Thể hiện đúng tình cảm: say sa, lôI cuốn, hát với sắc thái to- nhỏ khác nhau ở mỗi đoạn theo sự chỉ huy của GV- HS Đọc đúng bài TĐN số 1 - HS hiểu biết sơ qua về một phơng thức sáng tác
Trang 1Nguyễn Ngọc Trờng– Giáo án Âm nhạc 9
- Hát với tình cảm sôi nổi , nhiệt tình
- Thông qua bài hát , giáo dục HS thêm yêu quí mái trờng , thầy cô và bè bạn
B- chuẩn bị của GV
- Tìm hiểu sơ qua về nhạc sĩ Hoàng Long và một số TP của nhạc sĩ này
- Tập hát và đệm đàn bài Bóng dáng một ngôi trờng
33’ II – Bài mới
1 – Học hát bài Bóng dáng một ngôi tr ờng
a / Giới thiệu TG , TP
- Nhạc sĩ Hoàng Long ( cung với nhạc sĩ Hoàng Lân là 2
anh em sinh đôi ) sinh ngày18 – 06 – 1942 tại TX Sơn
Tây ( Hà Tây ) Ông là nhạc sĩ gắn bó mật thiết với, đã
sáng tác hàng trămTPAN cho thiếu nhi trong hơn 40 năm
qua Âm nhạc của ông giản dị , trong sáng , dễ thuộc , dễ
nhớ , đã có sức sống lâu bền trong các lứa tuổi thơ VD :
Từ rừng xanh cháu về thăm lăng bác , Đi học về …
- Giới thiệu nội dung bài hát nh SGK
b/ Học hát
-Luyện thanh
- Chia bài hát thành 2 đoạn :
+ Đoạn I : Từ đầu đến “ …trong lòng chúng ta ”
+ Đoạn II: Phần còn lại
*- Dạy hát đoạn I
- Chia đoạn này thành các câu hát nh sau :
+ Câu 1: Đã bao mùa ở chốn đây
+ Câu 2: Những cánh chim chúng ta
Dạy theo lối móc xích từ câu 1 đến hết câu 2 Theo trình
tự : GV hát mẫu - đọc lại lời ca-cho HS hát
Lu ý: cho HS hát đúng các chỗ có dấu lặng Hát sôi nổi ,
nhiệt tình Khi cả lớp đã hát đợc cả đoạn I thì cho ôn lại
vài lợt rồi dạy tiếp đoạn II
- Ghi chép
- Nghe
- Nghe
- Hát dới sự hớng dẫn của GV
1
Trang 2Nguyễn Ngọc Trờng – Giáo án Âm nhạc 9
*- Dạy hát đoạn II
- Chia đoạn này thành các câu hát nh sau :
+ Câu 1 : Hát mãi kỷ niệm
+ Câu 2 : Hàng cây …… tuổi thơ
+ Câu 3 : Một khúc ca …… bây giờ
( Phần nhắc lạicũng có thể chia tơng tự )
Dạy theo lối móc xích từ câu 1 đến hết câu
3 Theo trình tự : GV hát mẫu - đọc lại lời
ca-cho HS hát Khi HS đã hát đợc cả 3 câu
thì hớng dẫn hát phần nhắc lại
Lu ý: Cho HS sinh hát với sắc thái tha thiết
hơn
- Khi cả lớp đã hát đợc cả đoạn II thì cho ôn
lại vài lợt rồi sau đó ghép đoạn I và đoạn II
*- Ghép đoạn I và đoạn II ( cả bài ) :
- GV hát mẫu , lu ý HS về sắc thái của đoạn
- GD t tởng : Qua bài hát các em thêm yêu
mái trờng và thầy cô giáo , những ngời đang
dạy dỗ các em nên ngời
- Hát và vỗ tay
- Nghe t duy
- Các em về nhà học thuộc bài hát này và
xem trớc bài tiếp theo trong SGK ( Tiết 2 )
Trang 303’ II –Kiểm tra bài cũ
- Gọi 1 HS lên hát bài Bóng dáng một ngôi trờng
- Nhận xét, sửa sai ( nếu có ), cho điểm
- Lớp ngồi trật tự
- 1 em lên bảng hát
