Luận Văn Cao Cấp Lý Luận Chính Trị Đề tài Một số giải pháp nâng cao chất lượng xét xử của tòa án nhân dân

§Ò tµi nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn còng nh­ thùc tiÔn vÒ vÞ trÝ, vai trß, chøc n¨ng, nhiÖm vô, thÈm quyÒn cña Toµ ¸n nh©n d©n nãi chung, Toµ ¸n cÊp huyÖn nãi riªng. Lµm râ thùc tr¹ng chÊt l­îng xÐt xö cña Toµ ¸n nh©n d©n HuyÖn §iÖn Biªn §«ng trong 5 n¨m (20012005).Trªn c¬ së ®ã ®­a ra c¸c kiÕn nghÞ, gi¶i ph¸p cã c¬ së khoa häc vµ cã tÝnh kh¶ thi ®Ó cã thÓ vËn dông trong thùc tiÔn nh»m n©ng cao chÊt l­îng xÐt xö cña Toµ ¸n nh©n d©n cÊp HuyÖn nãi chung vµ cña Toµ ¸n nh©n d©n HuyÖn §iÖn Biªn §«ng nãi riªng trong giai ®o¹n hiÖn nay

mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Toà án nhân dân là một bộ phận trọng yếu, cơ bản của hệ thống cơ quan tpháp Một trong ba bộ phận hợp thành quyền lực thống nhất của nhà nớc đợcHiến pháp trao cho quyền năng xét xử Toà án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ, giữgìn pháp luật, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổchức cá nhân

Hiến pháp năm 1992 và nhiều văn bản pháp quy liên quan là cơ sở pháp lý

để các Toà án nhân dân tăng cờng hoạt động Trớc nhiệm vụ phát triển và bảo

vệ đất nớc, yêu cầu xây dựng nhà nớc pháp quyền XHCN Việt Nam Bộ Chính trị đã

ban hành nhiều Nghị quyết "về cải cách T pháp " Mục tiêu của các Nghị quyết này là

xây dựng nền T pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từngbớc hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam XHCN Trong đó trọng tâm

là "hoạt động xét xử" của Toà án phải đợc tiến hành một cách có hiệu quả và hiệu lực cao.

Trong những năm qua, thực hiện các Nghị quyết đó nhất là Nghị quyết số

08- NQ/ TW ngày 02/01/2002 của Bộ chính trị "Về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác T pháp trong thời gian tới, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/ 6/ 2005 của Bộ chính trị "về cải cách t pháp đến năm 2020" Công cuộc cải cách T pháp

đã đợc các cấp uỷ Đảng lãnh đạo và tổ chức thực hiện với quyết tâm cao, đạt đợcnhiều kết quả

Tuy nhiên những kết quả đó mới chỉ là bớc đầu Chính sách hình sự, cácchế định pháp luật dân sự, và pháp luật về tố tụng t pháp còn bất cập Hoạt độngcủa ngành Toà án nói chung và Toà án các địa phơng nói riêng vẫn còn không ítnhững tồn tại, khuyết điểm D luận quần chúng nhân dân có nơi, có lúc, cha đồng tình

Trong bối cảnh chung đó, hệ thống toà án của tỉnh Điện Biên nói chung,toà án Huyện Điện Biên Đông nói riêng cũng phải đối mặt với không ít nhữngkhó khăn, bất cập Toà án Điện Biên Đông là một toà án thuộc huyện vùng caocủa tỉnh Điện Biên mới đợc thành lập từ tháng 5/ 1996, cơ cấu tổ chức, cơ sở vậtchất, phơng tiện làm việc của đơn vị còn nhiều thiếu thốn Bên cạnh đó kinh tế-xã hội Huyện Điện Biên Đông chậm phát triển, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, lạchậu, kinh tế tự cung, tự cấp là chủ yếu Địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn,trình độ dân trí thấp, nhất là hiểu biết về pháp luật còn nhiều hạn chế Đồng thờixuất hiện nhiều loại tội phạm nh: Ma tuý, trộm cắp, cỡng đoạt tài sản, tranhchấp đất đai và các tệ nạn xã hội khác…

