Phần I: Khái quát lịch sử thế giới trung đại Tiết 1 - Bài 1 Sự hình thành và phát triển của x hội phong kiến ở châu âu ã Thời sơ- trung kì trung đại I.. Học lịch sử lớp 6, chúng ta đã b
Trang 1Phần I:
Khái quát lịch sử thế giới trung đại
Tiết 1 - Bài 1
Sự hình thành và phát triển của x hội phong kiến ở châu âu ã
(Thời sơ- trung kì trung đại)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.
Hiểu khái niệm "lãnh địa phong kiến", đặc trng của nền kinh tế lãnh địa phong kiến Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa nền kinh tế lãnh địa va nền kinh tế trong thành thị trung đại.
2 Tình cảm, thái độ hớng cho hoc sinh
Thấy đợc sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời:chuyển từ xã hội chiếm hữu nô
lệ sang xã hội phong kiến.
3 Kĩ năng
Biết xác định đợc vị trí các quốc gia phong kiến châu âu trên bản đồ.
Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hĩu nô lệ sang xã hội phong kiến.
II Phơng pháp giảng dạy
Thiết bị và đồ dùng dạy học
Bản đồ châu âu thời phong kiến.
Tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa phong kiến va thành thị trung đại.
Giáo trình lịch sử thế giới trung đại
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
3 Giảng bài mới
Lịch sử xã hội loài ngời đã phát triển liên tục qua nhièu giai đoạn Học lịch sử lớp 6, chúng ta đã biết đợc nguồn gốc và sự phát triển của loài ngời nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng trong thời kì cổ đại, chúng ta sẽ học nối tiếp các thời kì mới:-Thời trung
đại Trong bài học đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu"Sự hình thành va phát triển của xã hội phong kiến ở châu âu".
Trang 2cổ đại phơng Tây Hi Lạp
va Rôma phát triển, tồn tại
đến thế kỷ V.Từ phơng
bác, ngời Giecman tràn
xuống va tiêu diệt các quốc
gia này, lập nên nhiều
v-ơng quốc mới"Kể tên một
số quốc gia".
Hỏi: Sau đó ngời Gecman
đã làm gì?
Hỏi: Những việc ấy làm xã
hội phơng tây biến đổi nh
Hỏi: Trình bày đời sống,
sinh hoạt trong lãnh địa?
Hỏi: Đặc điểm chính của
nền kinh tế lãnh địa phong
+ Các tầng lớp mới xuất hiện
- Những ngời vừa có ruộng
đất, vừa có tớc vị.
- Nô lệ và nông dân.
- HS đọc phần 2.
"Lãnh địa" là vùng đất do quý tộc phong kiến chiếm
đợc; "lãnh chúa" là ngời
đứng đầu lãnh địa; "nông nô" là ngời phụ thuộc vào lãnh chúa, phải nộp tô
thuế cho lãnh chúa.
Miêu tả: Tờng cao, hào sâu, đồ sộ, kiên cố, có đầy
đủ nhà cửa, trang trại, nhà thờ nh một đất nớc thu nhỏ.
Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột tô thuế nặng nề từ nông nô, ngợc lại nông nô hết sức khổ cực và nghèo đói.
- Tự sản xuất và tiêu dùng, không trao đổi với bên ngoài dẫn đến tự cung tự cấp
- Cuối thế kỷ V, ngời Gecman tiêu diệt các quốc gia cổ đại.
b Biến đổi trong xã hội
- Tớng lĩnh, quý tộc đợc chia ruộng, phong tớc→
các lãnh chúa phong kiến.
- Nô lệ và nông dân.
- Nông nô phụ thuộc lãnh chúa xã hội phong kiến hình thành.
2 Lãnh địa phong kiến
- Là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làm chủ, trong
đó có lâu đài và thành quách.
- Đời sống trong lãnh địa: + Lãnh chúa: xa hoa, đầy
đủ.
+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực→ chống lãnh chúa.
- Đặc điểm kinh tế: tự cung
tự cấp, không trao đổi với bên ngoài.
Trang 3Yêu cầu: HS đọc SGK.
Hỏi: Đặc điểm của "thành
thị" là gì?
Hỏi: Thành thị trung đại
xuất hiện nh thế nào?
- HS đọc phần 3
- Là các nơi giao lu, buôn bán, tập trung đông dân c-
- Do hàng hoá nhiều→ cần trao đổi, buôn bán→
lập xởng sản xuất, mở rộng thành thị trấn→ thành thị trung đại ra đời.
- Thợ thủ công và thơng nhân.
- Sản xuất và buôn bán, trao đổi hàng hoá
- Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển→ tác
động đến sự phát triển của xã hội phong kiến.
- Đông ngời, sầm uất, hoạt
động chủ yếu là buôn bán, trao đổi hàng hoá.
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại
a Nguyên nhân
- Cuối thế kỷ XI, sản xuất phát triển, hàng hoá thừa
đợc đa đi bán→ thị trấn ra
đời→ thành thị trung đại xuất hiện.
b Tổ chức
- Bộ mặt thành thị : phố xá, nhà cửa
- Tầng lớp : thị dân (thợ thủ công + thơng nhân)
c.Vai trò
- Thúc đẩy XHPK phát triển.
4 Củng cố.
Yêu cầu học sinh trả lời:
1 XHPK ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
2 Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?
Y nghĩa sự ra đời của thành thị ?
5 H ớng dẫn về nhà
Học bài 1 và soạn bài 2
Trang 4Biết khai thác tranh ảnh lịch sử.
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
Bản đồ thế giới.
Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lý, tàu thuyền.
Su tầm các câu chuyện về những cuộc phát kiến địa lý.
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Xã hội PK chân Âu hình thành nh thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?
Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thành thị?
3 Giảng bài mới
Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu về thị trờng tiêu thụ đợc đặt ra Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn đến sự suy vong của chế
độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở châu Âu.
