Dự thảo chiến lược DSSKSS giai đoạn 20112020: Gấp rút hoàn thiện Ngày 201, TS Nguyễn Bá Thủy Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì hội thảo lấy ý kiến các cơ quan bộ, ngành Trung ương, nhằm gấp rút hoàn thành các công đoạn cần thiết để có được một Dự thảo Chiến lược phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 – 2020. n Hà Thư Chỉ còn hơn 1 tháng nữa, theo kế hoạch, dự thảo Chiến lược DSSKSS giai đoạn 2011 – 2020 (Chiến lược) sẽ phải hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ngày 201, TS Nguyễn Bá Thủy Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì hội thảo lấy ý kiến các cơ quan bộ, ngành Trung ương, nhằm gấp rút hoàn thành các công đoạn cần thiết để có được một Dự thảo Chiến lược phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 – 2020.
Trang 1Quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số và các dịch vụ dân số - sức khỏe sinh sản được đặt ra toàn diện hơn
TS Dương Quốc Trọng, Tổng Cục trưởng Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cho biết, trong Dự thảo Chiến lược DS-SKSS giai đoạn 2011-2020, các vấn đề về quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số và các dịch
vụ dân số - sức khỏe sinh sản được đặt ra toàn diện hơn so với giai đoạn
2001 - 2010 Nếu giai đoạn 2001 - 2010, Chiến lược Dân số chỉ đạt ra mục tiêu giảm sinh thì trong giai đoạn 2011-2020, công tác dân số
chuyển hướng từ lượng sang chất, từng bước nâng cao chất lượng dân
số
Mức sinh biến động khó lường và rất khác biệt giữa các tỉnh; nhu cầu cung cấp phương tiện, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình cho khách hàng ngày càng lớn; nam giới ít tham gia sử dụng phương tiện tránh thai mà đa
số người sử dụng là phụ nữ; sự mất cân đối giới tính đối với trẻ em và trẻ
sơ sinh có dấu hiệu rất nghiêm trọng; già hóa dân số và an sinh xã hội còn nhiều bất cập; chất lượng dân số chậm được cải thiện; tình trạng di cư diễn ra ngày càng mạnh mẽ, nhu cầu tư vấn và cung cấp phương
tiện, dịch vụ KHHGĐ cho người di cư ngày càng lớn là những vấn đề đặt
ra cần được giải quyết trong Chiến lược Dân số - Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011 – 2020 Vì vậy, Chiến lược hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, duy trì mức sinh thấp hợp lý, giải quyết tốt những vấn đề về
cơ cấu dân số, góp phần nâng cao chỉ số phát triển con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Dự thảo Chiến lược Dân số - Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011 – 2020 đã
đề cập tới quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số, các dịch vụ dân số - sức khỏe sinh sản, mức sinh và tỷ số giới tính khi sinh Chiến lược DS -SKSS được thực hiện với 2 giai đoạn, giai đoạn 1 (2011 - 2015) sẽ kiên trì thực hiện gia đình ít con, khỏe mạnh, chủ động điều chỉnh mức sinh phù hợp với từng vùng, miền Tập trung nâng cao chất lượng dân số thông qua việc mở rộng và thực hiện các giải pháp: tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân, sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thí điểm các mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng… Đẩy mạnh các biện pháp về truyền thông giáo dục, hoàn thiện cơ sở pháp lý, kiểm tra và xử lý nghiêm hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, thực hiện chính sách hỗ trợ để kiểm soát tỷ số giới tính khi sinh Thực hiện toàn diện các nội dung chăm sóc sức khỏe sinh sản, tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ và nâng cao chất lượng dịch vụ cho mọi đối tượng, đặc biệt ở vùng khó khăn, nhóm đối tượng khó tiếp cận Giai đoạn
2 (2016 - 2020), trên cơ sở đánh giá tình hình thực hiện của giai đoạn 1 sẽ
Trang 2điều chỉnh chính sách phù hợp, triển khai toàn diện các giải pháp, nhiệm
vụ để thực hiện thành công các mục tiêu của Chiến lược.
Theo đó, Việt Nam phấn đấu đạt tỷ lệ tăng dân số ở mức 1% vào năm
2015, ổn định ở mức khoảng 1% vào năm 2020 Tổng tỷ suất sinh 1,9 con vào năm 2015 và 1,8 con vào năm 2020 Quy mô dân số không vượt quá
93 triệu người vào năm 2015 và 98 triệu người vào năm 2020 Chỉ số phát triển con người ở mức trung bình cao của thế giới vào năm 2020 Tỷ suất chết trẻ em dưới 5 tuổi phấn đấu đạt 19,3‰ vào năm 2015, 16‰ vào năm 2020 Tỷ lệ tử vong bà mẹ liên quan đến thai sản giảm xuống
58,3/100.000 trẻ đẻ sống vào năm 2015 và dưới 52/100.000 vào năm
2020 Tỷ số giới tính khi sinh không vượt quá 113 trẻ sơ sinh trai/100 trẻ
sơ sinh gái vào năm 2015 và 115/100 vào năm 2020.