Mặc dù đã đạt đợc những kết quả nhất định song xét cả về chủ quan vàkhách quan, có thể khẳng định rằng Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đôngcha thể theo kịp những yêu cầu đặt ra trong cải cách t pháp hiện nay Chính vìvậy nghiên cứu những vấn về lý luận và thực tiễn nhằm tìm ra những giải pháptích cực giúp Toà án Điện Biên Đông bắt kịp và đáp ứng yêu cầu của cải cách tpháp trong giai đoạn hiện nay trở thành vấn đề vô cùng bức xúc

Là một cán bộ công tác lâu năm trong ngành Toà án tỉnh Điện Biên, là

một cán bộ chủ chốt của Tòa án huyện Điện Biên Đông Tôi chọn đề tài: "Một

số giải pháp nâng cao chất lợng xét xử của Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đông

- Tỉnh Điện Biên" làm luận văn tốt nghiệp Cao cấp lý luận Chính trị của mình

2 Mục đích của đề tài

Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận cũng nh thực tiễn về vị trí, vai trò,chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của Toà án nhân dân nói chung, Toà án cấphuyện nói riêng Làm rõ thực trạng chất lợng xét xử của Toà án nhân dân

Huyện Điện Biên Đông trong 5 năm (2001-2005).Trên cơ sở đó đa ra các kiếnnghị, giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi để có thể vận dụng trongthực tiễn nhằm nâng cao chất lợng xét xử của Toà án nhân dân cấp Huyện nóichung và của Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đông nói riêng trong giai đoạn hiệnnay

3 Phơng pháp nghiên cứu của đề tài:

- Đề tài đợc nghiên cứu dựa trên những cơ sở về quan điểm của Chủ nghĩaMác-Lênin, T Tởng Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng và nhà nớc ta vềnhà nớc và pháp luật nói chung và nhà nớc xã hội chủ nghĩa nói riêng

- Phơng pháp nghiên cứu của đề tài: Đợc thực hiện trên cơ sở phơng phápluận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủnghĩa Mác-Lênin, phơng pháp lịch sử, phơng pháp thống kê, phơng pháp điềutra, phân tích tổng hợp, xử lý tài liệu thông tin bám sát các quan điểm mới của

Đảng, kết hợp giữa phân tích lý luận và nghiên cứu thực tiễn xét xử

4 Phạm vi nghiên cứu của đề tài:

Trên cơ sở nghiên cứu khai quát những vấn đề lý luận về chất lợng xét xửcủa Toà án nói chung Đề tài tập trung nghiên cứu về chất lợng xét xử của Toà

án nhân dân Huyện Điện Biên Đông trong 5 năm (2001-2005) từ đó đa ra phơnghớng giải pháp trong năm tới (2006-2010)

5 Kết cấu của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo Nội dung của luận văntốt nghiệp đợc chia thành 3 chơng:

- Chơng I: Cơ sở lý luận và pháp luật của vấn đề nâng cao chất lợng

xét xử của Toà án nhân dân cấp huyện

- Chơng II: Thực trạng hoạt động xét xử của Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đông - Tỉnh Điện Biên từ (2001- 2005).

- Chơng III:Một số giải pháp, kiến nghị nâng cao chất lợng xét xử của Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đông.

Chơng I.