điều kiện nào?
Yêu cầu: Mô tả lại con tàu
HS đọc phần 1.
- Do sản xuất phát triển, các thơng nhân, thợ thủ công cần thị trờng và nguyên liệu.
- Do khoa học kỹ thuật phát triển : đóng đợc những tàu lớn, có la bàn
1 Những cuộc phát kiến lớn
về địa lý
- Nguyên nhân :
+ Sản xuất phát triển + Cần nhiên liệu + Cần thị trờng
- Các cuộc phát kiến địa lý
Trang 5Carraven (có nhiều buồm,
to lớn, có bánh lái )
Yêu cầu: Kể tên các cuộc
phát kiến địa lý lớn và nêu
Giảng: Các cuộc phát kiến
địa lý đã giúp cho việc giao
Hỏi: Tại sao quý tộc phong
kiến không tiếp tục sử dụng
+ 1498 Vascô đơ Gama đến
ấn Độ.
+ 1492 Côlômbô tìm ra châu Mĩ
+ 1519-1522: Magienlan vồng quanh trái đất.
- Tìm ra những con đờng mới để nối liền giữa các châu lục đem về nguồn lợi cho giai cấp t sản châu Âu.
- Là cuộc cách mạng về khoa học kỹ thuật, thúc
đẩy thơng nghiệp phát triển.
- HS đọc phần 2.
+Cớp bóc tài nguyên từ thuộc địa,
+ Buôn bán nô lệ da đen.
+ Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa → không có việc làm → làm thuê.
+ Đem lại những món lợi khổng lồ cho giai cấp t sản châu Âu.
+ Đặt cơ sở cho việc mở rộng thị trờng của các nớc châu Âu.
- ý nghĩa:
+ Là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức + Thúc đẩy thơng nghiệp phát triển.
2 Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu
+ Quá trình tích luỹ t bản nguyên thuỷ hình thành: tạo vốn và ngời làm thuê + Về kinh tế: Hình thức kinh doanh t bản ra đời.
Trang 6Hỏi: Những việc làm đó có
tác động gì đối với xã hội?
Hỏi: Giai cấp t sản và vô
- Lập các đồn điền rộng lớn.
+ Hình thức kinh doanh t bản thay thế chế dộ tự cấp
tự túc.
+ Các giai cấp mới đợc hình thành.
- T sản bao gồm quý tộc, thơng nhân và chủ đồn
điền.
- Giai cấp vô sản: những ngời làm thuê bị bóc lột thậm tệ.
+ Về xã hội các giai cấp mới hình thành: T sản và vô sản.
+ Về chính trị: giai cấp t sản mâu thuẫn với quý tộc phong kiến →đấu tranh chống phong kiến.
* T sản bóc lột kiệt quệ vô sản Quan hệ sản xuất t bản hình thành.
4 Củng cố
1 Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và tác động của nó tới xã hội châu Âu?
2 Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
5 H ớng dẫn về nhà
Trang 7Tiết 3 – Bài 3
cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến thời hậu
kỳ trung đại ở châu âu
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào Văn hoá Phục hng.
Nguyên nhân dẫn đến phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động của phong trào này đến xã hội phong kiến châu Âu bấy giờ.
2 Tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục hng.
3 Su tầm tài liệu về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phục hng.
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu và nêu của các phát kiến địa đó tới xã hội châu Âu.
Sự hình thành của CNTB ở châu Âu đã diễn ra nh thế nào?
3 Giảng bài mới
Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã đợc hình thành Giai cấp t sản ngày càng lớn mạnh, tuy nhien, họ lại không có địa vị xã hội thích hợp Do đó, giai cấp t sản đã chống lại phog kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào Văn hoá Phục hng là minh cho cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống lại phong kiến.
Yêu cầu: HS tự đọc SGK
Hỏi: Chế độ phong kiến ở
châu ÂÂu tồn tại trong bao
- Giai cấp t sản có thế lực kinh tế nhng không có địa
vị xã hội.
→Phong trào Văn hoá
Trang 8hội Taonf xã hội chỉ có
tr-ờng học để đào tạo giáo sĩ
Những di sản của nền văn
hoá cổ đại bị phá huỷ
hoàn toàn, trừ nhà thờ và
tu viện Do đó, giai cấp t
sản đấu tranh chống lại sự
ràng buộc của t tởng
phong kiến
Hỏi: "Phục hng" là gì?
Hỏi: Tại sao giai cấp t sản
lại chọn Văn hoá làm cuộc
mở đờng cho đấu tranh
liệu, tranh ảnh trong thời
Văn hoá Phục hng cho
HS).
Hỏi: Thành tựu nổi bật của
phong trào Văn hoá Phục
hng là gì?
Hỏi: Qua các tác phẩm của
mình, các tác giả thời Phục
hng muốn nói điều gì?
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Nguyên nhân nào dẫn
đến phong trào cải cách
tôn giáo?
- Khôi phục lại giá trị của nền Văn hóa Hi Lạp và Rôma cổ đại; sáng tạo nền Văn hoá mới của giai cấp
cổ đại là tinh hoa nhân loại, việc khôi phục nó sẽ
có tác động, tập hợp đợc
đông đảo dân chúng để chống lại phong kiến.
- Thành công trong các lĩnh vực nghệ thuạt (có giá
trị đến ngày nay).
- Phê phán XHPK và giáo hội.
- Đế cao giá trị con ngời.
- Mở đờng cho sự phát triển của Văn hoá nhân loại.
- HS đọc phần 2.
- Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp t sản
đang lên.
Phục hng
* Nội dung t tởng:
- Phê phán XHPK và Giáo hội.
- Đề cao giá trị con ngời.
2) Phong trào cải cách tôn giáo
* Nguyên nhân:
Trang 9Hỏi: Trình bày nội dung t
t-ởng cuộc cải cách Luthơ và
Canvanh?
