giáo án văn 9-ngoc linh

Bởi vậy phong cách sống và làm việc của BH không chỉ là phong cách sống và làm việc của anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là của một nhà văn hóa lớn, một con người của nền văn hóa tương lai

Tuần 1.

Tiết 1 Ngày soạn: 22-8-2010

PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH ( Lê Anh Trà)

Kiểm tra sách vở dụng cụ học tập của HS

? III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

HCM không chỉ là vị anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là danh nhân văn hóa thế giới Bởi vậy phong cách sống và làm việc của BH không chỉ là phong cách sống và làm việc của anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là của một nhà văn hóa lớn, một con người của nền văn hóa tương lai.2.Triển khai bài: Tìm hiểu chung 15’

GV hướng dẫn đọc giọng chậm rãi bình tĩnh

khúc chiết

GV đọc mẫu- HS đọc – Nhận xét cách đọc

của bạn HS đọc thầm các chú thích SGK

? văn bản thuộc kiểu loại văn bản nào?

? Đoạn trích có thể chia làm mấy phần?

HS trình bày

1.Đọc- tìm hiểu chú thích

2 Kiểu loại Văn bản nhật dụng

3 Bố cục: 3 phần b.Hoạt động 2 Tìm hiểu văn bản 20 ’

HS đọc lại đoạn 1

? Đoạn văn đã khái quát vốn tri thức của BH ntn?

? chi tiết nào thể hiện điều này?

- Cách viết so sánh khái quát để khẳng định giá trị

của nhận định

? Bằng những con đường nào người có được vốn

văn hóa ấy?

1 Con đường hình thành phong cách văn hóa HCM

-Vốn tri thức văn hóa hết sức sâu rộng

- Nhờ thiên tài Bác dày công học tập và rèn luyện

- Có điều kiện tiếp xúc với nhiều

? Điều kỳ lạ nhất trong phong cách HCM là gì?

- Những ảnh hưởng quốc tế sâu đậm đã nhào nặn với

cái gốc văn hóa dân tộc để trở thành nhân cách rất

VN

- Lối sống bình dị rất phương đông rất VN nhưng

cũng rất mới rất hiện đại

- Sự kết hợp rất hài hòa những phẩm chất rất khác

nhau nhưng thốg nhất trong một con người

nền văn hóa trên thế giới

b.Hoạt động 2 Tìm hiểu văn bản 30 ’

HS đọc lại đoạn 2

? Phong cách sống và làm việc của Bác được tg kể và

bình luận trên những mặt nào?

- Lời bình luận so sánh chưa có vị nguyên thủ nào từ

xưa đến nay có cách sống như vậy giản dị thanh cao

như các bậc hiền triết ngày xưa

- GV hướng dẫn cho HS lấy thêm dẫn chứng

HS đọc lại đoạn 3

? Ý nghĩa cao đẹp của phong cach HCM là gì?

- Giống các vị danh nho không tự thần thánh hóa, không

lập dị mà là cach di dưỡng tinh thần quan niệm thẩm

- Trang phục: áo bà ba nâu, dép cao su, quạt cọ, đài đồng hồ báo thức

- Ăn các món ăn dân tộc

- Sống một mình suốt đời hy sinh vì dân vì nước

- Có ý thức học hỏi sâu sắc

3 Ý nghĩa phong cách HCM

c.Hoạt động 3 Tổng kết 5 ’

Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

- Chọn lọc chi tiết tiêu biểu

- So sánh đối lập

2 Nội dung:

- Ghi nhớ: SGK 4: Luyện tập 5 ’

GV hướng dẫn HS kể lại những câu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của Bác

Đọc thêm những câu thơ đoạn thơ nói về phong cách HCM

- Soạn bài: Các phương châm hội thoại

Đọc kỹ phần: phương châm về lượng, phương châm về chất

Rút kinh nghiệm

Tiết 3 Ngày soạn: 22-8-2010

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

A.Mục tiêu:

- Củng cố các kiến thức đã học về hội thoại ở lớp 8

- Nắm được nội dung phương châm về lượng, phương châm về chất

- Biết vận dụng những phương châm này trong khi giao tiếp

a Hoạt động 1: Phương châm về lượng 10 ’

HS đọc các VD SGK

?Khi An hỏi : Học bơi ở đâu mà ba trả lời : Học bơi

dưới nước, Thì câu trả lời có đáp ứng điều mà An

mong muốn không?

-Câu trả lời không mang nội dung mà An cần biết

?Cần trả lời ntn?

-Cần nói rõ một địa điểm nào đó

?từ đó có thể rút ra bài học gì khi giao tiếp?

-Không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi

HS đọc tiếp VD b

?Vì sao truyện này lại gây cười?

-Các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói

?Lẽ ra anh lợn cưới và anh áo mới phải hỏi và trả lời

để người nghe đủ biết được điều cần hỏi và điều

trả lời?

?Cần tuân thủ điều gì trong giao tiếp?

-Không nên nói nhiều hơn những gì cần nói

?Khi giao tiếp cần chú ý điều gì?

HS nhắc lại

1.Ví dụ

2 Ghi nhớ: SGK

b.Hoạt động 2 Phương châm về chất 10’

HS đọc VD SGK

?Truyện cười này phê phán điều gì?

- Phê phán tính nói khoác

? Như vậy khi giao tiếp có điều gì cần tránh?