Cơ sở lý luận và pháp luật của vấn đề nâng cao chất lợng

xét xử của Toà án nhân dân cấp huyện

1 Vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Toà án nhân dân.

1.1: Vị trí, vai trò của Toà án nhân dân:

Hiến pháp nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam quy định bộ máy Nhà nớcgồm 04 loại cơ quan: Cơ quan quyền lực Nhà nớc, cơ quan hành chính Nhà nớc,cơ quan Viện kiểm sát và cơ quan xét xử (Toà án nhân dân) Mỗi cơ quan đều cóchức năng, nhiệm vụ, phơng thức hoạt động và thẩm quyền khác nhau Nhnghoạt động trong một chỉnh thể thống nhất, phối hợp chặt chẽ với nhau, nhằm thựchiện nhiệm vụ chung của bộ máy Nhà nớc Toà án là một loại cơ quan nhà nớc Toà

án nhân dân có một vị trí đặc biệt quan trọng Nhà nớc thông qua Toà án thựchiện quyền T pháp của mình

Toà án là khâu trọng yếu, cơ bản trong hệ thống các cơ quan t pháp và làmột bộ phận không thể thiếu đợc của Bộ máy Nhà nớc Ngay từ bản Hiến pháp

đầu tiên của nớc ta (Hiến pháp 1946) đã quy định hệ thống Toà án bên cạnh hai

hệ thống cơ quan Nhà nớc: Cơ quan đại diện (gồm Nghị viện, Hội đồng nhândân) và cơ quan chấp hành (Chính phủ, Uỷ ban hành chính).Song xét về mặt vịtrí, vai trò so với cơ quan hành pháp thì khi thực hiện quyền lực của mình, Tòa

án không thể tự mình thay đổi hoặc bãi bỏ các phán quyết của mình khi giảiquyết một vụ án, mà nó phụ thuộc vào Toà án cấp trên theo trình tự thủ tục màPháp luật tố tụng quy định Nó cũng khác với cơ quan lập pháp ở chỗ Toà ánkhông phải ban hành ra pháp luật mà chịu sự giám sát của cơ quan quyền lực Nhànớc là Quốc hội và Hội đồng nhân dân

Với t cách là một cơ quan bảo vệ pháp luật, hoạt động xét xử của Toà án

đợc thực hiện thông qua việc áp dụng pháp lụât và các văn bản dới luật để giảiquyết các tranh chấp xẩy ra trong đời sống xã hội buộc mọi ngời phải tuân theo

Điều 12 luật Tổ chức Toà án nhân dân năm 2002 quy định: " Bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật phải đợc các cơ quan Nhà nớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội- nghề nghiệp,

tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi ngời tôn trọng.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức có nghĩa vụ chấp hành bản án, quyết định của Toà án phải nghiêm chỉnh chấp hành" 1

Chính vì vậy, Toà án có vị trí trung tâm là "Cầu nối" giữa pháp luật của

Nhà nớc với đời sống xã hội, làm cho pháp luật đợc thực thi Bằng kết quả hoạt

động xét xử, Toà án đã góp phần quan trọng phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ, củng cố chính quyền nhân dân Thực hiện dân chủ vàcông bằng xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy sự phát triểnkinh tế- xã hội của đất nớc

1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Toà án:

Điều 127 Hiến pháp 1992 quy định: "Toà án nhân dân tối cao, Toà án nhân dân địa phơng, các Toà án quân sự và các Toà án khác do luật định là những cơ quan xét xử của nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam" 2 Toà án

nhân dân thực hiện chức năng xét xử nhân danh Nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa,

1 Luật tổ chức TAND năm 2002 - NXB Chính trị Quốc gia - tr.11

2 Hiến pháp năm 1992 - NXB Chính trị Quốc gia Hà nội năm 2004 - tr.40

quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ tài sản của Nhà nớc, bảo vệ tínhmạng, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân

Hoạt động xét xử của Toà án có một vai trò và ý nghĩa to lớn trong hệthống các cơ quan nhà nớc Toà án nhân danh nhà nớc giải quyết đến cận cùngmọi tranh chấp trong xã hội Bản án, quyết định của Toà án là quyết định cuốicùng, thay thế tất cả các quyết định giải quyết của các cơ quan nhà nớc và các tổchức xã hội khác Chính vì vậy thông qua hoạt động xét xử của Toà án mà kỷ c ơngphép nớc đợc giữ vững, quyền và lợi ích hợp của công dân đợc đảm bảo

