Lao kê ở trẻ em

LAO KÊ Ở TRẺ EM

1, Đặc điểm

- Cấp tính ở trẻ <5 tuổi

- Xảy ra trong những tuần đầu lao sơ nhiễm

- Vi khuẩn lao xâm nhập lan tràn theo đường máu đến các bộ phân khác gây bệnh

2, Triệu chứng lâm sàng

2.1 Cơ năng:

 Khởi phát

 Cấp tính : sốt cao đột ngột, khó thở, tím tái, ho khan, li bì…

 Bán cấp: sốt nhẹ về chiều ,tối, chán ăn, khó thở khi gắng sức, ra mồ hôi đêm…

 Một số bn không có triệu chứng rõ chỉ phát hiện tình cờ do nhiễm lao ở cơ quan khác

 Trẻ suy dinh dưỡng không có triệu chứng hay triệu chứng mờ nhạt

 Toàn phát

 Cấp và Bán cấp: trẻ liên tục sốt cao,li bì, kích thích, tím môi,tím đầu chi, buồn nôn (vi khuẩn lao vào màng não), RLTH ( vi khuẩn Lao đã lan đi chỗ khác)

 Suy dinh dưỡng, cơ thể suy kiệt : có thể ko sốt, li bì, suy kiệt, ỉa chảy\

2.2 Thực thể:

 Sớm: phổi thô không phát hiện gì dặc biệt (do vi khuẩn Lao ở khoảng kẽ), có thể có rale ẩm , nổ ( bội nhiễm)

 Muộn:

Tình trạng nhiễm độc nặng : li bì bỏ ăn quấy khóc, khò khè tím môi, tím đầu chi,tiêu chảy\

3, Cận lâm sàng

 Xquang phổi\

 Tổn thương nốt với đặc điểm 3 đều:

Kích thước nốt đều nhau 2R= 1-3mm

Các nốt có đậm độ cản quang tương đối đồng đều

Các nốt phân bố đều 2 phổi

 Tìm VK lao

 Bệnh phẩm: đờm, dịch DD, dịch PQ

 Soi, cấy, PCR

Khả năng tìm đc Lao trong bệnh phẩm là rất hạn chế vì Lao nằm trong khoảng kẽ, không nằm trong phế nang

 Phản ứng Mantoux

 50% (+),

 50% (-) đặc biệt là lao kê kèm theo lao màng não

 Công thức máu (cái này gióng với những thể lao khác)

 Những xét nghiệm tìm sự lan tràn của VK lao theo đường máu

 Dịch não tủy

 Soi đáy mắt hạt lao ở võng mạc

 Soi thanh quản lao ở dây thanh âm: CĐ cho trường hợp khàn tiếng

 Vi khuẩn lao trong nước tiểu

 Soi ổ bụng => hạt lao trên bề mặt các tạng ( gan , lách, ruột), OB có dich

 SA ổ bụng => hạch mạc treo to, dịch OB

4, Chẩn đoán

 Chẩn đoán xác định

 Lâm sàng: ho sốt khó thở

 Triệu thực thể ở phổi nghèo nàn

 Hình ảnh tổn thương nốt với đặc điểm 3 đều trên Xquang

 Vi khuẩn lao trong đờm, dạ dày, phế quản

 Tiếp xúc nguồn lây

 Chưa tiêm BCG

 Chẩn đoán phân biệt

 Bệnh nhiễm trùng hô hấp do virus vi khuẩn: TC thực thể ở phổi thường nặng còn lao kê nghèo nàn

 Tổn thương XQ giảm rõ trong 1 tuần sau điều trị viêm phổi

 Tiến triển

 Tốt: sau 1 thời gian sẽ phục hồi

 Không tốt: tại phổi Hạt kê tập trung lại thành đám > hoại tử -> hang - Ho máu, tràn khí

 Ngoài phổi: VK lao lan tràn trong máu tới các cơ quan bộ phận khác gây lao trong đó nguy hiểm nhất là lao màng não

 Trẻ nhỏ: tiên lượng nặng, dễ tử vong

5, Điều tri

- Thuốc lao 2SRHZ/6RH ( hàng ngày, theo cân nặng)

- Corticoid :lao kê có SHH, ( giảm tổn thương viêm của khoảng kẽ)

Lao kê + lao màng não

- Thuốc giãn phế quản, hỗ trợ Oxi

- Hạ sốt