- Không nên nói những điều mà mình không tin là

a Nuôi ở nhà vì gia súc đã hàm chứa

là thú nuôi ytong nhà

b.Có 2 cánh: tất cả các loài chim đều

có 2 cánh

2

GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm

Đại diện nhóm trình bày

3 - Thừa có nuôi được không

- Vi phạm phương châm về lượng

Tiết 4 Ngày soạn: 24-8-2010

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A Mục tiêu:

- Củng cố các kiến thức đã học về văn thuyết minh đã học ở lớp 8

- Tích hợp với văn qua văn bản: Phong cách HCM, tiếng việt ở bài các phương châm hội thoại

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng một số biện pháp NT trong văn bản thuyết minh

- Giáo dục ý thức tích cực tự giác trong giờ luyện tập

? Trong hội thoại cần tuân thủ phương châm về lượng, phươngchâm về chất ntn?

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

Thế nào là phương châm về lượng? thế nào là phương châm về chất? trong hội thoại ta cần lưu ý điều gì? bài học hôm nay ta cùng tìm hiểu

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh 20 ’

?Văn bản thuyết minh là gì?

- Văn bản thông dụng nhằm CC các tri thức khách

quan về đặc điểm, t/c, nguyên nhân các hiện tượng và

sự vật trong tự nhiên xã hội bằng phương thức trình

bày,gt,gthích

? Văn bản TM được viết ra nhằm mục đích gì?

- Cung cấp tri thức k/q về sự vật hiện tượng

?Các phương pháp thuyết minh thường dùng?

- nêu đ/n, lkê, dùng số liệu, phân loại ,phân tích

HS đọc văn bản: Hạ Long đá và nước

? Văn bản này TM đặc điểm của đối tượng nào?

? Văn bản có cung cấp được tri thức khách quan về

đối tượng không?

- Văn bản đã cung cấp được các tri thức khách

quan về đối tượng

? Văn bản này đã sử dụng phương pháp TM nào?

- Liệt kê, giải thích

? Để cho sinh động tg còn sử dụng BPNT nào?

- HS phát hiện trình bày

– GV bổ sung

1.Ôn tập văn bản thuyết minh

2 Viết văn bản TM có sử dụng 1 số BPNT

a Ví dụ:

- Sự kỳ lạ vô tận của Hạ Long do đá

và nước tạo nên

1 1 Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh

- Giới thiệu loài ruồi rất có hệ thống: Những t/c chung về giống họ loài, các tập tính sinh sống,đặc điểm cơ thể cung cấp các kiên thức đáng tincậy về loài ruồi, thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh phòng bệnh, ý thức diệt ruồi

- Đ/n: Thuộc họ côn trùng cánh mắ lưới

? Các BPNT nào đã được sử dụng?

? Bài văn TM này có nét gì đặc biệt?

Đây là văn bản TM có sử dụng yếu tố NT

- Hình thức: Giống tường thuật một phiên tòa

- Cấu trúc: Giống như biên bản ghi lại 1 cuộc tranh

- Soạn bài: Luyện tập GV hướng dẫn HS chuẩn bị dàn ý ở nhà

- Nhóm 1,2: TM về cái quạt Nhóm 3,4: TM về chiếc nón

- Củng cố các kiến thức đã học về văn thuyết minh

- Tích hợp với văn qua văn bản: Phong cách HCM, tiếng việt ở bài các phương châm hội thoại

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng một số biện pháp NT trong văn bản thuyết minh

- Giáo dục ý thức tích cực tự giác trong giờ luyện tập

? kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của HS

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

GV giới thiệu bài mới

2.Triển khai bài:

- Nội dung: nêu được công dụng cấu tạo, chủng

loại lịch sử của cái quạt, cái nón

- Hình thức TM: Vận dụng 1 số BPNT để làm

cho bài viết vui tươi hấp dẫn như kể chuyện, tự thuật,

hỏi đáp theo lối nhân hóa

? Em dự kiến TM ntn? Lập dàn ý?

GV hướng dẫn HS lập dàn ý HS trao đổi thảo luận

bổ sung

GV hướng dẫn HS thảo luận theo nhóm

Đại diện nhóm trình bày

Các nhóm khác nhận xét bổ sung

GV nhận xét tổng kết đánh giá các ý kiến cấu tạo,

chủng loại

1.Yêu cầu luyện tập

2 Lập dàn ý: Thuyết minh về cái nón

c Kết bài:

- Cảm nghĩ chung về chiếc nón trong đời sống hiện tại

3 Luyện tập

IV Củng cố: 3’

GV nhận xét tiết học ở 3 mức độ: Tốt, khá , đạt yêu cầu

- Làm hoàn chỉnh tiết luyện tập vào vở

-Soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình

Rút kinh nghiệm:

- Rèn kỹ năng đọc, phân tích luận điểm luận cứ

- Giáo dục lòng yêu hòa bình, ghét chiến tranh

? kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của HS

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

Thế kỷ XX thế giới phát minh ra nguyên tử hạt nhân, đồng thời cũn phát minh ra những

vũ khí hủy diệt chết người hàng loạt Từ đó đến nay luôn đứng trước nguy cơ của một cuộc chiến tranh hạt nhân Vì vậy đấu tranh để bảo vệ nền hòa bình của thế giới là nhiệm vụ rất quan trọng của mọi người

2.Triển khai bài: Tìm hiểu chung 15’

HS đọc chú thích * SGK

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

- Ông là nhà văn Cô lôm bi a

- Sinh năm 1928

- Viết tiểu thuyết với khuynh hướng hiện thực

- Nhận giải Nô ben văn học 1982

? Trong văn bản có bao nhiêu luận điểm?

HS thảo luận trả lời

? Xác định hệ thống luận cứ làm rỏ hệ thống luận

điểm?