30’ III Bài mới
1 – Nh ạc lý: Giới thiệu về quãng
- Đặt câu hỏi: Quãng là gì? ( HS đã học ở lớp 7 )
- Đa ví dụ về quãng 3 có 2 cung, 1 cung rỡi, 2 cung rỡi từ
đó đa các khái niệm về quãng trởng, thứ, tăng, giảm và
rút ra khái niệm về quãng:
Quãng là khoảng cách về cao độ giữa 2 âm thanh liền
bậc hoặc cách bậc Mỗi quang mang 1 tính chất riêng
Tuỳ theo số lợng cung và nửa cung chứa trong quãng đó
mà xác định tên gọi và tính chất của quãng là: trởng,
thứ, đúng, tăng, giảm
- Nêu 1 vài ví dụ về quãng nh: trích đoạn bài hát Ngày
đầu tiên đi học, bài Bóng dáng một ngôi trờng
2 – TĐN
* Gới thiệu giọng Son tr ởng
- Nhắc lại kiến thức về gam trởng, giọng trởng, gam Đô
trởng, giọng Đô trởng hoặc đặt câu hỏi để HS tự đa ra
khái niệm này
- Gới thiệu gam Son trởng và giọng Son trởng
- Đọc gam G và các nốt trụ của nó rồi cho HS đọc theo
,
- Ghi đề mục
- Suy nghĩ và tìm câu trả lời
- Nghe, ghi chép
- Nghe _
Trang 4Nguyễn Ngọc Trờng– Giáo án Âm nhạc 9
*TĐN só 1
- Cho HS nhận xét bài TĐN nh SGK
- Cho HS đọc tiết táu của từng câu
- Đàn từng tiết nhạc cho HS đọc theo
- Khi HS đã đọc đợc cả bài thì cho cả lớp
đọc lại 1 vài lợt rồi ghép lời ca
- Khi đã ghép xong lời ca thì chia lớp thành
hai nửa, một bên hát lời, bên kia đọc nhạc
- Hỏi: Khái niệm về quãng?
- Cho cả lớp đọc và hát lại bài TĐN số 1
- Suy nghĩ, trả lời nh đã học ở phần 1
- Đọc , hát
- Các em về nhà học thuộc bài hát này và
xem trớc bài tiếp theo trong SGK ( Tiết 3 )
Trang 5- Yêu cầu cá nhân hoặc từng nhóm HS hát thuộc và có thể đứng biểu diễn trớc lớp Thể hiện đúng tình cảm: say sa, lôI cuốn, hát với sắc thái to- nhỏ khác nhau ở mỗi đoạn theo sự chỉ huy của GV
- HS Đọc đúng bài TĐN số 1
- HS hiểu biết sơ qua về một phơng thức sáng tác bài hát và giá trị của những ca khúc thiếu nhi phổ thơ thành công
B - chuẩn bị của GV
- Nhạc cụ, ghi sẵn nhạc đệm cho bài hát Bóng dáng một ngôi trờng
- Tập chỉ huy bài hát bài Bóng dáng một ngôi trờng
- Su tầm một số ca khúc thiếu nhi phổ thơ nh: Hạt gạo làng ta ( Thơ: Trần Đăng Khoa – Nhạc: Trần Viết Bính ), Đi học ( Thơ: Minh Chính – Nhạc: Bùi Đình Thảo ), Cho Con ( Thơ: Tuấn Dũng – Nhạc: Phạm Trọng Cầu )…
- Một vài tập thơ trong đó có bài đợc phổ nhạc ( nếu có )
03’ II – Kiểm tra bài cũ
- Gọi một HS lên hát bài Bóng dáng một ngôi trờng -Lớp ngồi trật tự, 1 em lên
bảng hát
30’ III – Bài mới
1 –Ôn tập bài hát Bóng dáng một ngôi tr ờng
- Hớng dẫn HS luyện thanh
- Cho HS nghe lại bài hát
- Dùng nhạc đã ghi sẵn, chỉ huy cho HS hát cả bài
Lu ý thể hiện sắc thái khác nhau ở mỗi đoạn
5
Trang 6Nguyễn Ngọc Trờng – Giáo án Âm nhạc 9
