- Ai thực hiện?
- Bao giờ bắt đầu? Bao giờ kết thúc? Tiến độ thực hiện như thế nào?
- Thực hiện bằng phương tiện nào?
- Đánh giá tính hiệu quả của quyết định: Khi đánh giá kết quả thực hiệnquyết định cần phải cẩn thận về các mặt như:
- Kết quả thực hiện mục tiêu của quyết định
- Các sai lệch và nguyên nhân của các sai lệch
- Các tiềm năng chưa được sử dụng trong quá trình thực hiện quyết định
1.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định
- Mức độ ổn định của môi trường
1.2 Công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định
Công cụ hổ trợ cho việc ra quyết định đó chính là các kĩ năng các phương pháp,thuật toán dùng để hỗ trợ, giúp nhà quản trị đưa ra những quyết định đúng đắn vàchính xác nhất
Các công cụ hỗ trợ việc ra quyết định bao gồm:
- Chiến lược SWOT
- Công cụ RAPID
- Các công cụ định lượng
Trang 11+ Ma trận kết quả kinh doanh
+Cây quyết định
- Các công cụ bán định lượng
+ Kĩ thuật Delphi: sử dụng trong các quyết định tập thể, nó không đòi hỏi
sự hiện diện của các thành viên
+ Kĩ thuật tập thể danh nghĩa
1.3 Khái niệm nhà quản trị
Thuật ngữ nhà quản trị được dùng để chỉ tất cả những người chịu trách nhiệmquản lý Điều hành một bộ phận hay cả một tập doàn kinh doanh
* Vai trò của nhà quản trị
Để thực hiện các nhiệm vụ của mình trong thực tiễn hoạt động các nhà quản trịphải thực hiện nhiều loại công việc khác nhau phải ứng xử theo những cách khácnhau với cấp trên, cấp dưới, khách hàng, nhà cung ứng cổ đông chính quyền và
2.1 Sơ lược về các công cụ hỗ trợ cho việc ra quyết định của nhà quản trị
2.1.1 Chiến lược SWOT
Mô hình phân tích SWOT là một công cụ hữu dụng được sử dụng nhằm hiểu rõĐiểm mạnh ( Strengths), Điểm yếu ( Weaknesses), Cơ hội ( Opportunities) vàNguy cơ ( Threats) trong một dự án hoặc tổ chức kinh doanh Thông qua phân
Trang 12tích SWOT, doanh nghiệp sẽ nhìn rõ mục tiêu của mình cũng như các yếu tốtrong và ngoài tổ chức có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực tới mục tiêu màdoanh nghiệp đề ra Trong quá trình xây dựng kế hoạch chiến lược, phân tíchSWOT đóng vai trò là một công cụ căn bản nhất, hiệu quả cao giúp bạn có cáinhìn tổng thể không chỉ về chính doanh nghiệp mà còn những yếu tố luôn ảnhhưởng và quyết định tới sự thành công của doanh nghiệp bạn
Mô hình phân tích SWOT được cho rằng do Albert Humphrey phát triển vàonhững năm 1960- 1970 Đây là kết quả của một dự án nghiên cứu do đại họcStandford, Mỹ thực hiện Dự án này sử dụng dữ liệu từ 500 công ty có doanh thulớn nhất nước Mỹ ( Fortune 500 ) nhằm tìm ra nguyên nhân thất bại trong việclập kế hoạch của các doanh nghiệp này Albert cùng các cộng sự của mình banđầu đã cho ra mô hình phân tích có tên gọi SOFT: Thỏa mãn ( Satisfactory) -Điều tốt trong hiện tại, Cơ hội ( Opportunity) – Điều tốt trong tương lai, Lỗi( Fault) – Điều xấu trong hiện tại; Nguy cơ ( Threat) – Điều xấu trong tương lai.Tuy nhiên, cho đến năm 1964, sau khi mô hình này được giới thiệu cho Urick vàOrr tại Zurich Thuỵ Sĩ, họ đã đổi F ( Fault) thành W (Weakness) và SWOT rađời từ đó Phiên bản đầu tiên được thử nghiệm và giới thiệu đến công chúng vàonăm 1966 dựa trên công trình nghiên cứu tại tập đoàn Erie Technological Năm
1973, SWOT được sử dụng tại J W French Ltd và thực sự phát triển từ đây Đầunăm 2004, SWOT đã được hoàn thiện và cho thấy khả năng hữu hiệu trong việcđưa ra cũng như thống nhất các mục tiêu của tổ chức mà không cần phụ thuộcvào tư vấn hay các nguồn lực tốn kém khác
- Strengths – Điểm mạnh
Điểm mạnh chính là lợi thế của riêng bạn, doanh nghiệp, dự án, sản phẩm…củabạn Đây phải là những đặc điểm nổi trội, độc đáo mà bạn đang nắm giữ khi so
Trang 13sánh với đối thủ cạnh tranh Hãy trả lời câu hỏi: Chăng hạn trong một doanhnghiệp thì:
+ Doanh nghiệp của bạn có những lợi thế cạnh tranh gì?
+ Bạn có thể làm gì tốt hơn đối thủ ở những lĩnh vực nào?
+ Những điều gì mà đối thủ cạnh tranh coi là điểm mạnh của doanh nghiệp?
- Weaknesses – Điểm yếu
Một cách dễ hiểu nhất, điểm yếu chính là những việc bạn làm chưa tốt Nếu cảmthấy lúng túng thì cách tìm ra điểm yếu đơn giản nhất chính là nếu ở những mặtnào “vắng bóng” điểm mạnh thì ở đó sẽ tồn tại điểm yếu, kém Ngoài ra bạn tựhỏi bản thân những câu hỏi sau:
+ Những điều gì bạn thấy doanh nghiệp của mình cần được cải thiện?
+ Doanh nghiệp của bạn cần tránh điều gì?
+ Những điều gì mà đối thủ cạnh tranh coi là điểm yếu của doanh nghiệp?
- Opportunities – Cơ hội
Những tác động từ môi trường bên ngoài nào sẽ hỗ trợ việc kinh doanh của bạnthuận lợi hơn? Tác nhân này có thể là:
+ Những tiến bộ về khoa học công nghệ
+ Những thay đổi trong chính sách của chính phủ có liên quan đến ngành kinhdoanh của doanh nghiệp
+ Sự thay đổi trong chính sách của chính phủ có liên quan đến ngành kinh doanhcủa doanh nghiệp
+ Sự thay đổi trong xã hội về dân số, phong cách sống…
Threats- Nguy cơ
Yếu tố bên ngoài nào đang gây khó khăn cho bạn trên con đường đi đến thànhcông chính là Nguy cơ Danh sách các vấn đề sau đây có thể giúp bạn tìm ranguy cơ mà bạn hoặc tổ chức sẽ gặp phải trong tương lai:
Đối thủ cạnh tranh đang làm gì?
Sự thay đổi về công nghệ gây lên nguy cơ gì không tốt đến doanh nghiệp?
Doanh nghiệp của bạn có nợ xấu hay vấn đề gì về tài chính?
Những điểm yếu nào có thể gây hại đến doanh nghiệp?
Nếu chỉ làm sáng tỏ được 4 yếu tố trong SWOT và không có bất cứ động thái gìtiếp theo, thì việc phân tích này sẽ chăng thể phát huy bất kì tác dụng đặc biệt