? Nhận xét về hệ thống luận điểm?

- Luận điểm, luận cứ mạch lạc, chặt chẽ sâu sắc tạo

nên tính thuyết phục cơ bản cho lập luận trái đất và các

hành tinh khác trong dãy ngân hà

- chiến tranh hạt nhân là một hiểm họa khủng khiếp đàn đe dọa toàn thể thế giới loài người

- Đấu tranh cho một thế giới hòa bình

là nhiệm vụ chung của toàn thể nhân loại

5 Luận cứ

- Kho vũ khí hạt nhân đang được tàng trử, có khả năng hủy diệt cả trái đất và các hành tinh khác trong dãy ngân hà

- Chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng tỉ người

- Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại

lý trí của loài người và tự nhiên, phảnlại sự tiến hóa

- chúng ta phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân , đấu tranh cho một thế giới hòa bình

IV Củng cố: 3’

HS nhắc lại luận điểm, luận cứ của văn bản

V Dặn dò : 2 ’

- Học bài cũ

- Soạn tiếp phần còn lại làm rõ:

+ Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân

+ Chúng ta phải làm gì để ngăn chặn nguy cơ ấy

Tiết 7

b.Hoạt động 2 Tìm hiểu văn bản 20 ’

HS đọc lại đoạn 1

? Nhận xét cách mở đầu của tg?

- Mở đầu bằng câu hỏi rồi tự trả lời

- 5000 đầu đạn hạt nhân tương đương 4T thuốc

nổ/người; 12 lần biến mất tất cả các sự sống trên trái đất

và tất cả các hành tinh xoay quanh hệ thống mặt trời, phá

hủy sự thăng bằng hệ mặt trời

? những thời điển và con số cụ thể nêu ra có t/d gì?

? So sánh nào đáng chú ý trong đoạn này?

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

- Chứng minh về nguy cơ khủng khiếp, hiểm họa kinh khủng của

Thanh gươm Đa-mô-clet, dịch hạch

HS đọc lại đoạn 2 HS chú ý các con số lập bảng thống

kê so sánh các lĩnh vực của đời sống xã hội

Các lĩnh vực đời sống Chi phí ctranh hạt nhân

100 tỉ USD cứu trợ y tế gdục

cho 500 triệu trẻ em

- Phòng bệnh 14 năm, phòng

sốt rét cho 1tỷ người, cứu 14

triệu trẻ em Châu Phi

- Năm 1985 có 575 triều người

thiếu dinh dưỡng

- Tiền nông cụ cho các nước

nghèo trong 4 năm

- Xoá nạn mù chữ trên toàn

thế giới

-Tương đư8ơng 100 máy bayB.1B 7000 tên lửa vượt châu đại dương

-10 chiếc tàu sân bay mang vũkhí hạt nhân(1986-2000)

-149 tên lửa MX - Đóng 2 tàungầm mang vũ khí hạt nhân

- Đóng 2 tàu ngầm mang vũkhí hạt nhân

? Qua bảng so sánh đối chiếu có thể rút ra kết luận gì?

?Cách đưa dẫn chứng so sánh của t/g ntn?

HS đọc tiếp: Không những điểm xuất phát của nó

? Có thể rút ra những luận cứ nào?

- 380 triệu năm con bướn mới biết bay

- 180 triệu năm bông hồng mới nở

- Hàng triệu năm con người mới hình thành

3 Nhiệm vụ của chúng ta

- Đoàn kết xiết chặt đội ngũđấutranh vì thế giới hòa bình, ngăn chặn chạy đua vũ trang

- Biết vận dụng những phương châm này trong khi giao tiếp.

- Giáo dục ý thức tôn trọng các yêu cầu chuẩn mực trong giao tiếp

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Phương châm quan hệ 7 ’

HS đọc các VD SGK

? Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội thoại

ntn?

- Mỗi người nói về một đề tài khác nhau

? Hậu quả của tình huống giao tiếp trên là gì?

- Người nói và người nghe không hiểu nhau

? Từ hậu quả trên ta rút ra được bài học gì?

HS nhắc lại b Hoạt động 2 Phương châm cách

thức 7 ’ Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

c Hoạt động 3 Phương châm lịch sự 6 ’ Hoạt

động của thầy và trò Nội dung chính 1.Ví dụ

1 Ví dụ

2 Ghi nhớ: SGK b

b Hoạt động 2: Phương châm cách thức 7 ’

HS đọc các VD SGK

? Dây cà ra dây muống, Lúng túng như ngậm hột

thị là gì?

- Dây cà ra dây muống : nói năng dài dòng rườm rà

- Lúng túng như ngậm hột thị :nói năng ấp úng ,

không rành mạch, không thoát ý

? hậu quả của những cách nói đó?

- Người nghe không hiểu hoặc sai lệch ý người nói

- Người nghe bị ức chế không có thiện cảm với

người nói

? Bài học rút ra từ hậu quả của cách nói đó?

HS nhắc lại

HS đọc VD 2

? có thể hiểu câu nói trên theo mấy cách?

C1 Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy

C2 Tôi đồng ý với những truyện ngắn của ông

ấy

? để người nghe không hiểu lầm thì phải nói ntn?

- Tôi đồng ý với những những nhận định của ông

ấy về truyện ngắn

1 Ví dụ

2 Ghi nhớ: SGK

c Hoạt động 2: Phương châm lịch sự 6 ’

HS đọc các VD SGK

? Vì sao người ăn xin và cậu bé trong truyện đều

cảm thấy mình đã nhận được ở người kia một điều

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

- Chẳng được miếng thịt miếng xôi…

Bài 3;

- nói mát

- Nói ra đầu ra đũa.