2 –Ôn tập T ập đọc nhạc
- Cho HS đọc lại tiết tấu của bài 1-2 lợt
- Cho HS vỗ tay theo tiết tấu 1-2 lợt
- Cho HS đọc nhạc vài lần
- Cho HS hát lời ca
- GV đàn giai điệu, HS hát nhẩm theo
* Lu ý sửa sai ( nếu có )
- Chia lớp thành 2 nhóm để 2 nhóm thi đua nhau
( Bài hát ngời lớn, thiếu nhi, dân ca )
- Giới thiệu một vài cách phổ nhạc khác nhau :
+ Cách thứ nhất : Giữ nguyên lời thơ -VD : Hạt
gạo làng ta (Nhạc : Trần Viết Bính – Thơ : Trần
Đăng Khoa ) , Ngày đầu tiên đi học ( Nhạc :
Nguyễn Ngọc Thiện – Thơ : Viễn Phơng )
+ Cách thứ hai : Có thay đổi chút ít, đảo lên, đảo
xuống , thêm hoặc bớt đôi chỗ VD : Đi học
( Nhạc : Bùi Đình Thảo – Thơ : Minh Chính )
+ Cách thứ ba : Trích đoạn, dựa ý thơ hoặc phỏng
theo ý thơ ở đây trong ca từ có sự tham gia khá
nhiều của ngời sáng tác âm nhạc VD sao em vội lấy
chồng ( Nhạc : Trần Tiến – Lời : Phỏng thơ Hoàng
- Các em về nhà học thuộc bài hát này và xem trớc
bài tiếp theo trong SGK ( Tiết 4 )
Trang 7- Qua dạy hát giúp HS biết một bài hát của thiếu nhi nớc Nga, thể hiện giai điệu rộn
ràng, trong sáng, tơi vui vớiđề tài khá độc đáo : Nụ cời
- Thông qua bài hát , giáo dục tình cảm lạc quan, sự tin yêu cuộc sống và tình thân ái hữunghị giữa hai nớc Việt - Nga
B- chuẩn bị của GV
- Tìm hiểu đôi nét về nớc Nga và một vài hình ảnh về nớc Nga ( nếu có )
- Tập hát hoặc su tầm đĩa nhạc một vài bài hát Nga
- Nhạc cụ, tập hát và đệm đàn bài Nụ cời
33’ II – Bài mới
1 – Học hát bài N ụ c ời
a / Giới thiệu TP
- Nớc Nga là một đất nớc rộng lớn, có vị trí quan trọng trên
thế giới, thủ đô Mat–xcơ-va Nớc Nga là quê hơng của
cuộc cách mạng Tháng Mời vĩ đại với vị lãnh tụ thiên tài
Lê-Nin Đây cũng là đất nớc có một nền văn hoá cao với
những tên tuổi lẫy lừng thế gới: Về văn học có Pus-kin,
Lep Tôn- xtôi, Goóc-ki…Về mỹ thuật có Lê-vi-tan, về âm
nhạc có Trai-cốp-xki, Prô-cô-phi-ép và nhiều danh nhân
văn hoá nổi tiếng
- Việt Nam và Nga đã có quan hệ hữu nghị từ nhiều năm
nay và ngày càng phát triển tốt đẹp
- Nụ cời là một ca khúc quen thuộc thiếu niên nớc Nga
Bài hát ca ngợi niềm lạc quan trong cuộc sống của tuổi trẻ
ở đó , tiếng cời đem lại niềm tin và hạnh phúc ( Lu ý giải
thích sơ qua về nhịp 2/2 )
- Cho HS nghe bài hát
b/ Học hát
-Hớng dẫn HS luyện thanh
- Chia bài hát thành 2 đoạn :
+ Đoạn I : Từ đầu đến “ …tronglòng chúng ta ”
+ Đoạn II: Phần còn lại
Trang 8Nguyễn Ngọc Trờng – Giáo án Âm nhạc 9
*- Dạy hát đoạn I
- Chia đoạn này thành các câu hát nh sau :
+ Câu 1: Cho trời sáng bao nụ cời
+ Câu 2: Cầu vồng khắp nơi
+ Câu 3: Nụ cời tơi … .niềm vui.