2 Những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Toà án nhân dân.

Một là : Việc xét xử của Toà án nhân dân có Hội thẩm nhân dân, của Toà

án Quân sự có cơ Hội thẩm quân nhân tham gia theo quy định của pháp luật.Khi xét xử, Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán

Hai là: Khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm độc lập và chỉ tuân theo pháp luật

Ba là : Toà án nhân dân xét xử công khai, trừ trờng hợp do luật định Toà

án nhân dân xét xử tập thể và quyết định theo đa số

Bốn là : Quyền bào chữa của bị cáo đợc đảm bảo Bị cáo có thể tự bào

chữa, hoặc nhờ ngời bào chữa cho mình

Năm là : Toà án nhân dân bảo đảm công dân nớc Cộng hoà xã hội chủ

nghĩa Việt Nam thuộc các dân tộc quyền dùng tiếng nói và chữ viết của dân tộcmình trớc Toà án

3 Thẩm quyền xét xử của Toà án nhân dân quận, huyện , thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là Toà án cấp huyện ).

3.1: Về án hình sự:

Điều 170 - Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 quy định: Toà án nhân dân cấp huyện và Toà án quân sự khu vực xét xử sơ thẩm những vụ án hình sự về những tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và tội phạm rất nghiêm trọng, trừ những tội phạm sau đây:

a Các tội xâm phạm an ninh quốc gia.

b Các tội phá hoại hoà bình, chống loài ngời và tội phạm chiến tranh:

c Các tội quy định tại các điều 93, 95, 96, 172, 216, 217, 218, 219, 221,

222, 223, 224, 225, 226, 263, 293, 294, 295, 296, 322 và 323 của Bộ luật hình sự.

3.2: Về vụ, việc dân sự; Hôn nhân và gia đình; kinh tế; lao động.

Điều 33 - Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 quy định:

1 Toà án nhân dân huyện , quận, thị xã, thành phố thuộc Tỉnh (sau đây gọi chung là Toà án nhân dân cấp huyện ) có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:

a Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 25 và

Điều 27 của Bộ luật này;

b.Tranh chấp về kinh doanh, thơng mại quy định tại các điểm a,b,c,d,đ, e,

g, h và i khoản 1 Điều 29 của Bộ luật này;

c.Tranh chấp về lao động quy định tại khoản 1 Điều 31 của Bộ luật này;

2 Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết những yêu cầu sau đây:

a Yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1,2,3 và 4 Điều 26 của Bộ luật này;

b Yêu cầu về hôn nhân và gia đình quy định tại khoản 1,2,3,4 và 5 Điều

28 của Bộ luật này;

* Phân biệt giữa vụ và việc dân sự:

- Vụ án dân sự bao gồm: các tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình,các tranh chấp về kinh doanh, thơng mại và các tranh chấp về lao động

- Việc dân sự bao gồm: Là việc cá nhân, cơ quan, tổ chức không có tranhchấp nhng có yêu cầu Toà án công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp

lý là căn cứ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ dân sự, hôn nhân và gia đình, kinhdoanh, thơng mại, lao động của mình hoặc của cá nhân, cơ quan, tổ chức khác

3.3 Về vụ án hành chính :

Toà án nhân dân cấp huyện giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếukiện hành chính đối với quyết định hành chính của cơ quan Nhà nớc và quyết

định hành chính, hành vi hành chính của cán bộ, viên chức của cơ quan Nhà nớc

từ cấp huyện trở xuống trên cùng lãnh thổ

4 Chất lợng xét xử và các tiêu chí để đánh giá chất lợng xét xử.

4.1 Khái niệm chất lợng xét xử.

Qua nghiên cứu lý luận khoa học pháp lý và thực tiễn công tác xét xử có

thể hiểu: Chất lợng xét xử là mức độ đạt đợc về yêu cầu giải quyết các vụ án phải đảm bảo đợc nguyên tắc đúng thời gian quy định của pháp luật, xét xử đúng ngời, đúng tội, đúng quy định của pháp luật, không để lọt tội phạm, không làm oan sai cho ngời vô tội Đảm bảo tính nghiêm minh, khách quan, vô t Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nớc, của tập thể và của mọi công dân Đảm bảo tính giáo dục, thuyết phục cao, luôn giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