- Liên quan đến phương châm lịch

- Soạn bài: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Đọc văn bản: Cây chuối trong đời sống Việt Nam Trả lời câu hỏi SGK

SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH

A.Mục tiêu :

- Củng cố các kiến thức đã học về văn thuyết minh , văn bản miêu tả

- Biết cách sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

- Giáo dục ý thức tích cực tự giác trong giờ luyện tập

GV giới thiệu bài mới

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh 15 ’

HS đọc văn bản

? Giải thích nhan đề của văn bản?

- Thái độ đúng đắn của con người trong việc

trồng chăm sóc và sử dụng có hiệu quả các giá

1.Ví dụ Văn bản: Cây chuối trong đời sống Việt Nam

- Vai trò cây chuối đối với đời sống vật chất và tinh thần của người VN từxưa đến nay

trị của cây chuối

? Tìm những câu văn trong bài TM về đặc điểm

tiêu biểu của cây chuối?

- Cây chuối rất ưa nước

- Quả chuối là món ăn ngon

? Theo yêu cầu của văn bản thuyết minh bài

này có thể bổ sung thêm những gì?

- Phân loại chuối

- Các bộ phận của cây chuối: Thân,lá,gốc, nõn

chuối, hoa chuối

? Xác định yếu miêu tả trong đoạn văn?

GV hướng dẫn HS thực hiện Cá nhân

- Lá chuối xanh rờn ưỡn cong cong dưới ánh trăng

- Lá chuôi khô lót ổ nằm vừa mềmmại vừa thoang thoảng mùi hương

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt vừa dậy lên mùi thơm

- Bắp chuối màu phơn phớt hồng Bài 2

- Tách nó có tai

- Chén của ta không có tai

- Khi mời ai uống rất nóng

Bài 3

- Qua sông Hồng sông Đuống ngược lên phía bắc

- Lân được trang trí công phu

- Múa lân rát sôi động

- Kéo co thu hút nhiều ngừơi

- Bàn cờ là sân bãi rộng

- Hai tướng hai bên đều mặc trang

phục của thời xưa

- Với khoảng thời gian nhất định

- Sau hiệu lệnh những con thuyền vun vút lao đi

- Tiếp tục ôn tập củng cố các kiến thức đã học về văn thuyết minh , văn bản miêu tả

- Biết cách sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

- Giáo dục ý thức tích cực tự giác trong giờ luyện tập

? Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản TM có tác dụng gì

? Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS?

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

GV giới thiệu bài mới

2.Triển khai bài:

? Vấn đề cần trình bày là gì?

? Với vấn đề này cần trình bày những ý gì?

? Có thể sử dụng ý nào trong bài TM khoa học?

- tri thức nói về sức kéo con trâu

? Viết các đoạn văn có sử dụng TM với yếu tố

miêu tả GV hướng dẫn HS thực hiện HS thảo

- Con trâu là sức kéo chủ yếu

- Con trâu là tài sản lớn nhất

- Con trâu trong lễ hội truyền thống đình đám

- Con trâu với tuổi thơ

- Con trâu với việc cung cấp thực phẩm và đồ mỹ nghệ

IV Củng cố : 3 ’

GV nhận xét tiết học

V Dặn dò : 2 ’

- Hoàn thiện bài tập ở lớp

- Soạn bài: Tuyên bố thế giới về sự trẻ em

- GV hướng dẫn HS Trả lời câu hỏi SGK

Rút kinh nghiệm

- Rèn kỹ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng nghị luận xã hội

- Giáo dục lòng yêu quý bảo vệ trẻ em.

Trẻ em VN cũng như trẻ em trên toàn thế giới hiện nay đang có sự thuận lợi to lớn về

sự chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục Nhưng đồng thời cũng đang gặp phải những thách thức những cản trở không nhỏ ảnh hưởng xấu đến tương lai phát triển của trẻ em Một phần văn bản: Tuyên bố thế giới trẻ em nói lên tầm quan trọng của vấn đề này.

2.Triển khai bài: Tìm hiểu chung 15’

3 Bố cục: 4 phần

- Rõ ràng mạch lạc liên kết các

- Cơ hội: 8,9 - Nhiệm vụ: 10-17

- Ngoài ra những cam kết và những bước tiếp

? Nội dung ý nghĩa của từng mục?

? Tại sao cần phải họp hội nghị cấp cao thế giới

IV Củng cố:

Nhận xét về cách sắp xếp bố cục của văn bản?

V Dặn dò:

- Học bài cũ - Soạn tiếp phần còn lại

GV hướng dẫn HS Trả lời câu hỏi SGK

- Bị thảm họa đói nghèo, vô gia cư

- Chết vì suy dinh dưỡng bệnh tật

- Buôn bán trẻ em, HIV, động đất sóng thần

? Nhận thức của em khi đọc phần này ntn?

GV cho HS phát biểu ý kiến của mình

3.Những cơ hội

? Em thấy việc chăm sóc bảo vệ trẻ em trong bối

cảnh thế giới hiện nay có những ĐK thuận lợi gì?