+ Câu 4: Trong cuộc sống … tiếng c ời
Dạy theo lối móc xích từ câu 1 đến hết câu
4 Theo trình tự : GV hát mẫu - đọc lại lời
ca-cho HS hát
Lu ý: cho HS hát sôi nổi , nhiệt tình Khi cả
lớp đã hát đợc cả đoạn I thì cho ôn lại vài
l-ợt rồi dạy tiếp đoạn II
Dạy theo lối móc xích từ câu 1 đến hết câu
3 Theo trình tự : GV hát mẫu - đọc lại lời
ca-cho HS hát
Lu ý: Cho HS sinh hát với sắc thái tha thiết
hơn
- Khi cả lớp đã hát đợc cả đoạn II thì cho ôn
lại vài lợt rồi sau đó ghép đoạn I và đoạn II
*- Ghép đoạn I và đoạn II ( cả bài ) :
- GV hát mẫu , lu ý HS về sắc thái của đoạn
- Cho cả lớp hát và vỗ tay bài Nụ cời
- Tình cảm lạc quan, sự tin yêu cuộc sống
và tình thân ái hữu nghị giữa hai nớc Việt -
Nga
- Hát và vỗ tay
- Nghe t duy
- Các em về nhà học thuộc bài hát này và
xem trớc bài tiếp theo trong SGK ( Tiết 5 )
Trang 9B - chuẩn bị của GV
- Nhạc cụ, ghi sẵn nhạc đệm cho bài hát Nụ cời
- Học hát hoặc su tầm đĩa nhạc một số bài hát viết ở giọng thứ nh: Niềm vui của em ( Huy Hùng ), Mái trờng mến yêu ( Ngô Quốc Thắng )…
03’ II – Kiểm tra bài cũ
- Gọi một HS lên hát bài Nụ cời
- Nhận xét, sửa sai ( nếu có ) , cho điểm
-Lớp ngồi trật tự, 1 em lên bảng hát
30’ III – Bài mới
1 –Ôn tập bài hát Nụ c ời
- Hớng dẫn HS luyện thanh
- Cho HS nghe lại bài hát
- Cho cả lớp hát và vỗ tay theo phách, theo nhịp
- Dùng nhạc đã ghi sẵn, chỉ huy cho HS hát cả bài
- Chia lớp thành 2 nhóm hát bè Canon
- Nhắc HS hát đúng sắc thái của từng đoạn
2 – T ập đọc nhạc
a/ Gam Mi thứ
- Hỏi HS về cấu tạo của gam thứ, khái niệm giọng
thứ, gam Am, giọng Am
- Từ những vấn đề đã nêu đi đến khái niệm về gam
Trang 10Nguyễn Ngọc Trờng– Giáo án Âm nhạc 9
b / TĐN số 2
- Cho HS quan sát bài và đặt câu hỏi:
+ Bài TĐN nhịp mấy ? ( nhip ba bốn )
+ Nốt thấp nhất, nốt cao nhất của bài? ( thấp nhất
là nốt xi, cao nhất là nốt rê )
+Trờng độ của bài ( có các hình nốt: móc đơn,
đen , trắng, trắng chấm dôi )
- Cho HS đọc tiết tấu của bài
- Cho HS nhận biết các nốt trong bài
- Đàn từng tiết nhạc cho HS đọc theo, móc xích cho
- Cho cả lớp hát và vỗ tay bài Nụ cời
- Cho cả lớp hát lại phần lời bài TĐN
- Hát và vỗ tay
- Hát
02’ V –Dặn dò
- Các em về nhà học thuộc bài hát này và xem trớc
bài tiếp theo trong SGK ( Tiết 6 )
- HS đọc trôi chảy bài TĐN , kết hợp tập đánh nhịp
- HS biết biêt sơ qua về hợp âm , có kháI niệm về thuật ngữ hợp âm.
Trang 11- HS Trai – cốp – xki thiên tài của nớc Nga, có những cống hiến to lớn cho nền âm nhạc Nga và thế giới.