4.2 Tiêu chí để đánh giá chất lợng xét xử của Toà án nhân dân

Với nội dung khái niệm đã nêu ở trên, có thể hiểu rằng các tiêu chí đánhgiá chất lợng xét xử bao gồm yếu tố việc xét xử phải đúng ngời, đúng tội, đúngquy định của pháp luật

5 Những quan điểm của Đảng về đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan t pháp trong giai đoạn hiện nay.

Ngày 02/6/2005 Bộ chính trị đã ra Nghị quyết số 49- NQ/TW "Về chiến

l-ợc cải cách t pháp đến năm 2020" Nghị quyết đã đa ra các quan điểm chỉ đạo

nh sau:

* Cải cách t pháp phải đặt dới sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng, bảo đảm sự

ổn định chính trị, bản chất nhà nớc pháp quyền XHCN Việt Nam của nhân dân,

do nhân dân, vì nhân dân, quyền lực nhà nớc là thống nhất, có sự phân công,phối hợp giữa các cơ quan nhà nớc trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hànhpháp và t pháp

* Cải cách t pháp phải xuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xâydựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

* Phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội trong quá trình cải cách tpháp, các cơ quan t pháp, các cơ quan bổ trợ t pháp phải đặt dới sự giám sát củacác cơ quan dân cử và nhân dân

* Cải cách t pháp phải kế thừa truyền thống pháp lý dân tộc, tiếp thu cóchọn lọc những kinh nghiệm của nớc ngoài phù hợp với hoàn cảnh nớc ta và yêucầu chủ động hội nhập quốc tế, đáp ứng đợc xu thế phát triển của xã hội trong t-

ơng lai

* Cải cách t pháp phải đợc tiến hành khẩn trơng, đồng bộ, có trọng tâm,trọng điểm với những bớc đi vững chắc.

chơng II thực trạng hoạt động xét xử của Toà án nhân dân

Huyện điện biên đông (2001-2005)

1 Khái quát những yếu tố ảnh hởng tới chất lợng xét xử của Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đông.

1.1 Vài nét về đặc điểm kinh tế xã hội Huyện Điện Biên Đông.

Điện Biên Đông là một huyện vùng cao của tỉnh Điện Biên mới đợc thànhlập ngày 07/10/1995 theo Nghị định số 59/ CP của chính phủ trên cơ sở 10 xãvùng cao của huyện Điện Biên và đi vào hoạt động từ ngày 20/01/1996 Cáchtỉnh lỵ Điện Biên 60 Km Tổng diện tích tự nhiên là 120.936 Km2 Dân số: 51

616 ngời bằng 7.138 hộ;Toàn huyện có 14 đơn vị hành chính(13 xã và 1 thị trấn)trong đó có 6 dân tộc anh em cùng sinh sống

- Về thuận lợi:

Đợc sự quan tâm giúp đỡ của Tỉnh, Trung ơng trên tất cả các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng Đất đai, rừng núi, tài nguyên,thiên nhiên phong phú, màu mỡ, khí hậu ôn hoà Nhân dân các dân tộc cần cù,chịu khó, đoàn kết, tơng thân, tơng ái có tinh thần giúp đỡ lẫn nhau trong mọikhó khăn hoạn nạn

Đồng thời xuất hiện nhiều loại tội phạm nh trộm cắp, cỡng đoạt tài sản,xuất cảnh trái phép, bắt giữ ngời trái pháp luật, mua bán, tàng trữ, vận chuyểntrái pháp phép các chất ma tuý… Bên cạnh đó vẫn còn tình trạng xâm canh,xâm c, khiếu kiện vợt cấp, vi phạm chế độ một vợ, một chồng, cho nên gặpkhông ít khó khăn trong việc điều tra, xác minh giải quyết án kiện dân sự, hônnhân và gia đình…