? Đảng ta đã quan tâm đến quyền đựoc sống và

- Quan tâm trẻ em tàn tật và trẻ em mồ côi VD:

gặp gỡ giao lưu của thanh niên 5 châu, trẻ em mồ

côi cả cha lẫn mẹ sau trận động đất núi lửa

- Nước ta đã phổ cập tiểu học rồi lên THCS một

số tỉnh thành đã phổ cập THPT Trẻ em được giáo

dục văn hóa cơ bản toàn diện

- Vấn đề sinh con thứ 3, dân số KHH gia đình,

nạo thai ở giới trẻ

- Giáo dục tính tự lập, tự do, tinh thần trách nhiệm

sự tự tin ở trẻ

- Đảm bảo sự tăng trưởng phát triển kinh tế đều

đặn, giải quyết vấn đề nợ nước ngoài đối với các

nước nghèo

- Sự phối hợp đồng bộ giữa các nước

? tầm quan trọng của vấn đề chăm sóc bảo vệ trẻ

em,sự quan tâm của cộng đồng quốc tế hiện nay?

HS nhắc lại trẻ em

-Công ước về quyền trẻ em khẳng định về mặt pháp lý tạo cơ hội mới

để quyền trẻ em được tôn trọng

- Thế giới tăng cường phúc lợi cho

- Soạn bài: các phương châm hội thoại

GV hướng dẫn HS Trả lời câu hỏi SGK.

- Hiểu được mối quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

- Biết vận dụng những phương châm này trong khi giao tiếp

- Giáo dục ý thức tôn trọng các yêu cầu chuẩn mực trong giao tiếp có hiệu quả

Hôm nay ta tiếp tục tìm hiểu bài các phương châm hội thoại để thấy được mối quan

hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp .

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1 Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

? Câu hỏi ấy được sử dụng đúng chỗ đúng lúc

không ? tại sao?

- Sử dụng không đúng chỗ đúng lúc vì người

được hỏi đang trên cành cây cao nên phải vất vả

1.Ví dụ

trèo xuống để trả lời

? từ câu chuyện trên em rut ra bài học gì khi

giao tiếp? HS nhắc lại

Em hãy cho biết các PCHT đã học?

? Trong các bài học ấy những tình huống PCHT

nào được tuân thủ?

Chỉ có 2 tình huống về PCLS là được tuân thủ

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng yêu cầu của An

không?

- Không

? PCHT nào không được tuân thủ?

- Phương châm về lượng

? Vì sao Ba không tuân thủ PCHT đã nêu?

- Vì Ba không biết chiếc máy bay đầu tiên được

chế tạo vào năm nào Để tuân thủ PCVC Ba phải

trả lời như vậy

? Giả sử có một người mắc bệnh nặng thì sau khi

khám bệnh BS có nên nói thật với người ấy

không?

? Khi BS nói tránh đi thì PCHT nào khong được

tuân thủ? ? Hãy tìm những tình huống mà PCHT

ấy cũng không được tuân thủ?

? Khi nói : Tiền bạc chỉ là tiền bạc thì có phải

người nói không tuân thủ PCVL không?

- Nếu xét theo nghĩa hiển ngôn thì câu nói này

không tuân thủ PCVL

? Nên hiểu theo nghĩa ntn?

- Tiền bạc chỉ là phương tiện sống chứ không

phải mục đích cuối cùng Ngoài tiền bạc thì con

người còn có rất nhiều những mối quan hệ

thiêng liêng khác về tinh thần

? Việc không tuân thủ PCHT bắt nguồn từ đâu?

c Hoạt động 3 Luyện tập 15’

GV hướng dẫn HS hoạt động theo nhóm

Các nhóm trình bày phát biểu ý kiến

Các nhóm khác nhận xét bổ sung

1.Bài tập 1

- Đối với cậu bé 5 tuổi thì cách trả lời của ông bố là chuyện viển vông

mơ hồ, không tuân thủ PCCT

- Tuy nhiên với những người đã

đi học thì đây là câu trả lời đúng Bài 2

- Thái độ lời nói của chân tay mắt miệng không tuân thủ PCLS

- Việc không tuân thủ ấy là vô lý

vì khách đến nhà ai thì phải chào hỏi chủ nhà mới bắt chuyện, thái

I Ổn định:

II Bài mới:

Đề ra: Cây lúa Việt Nam

Đáp án: HS trình bày được các ý sau:

- Nêu được nguồn gốc xuất xứ, phân loại giống lúa

- Sự sinh trưởng phát triển của cây lúa

- Công dụng của cây lúa, gạo, vị trí của nó trên trường quốc tế.

- Sự gắn bó của cây lúa với người dân Việt

Biểu điểm:

- 9-10 điểm: Bài viết sắc sảo, diễn đạt trôi chảy, sử dụng tốt yếu tố miêu tả vào văn bản thuyết minh.

- 7-8 điểm: Diễn đạt trôi chảy, bài viết rõ ràng đủ ý, có kết hợp được yếu tố miêu tả.

- 5-6 điểm: Bài viết còn thiếu một vài ý, diễn đạt chưa được trôi chảy, sai 5 lỗi chính tả.

- 3-4 điểm: Bài viết còn thiếu nhiều ý, diễn đạt lủng củng, sai nhiều lỗi chính tả.

- 1-2 điểm: HS chưa hiểu bài.

GV hướng dẫn HS làm cuối giờ thu bài chấm.

-Nắm được những đặc điểm chủ yếu của truyện truyền kỳ chữ Hán.

-Rèn kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự và phân tích nhân vật.

-Giáo dục lòng yêu quý và tôn trọng những người phụ nữ là người mẹ bà chị

? Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

Từ ngàn đời nay người phụ nữ Việt Nam luôn mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp như yêu chồng thương con giỏi giang chung thủy Tuy có nhiều phẩm chất tốt đẹp

như vậy nhưng trong xã hội phong kiến ngày xưa thì số phận của người phụ nữ luôn gặp nhiều bất hạnh và nhân vật Vũ Nương là một ví dụ

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Tìm hiểu chung 20’

? Em hãy giải thích tên của tác phẩm?