B - chuẩn bị của GV
- ảnh nhạc sĩ Trai – cốp – xki , đĩa trích đoạn tác phẩm âm nhạc của ông ( nếu có )
- Tập hát bài Cô gái miền đồng cỏ
03’ II – Kiểm tra bài cũ
- Gọi một HS lên hát bài Nụ cời
- Nhận xét, sửa sai ( nếu có ) , cho điểm
-Lớp ngồi trật tự, 1 em lên bảng hát
30’ III – Bài mới
1 – T ập đọc nhạc
- Cho HS đọc lại tiết tấu của bài 1-2 lợt
- Cho HS vỗ tay theo tiết tấu 1-2 lợt
- Cho HS đọc nhạc vài lần
- Cho HS đọc nhạc và đánh nhịp vài lần
- Cho HS hát lời ca
* Lu ý sửa sai ( nếu có )
- Chia lớp thành 2 nhóm để 2 nhóm thi đua
- Hợp âm: là sự vang lên đồng thời của ba , bốn
hoặc năm âm cách nhau một quãng 3 ( VD )
- Hợp âm ba: gồm có ba âm cách nhau một quãng
3 Hai âm ngoài cùng tạo thành một quãng 5 ( VD)
- Tuỳ theo cách sắp xếp các quãng ba trởng, ba thứ
- Ghi đề mục
- Nghe, ghi chép
11
Trang 12Nguyễn Ngọc Trờng– Giáo án Âm nhạc 7
- Hợp âm bảy: Gồm có 4 âm, các âm cách nhau theo quãng
ba Hai âm ngoài cùng tạo thành quãng 7 ( VD )
- Khi nói đến loại hợp âm nào, đàn hợp âm đó cho HS nghe và
so sánh, phân biệt , nhận xét âm hởng, tính chất của chúng
- Đàn cho HS nghe trích đoạn đầu bài Tiến về Hà nội Lợt thứ
nhất không có hợp âm, lợt thứ hai có hợp âm và gợi ý cho HS
đi đến nhận xét: Giai điệu có hợp âm nhge dày , đậm đà, sâu
sắc
3 - Âm nhạc th ờng thức
a / Nh ạc sĩ Trai – cốp - xki :
Nớc Nga rất tự hào có một danh nhân âm nhạc là nhạc
sĩ Trai – cốp – xki Có ngời nói , nếu ai đã đến thăm nớc
Nga mà cha đọc thơ Pus – kin, xem tranh Lê – vi – tan
và cha nghe nhạc Trai – cốp – xki thì cha hiểu về tâm
hồn Nga Thật vậy , riêng trong lĩnh vực văn hoá âm
nhạc , nếu bạn đã đã tiếp xúc với dân ca Nga, nghe
những bài hát Nga thì sẽ càng thấy rõ tâm hồn Nga thấm
đẫm trong từng nét nhạc của Trai – cốp – xki Nói đến
Trai – cốp - xki, không thể không biết tới những tác
phẩm âm nhạc nổi tiếng của ông nh: Bản giao hởng số 6
( còn gọi là bản giao hởng bi thơng ) đầy chất trữ tình,
lãng mạn, bi tráng những thủ pháp kĩ thuật sáng tác
điêu luyện của một bậc thầy âm nhạc trong bản Công –
xéc – tô số 1 viết cho đàn Piano và dàn giao hởng …
bên cạnh đó là những tác phẩm nhạc kịch lừng danh nh :
Nhạc kịch ép – ghê – nhi Ô - nhê – ghin dựa theo tác
phẩm thơ của nhà thơ Pus – kin, nhạc kịch Con đầm
Pích Vũ kịch Hồ thiên nga và nhiều tác phẩm hoà tấu,
độc tấu khác tạo nên một khối lợng tác phẩm đồ sộ của
một nhạc sĩ thiên tài , một trong những tác giả âm nhậc
hàng đầu thế giới ở thế kỉ XIX
- Cho HS nghe một vài trích đoạn của Trai- cốp- xki
- Cho một HS đọc bài giới thiệu về nhạc sĩ Trai – cốp – xki
trong SGK
- Cho HS nghe bài hát Cô gái miền đồng cỏ
- Nghe, ghi chép
- Nghe, suy nghĩ và nhận xét
- Ghi đề mục
- Nghe
- Nhắc lại khái niệm về hợp âm
- Cho cả lớp hát lại phần lời bài TĐN
- Cho HS hát đúng giai điệu và thuộc lời hai bài hát : Bóng dáng một ngôi trờng và Nụ
c-ời ( Kết hợp kiểm tra hát , nhận xét, cho điểm một số em ).