1.2 Cơ cấu tổ chức và điều kiện hoạt động của Toà án nhân dân Huyện

Điện Biên Đông

- Về trình độ chuyên môn: Có 03 Thẩm phán trong đó 02 Thẩm phán Đại

học luật, một Thẩm phán luân huấn luật, một kế toán Trung cấp và một nhânviên đánh máy

- Về trình độ chính trị: Cả 05 đồng chí đều có bằng trung cấp chính trị,

trong đó 01 đồng chí đang theo học lớp Cao cấp Lý luận Chính trị tại Học việnChính trị Khu vực I - Hà Nội Cả 05 đồng chí đều là đảng viên chính thức

- Về đội ngũ Thẩm phán: Nhìn chung có trình độ chuyên môn nghiệp vụ

khá vững vàng, có thời gian xét xử lâu năm trong nghề, có nhiều kiến thức thựctiễn và kinh nghiệm xét xử Có lập trờng t tởng vững vàng, có phẩm chất đạo đứctốt

- Về đội ngũ cán bộ Toà án

Toà án Điện Biên Đông không có th ký chuyên trách Do vậy buộc Chánh

án phải sắp xếp 02 đồng chí (Kế toán + nhân viên đánh máy) làm công tác kiêmnhiệm th ký Sau khi Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 có hiệu lực, theo quy

định của Luật tố tụng hình sự: Th ký Toà án phải là ngời có trình độ chuyên mônpháp lý và đợc xếp lơng ngạch th ký mới trở thành th ký Toà án Cho nên cácThẩm phán lại thay nhau làm th ký phiên toà Khi Thẩm phán làm chủ toạ phiêntoà thì Chánh án hoặc Phó chánh án lại làm th ký phiên toà và ngợc lại

-Về Hội thẩm nhân dân: Là 17 đồng chí trong đó có 04 đồng chí có trình

độ đại học, 01 đồng chí có trình độ cử nhân chính trị, còn lại đều có trình độtrung cấp lý luận và trung cấp chuyên môn, không có Hội thẩm nhân dân nào cóbằng Đại học luật

Nh vậy, về cơ cấu tổ chức của Toà án huyện Điện Biên Đông xét cả vềmặt chủ quan và khách quan cha thể đáp ứng đợc yêu cầu đặt ra trong cải cách tpháp hiện nay

2 Đánh giá hoạt động xét xử của Toà án nhân dân Huyện Điện Biên

Đông (2001 - 2005).

2.1 Những kết quả đã đạt đợc:

- Về án hình sự: Tổng số thụ lý: 228 vụ = 290 bị cáo, đạt 100%

Trong đó: + Đã xét xử: 197 vụ = 254 bị cáo

+ Trả hồ sơ Viện kiểm sát điều tra bổ sung: 31 vụ = 36 bị cáo

- Về án dân sự: Tổng số thụ lý 39 vụ

Trong đó: + Đã giải quyết: 39 vụ, đạt 100%

+ Hoà giải thành: 29 vụ, đạt 74%

- Về án kiện hôn nhân - gia đình: Tổng số thụ lý 85 vụ

Đã giải quyết 85 vụ, đạt 100%

Trong đó: + Thuận tình ly hôn: 38 vụ, đạt 44%

+ Hoà giải đoàn tụ thành: 21 vụ, đạt 24%

- Về thi hành án phạt tù: đã ra quyết định thi hành án 197 bản án với 254 bị án,

đạt 100%

Nh vậy: Trong 5 năm qua Toà án nhân dân Huyện Điện Biên Đông đã thụ lý

giải quyết đợc tất cả 352 vụ án các loại Bình quân mỗi năm giải quyết 70 vụ Dới sự

lãnh đạo của Chánh án tập thể Toà án là một khối đoàn kết, thống nhất, đội ngũcán bộ cũng nh Thẩm phán đều có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệpchuyên môn vững vàng, đáp ứng đợc yêu cầu của hoạt động xét xử, hoàn thànhnhiệm vụ mà Đảng, ngành giao

Trong hoạt động xét xử đã quán triệt đầy đủ và đúng đắn các nguyên tắc

tố tụng, từ khâu thụ lý đến khâu xét xử, phân công giải quyết án hợp lý phù hợpvới năng lực của từng Thẩm phán Bố trí kịp thời việc xét xử lu động các loại án

điểm, nên đã phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị ở địa phơng

2.2.Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế.