GV giới thiệu tập truyện Truyền kỳ mạn lục

Tập sách gồm 20 truyện ngắn, ghi lại những câu

chuyện lạ lùng kỳ quái

? Nêu những hiểu biết của em về chuyện người

con gái Nam Xương

- Chuyện kể về cuộc đời và nỗi oan khuất của

người phụ nữ tên là Vũ Nương

- Truyện này có nguồn gốc từ truyện cổ dân gian:

Vợ chàng Trương- Tại huyện Nam xương( Lý

Nhân – Hà Nam ngày nay)

- Yêu cầu tóm tắt đảm bảo những chi tiết chính

- GV yêu cầu HS trình bày- nhận xét bổ sung

hoàn thiện

? Văn bản này có thể chia làm mấy phần?

- Đ1 Từ đầu- qua rồi

? Vũ Nương được giới thiệu ntn?

? Khi mới lấy chồng nàng cư xử với chồng ntn?

- Giữ gìn khuôn phép không lúc nào để vợ chồng

- Hiểu được nỗi vất vả của chồng nơi trận mạc

- Bày tỏ nỗi nhớ thương chồng

? Nhận xét hình ảnh nhịp điệu câu văn?

- Câu văn nhịp nhàng theo lối biền ngẫu

HS đọc : Bây giờ- cha mẹ đẻ của mình

? Trong hơn 1 năm xa chồng, VN phải làm những

công việc gì?

- Nuôi con một mình

- Chăm sóc mẹ chồng khi đau ốm

- Lo lắng ma chay khi mẹ chồng qua đời

- Buồn nhớ chồng thấm thía nỗi cô đơn

? Nỗi oan của Vũ Nương là gì?

? nguyên nhân nỗi oan VN?

- Câu nói ngây thơ của đứa trẻ về 1 người đàn ông

đêm nào cũng đến, không nói không cười không

? Khi bị nghi oan như thế VN đã làm gì?

- Phân trần để chồng hiểu rõ nỗi oan

- Đau đớn tuyệt vọng vì bị nghi ngờ

? Hậu quả ra sao?

? Suy nghĩ của em về cái chết của VN?

HS đọc đoạn cuối

? Vì sao VN muốn trở lại cõi trần?

- Nhớ quê hương, nhớ con trai

- không muốn mang tiếng xấu

? Tại sao cuối cùng nàng lại không muốn trở về

nữa

- Thất sự nàng đã chết

? Nhân vật TSinh được giới thiệu ntn?

? Nhận xét về cuộc hôn nhân của TSinh?

- Hôn nhân không bình đẳng

? TSinh là con người ntn?

- Kết thúc có hậu gieo vào lòng người đọc nhiều thương cảm

- gtrị nhân đạo

2 Nhân vật Trương Sinh

- Con nhà giàu ít học tính hay đa nghi.

- Gia trưởng vũ phu độc đoán

3 Tổng kết:

a Nghệ thuật:

- Kết cấu độc đáo sáng tạo

- Diễn biến tâm lý nhân vật được khắc họa rõ nét.

- Tình huống truyện đặc sắc Yếu

tố truyền kỳ

b Nội dung: SGK

- Hiểu được sự phong phú đa dạng của hệ thống từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt

- Hiếu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng hô với tình huống giao tiếp.

- Ý thức sâu sắc tầm quan trọng của việc sử dụng thích hợp từ ngữ xưng hô và biết cách sử dụng tốt những phương tiện này.

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô

từ ngữ xưng hô nào?

? Cách sử dụng chúng ra sao?

- Ngôi thứ nhất: tôi, tao, chúng tôi.

- Ngôi thứ hai: mày, mi, chúng mày.

- Ngôi thứ ba: nó, hắn , chúng nó, họ

- Thân mật: anh, chị, em , bạn

- Trang trọng: quý ông, quý bà

? Xác định từ ngữ xưng hô trong 2 đoạn trích trên?

- Anh, em, ta, chú mày

? Phân tích cách thay đổi xưng hô của dế mèn

và dế choắt qua 2 đoạn trích?

? Vì sao lại có sự thay đổi như vậy?

- Đây là cách xưng hô bất bình đẳng dế choắt

thì mặc cảm thấp hèn, dế mèn thì nhạo mạn

hách dịch.

- Đây là cách xưng hô bình đẳng, dế mèn

không còn ngạo mạn hách dịch vì đã nhận ra tội

của mình, còn dế choắt thì hết mặc cảm hèn

kém.

? Em có thể rút ra bài học gì trong việc sử dụng

từ ngữ xưng hô trong hội thoại?

HS đọc BT 1

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

-Chúng ta: bao gồm người nói người nghe

-Chúng tôi: không bao gồm người nghe

HS đọc BT 4

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

GV nhận xét bổ sung

thuyết.

4 - Vị tướng là người tôn sư trọng đạo nên vẫn xưng với thầy giáo cũ của mình là thầy và con

- Người thầy giáo cũ rất tôn trọng cương vị hiện tại của người học trò

cũ nên gọi vị tướng này là ngài -Qua cách xưng hô của 2 người ta thấy cả 2 thầy trò đối nhân xử thế đều rất thấu tình đạt lý.

? Phần in đậm nào là lời nói phát ra thành lời?

? Phần in đậm nào là ý nghĩ trong đầu?

- Vda: Lời nói được phát ra thành lời

- VDb ý nghĩ trong đầu

? Các phần in đâm trên được tách ra khỏi phần

đứng trước nó bằng những dấu gì?