Trang 13- HS có khái niệm về quãng và hợp âm
- Biết xác đinh giọng Son trởng, giọng Mi thứ và đọc đúng bài TĐN số 1và số 2 Biết xác
định giọng Son trởng và giọng Mi thứ là hai giọng song song
B - Chuẩn bị của GV
- Nhạc cụ, băng - đĩa nhạc ( hai bài hát cho HS ôn tập )
- Tập hát bài Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh hoặc băng, đĩa dể cho HS nghe
a / Ôn tập bài hát Bóng dáng một ngôi tr ờng
- Gõ âm hình tiết tấu câu hát đầu tiên trong bài
- Hỏi: Đây là tiết tấu câu hát nào đã học ?
- Cho cả lớp hát và đánh nhịp bài Bóng dáng một
ngôi trờng
- Cho một số nhóm HS thể hiện bài hát có phụ
hoạ GV nhận xét , chấm điểm
b / Ôn tập bài hát Nụ c ời
- Cho cả lớp nghe lại bài hát
- Hỏi: Bài Nụ cời là bài hát của nớc nào ?
- Chỉ huy cả lớp hát lại bài hát này và gợi ý vài
động tác phụ hoạ
- Cho một số nhóm HS thể hiện bài hát có phụ
hoạ GV nhận xét , chấm điểm
- Ghi đề mục
- Nghe, và t duy để trả lời câu hỏi ( câu đầu tiên của
bài Bóng dáng một ngôi ờng )
Trang 14Nguyễn Ngọc Trờng– Giáo án Âm nhạc 9
-
- Hỏi: Đây là âm hình tiết tấu của bài TĐN nào ?
- Cho HS đọc gam Son ttrởng, các nốt trụ và đọc bài
TĐN số 1
- Gõ âm hình tiết tấu của bài TĐN số 2 cho HS gõ
theo
- Hỏi: Đây là âm hình tiết tấu của bài TĐN nào ?
- Cho HS đọc gam Mi thứ, các nốt trụ và đọc bài
TĐN số 2
- Ghi nhớ:
+Cấu tạo gam Mi thứ, hoá biểu ghi trên bản nhạc
giọng Mi thứ có dấu Pha thăng, bản nhạc đó thờng
kết thúc bằng âm Mi
+Cấu tạo gam Son trởng, hoá biểu ghi trên bản
nhạc giọng Son trởng có dấu Pha thăng, bản nhạc đó
thờng kết thúc bằng âm Son
+ Giọng Son trởng và Mi thứ có chung hoá biểu
( Dấu Pha thăng ) Đó là hai giọng song song
- Kiểm tra một số em và chấm điểm
- Ghi đề mục
- Nghe câu hỏi, suy nghĩ
và trả lời
- Nghe _
- Ghi đề mục
- Gõ tiết tấu theo GV
- Suy nghĩ , trả lời ( bài TĐN số 1 )
- Đọc
- Ghi đề mục
- Gõ tiết tấu theo GV
- Suy nghĩ , trả lời ( bài TĐN số 2 )
- Cho cả lớp đọc lại bài TĐN số 2
- Nghe, suy nghĩ, trả lời
- Đọc và hát
- Cả lớp đọc
02’ V –Dặn dò
- Các em về nhà học thuộc bài hát này và xem trớc
bài tiếp theo trong SGK ( Tiết 8 )
- Nghe , ghi nhớ
Nguyễn Ngọc Trờng– Giáo án Âm nhạc 9
-
-Kiểm tra hát (hoặc TĐN) một tiết lấy điểm hệ số 2
-Qua kết quả kiểm tra GV nắm đợc tình hình học tập của lớp qua các bài đã học từ đầu năm học, kịp thời khuyến khích động viên và bổ xung những kiến thức cho học sinh