Giảng: giai cấp phong kiến
châu Âu dựa vào giáo hội
lãnh chúa phong kiến
Giáo hội còn ngăn cấm sự
phát triển của khoa học tự
nhiên Mọi t tởng tiến bộ
đều bị cấm đoán (Kể cho
- Bãi bỏ nghi lễ phiền toái.
- Quay về giáo lí Kitô
nguyên thuỷ.
- Lan rộng nhiều nớc tây
Âu: Anh, Pháp, Thụy Sĩ
- Cản trở sự phát triển của giai cấp t sản.
* Nội dung:
- Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội.
- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái.
- Quay về giáo lí nguyên thuỷ.
* Tác động đến xã hội:
- Góp phần thúc đẩy cho các cuộc khởi nghĩa nông dân.
- Đạo Kitô bị phân hoá.
4 Củng cố
1 Giai cấp t sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại có cuộc đấu tranh đó?
2 ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
3 Phong trào Cải cách tôn giáo tác động nh thế nào đến xã hội châu Âu?
5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 10Tiết 4 – Bài 4
trung quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc.
Những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kỹ thuật của Trung Quốc.
2 T tởng
Nhận thức đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phơng Đông.
Là nớc láng giềng với Việt Nam, ảnh hởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam.
3 Kĩ năng
Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử?
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến.
2 Tranh ảnh một số công trình, lâu đài, lăng tẩm của Trung Quốc.
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến ở châu
Âu? Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
Phong trào Cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu nh thế nào?
3 Giảng bài mới
Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh, Trung Quốc đã đạt
đ-ợc nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực Khác với các nớc châu Âu, thời phong kiến
ở Trung Quốc bắt đầu sớm và kết thúc muộn hơn.
phát triển của nhân loại.
Hỏi: Sản xuất thời kỳ Xuân
Thu - Chiến Quốc có gì tiến
* Những biến đổi trong sản xuất.
- Công cụ bằng sắt.
→ Năng suất tăng
→ Diện tích gieo trông tăng.
* Biến đổi trong xã hội:
Trang 11Hỏi: Những biến đổi về mặt
Hỏi: Tác dụng của những
chính sách đó đối với xã hội?
Yêu cầu: HS đọc SGK
diện tích gieo trồng, năng suất tăng
- Xuất hiện giai cấp mới là địa chủ và tá
điền (nông dân lĩnh canh).
- Là giai cấp thống trị trong XHPK vốn là những quý tộc cũ và nông dân giàu có, có nhiều ruộng đất.
- Nông dân bị mất ruộng, phải nhận ruộng của địa chủ và nộp địa tô.
- HS đọc phần 2.
- HS trình bày theo SGK.
- Vạn lí trờng thành, Cung A Phòng, Lăng
Li Sơn.
- Rất cầu kì, giống ngời thật, số lợng lớn thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ Hoàng.
- Giảm thuế, lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc của pháp luật, khuyến khích sản xuất
- Nhà Tần: 15 năm.
- Nhà Hán: 426 năm
Vì nhà Hán ban hành các chính sách phù hợp với dân.
- Kinh tế phát triển, xã
hội ổn định → thế nớc vững vàng.
- Cử quan lại đến cai trị.
- Ban hành chế độ đo lờng, tiền tệ
- Tiến hành chiến tranh xâm lợc.
3) Sự thịnh v ợng của Trung Quốc d ới thời nhà Đ ờng
Trang 12nhà Đờng có gì đáng chú ý?
Hỏi: Tác dụng của các chính
sách đó?
Hỏi: Trình bày chính sách đối
ngoại của nhà Đờng?
Hỏi: Sự cờng thịnh của Trung
Quốc bộc lộ ở những mặt nào?
- Ban hành nhiều chính sách đúng đắn:
cai quản các vùng xa,
mở nhiều khao thi để chọn nhân tài, chia ruộng cho nông dân, khuyến khích sản xuất
- Kinh tế phát triển →
đất nớc phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổ bằng cách tiến hành chiến tranh (Liên hệ
đối với Việt Nam)
- Giảm thuế, chia ruộng cho nông dân.
b) Chính sách đối ngoại
- Tiến hành chiến tranh xâm lợc → mở rộng bờ cõi, trở thành đất nớc cờng thịnh nhất châu á
phát triển của nhân loại.
Hỏi: Sản xuất thời kỳ Xuân
Thu - Chiến Quốc có gì tiến
- Xuất hiện giai cấp mới là địa chủ và tá
điền (nông dân lĩnh canh).
- Là giai cấp thống trị trong XHPK vốn là những quý tộc cũ và nông dân giàu có, có nhiều ruộng đất.
- Nông dân bị mất ruộng, phải nhận ruộng của địa chủ và
1) Sự hình thành XHPK ở Trung Quốc
* Những biến đổi trong sản xuất.
- Công cụ bằng sắt.
→ Năng suất tăng
→ Diện tích gieo trông tăng.
* Biến đổi trong xã hội:
- Quan lại, nông dân giàu
→ địa chủ.
- Nông dân mất ruộng →
tá điền.
Trang 13Kết luận: Quan hệ sản xuất
Hỏi: Tác dụng của những
chính sách đó đối với xã hội?
Hỏi: Trình bày chính sách đối
ngoại của nhà Đờng?
nộp địa tô.
- HS đọc phần 2.
- HS trình bày theo SGK.
- Vạn lí trờng thành, Cung A Phòng, Lăng
Li Sơn.
- Rất cầu kì, giống ngời thật, số lợng lớn thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ Hoàng.
- Giảm thuế, lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc của pháp luật, khuyến khích sản xuất
- Nhà Tần: 15 năm.
- Nhà Hán: 426 năm
Vì nhà Hán ban hành các chính sách phù hợp với dân.
- Kinh tế phát triển, xã
hội ổn định → thế nớc vững vàng.