* Những hạn chế:

- Về chất lợng xét xử của Toà án cha thực sự đợc nâng lên thể hiện ở việcnhận thức và vận dụng pháp luật cha thống nhất, cha đúng dẫn tới án còn bị huỷ,cải sửa

- Cách điều hành phiên toà và viết án còn bộc lộ những sơ xuất nhất định

nh cách thẩm vấn, viết án văn còn dài dòng, cha tập trung vào những tình tiết cơbản của vụ án

- Việc phối kết hợp với các ngành trong khối nội chính có lúc còn cha chặtchẽ, đôi khi còn mang tính cá nhân hoặc sự phối kết hợp còn mang tính "vĩ mô"nhiều hơn, chủ yếu là giới lãnh đạo quản lý Cha có sự phối kết hợp một cáchthực tế, cụ thể và khoa học giữa các Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viênmột cách thờng xuyên, liên tục để đảm bảo các thông tin cần thiết, tạo sự đồngtâm hiệp lực giữa ba cơ quan Công an, Toà án, Viện kiểm sát

- Đội ngũ Thẩm phán và Th ký còn thiếu so với yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.Hiện nay khoa học công nghệ, tin học phát triển nh vũ bão trong khi đó đội ngũThẩm phán cha qua đào tạo tin học để phục vụ cho công tác chuyên môn

- Cở sở vật chất, phơng tiện làm việc, nhất là phòng xét xử, tăng âm loa

đài cha đủ điều kiện để tăng thẩm quyền xét xử án hình sự cũng nh án dân sự từngày 01/ 7/ 2009

* Nguyên nhân những tồn tại:

+ Nguyên nhân chủ quan:

- Các thiếu sót về công tác xét xử của Toà án trớc hết thuộc về đội ngũThẩm phán những ngời có trách nhiệm chính trong công tác xét xử và giải quyếtcác vụ án cũng nh lãnh đạo Toà án trong việc đa ra chủ trơng đờng lối xét xử

- Trình độ năng lực của đội ngũ Thẩm phán, Hội thẩm cha đồng đều,cha

đợc đào tạo nghề Thẩm phán

+ Nguyên nhân khách quan:

- Hệ thống pháp luật của nhà nớc ta hiện đang trong quá trình hoàn thiện,nên thờng xuyên có sửa đổi, bổ xung Một số quy định trong một số văn bảnpháp luật cha phù hợp với thực tiễn

- Theo quy định của pháp luật các đơng sự phải có trách nhiệm cung cấpcác chứng cứ để chứng minh quyền lợi của mình bị xâm phạm Trên thực tế các

đơng sự phần lớn đều là ngời dân tộc thiểu số không thành thạo tiếng phổ thông,thậm chí không biết tiếng phổ thông, việc xác lập các quan hệ dân sự bằng hìnhthức miệng là chủ yếu

- Một nguyên nhân quan trọng nữa Toà án nhân dân Huyện Điện Biên

Đông từ năm 2001 đến nay không có Th ký Toà án chuyên trách

- Công tác giám đốc kiểm tra và rút kinh nghiệm của Toà án nhân dân cấptỉnh cha thờng xuyên, cha rút kinh nghiệm uốn nắn kịp thời

-Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của Điều tra viên, Kiểm sát viên cha