- Dấu 2 chấm và dấu ngoặc kép

? Có thể đảo vị trí của phần in đâm lên trước

được không? Khi đảo 2 bộ phận sẽ được ngăn

? VDa bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ? Nó

được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì?

- Là lời nói không có dấu hiệu gì.

? Phần in đậm ở VDb là lời nói hay ý nghĩ nó

được ngăn cách bằng dấu hiệu gì?

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

- Cả 2 tình huống đều là cách dẫn trực tiếp

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Sự cần thiết của việc tóm tắt văn bản tự sự 10 ’

HS đọc 3 tình huống – SGK GV yêu cầu HS

tóm tắt các tình huống đó

?Qua 3 tình huống trên, em hãy nêu vai trò

của việc tóm tắy văn bản tự sự?

? Tóm tắt văn bản tự sự cần có những yêu cầu

gì?

? Hãy tìm hiểu và nêu các tình huống mà em

thấy cần vận dụng kỹ năng tóm tắt văn bản tự

sự

1 Một số tình huống:

2 Kết luận:

- Tóm tắt văn bản tự sự là cách làm giúp người đọc, người nghe nắm được nội dung chính của văn bản

đó

- Ngắn gọn đầy đủ hộ lý

- Lớp trưởng báo cáo vắn tắt cho GVCN nghe về hiện tượng vi phạm nội quy

- Con kể cho mẹ nghe những sự việc xảy ra trong ngày

- Chú bộ đội kể lại diễn biến trận đánh

- Kể lại một vụ tai nạn giao thông

- Tóm tắt bản án trong phiên tòa b.Hoạt động 2: Thực hành tóm tắt một văn bản tự sự 10

’

HS đọc BT1- SGK

GV hướng dẫn HS thực hiện theo nhóm

Đại diện nhóm trả lời

con trai chỉ vào chiếc bóng của TSinh trên tường và nói đó chính

là người hay đến với mẹ những đêm rước đây TSinh hiểu ra vợ mình bị

? Cách sắp xếp các sự việc đã hợp lý chưa?

- Sự việc thứ 7 là chưa hợp lý cần sắp xếp lại như

sau:

- Giữ nguyên từ sự việc 1-6

- Thay vào sự việc 7

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

GV nhận xét bổ sung.

GV yêu cầu HS tóm tắt đầy đủ ngắn gọn.

Khi trình bày văn bản tóm tắt cần rõ ràng rành

mạch

1 Tóm tắt truyện ngắn: Lão Hạc

2 Tóm tắt truyện ngắn: Chiếc lá cuối cùng

- Rèn kỹ năng mở rộng vốn từ và giải thích nghĩa của từ mới

? Nguyên nhân cái chết của Vũ Nương? Cái chết Vũ Nương nói lên điều gì?

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề:

Cùng với sự phát triển của xã hội, từ vựng của ngôn ngữ cũng không ngừng phát triển

Có những phương thức nào phát triển nghĩa của từ ngữ, bài học hôm nay ta cùng tìm hiểu 2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ 15’

HS đọc các VD – SGK

? Từ kinh tế trong câu thơ: Bủa tay ôm chặt bồ

kinh tế có nghĩa là gì?

- Kinh tế: Kinh bang tế thế lo việc nước việc

đời nghĩa là muốn nói đến hoài bão cứu nước của

những người yêu nước

? Nghĩa ấy ngày nay có dùng nữa không?

? Nxét nghĩa của từ này?

- Nghĩa chuyển từ nghĩa rộng – nghĩa hẹp

HS đọc VD 2

? Trong VDa các từ xuân có nghĩa là gì?

- Chơi xuân: mùa xuân ( Gốc)

- Ngày xuân: tuổi trẻ ( Chuyển)

? Hiện tượng chuyển nghĩa được tiến hành theo

phương thưc nào?

- Ẩn dụ

? Từ tay có nghĩa là gì?

- Trao tay: một bộ phận của cơ thể con người

( gốc)

- Tay buôn người: kẻ buôn người ( chuyển)

? Phương thức chuyển nghĩa nào?

- hoán dụ ? Sự phát triển của từ vựng là gì?

? Có những phương thức nào là chủ yếu?

Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

HS đọc BT 1

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

GV nhận xét bổ sung.

HS đọc BT 2

GV hướng dẫn HS thực hiện cá nhân

HS trình bày bài làm của mình

thành dạng khô dùng để pha nước uống.

- phương thức ẩn dụ 4.

- Hội chứng: ( gốc) tập hợp nhiều triệu chứng cùng xuất hiện bệnh VD: Hội chứng viêm đường hô hấp cấp.

-Chuyển: Tập hợp nhiều hiện tượng sự kiện biểu hiện 1 tình trạng,

1 vấn đề xã hội cùng xuât hiện ở nhiều nơi VD: Hội chứng của tình trạng suy thoái nền kinh tế.

b Ngân hàng:

- Gốc: Tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực king doanh và quản

lý các nghiệp vụ tiền tệ tín dụng -Chuyển: Kho lưu trữ những thành phần bộ phận của cơ thể để sử dụng

GV hướng dẫn HS chuẩn bị phân tich để thấy được thói ăn chơi xa hoa tốn kém của

vua Lê chúa Trịnh và thái độ của tg.

- Giúp HS thấy được cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu nhiễu của quan

lại thời Lê, Trịnh và thái độ phê phán của tác giả

- Bước đầu nhận biết đặc trưng cơ bản của thể loại tùy bút đời xưa và đánh giá được

giá trị nghệ thuật của những dòng ghi chép đầy tính hiện thực này.