- HS đọc phần 3.
- Ban hành nhiều chính sách đúng đắn:
cai quản các vùng xa,
mở nhiều khao thi để chọn nhân tài, chia ruộng cho nông dân, khuyến khích sản xuất
- Kinh tế phát triển →
đất nớc phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổ bằng cách tiến hành
* Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành.
2) Xã hội Trung Quốc thời Tần - Hán
a) Thời Tần
- Chia đất nớc thành quận, huyện.
- Cử quan lại đến cai trị.
- Ban hành chế độ đo lờng, tiền tệ
- Tiến hành chiến tranh xâm lợc.
3) Sự thịnh v ợng của Trung Quốc d ới thời nhà Đ ờng
a) Chính sách đối nội
- Cử ngời cai quản các địa phơng.
- Mở khoa thi chọn nhân tài.
- Giảm thuế, chia ruộng cho nông dân.
b) Chính sách đối ngoại
Trang 14Hỏi: Sự cờng thịnh của Trung
Quốc bộc lộ ở những mặt nào? đối với Việt Nam)
4 Củng cố
1 XHPK ở Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
2 Sự thịnh vợng của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào dới thời nhà Đờng?
5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 15Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc.
Những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kỹ thuật của Trung Quốc.
2 T tởng, thái độ
Nhận thức đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phơng Đông.
Là nớc láng giềng với Việt Nam, ảnh hởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam.
3 Kĩ năng
Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử?
II ph ơng pháp giảng dạy
Trình bày, so sánh, quan sát, miêu tả, tổ chức các hoạt động học tập cho HS
III ph ơng tiện đồ dùng dạy học và sự chuẩn bị của gv, hs
Giáo viên : Hớng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng, SGK, SGV, vở BT
Soạn bài ; Bản đồ Trung Quốc phong kiến
Tranh đồ gốm thời Minh
Học sinh : SGK, vở BT
Đọc kĩ bài và làm bài tập ở nhà
Su tầm tranh ảnh về kiến trúc, đồ gốm thời Minh- Thanh
IV TIếN TRìNH tổ chức DạY HọC
1 Kiểm tra bài cũ
Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc? Theo em, sự hình thành XHPK ở Trung Quốc có gì khác với phơng Tây?
Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Đờng Tác dụng của những chính sách đó?
2 Giới thiệu bài mới Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dới thời nhà Đờng, Trung
Quốc lại lâm vào tình trạng bị chia cắt suốt hơn nửa thế kỷ (từ năm 907 đến năm 960).
Nhà Tống thành lập năm 960, Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽ nh trớc.
3 Dạy và học bài mới
Hoạt động của thầy và trò Chuẩn kĩ năng cần đạt Chuẩn kiến thức cần đạt
Trang 16* Hoạt động 1 : Cá nhân của
GV( lời dẫn) sự thịnh vợng
của Trung quốc dới thời
Đ-ờng Sau đó bắt vào thời kỳ
sau thời Đờng.
=> Miễm giảm thuế, su dịch;
mở mang thuỷ lợi; phát triển
châu Âu cũng nh châu á Khi
tiến vào Trung Quốc, ngời
Mông Cổ lập nên nhà Nguyên.
Hỏi: Sự phân biệt đối sử giữa
ngời Mông Cổ và ngời Hán
đ-ợc biểu hiện nh thế nào?
=> Ngời Mông cổ có địa vị cao
còn ngời Hán có địa vị thấp
kém vàbị cấm đoán đủ điều.
Hoạt động 2: Cá nhân GV,
nhóm
GV:Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Trình bày diến biến chính
trị của Trung Quốc từ sau thời
Nguyên đến cuối Thanh?
Thảo luận nhóm: 3 phút
Dãy1: Trình bày diến biến
chính trị của Trung Quốc sau
- Rèn kĩ năng phản ứng nhanh
- Hiểu đợc chính sách nhà Tống
- Rèn kĩ năng nhận xét,
đánh giá
- Rèn kĩ năng khai thác SGK
- kĩ năng so sánh
- Rèn kĩ năng phản ứng nhanh
- Kĩ năng hợp tác làm việc theo nhóm
4) Trung Quốc thời Tống - Nguyên
a) Thời Tống
- Miễn giảm thuế, su dịch.
- Mở mang thuỷ lợi.
- Phát triển thủ công nghiệp.
- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh.
- 1644: Nhà Thanh đợc thành lập.
Trang 17thời Nguyên?
Dãy2: Trình bày diến biến
chính trị của Trung Quốc cuối
Hỏi: Xã hội Trung Quốc cuối
thời Minh và nhà Thanh có gì
thay đổi?
==> Vua quan sa đoạ, dân đó
khổ
Hỏi: Mầm mống kinh tế TBCN
biểu hiện ở những điểm nào?
Giảng: Thời Minh và thời
Thanh tồn tại khoảng hơn 500
năm ở Trung Quốc Trong
suốt quá trình lịch sử ấy, mặc
dù còn có những mặt hạn chế
song Trung Quốc đã đạt đợc
nhiều thành tựu trên nhiều
lĩnh vực.
Hoạt động 3: Cá nhân
Yêu cầu: HS đọc SGK.
Hỏi: Trình bày những thành
tựu nổi bật về văn hoá Trung
Quốc thời phong kiến?
- Rèn kĩ năng so sánh
- Làm việc với SGK
- Rèn kĩ năng phản ứng nhanh
- Rèn kĩ năng khai thác SGK-> văn hoá Trung
Quốc thời phong kiến
- Rèn kĩ năng t duy nhanh
* Biến đổi trong xã hội thời cuối Minh và Thanh:
- Vua quan xa đoạ
- Nông dân đói khổ.
* Biến đổi về kinh tế:
- Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện.
- Buôn bán với nớc ngoài
đợc mở rộng.
6) Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
a) Văn hoá
- T tởng: Nho giáo.