đảm bảo đúng tiêu chuẩn của pháp lệnh Điều tra viên, Kiểm sát viên (khoảng40% cha có bằng Đại học luật)

chơng III một số giải pháp và kiến nghị nâng cao chất lợng

xét xử của Toà án nhân dân huyên điện biên đông

1 Một số giải pháp.

1.1 Tăng cờng vai trò lãnh đạo của các cấp Uỷ Đảng trong hoạt động xét xử của Toà án nhân dân.

Từ khi thành lập đến nay Toà án cha bao giờ thoát ly sự lãnh đạo của

Đảng Tuy nhiên để đáp ứng yêu cầu cải cách t pháp Đảng cần phải thờng xuyênkiểm tra việc chấp hành chủ trơng, đờng lối, chính sách của Đảng, pháp luật củaNhà nớc Kiên quyết xử lý những cán bộ trong ngành Toà án thoái hoá biến chất,tham ô, tham nhũng Đảm bảo cho đội ngũ cán bộ Toà án ngày càng trong sạch,vững mạnh, đồng thời cần bố trí sắp xếp những cán bộ có đức, có tài đều đợcpháp huy trong công việc và trách nhiệm đợc giao với hiệu quả cao nhất Các cấp

uỷ Đảng phải trực tiếp họp hoặc dự họp khối nội chính để nghe báo cáo cácngành và báo cáo hoạt động xét xử của Toà án hàng tháng, quý Mặt khác Đảngcũng cần tạo điều kiện để Toà án đợc tham gia vào cấp uỷ, hội đồng nhân dâncác cấp để có điều kiện sâu sát hơn trong việc thực hiện Nghị quyết của Đảngmột cách kịp thời và có hiệu quả Hiện nay Toà án nhân dân huyện Điện Biên

Đông có 5 Đảng viên chính thức đang sinh hoạt ghép cùng một chi bộ Toà Viện kiểm sát - Thi hành án Nhìn chung 3 cơ quan này khi thực hiện chức năng,nhiệm vụ của mình luôn có những quan hệ mật thiết với nhau trong công việc.Song mỗi cơ quan lại có nhiệm vụ cụ thể riêng, cho nên lịch công tác hàngtháng, hàng quý thờng không khớp nhau Do đó việc tổ chức họp chi bộ đểnghiên cứu học tập những chủ trơng, Nghị quyết của Đảng thờng không đầy đủ

án-đảng viên tham gia và không kịp thời Nên chăng các cấp uỷ Đảng cần xem xétnhững cơ quan đơn vị nào đủ điều kiện thành lập chi bộ mới thì cần tách ra thànhlập để các đảng viên cập nhật các thông tin cần thiết từ các chủ trơng chính sách,nghị quyết của Đảng một cách kịp thời, đầy đủ để phục vụ cho công tác chuyênmôn

1.2 Nâng cao chất lợng về mọi mặt của đội ngũ cán bộ Toà án đáp ứng

đợc yêu cầu của cải cách t pháp trong tình hình hiện nay.

Để có đợc đội ngũ Thẩm phán đảm bảo về mặt chất lợng đáp ứng đợc yêucầu và đòi hỏi của tình hình nhiệm vụ hiện nay Trớc hết chúng ta cần chú trọngngay từ khâu tuyển chọn, bổ nhiệm, thi tuyển

Việc tuyển chọn và bổ nhiệm Thẩm phán vẫn còn trờng hợp "nể nang" hay "Chính sách" do đó cần phải đổi mới; cải tiến phơng pháp tuyển chọn bổ

nhiệm Thẩm phán trên cơ sở các tiêu chuẩn theo luật định Đồng thời sau khi

đ-ợc bổ nhiệm Thẩm phán phải thờng xuyên đđ-ợc bồi dỡng, tập huấn một cách toàndiện về chuyên môn nghiệp vụ Hàng năm phải đợc bồi dỡng ít nhất một kỳ 03tháng tại Học viện T pháp để cập nhật các thông tin về kiến thức pháp lý, về chủtrơng chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nớc, nhất là sự phát triển về khoahọc công nghệ nh vũ bão trong giai đoạn hiện nay