- Rèn kỹ năng đọc và phân tích thể loại văn bản tùy bút trung đại

- giáo dục lối sống tiết kiệm

Chuyện cũ trong phủ Chúa Trịnh là một trong 88 mẩu chuyện mà tác giả tùy theo ngọn

bút viết trong mưa một cách tự nhiên, thoải mái chân thực xen những lời bình chú ngắn

gọn.Ông viết những năm tháng cuối cùng của triều đình Lê- Trịnh và phê phán sự xa hoa

hưởng lạc của chúa, sự tham nhũng lộng hành thối nát của đám quan lại.

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Tìm hiểu chung 10 ’

HS đọc chú thích *- SGK

? Nêu những nét chính của tg?

- Sinh trưởng trong gia đình khoa bảng

- Ông sống vào thời chế độ phong kiến khủng

hoảng trầm trọng nên có thời gian muốn ẩn cư sáng

tác văn chương khảo cứu về nhiều lĩnh vực.

1 Tác giả- tác phẩm: ( SGK)

? Thời điểm ra đời của tp?

? ND của đoạn này kể về việc gì?

? Tìm những chi tiết kể về cuộc sống của chúa

Trịnh và bọn quan lại?

- Xây nhiều đền đài cung điện.

- thích đi chơi ngắm cảnh đẹp

- Trò giải trí lố lăng tốn kém

- 1 tháng vài lần ra cung T liên

? Em có nhận xét gì về việc xây dựng cung điện

và tính chất của các cuộc vui chơi của chúa?

? Nhận xét về giá trị NT?

- Đưa dẫn chứng cụ thể phương pháp so sánh liệt

kê miêu tả sinh động

? Khắc họa điều gì?

? Tg miêu tả cảnh phủ chúa ntn?

- Cây đa to cành lá như cổ thụ

- Hình núi non, cảnh xa hoa lộng lẫy

? Âm thanh ntn?

- Gợi cảm giác ghê rợn tang tóc đau thương

? Qua nhận xét: kẻ thức giả bất tường Tg bộc

lộ cảm xúc thái độ gì?

HS đọc đoạn còn lại

? Ai là kẻ tiếp tay bà phục vụ đắc lực nhất cho

thói ăn chơi vô độ của chúa?

? tìm những chi tiết kể về thủ đoạn của bọn quan

hầu cận? - Nhà giàu bị vu cho là lấy vật cung

phụng

- Hòn đá hoặc cây cối gì to lớn quá thì phá nhà

1 Cuộc sống của chúa Trịnh

- Cướp đoạt các của quý trong thiên hạ

- Cuộc sống ăn chơi xa hoa vô độ của vua chúa quan lại

- Phê phán không đồng tình với chế

độ phong kiến thời Lê-Trịnh 2.Thủ đoạn của bọn quan hầu cận

hủy tường

? Thủ đoạn của bọn chúng là gì?

? Người dân ntn?

- Dân chúng bị đe dọa o ép sợ hãi

- Bỏ của ra kêu oan, đập phá của cải

? Tg kết thúc bằng cách ghi lại một sự việc có

thật trong nhà mình nhằm mục đích gì?

? Thể tùy bút có gì khác với thể truyện mà các

em đã học ở bài trước?

- Truyện: Hiện thực cuộc sống phản ánh thông

qua số phận con người cụ thể nên thường có cốt

truyện, nhân vật có hệ thống NT phong phú gồm

chi tiết xung đột nội tâm ngoại hình tính cách

yếu tố tưởng tượng kỳ ảo.

- Tùy bút: Ghi chép những con người, sự việc

cụ thể có thực qua đó tg bộc lộ cảm xúc suy nghĩ

đánh giá của mình Sự ghi chép tùy theo cảm

hứng chủ quan có thể tản mạn không gò bó theo

hệ thống kết cấu gì nhưng vẫn tuân theo một tư

tưởng cảm xúc chủ đạo giàu chất trũ tình.

? Nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật?

-Vừa ăn cướp vừa la làng ngang ngược tham lam

-Tăng tính thuyết phục phê phán chế độ phong kiến

Soạn bài Hoàng Lê nhất thống chí

GV hướng dẫn HS chuẩn bị phân tich để thấy được sự hèn nhát của vua Lê chúa Trịnh và thái độ của tg.

- Cảm nhận được vẻ đẹp hào hùng của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ trong chiến công đại phá quân Thanh, sự thảm bại của bọn xâm lược và số phận của lũ vua quan phản dân hại nước.

-Rèn kỹ năng phân tích tác phẩm văn xuôi cổ,trần thuật kết hợp với miêu tả.

-Giáo dục lòng yêu nước tự hào dân tộc

2.Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Tìm hiểu chung 15 ’

HS đọc chú thích *- SGK

? Nêu những nét chính của tg?

GV bổ sung - Ngô Thì Chí: ( 1753-1788)

- Con của Ngô Thì Sỹ em ruột của Ngô Thì

Nhậm từng làm tới chức thượng thư , thay anh là

NTM chăm sóc gia đình không thích làm quan

Ông viết 7 hồi đầu vào cuối năm 1786

- Ngô Thì Du ( 1772-1840) : Cháu gọi Ngô Thì

Sỹ bằng bác ruột học rất giỏi nhung không dự khoa

thi nào Năm 1812 vua Gia Long xuống chiếu cầu

hiền tài ông được bổ làm đốc học tỉnh Hải Dương,

ít lâu sau lui về quê làm ruộng sáng tác văn chương