- Văn học, sử học rất phát triển.
- Nghệ thuật: hội hoạ, điêu khắc, kiến trúc đều ở trình độ cao.
Trang 18Hỏi: Trình bày hiểu biết của
em về khoa học - kĩ thuật của
Trung Quốc?
3 Củng cố
1 Trình bày những thay đổi của XHPK Trung Quốc thời Minh - Thanh?
2 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
4 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 19Tiết 6 - Bài 5
ấn độ thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX.
Những chính sách cai trị của những vơng triều và njhuwngx biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của ấn độ thời phong kiến.
Một số thành tựu của văn hoá ấn độ thời cổ, trung đại.
2 T tởng
Lịch sử ấn độ thời phong kiến gắn sự hng thịnh , li hợp dân tộc với đấu tranh tôn giáo Nhận thức đợc ấn độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh h- ởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam á.
3 Kĩ năng
Bồi dỡng kĩ năng quan sát bản đồ.
Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt đợc mục tiêu bài học.
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ ấn độ thời cổ đại và phong kiến.
2 T liệu về các triều đại ở ấn độ.
3 Một số tranh ảnh về các công trình văn hoá của ấn độ.
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thời Minh- Thanh đợc biểu hiện nh thế nào?
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc thời phong kiến.
3 Giảng bài mới
ấn độ- một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng đợc hình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, ấn độ có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại.
+ 1500 năm TCN, trên lu vực sông Hằng cũng có những thành thị.
- Những thành thị- tiểu
v-1) Những trang sử đầu tiên
- 2500 năm TCN: thành thị xuất hiện (sông ấn).
- 1500 năm TCN: ( sông Hằng).
- TK VI TCN: Nhà nớc
Trang 20minh từ rát sớm của ấn độ.
Hỏi: Nhà nớc Magađa thống
nhất ra đời trong hoàn cảnh
nào?
- Đất nớc Magađa tồn tại
trong bao lâu?
- Vơng triều Gupta ra đời
vào thời gian nào?
Yêu cầu: HS đọ SGK
Hỏi: Sự phát triển của vơng
triều Gupta thể hiện ở những
mặt nào?
Hỏi: Sự sụp đổ của vơng
triều Gupta diĩen ra nh thế
nào?
- Ngời Hồi giáo đã thi hành
những chính sách gì?
Hỏi: Vơng triều Đêli tồn tại
trong bao lâu?
Hỏi: Vua Acơba đã áp dụng
- Chữ viết đầu tiên đợc ngời
ấn Độ sáng tạo là loại chữ
gì? Dùng để làm gì?
Giảng: Kinh Vêđa là bộ
kinh cầu nguyện cổ nhất,
"Vêđa" có nghĩa là "hiểu
biết", gồm 4 tập
Hỏi: Kể tên các tác phẩm văn
học nổi tiếng của Ân Độ?
Giảng: Vở "Sơkuntơla" nói
về tình yêu của nàng
Sơkuntơla và vua Đusơta,
phỏng theo một câu chuyện
dân gian ấn Độ.
ơng quốc dần liên kết với nhau Đạo Phật có vai trò quan trọng trong quá
trình thống nhất này.
- Trong khoảng hơn 3 thế kỉ: từ thế kỉ VI TCN đến thế kỉ III TCN.
- TK IV, Vơng triều Gupta đợc thành lập.
- HS đọc phần 2.
- Cả kinh tế - xã hội và văn hoá đều rất phát triển: chế tạo đợc sắt không rỉ, đúc tợng đồng, dệt vải với kĩ thuật cao, làm đồ kim hoàn
- Đầu thế kỉ XII, ngời Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền Bắc ấn vơng triều Gupta sụp đổ.
- Chiếm ruộng đất, cấm
đạo Hinđu → mâu thuẫn dân tộc.
- Từ XII đến XVI, bị ngời Mông Cổ tấn công lật
đổ.
- Thực hiện các biện pháp để xoá bỏ sự kì thị tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, khôi phục kinh tế và phát triển văn hoá.
- HS đọc phần 3.
- Chữ Phạn → để sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các bộ kinh và là nguồn gốc của chữ
- Sau TK III TCN: sụp đổ.
- TK IV: Vơng triều Gupta.
2) ấ n đ ộ thời phong kiến
* Vơng triều Gupta:( TK IV - VI)
- Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt , chế tạo kim hoàn, khắc trên ngà voi
* Vơng quốc Hồi giáo Đêli ( XII- XVI)
- Chiếm ruộng đất.
- Cấm đoán đạo Hinđu.
* Vơng triều Môgôn (TK XVI - giữa TK XIX).
- Kinh Vêđa.
- Kiến trúc: Kiến trúc Hinđu và kiến trúc Phật giáo.
Trang 21Hỏi: Kiến trúc ấn độ có gì
- Kiến trúc Phật giáo:
chùa xây hoặc khoét sâu vào vách núi, tháp có mái tròn nh bát úp
4 Củng cố
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lich sử lớn của ấn độ.
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà ngời ấn độ đã đạt đợc.
5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 22Tiết 7 - Bài 6
Các quốc gia phong kiến đông nam á
I Mục tiêu bài học
Nhận thức đợc quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ở Đông Nam á.
Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho văn minh nhân loại.
3 Kỹ năng
Biết xác định đợc vị trí các vơng quốc cổ và phong kiến Đông Nam á trên bản đồ.
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam á
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
2 Kiểm tra miệng
Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều Gupta đợc biểu hiện nh thế nào?
Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà ấn độ đã đạt đợc thời trung đại.
3 Giảng bài mới
Đông Nam á từ lâu đã đợc coi là một khu vực có bề dày văn hóa, lịch sử Ngay từ những thế kỷ đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam á đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các quốc gia đó đã có nhiều biến chuyển Trong bài 6 chúng
ta sẽ nghiên cứu sự hình thành và phát triển của khu vực Đông Nam á thời đại phong kiến.