TS Trần Văn Chiến, Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cho biết, đến thời điểm này, Chiến lược Dân số - Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011–2020 đang chờ được phê duyệt, song ngành Dân
số đã sẵn sàng về nhân lực để triển khai ngay khi Chiến lược được phê duyệt
Bài: Phạm Duy
Dự thảo chiến lược DS/SKSS giai đoạn 2011-2020: Gấp rút hoàn thiện
GiadinhNet - Chỉ còn hơn 1 tháng nữa, theo kế hoạch, dự thảo Chiến lược DS/SKSS giai đoạn 2011 – 2020 (Chiến lược) sẽ phải hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
Ngày 20/1, TS Nguyễn Bá Thủy - Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì hội thảo lấy ý kiến các
cơ quan bộ, ngành Trung ương, nhằm gấp rút hoàn thành các công đoạn cần thiết để
có được một Dự thảo Chiến lược phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn
2011 – 2020 n Hà Thư
Chỉ còn hơn 1 tháng nữa, theo kế hoạch, dự thảo Chiến lược DS/SKSS giai đoạn 2011 – 2020 (Chiến lược) sẽ phải hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Ngày 20/1, TS Nguyễn Bá Thủy - Thứ trưởng Bộ Y tế chủ trì hội thảo lấy ý kiến các
cơ quan bộ, ngành Trung ương, nhằm gấp rút hoàn thành các công đoạn cần thiết để
có được một Dự thảo Chiến lược phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn
2011 – 2020
Thống nhất “kịch bản” cho quy mô dân số
Trang 3Trong năm 2009, Tổng cục DS-KHHGĐ – đơn vị được Bộ Y tế giao nhiệm vụ trực tiếp thực hiện Dự thảo Chiến lược đã tổ chức các hội thảo và tổng hợp được rất nhiều
ý kiến của các chuyên gia trong nước và quốc tế; phối hợp với Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ
em tổ chức lấy ý kiến của Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ và Trung tâm chăm sóc SKSS các tỉnh, thành trên cả nước Hội thảo lần này là một trong những hoạt động chuẩn bị cho công đoạn cuối cùng nhằm hoàn chỉnh Dự thảo Chiến lược một cách tốt nhất
Học sinh Trường Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn trao đổi tài liệu
truyền thông chăm sóc SKSS (Ảnh: Dương Ngọc).
Thay mặt nhóm chuyên trách, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ Nguyễn Văn Tân cho hay, các ý kiến đóng góp của các chuyên gia trong nước và quốc tế đã được tiếp thu, chọn lọc để chỉnh sửa Dự thảo Theo đó, về cơ bản giữ nguyên phần khung của Dự thảo đã được xây dựng, thống nhất các tên gọi, thuật ngữ sử dụng, bố cục lại một số đoạn trong văn bản, cập nhật số liệu từ cuộc Tổng điều tra Dân số và Nhà ở 2009 và từ cuộc Điều tra Quốc gia về Vị thành niên và Thanh niên (Savy) lần 2
Những vấn đề trong phần DS-SKSS đặt ra trong giai đoạn 10 năm tới được các nhà khoa học, chuyên gia của các bộ, ngành thực sự quan tâm và có nhiều ý kiến khác nhau Các ý kiến đều nhận định, vấn đề DS/SKSS đặt ra trong 10 năm tới vẫn không thể bỏ qua việc giảm sinh, bởi quy mô dân số nước ta lớn và vẫn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo Đại diện của Bộ Công an, Ban Tuyên giáo Trung ương đã dẫn chứng việc hiểu chưa đúng Điều 10 Pháp lệnh Dân số, việc một bộ phận người dân còn trọng sinh con trai hơn con gái, chọn năm để sinh con để khẳng định cho sự tiềm ẩn của nguy cơ bùng nổ dân số
Trang 4Từ các vấn đề trên, kịch bản nhằm đảm bảo phát triển dân số hài hòa với sự phát triển của kinh tế - xã hội trong 10 năm tới, ứng phó với
các vấn đề thách thức trong bối cảnh có sự
chuyển đổi nhân khẩu học đa dạng đã được thống
nhất với phương án: Duy trì mức sinh thấp, hợp
lý Theo đó, duy trì mức sinh thay thế và tiếp tục
giảm sinh hợp lý để đến năm 2020, tổng tỉ suất
sinh sẽ dừng ở mức 1,8 con rồi tiếp tục giảm nhẹ
và có phương án khuyến sinh ở ngưỡng 1,7 con
Dự kiến năm 2020 chúng ta sẽ có quy mô dân số
đạt tối đa là 107 triệu người, thay vì 117 – 118
triệu người như các phương án khác
Bắt kịp tiến độ
Việc xây dựng Chiến lược đang tiến đến sát thời
điểm phải hoàn thiện Theo kế hoạch phải trình
Chính phủ vào tháng 3, thời gian là rất cấp bách
Đánh giá về kết quả thực hiện, TS Nguyễn Bá
Thủy - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, nhóm
chuyên trách xây dựng Chiến lược đã có rất nhiều
cố gắng, đặc biệt là trước những khó khăn về số
liệu để minh chứng cho các vấn đề đặt ra Bởi có
những số liệu như tỉ suất sinh, tỉ suất chết, tỉ số
giới tính khi sinh mới được cập nhật đầy đủ vào
tháng 12/2009, sau khi có kết quả điều tra suy
rộng mẫu của cuộc Tổng điều tra Dân số và Nhà
ở 2009
Thứ trưởng yêu cầu đơn vị trực tiếp thực hiện là Tổng cục DS-KHHGĐ ngay sau hội thảo sẽ tiếp thu, chỉnh sửa và hoàn thiện trên cơ sở góp ý của đại biểu để xin ý kiến của Bộ trưởng Bộ Y tế - Trưởng ban soạn thảo trước khi gửi tới các cơ quan liên quan bản dự thảo đã được chỉnh sửa Sau khi các bên có ý kiến sẽ chỉnh sửa lần cuối trước khi chuyển sang Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư để thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ TS Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết thêm, bản dự thảo Chiến lược sẽ được hoàn thiện trong thời gian sớm nhất theo đúng quy trình và đảm bảo để đăng trên website trước 60 ngày trình Thủ tướng, dự kiến trước ngày 1/2/2010
Tại hội thảo, TS Nguyễn Bá Thủy cảm ơn các chuyên gia của các bộ, ngành, đoàn thể, các tổ chức nghề nghiệp, các cơ quan nghiên cứu khoa học, đặc biệt là Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc đã có những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng Chiến lược
Hà Thư
Định hướng chiến lược dân số VN 2011-2020: Duy trì mức sinh thấp, hợp lý
Tại Hội thảo, các vấn đề về nâng cao chất lượng dân số được đại diện của Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam, Bệnh viện Phụ sản TƯ, Trung ương Đoàn TNCSHCM, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Uỷ ban Dân tộc… đặc biệt quan tâm, góp ý Các đại biểu nhấn mạnh đến các nguyên nhân
và giải pháp cho việc mất cân bằng tỉ số giới tính khi sinh, việc tận dụng cơ cấu dân số vàng, giải pháp an sinh xã hội cho người già, sàng lọc trước sinh và
sơ sinh, sức khỏe của con người với môi trường, chăm sóc SKSS cho vị thành niên, thanh niên, ngăn ngừa giảm thiểu tình trạng kết hôn cận huyết làm suy thoái giống nòi của các dân tộc ít
người…
Trang 5Giadinh.net - “Duy trì mức sinh thấp, hợp lý” là một trong những định hướng mục tiêu, được đặt ra tại Hội thảo khoa học Định hướng Chiến lược dân số Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020, do Tổng cục DS - KHHGĐ (Bộ Y tế) tổ chức ngày 23/6 tại Hà Nội
Thời cơ và thách thức
Chiến lược Dân số giai đoạn 2011 – 2020 được Tổng cục DS-KHHGĐ dự báo diễn ra trong bối cảnh tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân đầu người dự kiến đạt 1.050 USD/người/năm vào năm 2010, vượt qua ngưỡng nước nghèo theo quy định của thế giới (1.000 USD) Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ Nguyễn Văn Tân, điều đó tạo cơ hội thuận lợi cho sự phát triển đất nước nhưng cũng đồng nghĩa với việc Việt Nam không còn được hưởng ưu đãi của quốc tế, đặc biệt là vốn viện trợ không hoàn lại, vốn vay ưu đãi sẽ bị cắt giảm Cùng đó, nếu duy trì mức đầu
tư cho DS-KHHGĐ là 8.200 đồng/người/năm, mỗi năm ngân sách nhà nước phải chi khoảng 750 - 800 tỷ đồng, trong đó dành 150 tỷ đồng cho nhập khẩu phương tiện tránh thai Và để nâng cao chất lượng dân số, mức đầu tư đòi hỏi cao hơn nhiều
Buổi hội thảo Định hướng chiến lược dân số VN 2011-2020
(Ảnh: CH).
Hiện nay, khủng hoảng kinh tế thế giới gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Việt Nam Thất nghiệp, thiếu việc làm và không có thu nhập ổn định đã trực tiếp tạo áp lực đối với quyết định sinh sản của cá nhân và gia đình Cùng đó, Việt Nam đang hội nhập quốc tế ngày một sâu rộng và toàn diện hơn cũng đặt ra vấn đề di cư quốc tế sẽ diễn ra mạnh hơn và khó kiểm soát; quan hệ hôn nhân gia đình lỏng lẻo và tình trạng ly hôn,
ít quan tâm chăm sóc con cái có xu hướng tăng nhanh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số về sức khỏe và đời sống tinh thần
Trong 10 năm tới, quy mô dân số tiếp tục gia tăng do số trẻ em sinh ra tiếp tục tăng cho dù mỗi phụ nữ chỉ có 1-2 con Các nhà nhân khẩu học gọi hiện tượng này là “đà tăng dân số” hay “bùng nổ dân số lần hai” Trong số 78 nước có mức sinh dưới mức sinh thay thế trong thập niên này, Việt Nam đứng thứ 5 về quy mô dân số sau Trung
Trang 6Quốc, Mỹ, Nga, Nhật Bản Bên cạnh đó, mức sinh của Việt Nam dù ở dưới mức thay thế nhưng chưa vững chắc, vẫn tiềm ẩn nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan làm tăng mức sinh trở lại
Dân số đang bước vào giai đoạn cuối của quá độ nhân khẩu học, Việt Nam sẽ sớm bước vào giai đoạn dân số già - đặt ra thách thức lớn phải đối mặt trong thời gian tới
Tỷ lệ dân số bị thiểu năng về thể lực, trí tuệ chiếm tới 1,5% dân số, tầm vóc thể lực của người dân còn nhiều hạn chế, tuổi thọ bình quân của người dân cao nhưng tuổi thọ bình quân khỏe mạnh lại khá thấp, tỉ số giới
tính khi sinh bước vào mức cao (112 trẻ trai/100
trẻ gái) và có xu hướng sẽ tiếp tục tăng lên
đang là những vấn đề thách thức đặt ra với việc
nâng cao chất lượng dân số trong giai đoạn tới
Thay đổi cách tiếp cận
Trong các định hướng, mục tiêu, giải pháp thực
hiện, việc định hướng mục tiêu quy mô dân số là
duy trì mức sinh thấp, hợp lý được Tổng cục
DS-KHHGĐ đề cập Tổng tỷ suất sinh bình quân cho
cả giai đoạn là 1,98 con, tỷ lệ tăng tự nhiên năm
2010 khoảng 1,22% thì quy mô dân số sẽ đạt 99,6
triệu người năm 2020 và cực đại khoảng 114,8
triệu người vào năm 2050, sau đó sẽ giảm dần
Tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Bá Thủy - Thứ trưởng Bộ Y tế, Tổng Cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, trong bối cảnh kinh tế - xã hội và nhân khẩu học của giai đoạn 2011 - 2020, trong việc xem xét, xử lý những vấn đề DS-KHHGĐ chúng ta cần thay đổi cách tiếp cận và định hướng Tập trung giải quyết các vấn đề nào về dân số, theo định hướng nào, đòi hỏi phải được cân nhắc và xem xét rất kỹ lưỡng Tuy nhiên Thứ trưởng khẳng định, việc tiếp tục kiểm soát vấn đề quy mô dân số vẫn là một nội dung ưu tiên Bên cạnh đó, mục tiêu giảm sinh với tốc độ nào, có định hướng riêng cho từng khu vực hay áp dụng một định hướng chung, tiếp tục giảm sinh để đạt sớm mục tiêu ổn định quy mô dân số liệu có để lại hệ lụy gì trong cơ cấu dân số trong tương lai hay không? Đó cũng là những câu hỏi được Thứ trưởng nêu ra Theo Thứ trưởng Nguyễn Bá Thuỷ, giới tính khi sinh là một vấn đề mới phát sinh trong những năm gần đây, nếu không xử lý quyết liệt sẽ xảy ra nhưng hậu quả xã hội rất phức tạp
Tất cả những vấn đề này cần được xem xét và bàn thảo, tính toán kỹ, đặc biệt là sự tác động của nó đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong những năm tới
Hà Thư
Theo kế hoạch số 464/KH-BYT
về xây dựng Chiến lược Dân số
- Sức khỏe sinh sản giai đoạn
2011 – 2020 vừa được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt, Ban soạn thảo, Tổ biên tập Chiến lược sẽ hoàn thiện Dự thảo Chiến lược Dân số - Sức khỏe sinh sản vào cuối tháng 12/2009, lấy ý kiến thẩm định của các bộ, ngành liên quan và Bộ Tư pháp vào tháng 2/2010 và trình Chính phủ phê duyệt vào tháng 3/2010