Yêu cầu HS đọc SGK
Hỏi: Kể tên các quốc gia
khu vực Đông Nam á hiện
Đông Timor (HS tự xác
định trên bản đồ).
- Có một nét chung về điều kiện tự nhiên: ảnh hởng của gió mùa.
1 Sự hình thành các v ơngquốc cổ Đông Nam á
* Điều kiện tự nhiên: Chịu
ảnh hởng của gió mùa cụ thể là mùa khô và mùa ma
Trang 23có tác động nh thế nào đến
phát triển nông nghiệp?
Hỏi: Các quốc gia cổ ở
Đông Nam á xuất hiện từ
Giảng: Các quốc gia
phong kiến Đông Nam á
cũng trải qua các giai
nhất của các quốc gia
phong kiến Đông Nam á.
+ Thuận lợi: Cung cấp đủ nớc tới, khí hậu nóng ẩm dẫn đến thích hợp cho cây cối sinh trởng và phát triển.
+ Khó khăn: Gió mùa cùng là nguyên nhân gây
ra lũ lụt, hạn hán ảnh ởng tới sự phát triển nông nghiệp.
h Từ những thế kỷ đầu sau Công nguyên (trừ Việt Nam đã có nhà nớc từ trớc Công nguyên).
Champa, Phù Nam, và hàng loạt các quốc gia nhỏ khác.
- Học sinh đọc phần 2.
Cuối thế kỉ XIII, dòng vua Giava mạnh lên→chinh phục tất cả các tiểu quốc ở hai đảo Xumatơra và Giava→lập nên vơng triều Môgiôpahit hùng mạnh trong suốt hơn 3 thế kỉ.
* Sự hình thành các quốc gia cổ:
- Đầu công nguyên.
- 10 thế kỷ sau công nguyên: Các vơng quốc đ-
ợc thành lập
2 Sự hình thành cà phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam á
- Từ thế kỉ X- XVIII,
→thời kì thịnh vợng.
- Inđônêsia: vơng triều Môgiôpahit(1213-1527) Campuchia:Thời kì Ăng co(IX- XV).
- Đại Việt
- Champa
Trang 24điêu khắc với nhiều công trình nổi tiếng: Đền ăng
co, đền Bôrôbuđua, chùa tháp Pagan, tháp chàm
- Hình vòng kiểu bát úp,
có tháp nhọn, đồ sộ, khắc hoạ nhiều hình ảnh sinh
động(chịu ảnh hởng của kiến trúc ấn Độ).
Trang 25Lập đợc biểu đò các giai đoạn phát triển lịch sử của Lào và Campuchia
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Lợc đồ các nớc Đông Nam á(Hình 16 phóng to).
2 Bản đồ Đông Nam á.
3 T liệu lịch sử về lào và Campuchia
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Kể tên các nớc trong khu vực Đông Nam á hiện nay và xác định vị trí của các nớc trên bản đồ.
Các nớc trong khu vực Đông Nam á có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên? điều kiện
đó có ảnh hởng gì đến sự phát triển nông nghiệp?
3 Giảng bài mới
Campuchia và Lào là hai nớc anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dơng với Việt Nam Hiểu đợc lịch sử của hai nớc bạn cúng góp phần hiểu thêm lịch sử của nớc mình.
- Từ TKIX→XV:Thời kì
ăngco
- Từ TKXV→1863: suy yếu
Độ, biết khắc chữ Phạn).
Trang 26Hỏi: Tại sao thời kỳ phát
triển của Campuchia lại
đ-ợc gọi là "thời kỳ Ăngco".
Hỏi: Sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngo
bộc lộ ở những điểm nào?
Giảng: "Ăngo" có nghĩa là
"đô thị", "kinh thành"
Ăngo Vat đợc xây dựng từ
thế kỉ XII, còn Ăngo Thom
đợc xây dựng trong suốt 7
kĩ khu đền theo t liệu)
Hỏi: Thời kì suy yếu của
Campuchia là thời kì nào?
chính trong đối nội và đối
ngoại của vơng quốc Lạn
Xạng
Hỏi: Nguyên nhân nào dẫn
đến sự suy yếu của vơng
quốc Lạn Xạng?
Hỏi: Kiến trúc Thạt Luổng
- Tộc ngời Khơme
- TKVI, vơng quốc Chân Lạp hình thành.
- Ăngco là kinh đô, có nhiều đề tháp: ĂngcoVát,
Ăngcothom đợc xây dựng trong thời kì này.
- Nông nghiệp rất phát triển.
độ kiến trúc rất cao của ngời Campuchia.
- Từ sau TK XV đến năm
1863 - bị Pháp đô hộ.
- HS đọc phần 4
+ Trớc TK XIII: Chỉ có ngời Đông Nam á cổ là ng-
ời Lào Thợng.
+ Sang thế kỷ XIII, ngời Thái di c → Lào Lùm, bộ tộc chính của Lào.
+ 1353: Nớc Lạn Xạng đợc thành lập.
+ XV- XVII: Thịnh vợng.
+ XVIII- XIX: Suy yếu.
- Đối nội: Chia đất nớc thành các mờng đặt quan cai trị, xây quân đội vững mạnh.
- Đối ngoại: Luôn giữ mối quan hệ hòa hiếu với các nớc nhng cơng quyết chống xâm lợc.
- Do sự cố tranh chấp
c Từ thế kỷ IX - XV: Thời kỳ
Ăngco.
- Sản xuất nông nghiệp phát triển.
- Xây dựng các công trình kiến trúc độc đáo.
* Sau thế kỷ XIII: Ngời Thái di c → lào Lùm
* 1353: Nớc Lạn Xạng đợc thành lập.
* XV- XVII: Thời kỳ thịnh vợng
l-* XVIII- XIX: Suy yếu.
Trang 27của Lào có gì giống và
khác với các công trình
kiến trúc của các nớc trong
khu vực?
quyền lực trong hoàng tộc,
đất nớc suy yếu, vơng quốc Xiêm xâm chiếm.
- Uy nghi, đồ sộ có kiến trúc nhiều tầng lớp, có 1 tháp phụ nhỏ hơn ở xung quanh, nhng có phần không cầu kỳ, phức tạp bằng các công trình của Campuchia.
Trang 31Tiết 9 - Bài 7
Những nét chung về x hội phong kiến ã
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến.
Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội.
Thể chế chính trị của nhà nớc phong kiến.
2 T tởng
Giáo dục niềm tin và lòng tự hào và truyền thồng lịch sử, thành tựu văn hoá, khoa học
ký thuật mà dân tộc đã đạt đợc trong thời phong kiến.
3 Kĩ năng
Làm quen với phơng pháp tổng hợp, khía quát hoá sự kiện, biến cố lich sử từ đó rút ra nhận xét, kết luận cần thiết.
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ châu Âu, châu á.
2 T liệu về XHPK ở phơng Đông và phơng Tây.
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Sự phát triển của Vơng quốc Campuchia thời Ăngco đợc biểu hiện nh thế nào?
Em hãy trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng.
3 Giảng bài mới
Qua các tiết học trớc, chúng ta đã biết đợc sự hình thành, sự phát triển của chế độ phong kiến ở cả phơng Đông và phơng Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài ngời.
+ Châu Âu: Thế kỉ V Trả lời: + XHPK phơng
Đông: hình thành rất sớm.
+ XHPK châu Âu: hình thành muộn hơn.
Trả lời: + XHPK phơng
Đông phát triển chậm chạp: Trung Quốc (VII - XVI), các nớc Đông Nam
1 Sự hình thành và phát triển của XHPK
- XHPK phơng Đông: Hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài.
- XHPK ở châu Âu hình thành muộn hơn, kết htúc sớm hơn
so với XHPK ở phơng Đông →
Chủ nghĩa t bản hình thành.
Trang 32Hỏi: Thời kì khủng hoảng và
TK XIX) + Châu Âu: rất nhanh (XV - XVI)
- HS đọc phần 2.
Giống: Đều sống nhờ nông nghiệp là chủ yếu.
Khác: + Phơng Đông: Bó hẹp ở công xã nông thôn.
+ Châu Âu: Đóng kín trong lãnh địa phong kiến.
Trả lời: Phơng Đông: Địa chủ - nông dân.
Châu Âu: lãnh chúa - nông nô
- Bóc lột bằng địa tô.
- Giao ruộng đất cho nông dân, nông nô → thu tô, thuế rất nặng.
- ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại → th-
ơng nghiệp, công nghiệp phát triển.
HS đọc SGK
- Vua là ngời đứng đầu
bộ máy Nhà nớc phong kiến.
Trả lời: Thể chế Nhà nớc
do Vua đứng đầu.
- Phơng đông: Vua có rất nhiều quyền lực →
Hoàng đế.
- Châu Âu: Lúc đầu hạn chế trong các lãnh địa →
TK XV: quyền lực tập trung trong tay vua.
2 Cơ sở kinh tế - xã hội của XHPK
+ Mức độ + Thời gian
Trang 334 Củng cố
Lập bản so sánh chế độ phong kiến ở phơng Đông và châu Âu theo mẫu sau
- Cơ sở kinh tế - xã hội
- Nhà nớc:
Trong XHPK có những giai cấp nào? Trình bày mối quan hệ giữa các giai cấp ấy?
5 Hớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 34Phần II: Lịch sử việt nam từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX
Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nớc của dân tộc.
Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất nớc, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nớc ta.
3 Kĩ năng
Bồi dỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài.
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Sơ đồ toỏ chức bộ máy nhà nớc (thời Ngô Quyền).
2 Lợc đồ 12 sứ quân.
3 Một số tranh ảnh, t liệu về di tích liên quan đến thời Ngô, Đinh
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Trình bày những đặc điểm cơ bản của xã hội phong kiến châu Âu.
Xã hội phong kiến phơng Đông có gì khác với xã hội phong kiến phơng Tây? Chế độ quân chủ là gì?
3 Giảng bài mới
Sau hơn 1000 năm kiên cờng và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến phơng Bắc, cuối cùng nhân dân ta đã giành lại đợc nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sử (năm 938), nớc ta bớc vào thời kì độc lập, tự chủ.
Yêu cầu: HS đọc SGK.
Hỏi: Chiến thắng Bạch Đằng
năm 938 có ý nghĩa gì?
Hỏi: Tại sao Ngô Quyền lại bãi
bỏ bộ máy cai trị của họ khúc để
- HS đọc phần 1 SGK
- Đánh bại âm mu xâm lợc của quân Nam Hán, chấm dứt hơn 10 thế kỷ thống trị của triều đại phong kiến phơng Bắc.
Trang 35thiết lập triều đình mới/
- Sau khi trị vì đất nớc đợc 5
năm, Ngô Quyền qua đời Lúc
đó, tình hình đất nớc ta thay đổi
GV sử dụng lợc đồ (cha ghi tên
các sứ quân), yêu cầu HS đánh
dấu các sứ quân vào các khu
- Vẽ sơ đồ
- Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc chính trị, ngoại giao, quân sự
- Còn đơn giản, sơ sài nhng đã bớc đầu thể hiện ý thức độc lập tự chủ
- HS đọc phần 2 SGK.
- Đất nớc rối loạn, các phe phái nhân cơ hội này nổi lên giành quyền lực: Dơng Tam Kha cớp ngôi.
- Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiếm lĩnh một vùng đất
- HS đọc SGK, xác
định vị trí các sứ quân trên bản đồ
- Các sứ quân chiếm
đóng ở nhiều vị trí quan trọng trên khắp
đất nớc, liên tiếp đánh lẫn nhau→ đất nớc loạn lạc→là điều kiện thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công đất
Bộ máy nhà nớc
- Đất nớc yên bình
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô
- 944: Ngô Quyền mất→Dơng Tam Kha cớp ngôi→triều
đình lục đục
- 950 : Ngô Xơng Văn lật đổ
D-ơng Tam Kha nhng không quản lý đợc đất nớc
- 965 : Ngô Xơng Văn chết→loạn 12 sứ quân
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nớc
Vua
Quan văn Quan võ
Thứ sử các châu
Trang 36biết bao tang tóc cho nhân dân,
trong khi đó nhà Tống đang có
âm mu xâm lợc nớc ta Do vậy,
việc thống nhất đất nớc trở nên
cấp bách hơn bao giờ hết.
Hỏi: Đinh Bộ Lĩnh là ai?
Hỏi: Việc Đinh Bộ Linh dẹp
loạn 12 sứ quân có ý nghĩa gì?
- HS đọc phần 3
- Con của thứ sử Đinh Công Trứ, ngời Ninh Bình, có tài thống lĩnh quân đội
- Tổ chức lực lợng, rèn luyện vũ khí, xây dựng căn cứ ở Hoa L.
- Quan sát, lắng nghe
- Đợc nhân dân ủng hộ,
có tài đánh đâu thắng
đó→các sứ quân xin hàng hoặc lần lợt bị
đánh bại
- Thống nhất đất nớc, lập lại hoà bình trong cả nớc→tạo điều kiện xây dựng đất nớc vững mạnh chống lại âm mu xâm lợc của kẻ thù
- Loạn 12 sứ quân→đất nớc chia cắt, loạn lạc
- Nhà Tống có âm mu xâm lợc
* Quá trình thống nhất :
- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa L.
- Liên kết với sứ quân Trần Lãm
Trang 37Bồi dỡng kỹ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài.
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
Lợc đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.
Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ vua Đinh, vua Lê.
T liệu về nớc Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê.
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Trình bầy tình hình nớc ta cuối thời Ngô va quá trình thống nhât đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh
Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nớc ta trong buổi đầu độc lập.
3 Giảng bài mới
Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nớc lại đợc thanh bình, thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặt nền móng.
Trang 38Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
với Trung Hoa.
Hỏi: Tại sao Đinh Tiên
Hoàng lại đóng đô ở Hoa
L?
Hỏi: Việc nhà Đinh không
dùng niên hiệu của phong
kiến Trung Quốc để đặt tên
- Đinh Tiên Hoàng còn áp
dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nớc?
Giảng: Thời Đinh nớc ta
cha có luật pháp cụ thể,
vua sai đặt vạc dầu và
đóng đô ở Hoa L.
- Là quê hơng của Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều đồi núi → thuận lợi cho việc phòng thủ.
- Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập, ngang hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc vào Trung Quốc.
- Phong vơng cho con, cắt
cử tớng lĩnh thân cận giữ
chức vụ chủ chốt, dựng cung điện, đúc tiền, xử phạt nghiêm kẻ có tội.
- ổn định đời sống xã hội
→ cơ sở để xây dựng và phát triển đất nớc.
- HS đọc phần II.
- Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và
Đinh Liễn bị ám hại →
nội bộ nhà Đinh lục đục, bên ngoài, quân Tống
1) Nhà Đinh xây dựng đất ớc
n 968: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua.
- Đặt tên nớc là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa L.
- Phong vơng cho con.
- Cắt cử quan lại.
- Dựng cung điện, đúc tiền,
xử phạt nghiêm với kẻ phạm tội.
2) Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
* Sự thành lập của nhà Lê.
-979: Đinh Tiên Hoàng bị giết → nội bộ lục đục.
- Nhà Tống lăm le xâm lợc
Trang 39Hỏi: Vì sao Lê Hoàn lại
đ-ợc suy tôn làm vua?
Hỏi: Việc Thái Hậu Dơng
Văn Nga trao áo bào cho
Lê Hoàn nói lên điều gì?
- GV phân biệt khái niệm
ta trong hoàn cảnh nào?
- GV tờng thuật lại diễn
biến cuộc kháng chiến
- Là ngời có tài, có chí lớn,
mu lợc, lại đang giữ chức Thập đạo tớng quân thống lĩnh quân đội → lòng ngời quy phục.
- Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích dòng họ, vợt lên quan niệm phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc.
- Vua đứng đầu, dới vua là quan văn, quan võ và tăng quan Cả nớc chia thành
10 lộ, dới lộ là phủ và châu.
- Quan sát, lăng nghe.
- HS tờng thuật lại cuộc kháng chiến.
- Khẳng định quyền làm chủ đất nớc, đánh bại âm
mu xâm lợc của quân Tống → củng cố nền độc lập của nớc nhà.
→ Lê Hoàn đợc suy tôn lên làm vua.
Tổ chức chính quyền Trung ơng.
*Quân đội.
- Cấm quân.
- Quân địa phơng.
3) Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
a) Hoàn cảnh lịch sử
- Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn → quân Tống xâm lợc.
b) Diễn biến (SGK)
* Địch:
- Tiến theo 2 đờng: thuỷ và
bộ do Hầu Nhân Bảo chỉ huy.
* Ta:
- Chặn quân thuỷ ở sông Bạch Đằng.
- Diệt cánh quân bộ ở biên giới phía Bắc thắng lợi.
c) ý nghĩa:
- Khẳng định quyền làm chủ đất nớc.
- Đánh bại âm mu xâm lợc của kẻ thù, củng cố nền
độc lập.
Trang 404 Củng cố
Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Tiền Lê?
Trình bày diễn biến, ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy (năm 981).
Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh (Ninh Bình) chứng tỏ điều gì?
5 Hớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập